II SA/Łd 456/18

WyrokWSA w Łodzi2018-10-25

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Bożena Kasprzak, Joanna Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny może zostać przyznany od daty wcześniejszej niż miesiąc złożenia wniosku, jeśli wnioskodawca złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku po upływie 3 miesięcy od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, a powodem opóźnienia były jego schorzenia (zaniki pamięci)?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zasiłek pielęgnacyjny może być przyznany najwcześniej od miesiąca złożenia wniosku. Przepis art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który pozwala na przyznanie świadczenia od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności, jeśli wniosek złożono w ciągu 3 miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności, nie miał zastosowania, ponieważ wniosek został złożony po upływie tego terminu. Uchybienie tego terminu ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu, niezależnie od przyczyn.
Stan faktyczny
Skarżący A.L. otrzymał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 3 lipca 2017 r. z okresem ważności do 31 lipca 2020 r. Wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego złożył dopiero 29 grudnia 2017 r., powołując się na zagubienie orzeczenia z powodu schorzeń (zaniki pamięci). Organy administracji przyznały zasiłek od 1 grudnia 2017 r., odmawiając przyznania go od 1 czerwca 2017 r. jako kontynuacji poprzedniego świadczenia. Skarżący zaskarżył decyzję, argumentując, że jego stan zdrowia powinien być uwzględniony i że opóźnienie w złożeniu wniosku było incydentem związanym z chorobą.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2018 roku sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat O. B., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. a.bł. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] w sprawie przyznania świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego. Jak wynika z akt sprawy, orzeczeniem z dnia 12 maja 2014 r. Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 24 marca 2014 r., zaliczył A.L. (urodzonego [...]) do znacznego stopnia niepełnosprawności do 31 maja 2017 r. W orzeczeniu wskazano, iż nie da się ustalić, od kiedy istnieje niepełnosprawność. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się zaś od 24 marca 2014 r. Decyzją z dnia [...]czerwca 2014 r. organ I instancji przyznał A.L. świadczenie w formie zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153,00 zł miesięcznie na okres od 1 marca 2014 r. do 31 maja 2017 r. Następnie orzeczeniem z dnia 3 lipca 2017 r. znak: [...] Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 30 maja 2017 r., zaliczył A.L. do znacznego stopnia niepełnosprawności do 31 lipca 2020 r. W orzeczeniu wskazano, iż nie da się ustalić, od kiedy niepełnosprawność istnieje. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się zaś od 30 maja 2017 r. Wnioskiem z dnia 29 grudnia 2017 r. A.L. wystąpił do organu I instancji o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Do wniosku dołączył ww. orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia 3 lipca 2017 r. o zaliczeniu go do znacznego stopnia niepełnosprawności do 31 lipca 2020 r. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku organ I instancji decyzją z dnia [...] przyznał A. L. (osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia) świadczenie w formie zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153,00 zł miesięcznie na okres od 1 grudnia 2017 r. do 31 lipca 2020 r. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A.L., reprezentowany przez ojca W. L., kwestionując początkowy termin przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Pełnomocnik strony wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji organu I instancji i przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego od 1 czerwca 2017 r. jako kontynuację poprzedniego świadczenia przyznanego na okres od 1 marca 2014 r. do 31 maja 2017 r. Ponadto wyjaśnił, że syn (leczony m.in. na zaburzenia pamięci) czasowo zagubił wydane dnia 3 lipca 2017 r. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności i dostarczył je dopiero w dniu 29 grudnia 2017 r., pozbawiając się zasiłku pielęgnacyjnego na okres 6 miesięcy 2017 r. (od czerwca do listopada). Wskazał, że zasiłek pielęgnacyjny, którego za ww. okres syn został pozbawiony, stanowi znaczną kwotę z punktu widzenia trudnej sytuacji finansowej jego rodziny. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń, określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm.). Do świadczeń rodzinnych należą świadczenia opiekuńcze - m.in. zasiłek pielęgnacyjny uregulowany w art. 16 tej ustawy. Odwołując się następnie do treści tej regulacji, organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie bezspornym jest, iż wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania wnioskowanego zasiłku pielęgnacyjnego. Natomiast kwestią sporną jest początkowy termin przyznania tego świadczenia, które w jego ocenie powinien otrzymać od 1 czerwca 2017 r., tj. jako kontynuację poprzednio pobieranego świadczenia z tego tytułu na podstawie decyzji z dnia [...]czerwca 2014 r. Odnosząc się do powyższej kwestii Kolegium wskazało, że w przedmiocie okresu, na jaki przyznaje się świadczenia rodzinne, stanowi przepis art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (ust. 2). Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności (ust. 2a). W przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego (ust. 3). Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia (ust. 4). Jednocześnie Kolegium, biorąc pod uwagę powyższe, stwierdziło, że uregulowania w zakresie daty początkowej pobierania świadczenia zawarto w art. 24 ust. 2 i 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W świetle art. 24 ust. 2 tej ustawy niewątpliwie wniosek jest czynnikiem, który uruchamia postępowanie w sprawie świadczenia rodzinnego, przy czym świadczenie może być przyznane najwcześniej od miesiąca złożenia wniosku w organie. Decyzja w przedmiocie świadczenia wywołuje więc skutki od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Wyjątkiem od tej zasady jest rozwiązanie zawarte w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Na podstawie tego przepisu, jeżeli spełnione są przesłanki w nim wskazane, zasiłek pielęgnacyjny może być przyznany począwszy od miesiąca w którym złożono wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Kolegium dodało przy tym, że powyższy przepis dotyczy zarówno osób ubiegających się o wspomniane świadczenie po raz pierwszy, jak i tzw. kontynuacji świadczenia, związanej z wygaśnięciem orzeczenia o niepełnosprawności i koniecznością uzyskania kolejnego orzeczenia w tym przedmiocie, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Brak było bowiem podstaw, w ocenie organu II instancji, do różnicowania sytuacji podmiotów legitymowanych w tym zakresie oraz regulacji, która pozwalałaby na odmienne określenie uprawnień osób ubiegających się o takie świadczenie ponownie. Organ odwoławczy podkreślił także, iż wynikający z art. 24 ust. 2a powołanej ustawy termin jest terminem materialnym, który ma gwarantować uprawnionemu uzyskanie świadczeń od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności. W analizowanej sprawie przepis ten jednak nie znajduje zastosowania, bowiem skarżący nie złożył wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w ciągu 3 miesięcy od daty wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, w związku z posiadanym orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. dnia 3 lipca 2017 r., A.L. złożył dopiero 29 grudnia 2017 r., a zatem z przekroczeniem wskazanego 3-miesięcznego terminu, który ma charakter materialnoprawny, jest nieprzywracalny i nie podlega skróceniu ani przedłużeniu. Z tego względu, okoliczności, które legły u podstaw zaniechania skarżącego, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Konkludując, organ odwoławczy wskazał, że skoro przepis art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie znajduje zastosowania, to zgodnie z art. 24 ust. 2 tej ustawy organ I instancji przyznał skarżącemu wnioskowane świadczenie od 1 grudnia 2017 r., tj. od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Okoliczność, że strona spełniała przesłanki do uzyskania takiego zasiłku przed datą złożenia wniosku, nie jest tożsama z obowiązkiem jego przyznania, gdyż jego przyznanie i wypłatę determinuje data złożenia samego wniosku. Stąd też, aby uzyskać zasiłek pielęgnacyjny należy spełniać określone przesłanki, natomiast data jego przyznania uzależniona jest od złożenia wniosku o przyznanie takiego zasiłku. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A.L., reprezentowany przez ojca W. L., zarzucając, że organy nie przeanalizowały wyjątkowości rozpatrywanej sytuacji życiowej, która polega na jego chorobie psychicznej związanej z przebytym ciężkim wypadkiem komunikacyjnym w 1990 r. przy pracy rolniczej wraz z towarzyszącymi jej okresowymi zanikami pamięci. Dodatkowo pełnomocnik skarżącego w celu możliwości szczegółowej analizy powyższej decyzji załączył ksero "Karty informacyjnej" Ś. 16 sierpnia 1990r. z leczenia szpitalnego po wypadku. Zdaniem pełnomocnika skarżącego z załączonej informacji wynika, że jego syn wrócił do świadomości i życia z "tamtego świata", co przy tego rodzaju wypadkach jest wyjątkowością i tak również należy traktować przyznanie tego świadczenia przy oczywistej jego minimalnej niezgodności z obowiązującymi przepisami. Podniósł również, że aktualne choroby związane z wypadkiem w 1990 r. opisane w "Karcie Informacyjnej Pobytu w Ośrodku Dziennym Rehabilitacji Ogólnoustrojowej" P. dnia 24 czerwca 2017r. (załącznik w aktach sprawy) mają wpływ na psychikę i zakłócone zachowania chorego. Pełnomocnik podkreślił, że postępujący w czasie, po tak ciężkim wypadku, stan zdrowia chorego jest znany traumatologom, należy go ocenić inaczej niż tylko znaczną niepełnosprawnością będącą kontynuacją poprzednio przyznanego i opisanego w aktach stanu. Dodatkowo wskazał, że stan zdrowia syna obecnie jest rozpatrywany przez Sąd Apelacyjny w Ł. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w charakterze niezdolności do samodzielnej egzystencji (sygn. akt sądowych I instancji: [...]). Pełnomocnik skarżącego podniósł, że taka ilość ośrodków bólowych w organizmie jego syna powoduje odpowiednie zachowania psychiczne, które u tego chorego są decydujące w jego postępowaniu w życiu - m.in. błąd zaniechania dostarczenia decyzji o niepełnosprawności z dnia 3 lipca 2017 r. Pełnomocnik wskazał również, że jakby tych chorób było mało, to syn ostatnio zachorował na "zaburzenia korzeni rdzeniowych i splotów nerwowych" (co potwierdzać ma załączona "Karta Informacyjna" z Samodzielnego Szpitala Wojewódzkiego w P. - wizyta 27 lutego 2018 r.). Dodatkowo stwierdził, że zaniki pamięci u syna to intensywność w jego życiu i codzienności, których nie można wyleczyć i z nimi musi żyć, tak jak człowiek z kulami do chodzenia przy chorobach ortopedycznych. Taki przypadek trzeba ocenić, zdaniem pełnomocnika skarżącego, inaczej niż samą wiadomość o ich zaistnieniu - jak to zrobiono w decyzji. Jest to składowa tych chorób i decydująca w sprawie, nie może być oceniona bez powagi i hierarchii w ocenie - chory funkcjonuje z tą chorobą - zaniki pamięci są mu przynależne do końca życia. Jednocześnie pełnomocnik podniósł, że opisany u syna przypadek okresowego zaniechania dostarczenia aktualnej decyzji o niepełnosprawności w odpowiednim czasie to drobny w jego życiu - przynależny jego chorobie - incydent, który należy mu darować, przyznając ciągłość pobieranego zasiłku pielęgnacyjnego w MOPR w P.. Stanowiłoby to mniejszą społeczną szkodliwość czynu niż jego niezasądzenie dla tej naprawdę biednej rodziny, gdyż oczywiste koszty dochodzenia do prawdy kilkukrotnie przekroczą wartość przedmiotu sprawy. Zaś ocena działalności przez opinię społeczną przed wyborami również samorządowymi się przyda. Zdaniem pełnomocnika, bezwzględnie należy znaleźć na każdym kolejnym etapie dochodzenia sprawiedliwości sposób, aby tej rodzinie pomóc - to będzie bardzo ludzkie, opiekuńcze, sprawiedliwe i katolickie. W końcowej części skargi skarżący zawarł wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i prośbę o możliwość jego nieuczestniczenia w procesie, a także nieuczestniczenie ojca W. ze względu na koszty i znaczną ich niepełnosprawność. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 25 października 2018 r. pełnomocnik skarżącego w osobie adwokata, ustanowiona z urzędu, poparła skargę i wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając, że nie zostały one pokryte w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przy czym zakresem kontroli sądu nie są objęte kwestie związane z pokrzywdzeniem strony decyzją, czy negatywnymi dla niej skutkami i podobnie kwestie naruszeń zasad współżycia społecznego, jedyne bowiem kryterium kontroli, jak wskazano powyżej, stanowi legalność działania organu administracji publicznej. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych i przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co uzasadnia oddalenie skargi w całości. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...]w sprawie przyznania skarżącemu świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153,00 zł miesięcznie na okres od 1 grudnia 2017 r. do 31 lipca 2020 r. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 1952 ze zm.), powoływanej w niniejszym uzasadnieniu również jako: "ustawa o świadczeniach rodzinnych". Ustawa ta określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń. W świele jej regulacji do świadczeń rodzinnych zaliczony został również zasiłek pielęgnacyjny (art. 2 pkt 2). Zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przysługuje m.in. osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Jak wynika z akt sprawy, orzeczeniem z dnia 3 lipca 2017 r. znak: [...] Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 30 maja 2017 r., zaliczył A.L. do znacznego stopnia niepełnosprawności do 31 lipca 2020 r. W orzeczeniu wskazano, iż nie da się ustalić, od kiedy niepełnosprawność istnieje. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się zaś od 30 maja 2017 r. Jednakże skarżący dopiero wnioskiem z dnia 29 grudnia 2017 r. wystąpił do organu pierwszej instancji o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, załączając do tego wniosku powołane orzeczenie, czasowo, jak podaje, zagubione. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, Kolegium prawidłowo odwołało się do regulacji zawartej w art. 24 ust. 2 i ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, i utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji o przyznaniu zasiłku za okres od 1 grudnia 2017 r. do 31 lipca 2020 r., trafnie wywiodło, że zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu prawo do świadczeń ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Niewątpliwie odstępstwem od wyrażonej powyżej zasady jest przyznanie świadczenia zgodnie z brzmieniem ust. 2a tego artykułu, a mianowicie jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, złożony zostanie wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego, prawo to ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności. Następnie na tle tych regulacji Kolegium zasadnie przyjęło, że sprawa o przyznanie prawa do świadczenia rodzinnego, a więc i zasiłku pielęgnacyjnego, nie może toczyć się bez odpowiednego wniosku osoby zainteresowanej. Z woli ustawodawcy prawo do świadczeń (art. 24 ust. 2 powołanej ustawy) co do zasady ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Jedynym odstępstwem od powyższego może być przyznanie świadczenia od dnia złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, przy spełnieniu wymogów, o których mowa w ust. 2a powołanego art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. złożenia wniosku w ciągu trzech miesięcy, od wydania orzeczenia w tym zakresie. Wyłącznie więc w tym okresie – tj. trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia o ustaleniu niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności - może nastąpić ukształtowanie prawa wnioskodawcy w sposób opisany w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednocześnie Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że po upływie powyższego terminu zainteresowany traci, przyznane mu przez ustawodawcę, prawo uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Określony w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych termin trzymiesięczny jest terminem materialnoprawnym, co oznacza, że uchybienie temu terminowi powoduje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, a organy administracji publicznej nie mają możliwości przywrócenia tego rodzaju uchybionego terminu (por. m.in. wyrok WSA w Lublinie z dnia 24 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Lu 69/11, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 września 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 229/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem w niniejszej sprawie ostatnie orzeczenie o zaliczeniu skarżącego do znacznego stopnia niepełnosprawności wydane zostało przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. w dniu 3 lipca 2017 r. Natomiast skarżący wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego złożył dopiero w dniu 29 grudnia 2017 r., a więc po upływie prawie sześciu miesiący o daty wydania tego orzeczenia. Przyczyną tego stanu rzeczy miało być czasowe zagubienie owego orzeczenia spowodowane schorzeniami, na które cierpi skarżący, w tym zwłaszcza zanikami pamięci. Mając na uwadze powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, zarówno Kolegium, jak i organ pierwszej instancji, zasadnie przyjęły, że w świetle przytoczonych powyżej przepisów porównanie daty złożonego wniosku skarżącego (29 grudnia 2017 r.) i daty uzyskanego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (3 lipca 2017 r.), nie dawało możliwości zastosowania w sprawie art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż złożenie wniosku nastąpiło z przekroczeniem owego trzymiesięcznego terminu, o którym mowa w tym przepisie. W tym kontekście należy podkreślić, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, zatem decyzje organów orzekających w sprawie przyznania bądź odmowy przyznania świadczeń rodzinnych, w tym także zasiłków pielęgnacyjnych, nie mają charakteru uznaniowego. Organy przy podejmowaniu decyzji w tych sprawach muszą więc ściśle przestrzegać obowiązujących przepisów prawa, co w niniejszej sprawie oznacza związanie w zakresie określonego w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych terminu, od którego świadczenie może być przyznane. Termin ten zaś, jak już wskazano, jest terminem prawa materialnego i nie jest dopuszczalne orzeczenie o jego przywróceniu bez względu na podaną przyczynę jego uchybienia. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że Kolegium, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...], zasadnie przyjęło, że w stanie faktycznym i prawnym brak było podstaw do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego za oczekiwany przez skarżącego okres początkowy, tj. od dnia 1 czerwca 2017 r. do 30 listopada 2017 r. Ponadto odnosząc się do pozostałych kwestii podniesionych w skardze Sąd pragnie podkreślić, że w zakresie swej właściwości nie jest władny do oceny zasadności, czy celowości zaskarżonej decyzji ani tym bardziej, czy pozostaje ona w zgodzie z zasadami współżycia społecznego. Rola sądu administracyjnego ogranicza się do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a w niniejszej sprawie, jak wskazano powyżej, kwestionowana decyzja odpowiada prawu i zachodzi tym samym brak podstaw do uwzględnienia skargi. Na maginesie zauważyć jedynie można, że rodzina skarżącego, w tym zwłaszcza opiekująca się nim żona, mimo braku dochodu z tytułu zasiłku opiekuńczego przez okres choćby pierwszych dwóch miesiący nie podjęła żadnych kroków celem uzyskania przez jej męża duplikatu owego orzeczenia – z uwagi na jego zagubienie - i dopiero po upływie w istocie prawie sześciu miesiący dostrzeżono brak dochodu z tego źródła w budżecie rodziny. Przyczyny tego stanu rzeczy niewątpliwie trudno poszukiwać w schorzeniach skarżącego i jego zanikach pamięci. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 2 w związku z § 21 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714). k.ż.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło