II SA/Łd 54/10

Dnia 6 lipca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA: Joanna Sekunda – Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA: Renata Kubot – Szustowska Sędzia WSA: Czesława Nowak – Kolczyńska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2010 roku przy udziale --- sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat E. K.-D. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80 groszy) złotych obejmującą należną kwotę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. po rozpatrzeniu zażalenia W. B. od postanowienia Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W jego uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. przyznał W. B. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W dniu 31 października 2008 r. strona złożyła w siedzibie organu I instancji oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego wraz z umową kupna-sprzedaży z dnia [...] r., fakturą VAT nr [...] z dnia [...] roku, fakturą VAT nr [...] z dnia [...] r., dowodem wpłaty z dnia [...] roku. W dniu 23 kwietnia 2009 roku skarżący wniósł prośbę o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć, podnosząc, że realizacja przedsięwzięcia nastąpiła w ustawowym terminie, natomiast złożenie oświadczenia po "zakończeniu zaostrzenia się przewlekłej choroby". W załączeniu przedstawił zaświadczenie lekarskie stwierdzające, iż skarżący w dniach od 10 października 2008 roku do 30 października 2008 roku nie był w stanie stawić się w siedzibie organu z powodu zaostrzenia się przewlekłej choroby. Postanowieniem z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego w Ł. odmówił stronie przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. W uzasadnieniu wskazano, że wprawdzie skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do złożenia oświadczenia, jednakże składając prośbę o przywrócenie terminu dopiero w dniu 23 kwietnia 2009 roku uchybił terminowi do dokonania tego typu czynności. W zażaleniu na powyższe postanowienie W. B. podniósł, że plan rozwoju gospodarstwa niskotowarowego zrealizował zgodnie z założeniem, lecz nie dopełnił czynności terminowego rozliczenia (2 dni zwłoki). Podkreślił również, że owo uchybienie wynikło z choroby i przypomniał, iż na tę okoliczność przedstawił zaświadczenie lekarskie. Skarżący zauważył także, że nie otrzymał informacji o przekroczeniu terminu i o czynnościach jakie w związku z tym powinien podjąć. Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. działając na postawie art. 58 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., art. 67 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.Urz.(WE) z 30 kwietnia 2004 r., Nr L 153, str. 30-83, ze zm.) § 8 ust. 1 i 2, § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 286, poz. 2870 ze zm.) - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Zdaniem organu orzekającego wypłata trzeciej raty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego miała miejsce w dniu 21 kwietnia 2008 r. W tej sytuacji 6 - miesięczny termin na realizację przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku przez stronę upłynął w dniu 21 października 2008 r., natomiast termin na złożenie spornego oświadczenia o zrealizowaniu zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego przedsięwzięć upłynął w dniu 28 października 2008 r. Jak podkreślił organ odwoławczy, W. B. w dniu 31 października 2008 r. złożył oświadczenie o zrealizowaniu zadeklarowanych przedsięwzięć. Do oświadczenia załączył stosowne dokumenty świadczące o ich wykonaniu. Następnie pismem z dnia 23 kwietnia 2009 r. strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwziąć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Do podania załączono zaświadczenie lekarskie z dnia 3 listopada 2008 r. dotyczące stanu zdrowia skarżącego. W przekonaniu organu odwoławczego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. trafnie ocenił, że strona uchybiła terminowi do złożenia podania o przywrócenie terminu do złożenia spornego oświadczenia o zrealizowaniu zadeklarowanych przedsięwzięć. Termin do złożenia oświadczenia jest terminem procesowym, którego przywrócenie jest możliwe na zasadach ściśle określonych w art. 58 k.p.a. Zdaniem Dyrektora, strona spełniła przesłankę dokonania czynności, dla której określony był termin oraz uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi, jednakże prośbę o przywrócenie terminu wniosła zbyt późno, to znaczy po upływie siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi do złożenia oświadczenia. W ocenie organu II instancji w niniejszej sprawie termin siedmiodniowy do złożenia prośby o przywrócenie terminu zaczynał swój bieg od dnia 30 października 2008 roku, ponieważ – jak wynika z przedstawionego zaświadczenia lekarskiego – do dnia 30 października 2008 roku skarżący nie był w stanie stawić się w siedzibie organu. Zdaniem organu podanie o przywrócenie terminu, które skarżący złożył dnia 23 kwietnia 2009 roku, jest zatem spóźnione. Powyższe postanowienie W. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., ponawiając argumenty zawarte w zażaleniu. Skarżący zauważył, iż nie uzyskał odpowiedniej informacji od pracownika organu i dlatego nie złożył stosownych dokumentów w odpowiednim czasie. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko dotychczas prezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W ocenie sądu, przy wydaniu kwestionowanego postanowienia nie doszło do naruszenia przepisów, które w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skutkować winno jej uchyleniem. Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność zaskarżonego postanowienia Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującego w rozstrzygnięcie organu I instancji odmawiające stronie - W. B. przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Jako podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia organ wskazał przepisy: art. 58 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., art. 67 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.Urz.(WE) z 30 kwietnia 2004 r., Nr L 153, str. 30-83, ze zm.) § 8 ust. 1 i 2, § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 286, poz. 2870 ze zm.). Punktem wyjścia dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia jest kwalifikacja terminu, przewidzianego w § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, którego przywrócenia domagał się skarżący, a to wobec różnicy poglądów, jaka zarysowała się w orzecznictwie co do charakteru prawnego terminów przewidzianych w § 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 2. Rozróżnienie bowiem rodzaju terminu, a więc to, czy ma on charakter terminu prawa materialnego, czy też procesowego, przesądza w ogóle o możliwości zastosowania instytucji przywrócenia terminu przewidzianej przepisami art. 58 i 59 k.p.a., jako że nie budzi wątpliwości, iż wskazana instytucja ma zastosowanie jedynie do terminów procesowych, związanych z dokonaniem czynności. W doktrynie przyjmuje się, iż terminem prawa materialnego jest okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków podmiotu w formie autorytatywnej konkretyzacji norm prawa materialnego lub bezpośrednio z mocy prawa. Terminem procesowym jest zaś okres do dokonania czynności procesowej przez podmioty postępowania. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku sankcja wstrzymania wypłaty płatności w czwartym i piątym roku dotyka producenta rolnego, który nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1 tego rozporządzenia. W myśl § 8 ust. 1 cytowanego rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny: zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu (pkt 1), oraz złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (pkt 2). Oświadczenie, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2 powoływanego rozporządzenia, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w § 8 ust. 1 pkt 1 ( § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku ). Do oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, dołącza się dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego ( § 8 ust. 3 ). W ocenie Sądu dopiero kumulatywne spełnienie przesłanek (zrealizowanie przedsięwzięcia w terminie sześciomiesięcznym i złożenie oświadczenia) daje podstawę do wypłaty czwartej i piątej raty płatności. Cytowany § 9 ust. 1 rozporządzenia pomija zatem warunek dotyczący terminu złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, który to termin uregulowano w ust. 2, a nie w ust. 1 § 8. Konsekwencją uchybienia temuż 7 dniowemu terminowi jest brak możliwości skutecznego dokonania czynności, która ze swej istoty jest czynnością dokonywaną w toku postępowania. Zdaniem więc Sądu, podzielić należy te poglądy, które sytuują termin wskazany w § 8 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, bo tegoż terminu dotyczy przedmiot niniejszej sprawy, w kategorii terminów prawa procesowego ( por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 8 stycznia 2009r. sygn. akt II SA/Ke 718/08, wyrok WSA w Kielcach z dnia 27 maja 2009r. sygn. akt II SA/Ke 204/09, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Po 881/09, wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 stycznia 2010r. sygn. akt V SA/Wa 1146/09 – wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach ). W konsekwencji uznanie, iż 7 dniowy termin do złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, jest terminem procesowym, skutkuje możliwością zastosowania do niego instytucji przewidzianych w art. 58 i 59 k.p.a., co też organ prawidłowo uczynił. W art. 58 Kpa ustawodawca sformułował kumulatywnie przesłanki pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu, natomiast rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu procesowego może zapaść w ściśle określonych przypadkach, gdy: organ stwierdzi istnienie winy w uchybieniu terminu, niedochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, niedopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, której strona uchybiła. Analizując dokumenty zgromadzone niniejszej sprawie w toku postępowania administracyjnego, wbrew zarzutom skargi, zgodzić należy się z kwestionowanym rozstrzygnięciem i argumentacją w nim zawartą. Niespornym w sprawie jest to, że trzecia płatność została zrealizowana dnia 21 kwietnia 2008 roku. Tym samym zrealizowanie przedsięwzięcia winno nastąpić w terminie w terminie 6 miesięcy, to jest do dnia 21 października 2008 roku ( § 8 ust. 1 pkt 1), zaś złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia w terminie 7 dni od dnia upływu terminu przewidzianego na realizację przedsięwzięcia, a więc do dnia 28 października 2008 roku ( § 8 ust. 2). Skarżący W. B. wymienione oświadczenie złożył w dniu 31 października 2008 roku, zaś wniosek o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia w dniu 23 kwietnia 2009 roku. Do wniosku o przywrócenie terminu strona dołączyła zaświadczenie lekarskie dokumentujące niemożność stawienia się w organie w dniach od 10 do 30 października 2008 roku z powodu zaostrzenia przewlekłej choroby. Stosownie do art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Zdaniem Sądu, zważywszy na okoliczności sprawy i zgromadzone dokumenty, organ prawidłowo przyjął, że siedmiodniowy termin na złożenie prośby o przywrócenie terminu liczyć należało od dnia 30 października 2008 roku, bowiem z tym dniem ustała udokumentowana przyczyna, którą skarżący wskazał jako przeszkodę uniemożliwiającą mu dochowanie terminu. Tym samym złożenie przez skarżącego prośby o przywrócenie terminu, po upływie kilku miesięcy, bo w dniu 23 kwietnia 2009 roku należy ocenić jako spóźnione. W tym miejscu należy również zwrócić uwagę na treść art. 58 § 3 k.p.a. stanowiącego, że przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 nie jest dopuszczalne. Słusznie więc przyjął organ, że w przedmiotowej sprawie, wobec braku łącznego spełnienia przesłanek wymienionych w przepisie art. 58 § 1 i 2 k.p.a., należało wydać rozstrzygnięcie negatywne - o odmowie przywrócenia terminu. Zważywszy na powyższe, zarzuty podnoszone przez W. B. w skardze nie mogą odnieść zamierzonego skutku, jako że stanowią w istocie niczym nie uzasadnioną polemikę z niewadliwymi wnioskami organu. Podkreślić również należy, że skarżący wskazując na przyczyny uchybienia przez siebie terminu, leżące po stronie organu, nie dokumentował ich w żaden sposób mogący podważyć słuszność argumentacji zaprezentowanej przez organ. Biorąc powyższe pod uwagę, nie stwierdziwszy podstaw prawnych do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 250 p.p.s.a. w związku z treścią § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). m.ch.