II SA/Łd 522/08

Dnia 16 grudnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr, Protokolant Asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2008 roku sprawy ze skargi J. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oceny stanu technicznego 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi M. S. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej i nakazuje wypłacić powyższą kwotę z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Postanowieniem z dnia [...]. nr [...] znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 81 c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (tekst jednolity Dz. U. nr 156 z 2006r., poz. 1118) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. nr 98 2000 r., poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k. p. a., zobowiązał J. J. i P. J. do przedłożenia w terminie do dnia 30 czerwca 2008 r. trzech egzemplarzy oceny stanu technicznego wraz z przedstawieniem jednoznacznego sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, dotyczącej budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na nieruchomości w Ł., przy ul. A. 5 w granicy z nieruchomością, położoną w Ł., przy ul. A. 7. W niniejszej sprawie ustalono następujący stan faktyczny: Na wniosek H. S. z dnia 29 listopada 2000 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., wszczął w dniu 15 stycznia 2001 r. postępowanie wyjaśniające, dotyczące realizacji obiektów budowlanych na nieruchomości przy ul. A. 5. W trakcie toczącego się postępowania organ I instancji przeprowadził oględziny na wskazanej nieruchomości stwierdzając m. in., iż na ścianach obiektów zlokalizowanych w granicy z nieruchomością przy ul. A. 7, widoczne są odparzone tynki oraz ubytki cegieł. Nadto ustalono, że brak jest izolacji w murach fundamentowych. Podczas kolejnych oględzin na nieruchomości w dniu 5 lipca 2007 r. J. J. wniosła do protokołu o sprawdzenie przez organ stanu technicznego budynku. Oględziny wykazały, że w budynku widoczne jest zawilgocenie i wykwity grzyba. Pismem z dnia 15 października 2007 r., J. J. wniosła o uwierzytelnienie powstałych zniszczeń na ścianach jej budynku, położonego w granicy z nieruchomością przy ul. A. 7. Swój wniosek skarżąca ponowiła w piśmie z dnia 22 listopada 2007 r. dodając, iż, jej zdaniem, przyczyną zniszczeń jest usytuowanie blaszanego garażu w odległości 0,40 cm od ścian budynku skarżącej oraz składowanie piasku, gruzu i desek pod ścianą budynku. W dniu 14 marca 2008 r. organ I instancji dokonał ponownych oględzin przedmiotowej nieruchomości i stwierdził, że w jej północnej granicy usytuowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny parterowy o konstrukcji murowano – drewnianej (ściana w granicy jest murowana z cegły pełnej, pozostałe o konstrukcji drewnianej). Od strony zachodniej dobudowany jest jeden pokój o konstrukcji drewnianej, posiadający podłogi drewniane na legarach. Ściany są tynkowane obustronnie tynkiem cementowo – wapiennym. Organ I instancji stwierdził, że na ścianie usytuowanej w granicy z nieruchomością przy ul. A. 7 występują zacieki i wykwity grzyba na wysokości 1 – 1,5 m od podłogi, zawilgocenie widoczne jest również na ścianie poprzecznej od ściany północnej od wewnątrz pomieszczenia na długości ok. 1,5 m oraz w narożniku, przy suficie w pokoju usytuowanym we wschodniej części obiektu. W związku z powyższymi ustaleniami organ I instancji uznał, że stan techniczny przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego budzi uzasadnione wątpliwości, nakładając w konsekwencji na współwłaścicieli obiektu obowiązek sporządzenia wskazanej wyżej oceny technicznej. Na powyższe postanowienie J. J. wniosła zażalenie, podnosząc zarzuty, dotyczące prawidłowości prowadzenia postępowania administracyjnego w stosunku do obiektu, zlokalizowanego na nieruchomości sąsiedniej przy ul. A. 7, którego usytuowanie, zdaniem skarżącej, doprowadziło do pogorszenia stanu technicznego budynku mieszkalnego, stanowiącego przedmiot rozstrzygnięcia. Skarżąca stwierdziła, że urząd nie może zobowiązać jej do poniesienia kosztów, w sprawie oceny stanu technicznego budynku, ponieważ do takiego stanu doprowadzono z winy organu. W ocenie skarżącej, za błędy jak i zaniedbanie, działanie niezgodne z prawem, nie powinien odpowiadać obywatel. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji w części merytorycznej, dotyczącej nakazania J. J. i P. J. dostarczenia określonej powyżej oceny stanu technicznego oraz uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania i orzekł o nowym terminie wykonania nałożonego obowiązku do dnia 30 sierpnia 2008 r. W uzasadnieniu postanowienia organ powołał brzmienie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem organu odwoławczego, powzięcie przez organ I instancji wątpliwości co do stanu technicznego budynku, będącego przedmiotem niniejszej sprawy uzasadniało nałożenie obowiązku sporządzenia oceny technicznej obiektu. Z uwagi na fakt, iż do podstawowych obowiązków organu nadzoru budowlanego należy między innymi nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego w zakresie utrzymywania obiektów budowlanych, powzięcie uzasadnionych wątpliwości, co do stanu technicznego obiektu, obliguje organy nadzoru budowlanego do ingerencji. Skonkretyzowanie zakresu tejże ingerencji wymaga zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, zatem zasadne jest, w świetle art. 61 ustawy Prawo budowlane, nałożenie na J. i P. J. (współwłaścicieli nieruchomości) obowiązku, określonego w powyższym postanowieniu. Organ podkreślił również, że kwestia ewentualnej odpowiedzialności odszkodowawczej organów administracji, należy zgodnie z obowiązującymi uregulowaniami w tym zakresie do wyłącznej kognicji sądów powszechnych, a zatem organ nadzoru budowlanego nie jest władny do rozstrzygania w tym zakresie. Zwrotu poniesionych wydatków strona może dochodzić wyłącznie w drodze powództwa cywilnego. Organ odwoławczy uznał ponadto za zasadne wyznaczenie nowego terminu wykonania nałożonego obowiązku, ponieważ w czasie toczącego się postępowania zażaleniowego, termin ten uległ wyczerpaniu. Na powyższe postanowienie J. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, oparcie go na niewłaściwej podstawie prawnej, błędną interpretację przepisów i ich niewłaściwe zastosowanie. Ponadto skarżąca postawiła zaskarżonemu postanowieniu zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 10 § 1 k. p. a., poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, jak również szeregu innych przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy. W konkluzji wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji wskazując, że przy granicy z nieruchomością, którą zamieszkuje, znajduje się blaszany garaż, niezwiązany trwale z gruntem, położony w odległości 0,40 cm od granicy i na długości 6 m od zabudowań skarżącej. Garaż wywiera negatywny wpływ na budynek skarżącej i obniża jego wartość użytkową. Na prośbę skarżącej, sąsiad nie odsunął garażu. Garaż zakwalifikowano jako obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, który nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi. Skarżąca podniosła, iż odmówiono jej wszczęcia postępowania w tej sprawie, zaś obiekt ten został wzniesiony na długo przed uzyskaniem przez sąsiadów pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Organ uchylił się też, zdaniem skarżącej, od wydania decyzji w sprawie niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, w związku z planowanym przez nią remontem obiektu, położonego w granicy. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Odnosząc się do poruszonej w skardze kwestii niewydania decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości organ, w odrębnym piśmie procesowym skierowanym do skarżącej przytoczył brzmienie art. 19 k. p. a., art. 47 ust. 2 i art. 83 ustawy Prawo budowlane wyjaśniając, że organem właściwym do wydania wskazanego rozstrzygnięcia jest organ administracji architektoniczno – budowlanej, którym w I instancji jest właściwy miejscowo starosta, na terenie Ł. zaś, organem właściwym jest Prezydent Miasta Ł.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zwrócił ponadto uwagę na nieprawidłowości związane z prowadzonym postępowaniem, dotyczącym garażu blaszanego, przeznaczonego do użytkowania w trakcie realizacji budowy, w szczególności na fakt, iż pomimo upływu terminów przewidzianych w art. 35 § 3 k.p.a., organ I instancji nie zakończył ww. sprawy wydaniem stosownego aktu administracyjnego. W związku z powyższym, osobnym postanowieniem organ odwoławczy zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. do zakończenia postępowania w przewidzianej przepisami procedury administracyjnej formie. W nadesłanym do Sądu piśmie procesowym z dnia 23 stycznia 2008 r. organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że w toku przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania wyjaśniającego ustalił, iż skarżąca nie występowała do organu stopnia podstawowego z wnioskiem o wydanie decyzji, o której mowa w art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego. W nadesłanym do Sądu piśmie zatytułowanym "Odpowiedź na pismo z dn. 7 lipca 2008 r. [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego", skarżąca podtrzymała swoje stanowisko, zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność rozstrzygnięcia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a. Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżone orzeczenie naruszało prawo w stopniu określonym w cytowanym przepisie. Zgodnie z treścią art. 81 c ust. 2 w zw. z art. 81c ust. 1 ustawy Prawo budowlane, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. W rozpoznawanej sprawie, poza sporem pozostaje, iż stan techniczny budynku mieszkalnego, którego współwłaścicielami pozostają skarżąca oraz jej syn P. J. budzi uzasadnione wątpliwości. Nieprawidłowości w tym zakresie, wynikają z niekwestionowanych przez skarżącą protokołów oględzin, sporządzonych z jej udziałem. Stąd też trudno uznać za zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania (zwłaszcza art.10 § 1 k.p.a., art.7, k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a.), w sytuacji, gdy skarżąca nie kwestionowała ustaleń organów nadzoru budowlanego w zakresie stanu technicznego jej budynku mieszkalnego, dodatkowo występując z wnioskiem o wydanie jej uwierzytelnionych odpisów protokołów, zawierających wyniki oględzin. Niezależnie od tego podnieść należy, iż postanowienia wydane na podstawie art. 81 c ust.2 ustawy Prawo budowlane mają charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego, już toczącego się postępowania, przewidzianego w ustawie Prawo budowlane, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2006r., sygn.akt II OSK 1192/06, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 289261 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2007r., sygn.akt VII SA/Wa 2440/06, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 334857). Przedmiotem postępowania w badanej sprawie jest stan techniczny budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości, której współwłaścicielami pozostają skarżąca i jej syn – P. J.. Zgodnie zaś z treścią przepisów, zamieszczonych w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane, obowiązki związane z utrzymaniem obiektów budowlanych spoczywają na jego właścicielach lub zarządcach. Przez pojęcie "utrzymanie obiektów budowlanych" należy przy tym rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, zachowanie w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2007r., syg.akt VII SA/Wa 2298/06, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 336729). W tym kontekście, skierowanie kontestowanego postanowienia do współwłaścicieli obiektu, którego stan techniczny budzi wątpliwości trudno oceniać jako wadliwe. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy natomiast, że ewentualne zaniechania czy też bezczynność organów nadzoru budowlanego, w sprawie wszczętej na wniosek skarżącej, a dotyczącej legalności wzniesienia garażu na działce sąsiedniej, nie mają wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Po pierwsze bowiem, ocena "odpowiedzialności" za stan techniczny obiektu budowlanego, wykracza poza zakres właściwości organów administracji a w konsekwencji również sądów administracyjnych (por. w tym zakresie uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2006r., sygn.akt II OSK 1163/05, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 289077). Po wtóre, jak wyżej wskazano, wydane postanowienie ma charakter dowodowy. Kwestia ewentualnego negatywnego wpływu posadowienia, usytuowanego na sąsiedniej działce, garażu na budynek mieszkalny skarżącej (znajdujący się w granicy nieruchomości), pozostaje natomiast przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie, może zaś znaleźć swoje wyjaśnienie również w sporządzonej ocenie technicznej. Nie dostrzeżono również, by zaskarżone postanowienie naruszało przepisy Konstytucji RP, w szczególności zaś wskazany w skardze przepis art. 32 Ustawy Zasadniczej. Fakt nałożenia na skarżącą obowiązków, wypływających z uregulowań, zawartych w ustawie Prawo budowlane nie może stanowić o naruszeniu zasady równości obywateli wobec prawa. Jak wspomniano, orzekanie w sprawach odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu naruszenia własności czy też odpowiedzialności za szkodę, wyrządzoną wadliwą działalnością organów administracji, wykraczało natomiast poza kognicję sądu w rozpoznawanej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej. Po myśli art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pk 1 lic c w zw. z § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.), przyznano natomiast ustanowionemu pełnomocnikowi z urzędu kwotę 240,00,-zł. powiększoną o należny podatek od towarów i usług (52,80,-zł.), tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu. LS