II SA/Łd 510/19
WyrokWSA w Łodzi2019-11-05
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Paweł Kowalski, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo ustalił dochód rodziny skarżącej, doliczając jednorazowo kwotę wynagrodzenia netto za jeden miesiąc (listopad 2017 r.) do dochodu z roku bazowego (2016 r.) przy ocenie prawa do świadczenia wychowawczego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie wywiązały się należycie z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ustalenie dochodu rodziny oparto na nieprawidłowo zinterpretowanych adnotacjach, a nie na rzetelnej analizie dokumentów, co naruszyło zasady postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie spełniało wymogów formalnych (art. 107 § 3 k.p.a.).Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze na dziecko za okres od grudnia 2017 r. do września 2018 r. i nakazaniu jego zwrotu. Skarżąca kwestionowała sposób przeliczenia dochodu rodziny, twierdząc, że nie przekroczył on ustawowego progu. Organ odwoławczy uznał, że podjęcie przez skarżącą zatrudnienia w październiku 2017 r. skutkowało uzyskaniem dochodu, który po doliczeniu do dochodu z roku bazowego (2016 r.) przekroczył kryterium dochodowe.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. i zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej K. K. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2019 roku sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane i zwrot świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej K. K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. MR
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", oraz art. 25 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2134 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.p.p.w.d.", utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]r. nr [...] w sprawie uznania za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze na dziecko - J. K. za okres od dnia 01.12.2017 r. do dnia 30.09.2018 r. w kwocie 500 zł mięcznie oraz o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego na dziecko - J. K. za okres od 01.12.2017 r. do dnia 30.09.2018 r. w kwocie 5.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, naliczonymi do dnia wydania zaskarżonej decyzji w kwocie 261,78 zł, co łącznie stanowi kwotę 5.261,78 zł.
Jak wynika z akt sprawy, ww. decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. orzekł o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze oraz o jego zwrocie.
Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji złożyła K. K., w którym, kwestionując przedstawione przez organ wyliczenia dochodu rodziny, stwierdziła, iż zarówno z zeznania za 2017 rok, jak i zeznania za 2018 rok, nie wynika przekroczenie progu dochodowego uprawniającego do przedmiotowego świadczenia.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium, po uprzednim przywołaniu treści art. 2 pkt 1, pkt 4, pkt 20 lit. c, art. 5 ust. 3 i art. 7 u.p.p.w.d., wskazało, iż rozpatrując powyższą sprawę ustaliło, że w dniu 11 sierpnia 2017 r. wpłynął do organu I instancji wniosek K. K. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: M. K. i J. K.. Na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. orzekł o przyznaniu prawa do wnioskowanych świadczeń na okres od 2017-10-01 do 2018-09-30, uznając, iż zostały wypełnione kryteria określone w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Następnie na podstawie informacji pozyskanej z systemu informatycznego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 września 2018 r. ustalono, iż wnioskodawczyni podjęła zatrudnienie w Fundacji "A" z dniem 6 października 2017 r.
W dniu 9 listopada 2018 r. do Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. wpłynęło zaświadczenie z ww. Fundacji z dnia 8 października 2018 r., z którego wynika, iż za miesiąc listopad 2017 r. K. K. uzyskała wynagrodzenie netto w kwocie 1.677,26 zł. Powyższa okoliczność, w ocenie organu, stanowiła podstawę do ponownego przeliczenia dochodu rodziny wnioskodawczyni. Organ stwierdził przy tym, że podjęcie przez K. K. zatrudnienia w Fundacji "A" z dniem 6 października 2017 r. jest podstawą do zastosowania instytucji dochodu uzyskanego za okres od 2017-11-01 do 2017-11-30.
Wychodząc z powyższych przesłanek, Kolegium wskazało, że w wyniku ponownego przeliczenia dochodu rodziny K. K. za 2016 rok ustalono, że:
- dochód rodziny osiągnięty w 2016 r. wyniósł 31.465,81 zł (dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych osiągnięty przez D. K. - 15.031,71 zł + dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych osiągnięty przez K. K. - 16.434,10 zł)
- dochód uzyskany przez K. K. w 2017 r. wyniósł 1.677,26 zł (wynagrodzenie netto za miesiąc listopad 2017 r.),
- miesięczny dochód rodziny po zastosowaniu uzyskania dochodu wynosi 4.299,41 zł (31.465,81 zł: 12 miesięcy + 1.677,26 zł: 1 miesiąc) - ilość osób w rodzinie: 4,
- miesięczny dochód na jednego członka rodziny wynosi 1.074,85 zł (4.299,41 zł : 4 osoby), czyli przekracza ustawowy próg dochodowy 800,00 zł, wynikający z art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d.
Biorąc pod uwagę powyższe, Kolegium, odwołując się uprzednio do treści art.18 ust. 6 u.p.p.w.d., stwierdziło, że świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko - J. K. nie przysługuje od 2017-12-01.
Ponadto w końcowej części uzasadnienia decyzji Kolegium, odnosząc się pokrótce do zarzutów podniesionych w odwołaniu, iż zarówno z zeznania za 2017 r., jak i zeznania podatkowego za 2018 r., nie wynika przekroczenie przez osobę w rodzinie wnioskodawczyni progu dochodowego, który stwarzałby brak podstawy do pobierania przez wnioskodawczynię świadczenia wychowawczego przysługującego na dziecko - J. K., gdyż zdaniem wnioskodawczyni dochód po przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł odpowiednio: w roku 2017 - 758,36 zł, w 2018 -17.046,26 zł, Kolegium wskazało, iż wniosek został złożony w dniu 11 sierpnia 2017r. i rokiem bazowym w rozpatrywanej sprawie jest rok 2016. Zdaniem Kolegium, jak wynika z całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nie nastąpiła w rozpatrywanym przypadku utrata zatrudnienia podstawowego, natomiast strona uzyskała jeszcze dodatkowo dochód z tytułu zatrudnienia w Fundacji "A" z dniem 6 października 2017 r. Jest to podstawa do zastosowania instytucji dochodu uzyskanego za okres od 01.11.2017 r. do 30.11.2017 r. Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że organ I instancji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wziął pod uwagę jako dochód uzyskany przez wnioskodawczynię dochód za miesiąc listopad z tytułu zatrudnienia na umowę zlecenia w Fundacji "A" w wysokości 1677,26 zł. Jak wynika z całości materiału zgromadzonego w sprawie, dochód ten jest uzyskiwany po dziś dzień. Różnica w obliczeniu dochodu dokonana przez wnioskodawczynię a organ administracji polega na podzieleniu wszystkich dochodów uzyskiwanych przez stronę w wyliczeniu wnioskodawczyni przez 12 miesięcy (w tym także tego uzyskiwanego z Fundacji "A"), a przez organ I instancji na wliczeniu do dochodu kwoty z jednego miesiąca listopada 2017 r., tj. 1677,26 zł. W ocenie Kolegium, taki sposób obliczenia, dokonany przez organ, pozwoli na wykazanie dochodu faktycznie otrzymywanego, a nie dochodu zaniżonego, co miało miejsce w przypadku osób, które tak jak wnioskodawczyni podjęły pracę pod koniec roku. Po podziale ich rocznego dochodu przez liczbę miesięcy w roku wykazywany był dochód znacznie zaniżony względem dochodu faktycznie przez nich m-cznie otrzymywanego (vide: wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 1996/18).
Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła K. K., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, zarzucając:
1. naruszenie przepisów materialnego, tj.:
a) art. 18 ust. 6 u.p.p.w.d. poprzez jego zastosowanie i błędne przyjęcie, że w zaistniałym stanie faktycznym doszło do spełnienia przesłanek stanowiących podstawę do utraty prawa do świadczenia wychowawczego;
b) art. 25 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. poprzez jego zastosowanie i błędne przyjęcie, że w zaistniałym stanie faktycznym mamy do czynienia ze świadczeniem nienależnie pobranym;
c) art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d. poprzez jego całkowicie błędną interpretację i wskutek tego błędne ustalenie dochodu rodziny skarżącej;
2. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności przepisów:
a) art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zaniechanie prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa, błędną ocenę materiału dowodowego, które miało zasadniczy wpływ na treść decyzji oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej, podczas gdy dokładna analiza sprawy i materiału dowodowego doprowadziłaby do konkluzji uzasadniającej uchylenie zaskarżonej decyzji;
b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., podczas gdy w niniejszej sprawie powinien mieć zastosowanie przepis art.138 § 1 pkt 2 k.p.a.,
- które to naruszenia miały istotny i decydujący wpływ na wynik sprawy.
Z uwagi na powyższe, pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta Ł. w całości, a także stwierdzenie, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku wydanego w niniejszej sprawie. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Ponadto pełnomocnik skarżącej wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci:
- zastawienia wypłat otrzymanych przez skarżącą z tytułu umowy o pracę w okresie od dnia 08.01.2016 r. do dnia 09.10.2017 r.;
- zestawienia wypłat otrzymanych przez skarżącą z tytułu umowy zlecenia w okresie od dnia 31.10.2017 r. - do dnia 03.12.2018 r.;
- PiT 36 za rok 2016, rok 2017 i rok 2018;
- umowy zlecenia, na okoliczność wykazania, iż rodzina skarżącej w latach 2016 -2018 nie uzyskiwała dochodów przekraczających kryterium dochodowe w weryfikowanym okresie.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że skarżąca do końca września 2017 r. uzyskiwała wyłącznie dochód z tytułu umowy o pracę w kwocie ok. 1.355,30zł miesięcznie, natomiast od października 2017 r. uzyskiwała wyłącznie dochód z tytułu umowy o pracę w kwocie ok. 1.677,26 zł miesięcznie. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, dokonane przez organ ponowne przeliczenie dochodu rodziny zostało dokonane w sposób nieprawidłowy. Przyczyną tego błędu, w ocenie pełnomocnika, była wadliwa interpretacja art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d.
Zdaniem pełnomocnika, z treści art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d wynika, iż dochód uzyskany po roku kalendarzowym poprzedzającym powinien być doliczony do dochodu za rok poprzedzający, a tak otrzymana całkowita kwota podzielona przez 12 miesięcy oraz liczbę członków rodziny. Podstawową przesłanką do przyznania świadczeń wychowawczych jest bowiem spełnienie kryterium dochodowego rozumianego jako przeciętny miesięczny dochód uzyskany w skali roku kalendarzowego. Jednocześnie przyjmuje się, że zasada ta ma również zastosowanie w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a więc dochód ten również należy liczyć w stosunku rocznym (por. wyroki WSA w Krakowie: z dnia 5 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 789/14, z dnia 31 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 280/14). W innym wypadku jednorazowe doliczenie kwoty dochodu uzyskanego w roku następującym po roku, z którego dochód uwzględnia się przy ustalaniu prawa do świadczenia, decydowałoby w sposób znaczący o przyznaniu takiego świadczenia i pozbawiałoby wsparcia rodzinę o stosunkowo niskich dochodach. Praktyka taka stałaby w sprzeczności z art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) stanowiącym, że rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 1202/14).
W ocenie pełnomocnika, organy ponownie przeliczając dochód rodziny skarżącej doliczyły dochód z umowy zlecenia uzyskany za miesiąc listopad 2017 r. w wysokości 1.677,26 zł do każdego miesięcznego dochodu rodziny uzyskanego w roku 2016. Tymczasem prawidłowe zastosowanie ww. przepisu powinno polegać na tym, że dochód uzyskany z umów zlecenia powinien być podzielony w stosunku miesięcznym przez ww. okres, a nie doliczony tak, jak gdyby był osiągany przez skarżącą dodatkowo każdego miesiąca i w takiej samej wysokości.
Mając na uwadze powyższe pełnomocnik podkreślił, że z art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d. wynika wprost, iż nie chodzi o dochód uzyskiwany tylko przez jeden miesiąc, albowiem doliczeniu podlega dochód z miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty. Tak więc dochód uzyskany w jednym miesiącu w ogóle nie wpływa na prawo do świadczeń wychowawczych, natomiast uzyskany na okres dłuższy będzie miał wpływ na to prawo tylko przez okres jego otrzymywania (por. odpowiednio np. wyrok z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 99/18, dotyczący świadczeń rodzinnych i dochodu ustalonego zgodnie z art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych odpowiadającym treścią art. 7 ust. 3 ustawy).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ II instancji dodał, iż stanowisko, że dochód uzyskany powinien być doliczony do dochodu rodziny po podziale przez 12 m-cy i członków rodziny jest sprzeczne z jednoznaczną i niebudzącą wątpliwości treścią art.7 ust.3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Na rozprawie w dniu 29 października 2019 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę. Postanowieniem z dnia 29 października 2019 r., wydanym na rozprawie, Sąd dopuścił wnioskowane przez pełnomocnika dowody z dokumentów załączonych do skargi.
W dniu 31 października 2019 r. wpłynęło do Sądu pismo pełnomocnika skarżącej z dnia 30 października 2019 r., w którym wskazał, że skarżąca do dnia 7 września 2017 r. uzyskiwała wyłącznie dochód z tytułu umowy o pracę (od 8 września 2017 r. przebywała na urlopie wychowawczym), natomiast od 6 października 2017 r. uzyskiwała wyłącznie dochód z tytułu umowy zlecenia (a nie jak przyjął organ, iż dochód z umowy zlecenia był dodatkowym dochodem, uzyskiwanym oprócz dochodu z umowy o pracę). W załączeniu pełnomocnik skarżącej przedłożył kopię świadectwa pracy skarżącej z zakładu "A", z którego, zdaniem pełnomocnika, wynika, iż skarżąca od dnia 8 września 2017 r. przybywała na urlopie wychowawczym, z zatem nie uzyskiwała dochodów z umowy o pracę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli legalności, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. o wskazanym wyżej numerze zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie w całości.
W tym kontekście należy wskazać, że podstawową zasadą postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej. Nakłada ona na organy prowadzące postępowanie obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie organy nie wywiązały się należycie z obowiązku, jaki nakłada na nie powyższa zasada.
W szczególności z akt kontrolowanej sprawy wynika, że organy prowadzące postępowanie przyjęły, iż podstawę do ponownego przeliczenia dochodu rodziny skarżącej stanowił fakt uzyskania przez nią – za miesiąc listopad 2017 r.- wynagrodzenia netto w kwocie 1.677,26 zł, które uzyskała w związku z podjęciem z dniem 6 października 2017 r. zatrudnienia w Fundacji "A". Podjęcie tego zatrudnienia przez skarżącą stało się przy tym podstawą do zastosowania przez organy instytucji dochodu uzyskanego za okres od 1 listopada 2017 r. do 30 listopada 2017 r.
Tymczasem z dokumentów załączonych do skargi, dopuszczonych przez Sąd w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. w drodze postanowienia wydanego na rozprawie w dniu 29 października 2019 r., w tym zwłaszcza "Elektronicznego zestawienia operacji za okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 grudnia 2018 r." (k.12 akt sądowych) wynika, że na rachunek skarżącej dochód z tytułu zatrudnienia we wskazanej Fundacji wpłynął wprawdzie w dniu 31 października 2017 r. (pierwszy wpływ), tym niemniej z zestawienia za powyższy okres (k.11 akt sądowych) wynika także, iż ostatnia wypłata wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w zakładzie ("A") nastąpiła w dniu 10 września 2017 r. Trudno zatem mówić o uzyskania dodatkowego dochodu z tytułu umowy zlecenia w okresie "od dnia 6 października 2017 r.". Powyższą okoliczność podnosił pełnomocnik skarżącej popierając zawarte w skardze wnioski dowodowe, złożone celem potwierdzenia okoliczności, iż w kontrolowanej sprawie nie doszło do przekroczenia ww. kryterium dochodowego w weryfikowanym okresie.
Jednocześnie dokonana w rozważanym kontekście analiza akt sprawy dowodzi, że organ wzywał skarżącą do przedstawienia wszystkich PIT- 11 za 2017 r. Na tychże dokumentach znajdują się uczynione ołówkiem "adnotacje" w postaci dopisków: "za cały rok", "za 3 miesiące", bliżej nieopatrzone podpisem osoby, która je zamieściła, bez podania przy tym podstawy uprawniającej do ich naniesienia na wskazane dokumenty. Podobne zastrzeżenia Sądu budzą adnotacje "ołówkowe" i "długopisowe" zawarte na dokumentach dotyczących obliczeń dochodów członków rodziny skarżącej w roku kalendarzowym 2016 r. oraz po tym roku, tj.: "uzysk za listopad 2017. -1.677,26 zł". W oparciu bowiem o ustalenia, których niewątpliwą podstawą były wskazane adnotacje - sporządzone w nieuprawnionej formie – organ przyjął, że w niniejszej sprawie wystąpiło świadczenie nienależnie pobrane i nakazał jego zwrot wraz z odsetkami. Takie ustalenie okoliczności istotnych dla sprawy, dokonane w oparciu o nieuprawnione odręczne adnotacje, w ocenie Sądu, zasługuje na krytykę. Dobitnie świadczy bowiem o nierespektowaniu przez organ podstawowych reguł postępowania wyjaśniającego, określonych przede wszystkim w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które powinno poprzedzać wydanie zaskarżonej decyzji.
Należy przy tym zauważyć, że organ nie wyjaśnił w żadnej mierze, na jakiej podstawie przyjął, iż skarżąca uzyskała "dodatkowy" dochód względem dotychczasowego, osiągniętego dochodu w 2017 r. (w zakładzie "A"). Kwestię tę, jak wskazano powyżej, akcentował pełnomocnik skarżącej na rozprawie w dniu 29 października 2019 r., wskazując następnie w drodze pisma z dnia 30 października 2019 r., iż skarżąca do dnia 7 września 2017 r. uzyskiwała wyłącznie dochód z tytułu umowy o pracę (od 8 września 2017 r. przebywała na urlopie wychowawczym), natomiast od 6 października 2017 r. uzyskiwała wyłącznie dochód z tytułu umowy zlecenia. Niewątpliwie kwestie te wymagają wyjaśnienia, zgodnie z regułami wyrażonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w kontekście oceny możliwości zastosowania w niniejszej sprawie regulacji zawartej w art. 18 ust. 6 w zw. z art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d.
Ponadto w ocenie Sądu zastrzeżenia budzi kwestia redakcji zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy nie przytoczył w decyzji zarzutów odwołania i argumentacji na ich poparcie, choćby w zwięzłej formie. W końcowej jedynie części tego uzasadnienia odniósł się do nich, co nie daje możliwości skontrolowania, czy istotne dla strony argumenty podniesione w odwołaniu stanowiły przedmiot właściwej analizy organu odwoławczego. Uwagę przy tym zwraca fakt, iż organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji operuje jedynie pojęciem "organu I instancji", bliżej nie konkretyzując, który organ pełnił tę rolę w niniejszej sprawie. Utrudnia to tym samym ocenę zachowania przez ten organ właściwości w sprawie, w kontekście płynącego z art. 19 k.p.a. obowiązku przestrzegania przez organy z urzędu swej właściwości, tak miejscowej, rzeczowej, jak i instancyjnej. Te uchybienia powodują, że uzasadnienie decyzji, w tym zwłaszcza uzasadnienie faktyczne, nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., co nie pozostaje bez istotnego wpływu na wynik niniejszej sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uwzględnił skargę przyjmując, że organy przedwcześnie wydały decyzje w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia i jego zwrotu, a przyczyną tego stanu rzeczy był nienależycie wyjaśniony stan faktyczny sprawy, co przesądza o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i uchyleniu zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. Nadto w rozważanym aspekcie znaczenie miało również niedochowanie przez organ wymogów uzasadnienia decyzji, określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
W kwestii kosztów Sąd orzekł, jak w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art.200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Zasądzona kwota (480 zł) obejmuje wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej będącego adwokatem.
Jednocześnie z uwagi na uwzględnienie skargi, Sąd stosownie do treści art.152 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania wyroku, odstąpił od uwzględnienia wniosku pełnomocnika w kwestii stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
A. P.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło