II SA/Łd 462/18
WyrokWSA w Łodzi2018-12-18
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Bożena Kasprzak, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustanawiająca użytek ekologiczny została podjęta z naruszeniem prawa, w szczególności przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała ustanawiająca użytek ekologiczny została podjęta na podstawie właściwych przepisów ustawy o ochronie przyrody (art. 42, 44, 45) i zawierała wymagane elementy. Zarzuty dotyczące niezastosowania przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uznano za nietrafne, gdyż odnosiły się one do decyzji administracyjnych, a nie do aktu prawa miejscowego, jakim jest uchwała rady gminy. Sąd stwierdził, że skarżący wykazał naruszenie swojego interesu prawnego, ale nastąpiło ono w zgodzie z obowiązującym prawem, co uniemożliwia uwzględnienie skargi.Stan faktyczny
Rada Miasta Piotrkowa Trybunalskiego podjęła uchwałę ustanawiającą użytek ekologiczny "Nad Bugajem" na obszarze obejmującym fragment Zbiornika Bugaj i teren przyległy. Skarżący M.P. wniósł skargę na tę uchwałę, domagając się jej unieważnienia i uchylenia, zarzucając naruszenie przepisów prawa, w tym ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz prawa wodnego, a także wskazując na istnienie wcześniejszych postanowień administracyjnych i problemy z uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego. Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że uchwała została podjęta zgodnie z prawem, w oparciu o wniosek klubu przyrodników i walory przyrodnicze terenu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant: St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M. P. na uchwałę Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 26 stycznia 2005 r. nr XXXII/480/05 w przedmiocie uznania obszaru za użytek ekologiczny oddala skargę. a.bł.
W dniu 26 stycznia 2005 r. Rada Miasta w Piotrkowie Trybunalskim, na podstawie art.18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, zmiany: Dz.U. z 2002 r. Nr 23, poz. 220, Nr 62 poz. 558, Nr 113 poz. 984, Nr 153 poz. 1271 i Nr 214, poz. 1806 oraz z 2003 r. Nr 80 poz. 717, Nr 162 poz. 1568, z 2004 r. Nr 102 poz. 1055, Nr 116 poz. 1203, Nr 167 poz. 1759) oraz art. 6 ust.1 pkt 8, art. 42, art. 44 ust.1 i 2, art. 45 ust. 1 pkt 1-7 i 9-11 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92 z 2004 r. poz. 880), podjęła uchwałę Nr XXXII/480/05 w sprawie uznania obszaru za użytek ekologiczny.
W § 1 ust. 1 tej uchwały wskazano, że poddaje się pod ochronę w formie użytku ekologicznego obszar o powierzchni około 35,8 hektarów, położony w Piotrkowie Trybunalskim obejmujący:
- fragment Zbiornika Bugaj o pow. około 34 ha,
- teren przylegający do Zbiornika Bugaj o pow. około 1,8 ha.
Granice użytku ekologicznego określa mapa stanowiąca załącznik do niniejszej uchwały (ust. 2). Zgodnie zaś z § 2 uchwały obszarowi, który obejmuje się ochroną w formie użytku ekologicznego, nadaje się nazwę: "Nad Bugajem".
Z kolei w § 3 powyższej uchwały wskazano, że w stosunku do terenu objętego ochroną w formie użytku ekologicznego zabrania się:
1) niszczenia, uszkadzania lub przekształcania obszaru;
2) wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym lub przeciwpowodziowym albo budową, odbudową, utrzymywaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych;
3) uszkadzania i zanieczyszczania gleby;
4) dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody albo racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej, wodnej, rybackiej;
5) likwidowania, zasypywania i przekształcania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy oraz obszarów wodno-błotnych;
6) wylewania gnojowicy, z wyjątkiem nawożenia użytkowanych gruntów rolnych;
7) zmiany sposobu użytkowania ziemi;
8) umyślnego zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia nor, legowisk zwierzęcych oraz tarlisk i złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką i łowiecką;
9) zbioru, niszczenia, uszkadzania roślin i grzybów na obszarach użytków ekologicznych, utworzonych w celu ochrony stanowisk, siedlisk lub ostoi roślin i grzybów chronionych,
10) umieszczania tablic reklamowych.
Natomiast zgodnie z treścią § 4 uchwały sprawowanie nadzoru nad użytkiem ekologicznym "Nad Bugajem" powierzono Stowarzyszeniu Piotrkowski Klub Przyrodników "OSTOJA" w Piotrkowie Trybunalskim.
Wykonanie uchwały powierzono Prezydentowi Miasta Piotrkowa Trybunalskiego (§ 5 uchwały).
Ponadto w § 6 uchwały wskazano, że uchwała uchyla w całości Uchwałę Nr XXV/380/04 Rady Miasta w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 6 października 2004 r. w sprawie uznania obszaru za użytek ekologiczny. Natomiast w § 7 uchwały wskazano, że uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego i wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł M.P. , reprezentowany przez ojca - M.P. , wnosząc o stwierdzenie nieważności i uchylenie tej uchwały jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa zawartego w art. 156 § 1 pkt 2 i 5 kodeksu postępowania administracyjnego oraz powodu niezastosowania przepisów prawa zawartych w art.50, 51, 52, 53, 54, 58 i 59 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 4a ustawy Prawo wodne regulujących wprowadzenie takiego przeznaczenia terenu, a wyrażonych w decyzjach administracyjnych wynikających z ww. przepisów prawa zawartych w tych ustawach.
Zdaniem skarżącego, takie działanie jest obrazą art. 83 Konstytucji RP, art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 4a ustawy Prawo wodne oraz art. 42 i 44 ustawy o ochronie przyrody w związku z istnieniem w obrocie prawnym wcześniejszego postanowienia Wojewody [...] z dnia [...]. znak [...], a istnienie w obiegu prawnym skarżonej uchwały uniemożliwia wydanie pozwolenia wodnoprawnego dla tego sztucznego zbiornika "Bugaj" składającego się z trzech zbiorników wodnych, z których jeden północny zbiornik jest już zbiornikiem prywatnym, zbytym przez Gminę Piotrków Trybunalski jeszcze przed uchyleniem decyzji komunalizacyjnej tego zakładu sztucznych zbiorników "Bugaj".
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł kwestię współwłasności (J.P. , M.P.) działki [...] i części działki [...] w obrębie [...] miasta P., które są objęte zaskarżoną uchwałą. Wskazał przy tym, że ustawy o planowaniu przestrzennym z 1994 r., jak i z 2003 r. wygasiły wcześniejsze plany zagospodarowania tego terenu, a był to teren odrolniony i przeznaczony pod budowę sztucznego zbiornika wodnego "Bugaj" w ramach Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku - grunty te były klasyfikowane jako teren budowlany. Grunty obejmujące ten zakład wodny były nabywane w latach 80-tych ubiegłego wieku przez Skarb Państwa jako grunty budowlane i obecnie zakład ten jest własnością Skarbu Państwa. Po utracie ważności wcześniejszych planów z dniem 31 grudnia 2003 r. teren ten objęty jest studium projektowym.
Jednocześnie skarżący wskazał, że zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. przepisami prawa zawartymi w art. 9 ust. 5, studium nie jest aktem prawa miejscowego, a w związku z art. 50 ust. 1 inwestycja taka może być lokalizowana w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w związku z ust. 2 pkt.1 tego artykułu wobec faktu wprowadzenia na tym terenie, gdzie zlokalizowane są ich działki, zmiany sposobu użytkowania tego obiektu budowlanego, jakimi są sztuczne zbiorniki "Bugaj" z obiektu przeznaczonego pod uprawianie rekreacji czynnej i biernej (budowa hoteli, restauracji, itp.) na użytkowanie tylko ekologiczne, co wynika z uchwały Nr XXXII/480/05 Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 26 stycznia 2005 r. w sprawie uznania obszaru za użytek ekologiczny "Nad Bugajem", wymagane jest zastosowanie przepisów prawa wymienionego w ustawach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy Prawo wodne.
Skarżący wskazał także, iż przepisy prawa zawarte w art. 42 i 44 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody definiują, co jest użytkiem ekologicznym i nie pozwalają na utworzenie obszaru ekologicznego na części takiego sztucznego zbiornika w celu wyeliminowania konkurencji, jakim jest Skarb Państwa i właściciele prywatni gruntów znajdujących się w granicach tego "zakładu", jak i gruntów przyległych do tego "zakładu".
Skarżący podkreślił przy tym, że Starostwo Powiatowe w Piotrkowie Trubunalskim od 12 lat prowadzi postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rzeki W. tworzącej sztuczny zbiornik wodny "B", co wynika z ww. postanowienia Wojewody [...] z dnia [...], a wobec istnienia w obrocie prawnym ww. zaskarżonej uchwały wydawane pozwolenia przez Starostwo uchylane są przez organy wyższych instancji, jak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 538/11. Skarżący wniósł o załączenie akt wskazanej wyżej sprawy dla potrzeb rozpatrzenia przedmiotowej skargi. Dodatkowo wskazał, że powyższy wyrok uchyla pozwolenie wodnoprawne wydane przez Starostwo Powiatowe w [...] z dnia [...], znak [...], gdzie Sąd stwierdza na str. 7 uzasadnienia, iż: "z dyspozycji tej normy prawa wynika zatem, że aby wszcząć postępowanie o uzyskanie pozwolenia wodno-prawnego oprócz operatu wodnoprawnego, należy dołączyć do wniosku, decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów jest ona wymagana (art. 4a u.p.w.); jeżeli decyzja ta nie jest wymagana - wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został sporządzony ".
Skarżący wskazał również, że wprowadzenie przeznaczenia terenu jako użytku ekologicznego na tym obszarze jest sprzeczne z art. 42 i 44 powołanej ustawy o ochronie przyrody. Jego zdaniem, już w 2011 r. sąd administracyjny określił, jakimi aktami prawnymi należy objąć teren tego piętrzenia, co wynika z przepisów prawa zawartych w art. 4 a ustawy Prawo wodne. Mimo wyraźnego wskazania przez sąd, jakie dokumenty planistyczne są wymagane, aby uzyskać pozwolenie wodno-prawne, Starostwo Powiatowe, ignorując obowiązujące prawo ponownie, wydaje pozwolenie wodno-prawne - decyzja z dnia [...]. znak [...]. W wyniku jej zaskarżenia decyzją Nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] znak [...] to pozwolenie wodno-prawne zostaje uchylone.
Zdaniem skarżącego Starostwo Powiatowe w [...] prowadzi to postępowanie nie uwzględniając wszelkich istniejących przepisów prawa zawartych w ustawach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, o ochronie przyrody i Prawo wodne.
W ocenie skarżącego, abstrahując od przepisów wynikających z art. 42 i 44 ustawy o ochronie przyrody, że działaniem Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego w drodze uchwały można pominąć te przepisy prawa, Prezydent Miasta Piotrkowa Trybunalskiego obowiązany był nie tylko do jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego, ale też do wydania decyzji o realizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wynikającej z art. 4a pkt. 3 ustawy Prawo wodne. Skarżący dodał przy tym, że Rada Miasta Piotrkowa Trybunalskiego. wprowadziła użytek ekologiczny tylko w części wschodniej tego "zakładu". Wskazał również, że tam gdzie Gmina prowadzi działalność gospodarczą łącznie z wałem przeciwpowodziowym, nie ustanawia użytku ekologicznego tej części zachodniej zbiornika oraz na prywatnym zbiorniku zbytym przed uchyleniem decyzji komunalizacyjnej tego zakładu stanowiących zbiorniki "Bugaj", jak określono to w § 1 zaskarżonej uchwały.
Skarżący podniósł również, że brak wydania decyzji wynikających z wyżej wymienionych ustaw uniemożliwia skarżącemu, jak również Skarbowi Państwa, uzyskanie renty planistycznej z tego terenu pozostającego w granicach tego zakładu, gdzie obszar należący do jego rodziny wynosi 1190m2, zaś obszar Skarbu Państwa to 356 810 m2, co stanowi 1,5 km linii brzegowej wyłączonej z możliwości zagospodarowania na terenie miasta Piotrkowa Trybunalskiego, którego granice administracyjne oddalone są o 1-3 km od tych zbiorników, a teren wokół tych zbiorników jest terenem budowlanym, tylko dlatego, że Prezydent Miasta nie wydaje tych decyzji, a mimo to chce uzyskać pozwolenie wodnoprawne.
Podsumowując, skarżący stwierdził, że w jego ocenie mamy tu do czynienia z wiecznie trwającym postępowaniem administracyjnym niepozwalającym na wydanie prawomocnej decyzji - pozwolenia wodnoprawnego, jeżeli organa prowadzące to postępowanie nie będą przestrzegać wyżej wymienionych przepisów prawa zawartych w tych ustawach, mimo obowiązku wydania takich decyzji umożliwiającym pozostałym stronom uzyskanie renty planistycznej, jeżeli jest taka wola Rady Miasta, że zdecyduje się na zapłatę tych rent planistycznych, aby tylko utworzyć sztuczny zbiornik na terenach ekologicznych obciążając kosztami budżet miasta.
Zdaniem skarżącego, jeżeli dla tego terenu ustawowo wygaszono plany zagospodarowania, które czyniły ten teren terenem budowlanym, a uchwalone Studium Projektowe wprowadziło dla tego terenu budowlanego użytek ekologiczny, Zarząd Miasta Piotrkowa Trybunalskiego obowiązany był przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 4a ustawy Prawo wodne do wydania decyzji o realizacji inwestycji celu publicznego oraz wydania decyzji o warunkach zabudowy tego terenu wynikających z tych ustaw, co umożliwi uzyskanie rent planistycznych oraz o ile interpretacja prawa zawarta w art. 42 i 44 ustawy o ochronie przyrody pozwoli na uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego przez Gminę Piotrków Trybunalski, na terenie z którego Gmina wypłaci renty planistyczne, i wtedy nie ma podstaw do kwestionowania tego pozwolenia wodnoprawnego, gdyż Gmina wypłaciłaby im rentę planistyczną.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Piotrkowa Trybunalskiego wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Rada Miasta Piotrkowa Trybunalskiego wyjaśniła, że użytek ekologiczny "Nad Bugajem" został utworzony w 2005 r. (uchwała nr XXXII/480/05 z dnia 26 stycznia 2005 r. w sprawie uznania obszaru za użytek ekologiczny - Dziennik Urzędowy Województwa Łódzkiego z dnia 24 lutego 2005 r., nr 53, poz. 551), w oparciu o przepisy zawarte w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. 2004, nr 92, poz. 880, w brzmieniu wówczas obowiązującym), powoływanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "ustawa o ochronie przyrody".
Następnie organ przywołał treść art. 2 ust. 1, 2, 4 i ust. 6, art. 6 ust. 1 pkt 8, art.42, art. 44 ust. 1 i ust. 2, art. 45 ust. 1 pkt 1-11, ust. 2 pkt 1-4 ustawy o ochronie przyrody i wskazał, że użytek ekologiczny "Nad Bugajem" został utworzony na wniosek Piotrkowskiego Klubu przyrodników "Ostoja". Wnioskodawca powołał się na fakt, iż: "Zbiornik Bugaj i jego najbliższe otoczenie jest miejscem o dużym urozmaiceniu siedlisk przyrodniczych i wynikającym z tego bogactwie flory i fauny. (....) Okolice Zbiornika Bugaj podlegają stale rosnącej antropopresji. Z obszarem tym związane są następujące zagrożenia przyrody:
silna presja wędkarzy, szczególnie niekorzystna w okresie lęgów ptaków wodnych,
planowana zabudowa i zagospodarowanie terenu".
Ponadto Rada wskazała, że do wniosku załączono obszerne opracowanie dotyczące walorów przyrodniczych proponowanego użytku. Wskazano bytujące tam gatunki flory i fauny, objęte ochroną częściową, ścisłą, jak również wpisane na czerwoną listę zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce (m.in objęte ochroną 154 gatunki ptaków). Zgodnie z art. 42 ustawy o ochronie przyrody, użytkami ekologicznymi zasługującymi na ochronę są m.in. siedliska przyrodnicze oraz stanowiska rzadkich lub chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów, ich ostoje oraz miejsca rozmnażania lub miejsca sezonowego przebywania. W ocenie Rady, w przypadku ustanowionego użytku ekologicznego "Nad Bugajem" ten właśnie warunek został spełniony.
Ponadto Rada wskazała, że zaskarżona uchwałą spełnia również przesłanki art.44 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, tj. ustanowienie użytku ekologicznego nastąpiło w drodze uchwały rady gminy, a uchwała określa nazwę danego obszaru, jego położenie, sprawującego nadzór, szczególne cele ochrony i zakazy właściwe dla tego obszaru wybrane spośród zakazów wymienionych w art. 45 ust. 1.
Dodatkowo Rada zauważyła, że obecnie art. 44 ust. 3 i ust. 3a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (wersja obowiązująca: Dz.U. 2018, poz. 142 z późn.zm.) precyzuje, iż zniesienia formy ochrony przyrody dokonuje rada gminy w drodze uchwały, której projekt wymaga uzgodnienia z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Z kolei zniesienie formy ochrony przyrody na podstawie art. 44 ust. 4 przytoczonej ustawy następuje w razie utraty wartości przyrodniczych i krajobrazowych, ze względu na które ustanowiono formę ochrony przyrody lub w razie konieczności realizacji inwestycji celu publicznego w przypadku braku rozwiązań alternatywnych lub zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego.
Zdaniem Rady, ze względu na fakt, iż nie zaistniały przesłanki przewidziane w art. 44 ust. 4 powołanej ustawy, tj. nie nastąpiła utrata wartości przyrodniczych i krajobrazowych, ze względu na które ustanowiono użytek ekologiczny "Nad Bugajem", nie zaistniała konieczność realizacji inwestycji celu publicznego ani zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego, w chwili obecnej uchylenie zaskarżonej uchwały nr XXXII/480/05 Rady Miasta w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 26 stycznia 2005 r. w sprawie uznania obszaru za użytek ekologiczny nie jest możliwe.
Nadto Rada dodała, iż prowadzone przez Starostę Powiatu Piotrkowskiego postępowanie dotyczące wydania pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie i retencjonowanie wód rzeki Wierzejki w zbiornikach Bugaj oraz w kąpielisku w Piotrkowie Trybunalskim stanowi odrębną sprawę, niepowiązaną z istnieniem użytku ekologicznego "Nad Bugajem". Wskazała również, że wyrok z dnia 21 czerwca 2011 r. (sygn. akt II SA/Łd 538/11) w swym uzasadnieniu precyzuje, iż powodem uchylenia decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego były liczne uchybienia w wymaganej zapisami ustawy Prawo wodne dokumentacji (np. brak stosownego świadectwa potwierdzającego uprawnienia do sporządzania dokumentacji hydrologicznej).
W dalszej kolejności Rada wskazała, że wnioskiem z dnia 13 lutego 2018 r. J.P. i M.P. (działający w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik M.P.) zwrócili się do Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego o stwierdzenie nieważności uchwały Nr XXXII/480/05 Rady Miasta w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 26 stycznia 2005 roku w sprawie uznania obszaru za użytek ekologiczny. Z uwagi na fakt, iż nie zaistniały przesłanki wskazane w art. 44 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, w odpowiedzi na powyższy wniosek, Rada Miasta Piotrkowa Trybunalskiego uchwałą nr LIII/663/18 z dnia 28 marca 2018 r. powyższy wniosek uznała za niezasadny i odmówiła uchylenia skarżonej uchwały. Rada podkreśliła, że uchwała nr LIII/663/18 Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego została wysłana J. i M.P. (działającemu w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik M.P.) w dniu 6 kwietnia 2018 r., a doręczona w dniu 10 kwietnia 2018 r. Zdaniem Rady skarga została złożona przed doręczeniem uchwały Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego nr LIII/663/18 z dnia 28 marca 2018 r. w sprawie wniosku J. i M. małż. P. o stwierdzenie nieważności uchwały nr XXXII/480/05 Rady Miasta w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 26 stycznia 2005 r. w sprawie uznania obszaru za użytek ekologiczny, czyli przedwcześnie. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. 2017 poz. 1369 z późn. m) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a.
Mając na uwadze powyższe, Rada wskazała, iż w dniu 8 sierpnia 2017 r. skarżący, w tym M.P. , złożyli już skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na uchwałę nr XLI/748/14 Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 19 lutego 2014r. uznającą wniosek o unieważnienie uchwały nr XXXII/480/05 Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 26 stycznia 2005 r., za niezasadny na skarżoną uchwałę nr XXXII/480/05 w sprawie uznania obszaru za użytek ekologiczny "Nad Bugajem" oraz na niewykonanie tej uchwały z 2005 r. przez Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego według obowiązującego prawa zawartego w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawie Prawo wodne w związku z niewydaniem stosownych decyzji, do których wydania zobowiązują te przepisy prawa zawarte w tych ustawach. Dodała również, że skargę do WSA na uchwałę nr XXXII/480/05 w sprawie uznania obszaru za użytek ekologiczny skarżący, w tym M.P. , złożyli również 23 stycznia 2017 r. Podkreśliła przy tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniami: sygn. akt II SA/Łd 172/17 z dnia 4 kwietnia 2017 r. oraz sygn. akt II SA/Łd 712/17 z dnia 28 listopada 2017 r. skargi odrzucił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne właściwe są w sprawach z zakresu kontroli zgodności z prawem aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. W sprawach tych sąd administracyjny rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a.).
Wskazać przy tym należy, że w myśl art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. W razie zaś nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Jednocześnie podkreślić należy, że stosownie do regulacji art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.s.g.", skargę do sądu administracyjnego może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą organu gminy podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej.
W świetle powołanej regulacji, aby skutecznie wnieść skargę na przedmiotową uchwałę trzeba zatem wykazać nie tylko posiadanie interesu prawnego, ale i jego naruszenie. Jeżeli wnoszący skargę nie wykaże owego naruszenia, a tym bardziej nie wykaże, że w ogóle ma interes prawny w skarżeniu kwestionowanej uchwały, to sąd nie może badać zasadności zgłoszonych w skardze zarzutów i oceniać legalność zaskarżonej uchwały. Sekwencja działań sądu w sprawie ze skargi na uchwałę rady gminy, jest uregulowana przez ustawodawcę jednoznacznie. W pierwszym etapie sąd bada legitymację do wniesienia skargi i dopiero wówczas gdy stwierdzi, że interes prawny skarżącego został naruszony, może przejść do drugiego etapu – oceny zasadności zarzucanych naruszeń prawa zaskarżoną uchwałą. Uprzednio ocenia także zachowanie przez stronę skarżącą wymogu wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.
W niniejszej sprawie Sąd, kierując się powyższymi względami, w pierwszej kolejności w oparciu o analizę akt sprawy stwierdził, że skarżący – wbrew stanowisku organu wyrażonemu w odpowiedzi na skargę - przed wniesieniem skargi skutecznie wyczerpał tryb wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, a następnie z zachowaniem terminu wynikającego z regulacji art. 53 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie z mocy art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2017 r., poz. 935 ) wniósł skargę na wskazaną na wstępie uchwałę.
Jednocześnie Sąd podzielił stanowisko skarżącego w kwestii wykazanego przez niego jako współwłaściciela działki 3/9 i części działki 3/8 w obrębie [...]. Piotrkowa Trybunalskiego wymaganego ustawowo naruszenia interesu prawnego zaskarżoną uchwałą, co uzasadnia dokonanie jej kontroli z punktu widzenia podniesionych w skardze naruszeń prawa.
Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonej uchwały trzeba stwierdzić, że została ona wydana na podstawie stosownego upoważnienia ustawowego, w szczególności wynikającego z art. 44-45 ustawy o ochronie przyrody, zawiera treści tam wskazane, tj. obszar (granice) przedmiotowego użytku ekologicznego, podmiot nadzoru oraz organ zobowiązany do jej wykonania, a także zakazy właściwe dla celów ochrony tego obszaru. W rezultacie Sąd nie dopatrzył się więc zasadności zgłoszonych w skardze zarzutów, a ponadto wychodząc poza granice skargi (stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a.) nie dopatrzył się naruszeń prawa, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w trybie powołanego art. 147 § 1 p.p.s.a.
W powyższym kontekście odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu podjęcia zaskarżonej uchwały z naruszeniem art. 42 ustawy o ochronie przyrody należy stwierdzić, że zaskarżona uchwała została podjęta zgodnie z tym przepisem. W świetle bowiem tej regulacji, użytkami ekologicznymi są zasługujące na ochronę pozostałości ekosystemów mających znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej – naturalne torfowiska, wydmy, płaty nieużytkowanej roślinności, starorzecza, wychodnie skalne, skarpy, kamieńce, siedliska przyrodnicze oraz stanowiska rzadkich lub chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów, ich ostoje oraz miejsca rozmnażania lub miejsca sezonowego przebywania. Na gruncie niniejszej sprawy, jak wynika z akt, użytek ekologiczny "Nad Bugajem" został utworzony na wniosek Piotrkowskiego Klubu przyrodników "Ostoja". Wnioskodawca powołał się na fakt, iż: "Zbiornik Bugaj i jego najbliższe otoczenie jest miejscem o dużym urozmaiceniu siedlisk przyrodniczych i wynikającym z tego bogactwie flory i fauny. (....) Okolice Zbiornika Bugaj podlegają stale rosnącej antropopresji. Z obszarem tym związane są następujące zagrożenia przyrody: - silna presja wędkarzy, szczególnie niekorzystna w okresie lęgów ptaków wodnych, - planowana zabudowa i zagospodarowanie terenu". Do wniosku załączono obszerne opracowanie dotyczące walorów przyrodniczych proponowanego użytku. Wskazano bytujące tam gatunki flory i fauny, objęte ochroną częściową, ścisłą, jak również wpisane na czerwoną listę zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce (m.in objęte ochroną 154 gatunki ptaków). Okoliczności te powodują, że należy uznać, iż podjęta uchwała spełnia te warunki. Niewątpliwie organ prawidłowo ustanowił na tym terenie wskazaną formę ochrony przyrody w postaci użytku ekologicznego. W tej sytuacji powyższe zarzuty uznać więc należy za polemikę ze słusznym stanowiskiem organu.
Zaskarżona uchwała spełnia także – jak już podniesiono - warunki wynikające z art. 44 ustawy o ochronie przyrody. Ustanowienia przedmiotowego użytku ekologicznego nastąpiło w drodze uchwały rady gminy, a uchwała określiła nazwę danego obszaru, jego położenie, sprawującego nadzór, szczególne cele ochrony i zakazy właściwe dla tego obszaru wybrane spośród zakazów wymienionych w art. 45 ust. 1.
Za nietrafne uznać należy też zarzuty dotyczące niezastosowania przepisów prawa zawartych w art. 50, 51, 52, 53, 54, 58 i 59 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717), jako że odnoszą się one nie do zaskarżonego aktu prawa miejscowego, a decyzji administracyjnych wydanych na ich podstawie i tym samym stanowią odrębny przedmiot rozstrzygnięć pozostających poza kontrolowanym przez Sąd sprawą uchwaleniu aktu prawa miejscowego w sprawie użytku ekologicznego. Przywołane wyżej przepisy nie miały zastosowania do podjętej uchwały, a co za tym idzie, organ nie stosował ich w ramach jej podjęcia.
Nie można też podzielić zarzutu, że uchwała została podjęta z naruszeniem art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Przepis ten także odnosi się do decyzji administracyjnych, stanowiąc podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej i jako taki nie może stanowić podstawy dla stwierdzenia nieważności uchwały. Jeżeli tak, to przywołane w niniejszej sprawie powadzone przez Starostę Powiatu Piotrkowskiego postępowanie dotyczące wydania pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie i retencjonowanie wód rzeki Wierzejki w zbiornikach Bugaj oraz w kąpielisku w Piotrkowie Trybunalskim stanowi odrębną sprawę, niepowiązaną z istnieniem użytku ekologicznego "Nad Bugajem".
Mając to wszystko na uwadze, stwierdzić należy, że skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Obowiązek uwzględnienia skargi na uchwałę, a co za tym idzie stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, powstaje bowiem wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Sąd nie można natomiast tego uczynić, gdy naruszony zostaje wprawdzie interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, a taka sytuacja mam miejsce w niniejszej sprawie, co wynika z powołanych przepisów ustawy o ochronie przyrody.
Z powyższych względów Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
IB
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło