II SA/Łd 413/14
WyrokWSA w Łodzi2014-09-26
Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Anna Stępień, Czesława Nowak-Kolczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ wydający decyzję o warunkach zabudowy jest związany postanowieniem organu współdziałającego (np. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska) odmawiającym uzgodnienia projektu decyzji, nawet jeśli skarżący kwestionuje prawidłowość tego postanowienia?Ratio decidendi
Organ wydający decyzję o warunkach zabudowy jest związany postanowieniem organu współdziałającego odmawiającym uzgodnienia projektu decyzji. Nawet jeśli skarżący kwestionuje prawidłowość tego postanowienia, organ prowadzący postępowanie główne nie może samodzielnie weryfikować jego treści ani wydawać decyzji pozytywnej wbrew niemu. Wadliwość postanowienia uzgodnieniowego może być kwestionowana jedynie w odrębnym postępowaniu dotyczącym tego postanowienia, a nie w postępowaniu głównym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Odmowa ustalenia warunków zabudowy była spowodowana odmową uzgodnienia projektu decyzji przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł., ze względu na lokalizację inwestycji na terenie zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "Dolina Sokołówki". Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionował zasadność odmowy uzgodnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant st. sekr. sąd. p.o. asystenta sędziego Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2014 roku sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy oddala skargę. LS
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpoznaniu odwołania K. B., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] o odmowie ustalenia warunków zabudowy.
Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu wniosku K. B., odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z urządzeniami budowlanymi, budynku gospodarczego i garażu, przewidzianej do realizacji w Łodzi przy ul. A 141, na działce nr ewid. 13/3 w obrębie [...] oraz części działki nr ewid. 33 w obrębie [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 59 ust. 1 i art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012r., poz. 647 ze zm.) – w skrócie: "u.p.z.p.". W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przyczyną odmowy ustalenia warunków zabudowy była odmowa uzgodnienia projektu przedmiotowej decyzji przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł..
W odwołaniu od powyższej decyzji K. B. zarzucił naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 6 i art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. poprzez nieuwzględnienie walorów ekonomicznych przestrzeni działki oraz naruszenie zasady uwzględniania prawa własności ze względu na takie określenie terenów zieleni naturalnej, które naruszają indywidualne prawa właścicielskie oraz art. 2 ust. 1 u.p.z.p. poprzez naruszenie ładu przestrzennego i nieuwzględnienie wydanych wcześniej przez organ decyzji o warunkach zabudowy i związanych z tym planów właścicieli nieruchomości. Nadto autor odwołania wskazał na naruszenie normy art. 2 ust. 2 u.p.z.p. w związku z art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013r., poz. 1232 ze zm.) poprzez niezachowanie zrównoważonego rozwoju i niezagwarantowanie możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb obywateli.
Zdaniem odwołującego decyzja narusza przepisy prawa materialnego oraz słuszny interes właściciela nieruchomości narażając go na szkodę poprzez doprowadzenie do znacznego obniżenia wartości działki w związku z odmową wydania warunków zabudowy oraz poprzez faktyczną zmianę przeznaczenia gruntu – jak się wydaje – z gruntu rolnego, na którym istnieje możliwość zabudowy choćby w formie siedliskowej na grunt objęty naturalną zielenią i porostami, które występują powszechnie na obszarze całego miasta i są przez służby zieleni miejskiej trwale usuwane. Natomiast w przypadku działki odwołującego te same porosty, chwasty i dzikie siewki krzaków urastają do rangi roślin trawiastych i porostów zasługujących na szczególną ochronę.
Dalej wskazano, że w ramach wyważenia interesu publicznego i prywatnego możliwe jest takie wyznaczenie terenów ochrony doliny rzeki Sokołówki, że obejmą one swym obszarem nie całość, ale tylko część prywatnych nieruchomości, co pozwoli na pozostałej części nieruchomości dokonać zabudowy bez szkody dla otuliny rzeki. Działka objęta zamierzeniem inwestycyjnym leży w obrębie usytuowania licznej zabudowy mieszkalnej, gospodarczej i garażowej powstałej już w czasie obowiązywania uchwały Rady Miejskiej ustanawiającej zespół przyrodniczo – krajobrazowy "Dolina Sokołówki". Interpretacja i wykładnia celowościowa u.p.z.p. i uchwały wskazuje na konieczność wyważenia interesów publicznych i prywatnych przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy.
Ponadto, zdaniem odwołującego, naruszona jest zasada zrównoważonego rozwoju, która polega na wyważeniu przez organ wartości podlegających ochronie konstytucyjnej i wybór takich rozwiązań, które będą uwzględniały konieczność ochrony środowiska i interesu społeczeństwa, a z drugiej strony interesu indywidualnego. W hierarchii ważności aktów prawa ustawa zwykła ma nadrzędne miejsce w stosunku do takiego aktu prawa jakim jest uchwała będąca aktem prawa miejscowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przywołaną na wstępie decyzją, utrzymało w mocy kontestowane w odwołaniu rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, iż decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska – w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody (art. 53 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p.). Organ odwoławczy wskazał, iż w sprawie bezspornym jest, iż teren planowanej inwestycji zlokalizowany jest na obszarze obowiązywania uchwały Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 7 lipca 2010r. nr XCI/1600/10 w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo – krajobrazowego "Dolina Sokołówki" (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2010r. Nr 245, poz. 1976). W tej sytuacji – jak wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze – Prezydent Miasta Ł. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł. odmówił uzgodnienia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. Postanowienie to, po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez odwołującego, zostało utrzymane w mocy postanowieniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...]., nr [...].
Wydanie przez organ współdziałający postanowienia w przedmiocie uzgodnienia w trybie art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p., jest wyrażeniem stanowiska tego organu co do wszystkich form ochrony przyrody ustalonych na danym obszarze, a treść tego postanowienia jest wiążąca dla organów do chwili kiedy pozostaje ono w obrocie prawnym. W tej sytuacji – w ocenie Kolegium – podjęte przez organ pierwszej instancji działania mające na celu uzyskanie uzgodnienia pozostają w zgodzie z treścią art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p.. Kwestie ograniczeń wynikających z ochrony przyrodniczej terenów, na których położona jest nieruchomość nie podlegają badaniu przez organ wydający decyzję o warunkach zabudowy, lecz są przedmiotem oceny w postępowaniu przed organem współdziałającym. Jedynie taki organ (w sprawie to: dyrektor ochrony środowiska) uprawniony jest do zajęcia stanowiska w kwestii ewentualnej ochrony przyrodniczej terenu oraz ograniczeń w zabudowie i zagospodarowaniu, a stanowisko to przybiera formę postanowienia, wydanego na podstawie art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) – w skrócie: "K.p.a.", bądź w przypadku niewyrażenia stanowiska w terminie 21 dni od daty trzymania projektu decyzji o warunkach zabudowy – uzgodnienia dokonuje się w sposób określony w art. 53 ust. 5c w zw. z art. 60 ust. 1a u.p.z.p..
Podkreślając po raz kolejny, iż decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska – w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody, Samorządowe Kolegium Odwoławcze napisało, iż brak zgody na pozytywne dla strony załatwienie sprawy musi oznaczać konieczność wydania decyzji negatywnej.
Reasumując organ stwierdził, że skoro w obrocie prawnym pozostaje postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. z dnia [...] o odmowie uzgodnienia warunków zabudowy, to fakt ten obligował Prezydenta Miasta Ł. do wydania decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy. Stosownie do zasady nierozstrzygania w sprawie już raz rozstrzygniętej (w drodze postanowienia), organ prowadzący postępowanie nie może po raz kolejny analizować zgodności zamierzenia z przepisami uwzględnionymi przy uzgodnieniu. Uzgodnienie jest bowiem wiążącą formą wpływania przez organ uzgadniający na wydawanie aktów przez organ prowadzący postępowanie.
K. B. w treści skargi skierowanej do sądu administracyjnego wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji wskazał na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt. 1-5 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że odmowa ustalenia warunków zabudowy jest konieczna, pomimo iż planowana inwestycja spełnia wszystkie warunki przewidziane w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., a tym samym zarzucił przeprowadzenie wadliwej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków wskazanych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p.. W sprawie organy naruszyły także art. 45 ustawy o ochronie przyrody w zw. z § 3 ust. 1 uchwały nr XCI/1600/10 Rady Miasta Łodzi z dnia 7 lipca 2010r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo – krajobrazowego "Dolina Sokołówki" poprzez błędne przyjęcie, iż zakazy powołane w art. 45 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013r., poz. 627 ze zm.) – w skrócie "u.o.p." i zakazy wynikające z § 3 uchwały mogą ograniczyć właściciela nieruchomości w prawie zabudowy nieruchomości znajdującej się na obszarze zespołu przyrodniczo – krajobrazowego, podczas gdy ta forma ochrony przyrody nie wprowadza zakazu budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych. Autor skargi powołał się również na naruszenie art. 43 u.o.p. w zw. z § 2 ust. 1 ww. uchwały poprzez błędne przyjęcie, iż uzyskanie przez skarżącego decyzji o warunkach zabudowy, a następnie realizacja planowanej inwestycji zmieni walor widokowy lub estetyczny zespołu przyrodniczo – krajobrazowego. Natomiast art. 6 ust. 2 pkt. 1 u.p.z.p. został naruszony poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, iż skarżący nie ma prawa do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny. Autor skargi podniósł także zarzuty wskazujące na naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, czyli art. 7 w zw. z art. 106 § 4 i art. 77 § 1 K.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie słuszny interes skarżącego, a tym samym niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie.
W uzasadnieniu skargi K. B. wyjaśnił, iż zespołami przyrodniczo – krajobrazowymi są fragmenty krajobrazu naturalnego i kulturowego zasługujące na ochronę ze względu na ich walory widokowe lub estetyczne. Celem ustanowienia takiego zespołu, o którym mowa w § 2 ust. 1 uchwały, jest ochrona cennego krajobrazu naturalnego i kulturowego doliny Sokołówki ze względu na jej wartości widokowe i estetyczne, a ochronie podlega zarówno krajobraz naturalny, jak i kulturowy. Z akt sprawy wynika, iż na terenie zespołu istnieją już budynki znajdujące się na innych działkach, które to budynki są częścią istniejącego na terenie tego zespołu krajobrazu. Nie jest zatem uprawnione – w ocenie skarżącego – twierdzenie, że realizacja budynku spowoduje przekształcenie krajobrazu. Zdaniem strony skarżącej zakazy określone w § 3 ust. 1 uchwały nie mogą być utożsamiane z zakazem wykonywania prac ziemnych związanych z realizacją obiektu budowlanego. Z samego faktu utworzenia zespołu nie można wyprowadzać generalnego zakazu wprowadzania jakiejkolwiek zabudowy.
W ocenie autora skargi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie wskazało, która z przesłanek enumeratywnie wyliczonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. nie została spełniona, a tym samym zaskarżona decyzja nie odpowiada treści art. 107 § 3 K.p.a.. Na organie ciąży obowiązek szczegółowego wykazania, że planowana inwestycja narusza zakazy ustanowione w granicach zespołu przyrodniczo – krajobrazowego. Podkreślając, iż wszelkie ograniczenia w sposobie zagospodarowania terenu wynikać muszą z przepisów prawa, skarżący napisał, że ich rozszerzająca interpretacja jest niedopuszczalna.
Nadto K. B. zaakcentował, iż postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. o odmowie uzgodnienia warunków zabudowy oraz utrzymujące je w mocy postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zostały wydane z naruszeniem przepisów zarówno prawa materialnego, jak przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący wskazując, iż załączniki stanowią integralną część decyzji i muszą zawierać wszystkie te elementy, które winna zawierać decyzja (art. 107 § 1 K.p.a.) podniósł, iż nieuzgodnienie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. projektu decyzji o warunkach zabudowy nieposiadającej części graficznej, w oparciu o niekompletny materiał dowodowy – wbrew temu co twierdzi Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska – ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Obowiązkiem organu orzekającego jest bowiem zebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a więc taki, gdy w przeświadczeniu tego organu wszelkie możliwości dowodowe zostały już wykorzystane. Przeprowadzenie przez organy ochrony środowiska postępowania uzgodnieniowego na podstawie niekompletnego materiału dowodowego w sprawie, stanowi rażące naruszenie art. 7 K.p.a..
Następnie autor skargi napisał, że organy nie dokonały ustaleń – stosownie do art. 28 K.p.a. – kto jest stroną postępowania w sprawie, co doprowadziło do uchybień w zakresie ochrony praw osób trzecich – art. 54 pkt. 2 lit. "d" u.p.z.p., jak również do naruszenia przepisów postępowania, gdyż strony te nie zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania i nie brały udziału w postępowaniu stosownie do treści art. 61 § 4 i art. 10 K.p.a..
Reasumując K. B. podkreślając, iż art. 6 ust. 2 pkt. 1 u.p.z.p. gwarantuje każdemu, w granicach określonych ustawą, prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami, ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz interesów osób trzecich, podniósł, że w sprawie doszło do szeregu naruszeń zarówno prawa materialnego, jak i prawa procesowego mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu kwestionowanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak wynika z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) w skrócie – "P.p.s.a.", następuje jedynie wówczas, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 151 P.p.s.a, w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
W niniejszej sprawie sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Na wstępie należy zauważyć, że decyzja o warunkach zabudowy jest instrumentem prawnym służącym określeniu sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu, nieobjętego ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis art. 61 u.p.z.p. określa precyzyjnie jakie warunki muszą być spełnione aby możliwe było wydanie pozytywnej decyzji w sprawie warunków zabudowy dla przedsięwzięć niebędących inwestycją celu publicznego. Natomiast zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 u.p.z.p. i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi.
W sprawie konieczne było zwrócenie się o uzyskanie stosownego uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 (czyli terenów położonych w granicach parku narodowego i jego otuliny) obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody (art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p.).
Niewątpliwie w przedmiotowej sprawie, kluczowym dla decyzji organów zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji było postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. z dnia [...] utrzymane w mocy postanowieniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] odmawiające uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z urządzeniami budowlanymi, budynku gospodarczego i garażu, przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. [...] 141, działka nr ewid. 13/3, obręb [...] oraz części działki drogowej nr ewid. 33, obręb [...] w odniesieniu do obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody – zespół przyrodniczo – krajobrazowy "Dolina Sokołówki".
Należy w tym miejscu podnieść, że uzgodnienie aktu polega na wyrażeniu zgody na konkretną treść proponowanego rozstrzygnięcia, co następuje w trakcie postępowania dotyczącego wydania przedmiotowego aktu. W rozpatrywanej sprawie aktem tym jest decyzja o warunkach zabudowy. Decyzja taka nie może być wydana bez dokonania uzgodnienia wymaganego prawem. Trzeba też pamiętać, że uzgodnienia dotyczą oceny zgodności decyzji z przepisami prawa regulującymi konkretną sprawę, w związku z którą ustawodawca nakłada obowiązek uzgodnienia. (Niewiadomski [w:] Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, Komentarz; Warszawa 2013r., str. 436-439).
Organ uzgadniający jest zazwyczaj podmiotem wyspecjalizowanym, dlatego też do jego właściwości należy kontrola zgodności zamierzenia inwestycyjnego z daną regulacją materialnego prawa administracyjnego. Organ uzgadniający działa opierając się na odpowiednich przepisach, które dotyczą zakresu uzgodnienia i nie może wyjść poza ustawowo określony zakres uzgodnienia, a oceny dokonuje z punktu widzenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego, regulującego daną kwestię. Odmowa uzgodnienia może nastąpić tylko na podstawie wskazanego wprost przepisu prawa (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 stycznia 2006r., w sprawie IV SA/Wa 1621/05; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stosownie do regulacji art. 106 K.p.a., jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ, a treść postanowienia uzgodnieniowego ma charakter wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne, przy czym na postanowienie wydane przez organ współdziałający służy zażalenie (art. 106 § 5 K.p.a.) i w konsekwencji skarga do sądu administracyjnego. Postępowanie uzgodnieniowe ma wprawdzie charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej, ale jego wynik jest wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany nawet wówczas, gdy postępowanie, w którym wydano postanowienie uzgodnieniowe, obarczone jest wadami. Ewentualna weryfikacja postanowień uzgodnieniowych nie może być dokonywana przez organ prowadzący postępowanie główne, a ich wzruszenie powinno nastąpić w drodze zażalenia, a następnie skargi do sądu administracyjnego. Dopóki postanowienie uzgodnieniowe nie zostanie w odpowiednim trybie wyeliminowane z obrotu prawnego i w jego miejsce nie zostanie podjęte inne, wiąże ono organ prowadzący postępowanie główne, a wady postanowienia uzgodnieniowego, nie mogą rozciągać na postępowanie główne. Wadliwość postępowania uzgodnieniowego może być wyłącznie przedmiotem oceny w postępowaniu nakierowanym na wzruszenie wydanego w nim aktu, czyli postanowienia uzgodnieniowego. Organy współdziałające w wykonywaniu swoich uprawnień są bowiem organami równorzędnymi z organem prowadzącym postępowanie główne, posiadającymi samodzielne autonomiczne kompetencje do wyrażania stanowiska w akcie uzgadniającym. (vide: wyroki NSA: z dnia 21 września 2012r., w sprawie II OSK 882/11; z dnia 20 czerwca 2007r., w sprawie II OSK 922/06; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W realiach niniejszej sprawy organ uzgadniający, wydając postanowienie odmawiające uzgodnienia projektu decyzji, powołał się na art. 53 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 60 ust. 1 u.p.z.p. stwierdzając, iż planowana inwestycja zlokalizowana jest na terenie zespołu przyrodniczo – krajobrazowego "Dolina Sokołówki" utworzonego na mocy uchwały nr XCI/1600/10 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 7 lipca 2010r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo – krajobrazowego "Dolina Sokołówki" (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego nr 245, poz. 1976). Postanowienie o odmowie uzgodnienia jest ostateczne, zatem także jest wiążące dla organów obu instancji rozpatrujących sprawę z wniosku skarżącego o ustalenie warunków zabudowy.
Zgodnie z zasadą nierozstrzygania w sprawie już raz rozstrzygniętej (w drodze postanowienia), organ prowadzący postępowanie nie może po raz kolejny analizować zgodności zamierzenia z przepisami uwzględnionymi przy uzgodnieniu. Uzgodnienie jest bowiem wiążącą formą wpływania przez organ uzgadniający na wydawanie aktów przez organ prowadzący postępowanie. Jeżeli organ wydałby decyzję bez zgody organu uzgadniającego, stanowiłoby to podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 6 K.p.a.. Użyty bowiem w art. 53 ust. 4 u.p.z.p. zwrot "po uzgodnieniu" rozumieć trzeba w ten sposób, że organ prowadzący postępowanie główne przygotowuje projekt rozstrzygnięcia, na którego podjęcie musi uzyskać przyzwolenie organu współdziałającego. Brak zgody na pozytywne dla strony załatwienie sprawy musi oznaczać konieczność wydania decyzji negatywnej (vide: wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2007r., w sprawie II OSK 638/06; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wydało decyzję zgodną z prawem, utrzymując w mocy decyzję Prezydent Miasta Ł. w sprawie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji, wskazując na związanie organu postanowieniem uzgodnieniowym.
Na marginesie należy zauważyć, że skarżący zakwestionował postanowienie uzgodnieniowe wydane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. wnosząc zażalenie do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, ale nie skorzystał z możliwości dalszego kontestowania rozstrzygnięć w drodze skargi do sądu administracyjnego. Jeżeli skarżący kwestionuje prawidłowość stanowiska organu uzgadniającego, to winien podjąć kroki zmierzające do ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznego postanowienia uzgodnieniowego, bowiem dopóki w obrocie prawnym to postanowienie pozostaje nie jest możliwym wydanie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, czyli art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że odmowa ustalenia warunków zabudowy jest konieczna mimo, iż planowana inwestycja spełnia wszystkie warunki określone w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. sąd uznał, że – w świetle przytoczonych wcześniej argumentów – ten argument nie zasługuje na uwzględnienie. Nie kwestionując ewentualnego spełnienia przez planowaną inwestycję warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 – 4 u.p.z.p. zwrócić wypada uwagę, iż do uzyskania przez inwestora pozytywnej decyzji niezbędne jest także spełnienie warunków z art. 60 ust. 1 u.p.z.p., który to przepis wskazuje, iż decyzję o warunkach zabudowy wydaje właściwy organ po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 u.p.z.p. i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Wobec tego nawet w przypadku, gdy planowana inwestycja spełnia wymagania określone w art. 61 ust. 1 pkt 1 – 4 u.p.z.p., nie ma podstaw do wydania decyzji o warunkach zabudowy, gdy planowane zamierzenie inwestycyjne nie uzyska pozytywnych uzgodnień odpowiednich organów wskazanych w art. 53 ust. 4 u.p.z.p..
W tym miejscu wyjaśnić także należy, iż pozostałe zarzuty skargi zmierzające do zakwestionowania w skardze na decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy postanowień uzgadniających (jako że są one niekompletne lub naruszają prawo) pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie. Uprzednio już wskazywano, iż postanowienie w sprawie uzgodnienia inwestor może kwestionować w toku instancji w drodze zażalenia, a później skargi do sądu administracyjnego.
Podobnie zamierzonego skutku nie mogą odnieść zarzuty skargi zmierzające do wykazania przez organy naruszenia przepisów u.o.p. i powołanej już wcześniej uchwały Rady Miejskiej w Łodzi poprzez uznanie, iż forma ochrony, jaką jest zespół przyrodniczo – krajobrazowy wprowadza zakaz budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych. W kontekście wcześniejszych uwag zaakcentować wypada, iż w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy ani organy orzekające, ani sąd administracyjny nie mają kompetencji do kwestionowania ostatecznego rozstrzygnięcia o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 53 ust. 4 u.p.z.p..
Podobnie należy odnieść się do zarzutu, że realizacja planowanej inwestycji nie zmieni waloru widokowego lub estetycznego zespołu przyrodniczo – krajobrazowego. W sprawie – wbrew zarzutom autora skargi – nie naruszono przepisu art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., bowiem wynikająca z niego zasada wolności zagospodarowania terenu wskazuje, iż właściciel gruntu ma prawo do zagospodarowania swojego terenu w sposób dowolny, ale pod warunkiem spełnienia wymagań wynikających z przepisów prawa. W sprawie owe warunki nie zostały spełnione, co wykluczało możliwość wydania pozytywnej dla inwestora decyzji o warunkach zabudowy.
W końcu na uwzględnienie nie zasługują także zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, a w szczególności art. 7 w zw. z art. 106 § 4 i art. 77 § 1 K.p.a.. Wbrew twierdzeniom autora skargi organy podjęły wszystkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Niewątpliwie zakres postępowania wyjaśniającego w toku postępowania jest nierozerwalnie związany z przedmiotem tego postepowania. Zatem, skoro planowana inwestycja została negatywnie oceniona przez organ uzgadniający, to organy prowadzące postępowanie – będąc związane stanowiskiem organu uzgadniającego – nie miały podstaw do podejmowania działań w celu udowodnienia tezy przeciwnej niż ta, która legła u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia uzgadniającego.
Okoliczność, iż organ prowadząc postępowanie nie ustalił kręgu stron postępowania stosownie do art. 28 K.p.a. pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem w uwagi na treść decyzji (o odmowie ustalenia warunków zabudowy) próżno szukać naruszenia interesów osób trzecich, które powinny brać udział w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy. Odmowa ustalenia warunków zabudowy oznacza, że na działce objętej zamierzeniem inwestycyjnym nie powstanie projektowana zabudowa, która mogłaby być uznana za ograniczającą prawa właścicieli sąsiednich działek.
Mając powyższe na względzie sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
a.tp.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło