II SA/Łd 546/14
WyrokWSA w Łodzi2014-07-22
Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Anna Stępień, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza interes prawny właściciela nieruchomości, jeśli zarzuty dotyczą terenów niebędących jego własnością i niegraniczących bezpośrednio z jego nieruchomością?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał, aby zaskarżona uchwała aktualnie, realnie i bezpośrednio naruszała jego interes prawny lub uprawnienie. Skarżący nie kwestionował możliwości zagospodarowania swojej nieruchomości, a podnosił zarzuty dotyczące przyszłego zagospodarowania działek, które nie stanowiły jego własności i nie graniczyły bezpośrednio z jego nieruchomością. Brak ograniczeń w sposobie zagospodarowania nieruchomości skarżącego oraz brak sprzeczności pomiędzy studium a planem w odniesieniu do jego działki, wykluczyły naruszenie jego interesu prawnego.Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył skargę na uchwałę Rady Gminy Szczerców w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie jego interesu prawnego. Wśród zarzutów znalazły się m.in. brak uzasadnienia rozstrzygnięć dotyczących uwag mieszkańców, uchwalenie planu na podstawie nieaktualnego studium, nieuwzględnienie sugestii z rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody, nierówne traktowanie mieszkańców oraz wątpliwości co do uchwalenia planu na nadzwyczajnej sesji. Skarżący podniósł, że plan rozszerza tereny zakładu przemysłu ciężkiego w kierunku osiedla domów jednorodzinnych, co zwiększa zagrożenie dla jego zdrowia i życia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 lipca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. p.o. asystenta sędziego Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2014 roku sprawy ze skargi J. W. na uchwałę Rady Gminy Szczerców z dnia 23 maja 2013 roku nr XXX/266/13 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru Gminy Szczerców oddala skargę. LS
Uchwałą nr XXX/266/13 z dnia 23 maja 2013 r. Rada Gminy Szczerców działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 15 ust. 2, art. 20 ust. 1 i art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.) – dalej w skrócie "u.p.z.p", art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2010 r. nr 130, poz. 871) uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części obszaru Gminy Szczerców.
W dniu 16 lipca 2013 r. J. W. wezwał Radę Gminy w Szczercowie do usunięcia naruszenia prawa, ponieważ: nie została szczegółowo i przekonująco uzasadniona przyczyna uchwalenia wspomnianego wyżej planu podczas sesji nadzwyczajnej Rady Gminy; miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie zawiera uzasadnienia rozstrzygnięć Rady Gminy o sposobie rozpatrzenia uwag składanych przez mieszkańców w toku postępowania; plan uchwalono w oparciu o nieaktualne studium uwarunkowań z 2007 r., pomimo tego, że w dniu 29 listopada 2012 r. stwierdzono nieaktualność studium i uchwałą Rady Gminy przystąpiono do sporządzenia zmiany studium; nie uwzględniono sugestii zawartych w rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewody Łódzkiego dotyczącym planu uchwalonego przez Radę Gminy Szczerców w dniu 29 listopada 2012 r.; nie zweryfikowano zapisów planu dla fragmentu gminy Szczerców, Grudna m.in. w odniesieniu do przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i Prawo ochrony środowiska; negatywnie należy ocenić także nierówne traktowanie mieszkańców gminy przez organy gminy – mimo analogicznej sytuacji prawnej (jednakowy stopień zaawansowania opracowania projektów planu dla trzech części gminy); wątpliwości budzi także podjęcie uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu zagospodarowania w 2003 r., podczas gdy uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia studium podjęto później, bo w 2005 r.
W dniu 29 lipca 2013 r. J. W. w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę nr XXX/266/13 z dnia 23 maja 2013 r. Rada Gminy Szczerców w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru Gminy Szczerców, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności oraz wstrzymanie wykonania, ze względu na to, że wspomniany plan narusza jego interes prawny.
Uzasadniając skargę podniósł, że plan został przyjęty na podstawie studium z 2007 r., które narusza przepisy prawa, co skutkowało wezwaniem Rady Gminy do usunięcia naruszenia prawa i wniesieniem w dniu 29 lipca 2013 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na studium.
Zdaniem skarżącego uchwalony w dniu 23 maja 2013 r. plan nie powinien wejść w życie, zaś jego publikacja nie jest równoznaczna z niestwierdzeniem naruszeń prawa. Przyjęty kwestionowaną uchwałą plan narusza interes prawny skarżącego ponieważ:
1. plan nie został zweryfikowany w kontekście przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 73 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Zarzut ten dotyczy znajdującego się na terenie objętym planem zakładu produkcji naczep - zakładu przemysłu ciężkiego A. Zakład funkcjonuje pomimo tego, że uchylona została: decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] ([...] z dnia [...]), decyzja o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] (II SA/Łd 630/05 z dnia 19 października 2005 r.), wydano nakaz rozbiórki samowoli budowlanej (co prawda uchylony z powodów błędów formalnych - m.in. art. 77 i 80 K.p.a. - II SA/Łd 1025/04) - i z tego powodu losy samowoli budowlanej pozostają nierozstrzygnięte. W miejsce tych decyzji wydano decyzje o warunkach zabudowy [...] oraz [...], które nie były wcześniej znane stronom. Decyzje te są aktualnie zaskarżone jako nieważne. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności w odniesieniu do obu z nich SKO przyznało, że są (lub były) przesłanki do ich uchylenia. Postępowanie w sprawie stwierdzenia ich nieważności trwa. Został złożony wniosek o uchylenie decyzji [...]. Podobnie nie została zakończona kwestia decyzji środowiskowej dla zakładu [...] (skarga kasacyjna do NSA, termin rozpatrzenia 1 sierpnia 2013 r.) Okoliczności uchylania wymienionych decyzji związane były z tym, że zakład funkcjonuje w środku osiedla mieszkaniowego. Miejscowy plan (a wcześniej studium) rozszerza teren zakładu w kierunku południowym, wschodnim i zachodnim, tj. w kierunku osiedla domów jednorodzinnych, o kolejne działki 1950/1, 318/1, 319/1. Teren ten oznaczono jako S - zamiast wcześniejszego MN, MN/U. Dokonanie w studium zmiany funkcji wymienionych działek jest przyczyną wezwania Rady Gminy do usunięcia naruszenia prawa m.in. ochrony środowiska oraz zasad sporządzania studium. Zmiana dokonana w studium pozostaje w sprzeczności zwłaszcza z art 73 Prawa ochrony środowiska i sprzeczność ta kontynuowana jest w planie oraz z art 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Rozszerzenie terenów zakładu przemysłu ciężkiego w zwartej zabudowie wsi pozostaje również w rażącej sprzeczności z kierunkami wyznaczonymi przez studium z 2007 r., które dla działalności gospodarczej wyznaczyło rozległe atrakcyjne tereny TAG, znajdujące się w obrębie planu dla części gminy Szczerców, Grudna. Rozszerzenie terenów zakładu przemysłu ciężkiego w zwartej zabudowie wsi stało się źródłem narastającego konfliktu w tej okolicy z powodu uciążliwości funkcjonowania zakładu dla mieszkańców. Ponieważ skarżący jest właścicielem działki nr [...] uważa, że powstanie w bezpośrednim sąsiedztwie hali magazynowej zakładu A o wymiarach ok. 100m x 30m i jej wykorzystywanie na magazyn stali i naczep zdecydowanie zwiększyło zagrożenia jego zdrowia i życia. Kuriozalne jest przy tym, że podczas nadzwyczajnej sesji urbanista stwierdził, że np. właścicielowi działki 1681/4 i 1680 z domem mieszkalnym, sąsiadującej bezpośrednio z zakładem A zakazano zabudowy (i oznaczono teren symbolem RP), dlatego, "by nie rozszerzać konfliktu". Tym samym za źródło konfliktu uznano skarżących się w sytuacji gdy są oni pozbawiani dotychczasowych praw, a nie zakład przemysłowy zagrażający zdrowiu i życiu.
2. przyczyny uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części gminy Szczerców, Grudna podczas nadzwyczajnej sesji Rady Gminy budzą wątpliwości.
Uchwalenie planu podczas nadzwyczajnej sesji Rady Gminy jest – zdaniem skarżącego – nieuzasadnione, bowiem nadzwyczajna sesja zwoływana jest co do zasady w okolicznościach nagłych lub pilnych i różni się od sesji zwyczajnej sposobem zwoływania, a także szczególnym przedmiotem obrad. Przedmiotem sesji nadzwyczajnej są sprawy pilne, które nie mogą być załatwione w trybie sesji zwyczajnej. Takie zaś okoliczności nie występowały w dniu 23 maja 2013 r. nadto, jak zapisano w protokole sesji, zwołanie nadzwyczajnej sesji Kierownik Budownictwa, Rolnictwa i Ochrony Środowiska uzasadniła w sposób ogólnikowy zmianą przepisów o ochronie gruntów, które miały wejść w życie dnia 26 maja 2013 r., co powodowałoby konieczność uzyskania zgody ministra w związku z planowaną zmianą przeznaczenia gleb III klasy na terenie wskazanym przez urbanistę P. G. Protokół z sesji opublikowany dnia 9 lipca 13 r. na stronie internetowej Gminy nie pozwala stwierdzić, które tereny zostały wówczas wskazane jako uzasadnienie zwołania nadzwyczajnej sesji. Zwołanie nadzwyczajnej sesji w związku z zaostrzeniem przepisów i jego skutkami dla terenu w okolicach "B", o symbolu 1RP/U, nie znajduje potwierdzenia w opublikowanym na stronie internetowej Gminy porządku obrad. Porządek obrad XXX nadzwyczajnej sesji potwierdza, że jej celem było uchwalenie miejscowego planu gospodarowana przestrzennego części obszaru gminy Szczerców, Grudna. Według skarżącego nie jest to cel uzasadniający nadzwyczajny charakter sesji, gdyż uchwalenia planu można dokonać podczas sesji zwyczajnej. Wniosek Wójta Gminy w sprawie zwołania nadzwyczajnej sesji wpłynął 20 maja 2013 r., zaś nadzwyczajna sesja Rady Gminy odbyła się w dniu 23 maja 2013 r. Fakt wejścia w życie znowelizowanej ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie uzasadnia zwołania nadzwyczajnej sesji, bowiem ustawa była znana organom gminy jeszcze przed ostatnim wyłożeniem planu. Dlatego przyjęcie, iż wejście w życie ustawy jest przyczyną uzasadniającą pośpiech w uchwaleniu planu wydaje niesłuszne, tym samym - zwołanie w tym celu sesji nadzwyczajnej jest przesłanką do unieważnienia zaskarżonej uchwały.
3. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla części gminy Szczerców, Grudna opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego dnia 1 lipca 13 r. nie zawiera uzasadnienia rozstrzygnięć o sposobie rozpatrzenia uwag składanych przez mieszkańców do projektu planu.
W dołączonym do uchwały nr XXX/266/13 załączniku nr 4 zawierającym uchwałę Rady Gminy z dnia 23 maja 2013 r. nr XXX/265/13 w sprawie rozpatrzenia uwag do projektu planu miejscowego nie znalazły się m.in. uzasadnienia rozstrzygnięć dokonanych przez Wójta Gminy i Radę Gminy, co stanowi istotne naruszenie procedury uchwalenia planu. Ma to istotne znaczenie ponieważ przed podjęciem uchwały w sprawie wniosków dotyczących działek nr ewid. 1681/1-3 (oraz działek 1680 i 81/4 należących do W. M.) przeprowadzono wizję lokalną z inicjatywy Komisji Rolnictwa, Mienia Komunalnego i Gospodarki Gruntami, która poparła wnioski o uznanie działek nr 1681/1-4 za MN i 1680 - za MR. Uzasadnienie ostatecznego rozstrzygnięcia (wynik głosowania Rady Gminy 6:9) jest więc szczególnie interesujący. Powołując się na treść art. 20 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym skarżący podkreślił, że na stronie internetowej Urzędu Gminy znalazła się zaskarżona uchwała w dwóch różnych wersjach. Jedna z nich e-Bip zawiera – obok rozstrzygnięć Rady - zapisy opatrzone tytułem: "Rozstrzygnięcie Wójta Gminy Szczerców w sprawie rozpatrzenia uwagi: Uwaga nieuwzględniona", po czym następuje uzasadnienie Wójta Gminy Szczerców. Uzasadnień tych nie zawiera natomiast wersja uchwały opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego w dniu 1 lipca 2013 r. Na podstawie treści aktu opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego nie można poznać uzasadnień rozstrzygnięć dokonanych przez Radę Gminy i jest to istotne tym bardziej, że żadna z uwag mieszkańców nie została uwzględniona, zaś wnioski o uznanie m.in. terenu 5 RP za teren MN poparła Komisja Rolnictwa, Mienia Komunalnego i Gospodarki Gruntami - organ gminy o wyspecjalizowanych kompetencjach. Brak merytorycznego odniesienia się do uwag i brak uzasadnienia rozstrzygnięć Rady Gminy w uchwale opublikowanej w Dzienniku Urzędowym może w tej sytuacji mieć kluczowe znaczenie dla oceny prawidłowości procedury uchwalania planu, gdyż merytoryczne uzasadnienia są wymagane prawem.
4. uchwalono miejscowy plan w oparciu o nieaktualne studium uwarunkowań z 2007 r., pomimo tego, że w dniu 29 listopada 2012 r. Rada Gminy podjęła uchwałę o przystąpieniu do sporządzania zmiany studium. W rezultacie przyjęty zaskarżoną uchwałą plan jest nieaktualny od momentu jego podjęcia, nadto gmina Szczerców poniesie dodatkowe koszty w związku z koniecznością uchwalenia aktualnego planu dla tej części gminy.
5. Rada Gminy nie uwzględniła części sugestii zawartych w rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewody Łódzkiego dotyczącym planu uchwalonego przez Radę Gminy Szczerców w dniu 29 listopada 2012 r. W rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewody Łódzkiego zwrócono uwagę na niezgodność zapisów w miejscowym planie z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Na przykład teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczony symbolem 11 MN, w Studium znajduje się na obszarach rolnych RP1 określających, między innymi, utrzymanie istniejącej, rozproszonej zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej wraz zakazem nowej zabudowy mieszkaniowej. Również tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o symbolu 10 MN, w studium znajdują się na obszarze terenów rolnych RP, dla których między innymi ustalono utrzymanie istniejącej, rozproszonej zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej. Analogiczna sytuacja występuje dla obszaru 9 MN. Skarżący podkreślił, że Rada Gminy (a nie Wojewoda) ma obowiązek (i możliwość) weryfikowania zgodności zapisów planu z rzeczywistością. Weryfikacji takiej dokonała Komisja Rolnictwa, Mienia Komunalnego i Gospodarki Gruntami w dniu 23 maja 2013 r. jednoznacznie oceniając, że działki oznaczone symbolem 5RP nie są otwartym terenem rolnym RP, wnioskując jednogłośnie na nadzwyczajnej sesji Rady Gminy o uznanie działek nr 1681/1-3 za teren mieszkalny MN. Pozostaje zatem niejasne, czym kierowali się pozostali Radni Gminy, głosując na sesji Rady wbrew stanowi faktycznemu stwierdzonemu również przez nich podczas wizji lokalnej w dniu 23 maja 2013 r.
6. organ gminy naruszył zasadę równego traktowania mieszkańców gminy, ponieważ obwieszczeniami z dnia 15 marca 2013 r. przystąpiono do uchwalenia trzech projektów planów miejscowych dla trzech różnych obszarów gminy. Projekty tych planów wyłożono do wglądu i w odniesieniu do wszystkich upłynął termin składania uwag. Należy zatem przyjąć, że dla trzech części gminy jednakowy był stopień zaawansowania opracowania projektów planu. W dniu 23 maja 2013 r. uchwalono jedynie plan dla części gminy Szczerców, Grudna w oparciu o studium z 2007 r. Natomiast obwieszczeniem z dnia 24 maja 2013 r. Gmina Szczerców przystąpiła do sporządzenia zmiany studium z 2007 r. Część mieszkańców gminy znajdujących się w analogicznej sytuacji prawnej (jednakowy stopień zaawansowania opracowania projektów planu dla trzech części gminy) ma przywilej uchwalenia planów, w oparciu o zmienione, uaktualnione studium, którego mieszkańcy osiedla Szczerców, Grudna zostali pozbawieni w związku pośpiesznym (na nadzwyczajnej sesji) uchwaleniem planu.
Wspomniana skarga została zarejestrowana przez sąd za sygn. akt II SA/Łd 886/13.
W dniu 30 lipca 2013 r. J. W. zwrócił się do Rady Gminy z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały.
Uchwałą z dnia 8 sierpnia 2013 r. nr XXXII/290/13 Rada Gminy Szczerców nie uwzględniła wniesionego w dniu 16 lipca 2013 r. przez J. W. wezwania do usunięcia naruszenia prawa, zaś uchwałą nr XXXII/293/13 oddaliła jego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały.
Odpowiadając na skargę Rada Gminy Szczerców wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego niezweryfikowania planu w odniesieniu do przepisów art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 73 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, Rada Gminy podniosła, że wspomniane przepisy nie mają zastosowania w przypadku opracowywania planu zagospodarowania przestrzennego. Na tym etapie nie zapada decyzja co do budowy konkretnej inwestycji, choć art. 73 ust. 3a daje jednoznaczne upoważnienie do lokalizacji zakładów przemysłowych w drodze ustaleń planu miejscowego.
Ustosunkowując się do kwestii uchwalenia planu podczas nadzwyczajnej sesji Rady Gminy organ wyjaśnił, że powodem jej zwołania było wejście w życie z dniem 26 maja 2013 r. nowelizacji ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, która to zaostrzyła przepisy dotyczące zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych kl. III na cele inne niż rolne i leśne. W przypadku planu "Szczerców, Grudna" spowodowałaby to konieczność ubiegania się u Ministra Środowiska o zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów kl. III na cele inne niż rolne i leśne, co spowodowałoby wydłużenie procedury uchwalania planu nawet o pół roku. Nadto nadzwyczajna sesja Rady Gminy została zwołana zgodnie z § 7 załącznika nr 2 do Statutu Gminy Szczerców.
Jeśli zaś chodzi o zarzut dotyczący uchwalenia planu w oparciu o nieaktualne studium, Rada zauważyła, że plan został uchwalony w oparciu o studium aktualnie obowiązujące a sam fakt podjęcia przez Radę Gminy uchwały o przystąpieniu do zmiany studium nie dowodzi, że jest ono dalece nieaktualne w części obejmującej uchwalony plan. Projekt planu był uzgadniany i opiniowany oraz wykładany do publicznego wglądu pod rządami aktualnie obowiązującego studium uchwalonego w 2007 r. Projekt planu wysłany został do uzgodnień i opiniowania w maju 2012 r., po tym etapie jeszcze dwukrotnie był wykładany do publicznego wglądu.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia przez Radę Gminy części sugestii zawartych w rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewody Łódzkiego Rada stwierdziła, że kwestionowany teren 11MN został z kolejnej wersji planu usunięty a wprowadzenie w planie terenów oznaczonych na rysunku planu jako 10MN i 9MN jest zgodne z prawem na podstawie zapisu w studium (s. 75, pkt 3.3. ppkt h), iż "dopuszcza się możliwość wykorzystania terenu na cele inne niż gospodarka polowa, wynikające z potrzeb gminy, w oparciu o decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub wykonania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego".
W kwestii zarzutu o nierównym traktowaniu mieszkańców gminy, Rada Gminy wskazała, że dwa pozostałe plany nie były w aż tak zaawansowanym stadium uchwalania. Na przełomie marca i kwietnia 2013 r. zostały po raz pierwszy wyłożone do publicznego wglądu, podczas gdy plan "Szczerców, Grudna" do publicznego wglądu wykładany był trzykrotnie w 2012 i 2013 roku. Ponadto dla tego planu uzyskano już zgodę Ministra Środowiska na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nierolne i nieleśne, podczas gdy dla pozostałych dwóch planów ten etap procedury nie został jeszcze przeprowadzony.
Postanowieniem z dnia 26 września 2013 r. sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały.
Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt II OZ 1107/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie.
Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2013 r. sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę już uiszczonych kosztów sądowych w wysokości 400 zł i oddalił wniosek w pozostałym zakresie.
Postanowieniem z dnia 19 lutego 2014 r. sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zawiesił niniejsze postępowanie argumentując, że rozstrzygnięcie tej sprawy uzależnione jest od wyniku postępowań o sygn. akt II SA/Łd 883/13, II SA/Łd 885/13 i II SA/Łd 887/13.
Postanowieniem z dnia 23 maja 2014 r. sąd podjął zawieszone postępowanie, zaś sprawa została wpisana do repertorium SA za sygn. akt II SA/Łd 546/14.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna,
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. obejmuje ona orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi J. W. jest uchwała Rady Gminy Szczerców nr XXX/266/13 z dnia 23 maja 2013 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru Gminy Szczerców’
Skarga na powyższą uchwałę została wniesiona do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), przywoływanej dalej w tekście jako "u.s.g.", który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
W ocenie sądu skarga J. W. spełnia wszystkie wymogi formalne, warunkujące jej dopuszczalność. Dotyczy bowiem aktu podjętego w sprawie z zakresu administracji publicznej, została wniesiona w ustawowym terminie, po wcześniejszym bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa.
Mając powyższe na względzie sąd zobowiązany był ocenić, czy interes prawny strony został naruszony poprzez wydanie zaskarżonego aktu prawa miejscowego. Granice zaskarżenia, wyznaczone w cytowanym art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym naruszeniem interesu prawnego wskazują zaś, iż sąd może dokonywać oceny zaskarżonej uchwały tylko w zakresie wyznaczonym granicami przysługującego stronie skarżącej interesu prawnego, chyba że została naruszona procedura planistyczna. Wówczas, jeżeli sąd stwierdzi uchybienia od strony formalnej podjętej uchwały, zastosowanie ma art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zdaniem sądu rozpoznającego skargę w niniejszej sprawie, procedura planistyczna w sprawie została przeprowadzona prawidłowo, stosownie do przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. Z 2012r. Nr 647 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587), a szczególności wymogów § 12 tego rozporządzenia, co znajduje odzwierciedlenie w dokumentach akt sprawy. W związku z powyższym, Sąd dokonał kontroli zaskarżonej uchwały pod kątem zarzutów skargi.
Na wstępie należy stwierdzić, że wyrokiem z dnia 4.03.2014r. WSA w Łodzi w sprawie sygn. akt II SA/Łd 887/13 oddalił skargę J. W. na uchwałę Rady Gminy Szczerców z dnia 6 listopada 2007 r. nr XIII/88/07 w przedmiocie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Szczerców i wyrok ten jest prawomocny. W rozpoznawanej sprawie J. W. podnosi analogiczne zarzuty, jak w sprawie sygn. akt II SA/Łd 887/13. Rozważania tutejszego Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku wydanego w tej sprawie są zatem w pełni aktualne.
Przystępując w następnej kolejności do oceny, czy wnoszący skargę ma interes prawny lub uprawnienie, które zostały naruszone zaskarżonym aktem, w pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem. Związek ten musi być aktualny, a nie przyszły i musi dotyczyć takiej sytuacji prawnej, którą można określić jako własną, indywidualną i konkretną danej osoby. Nadto podjęty akt przez swą wadliwość narusza prawnie chronione interesy lub uprawnienia podmiotu (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 677/11- Lex nr 1082796).
Znaczenie interesu prawnego z art. 101 u.s.g. należy wiązać przede wszystkim z ustalonym rozumieniem tego pojęcia na gruncie art. 28 K.p.a. To zaś oznacza, że musi on być: normatywny, obiektywny, aktualny, niepochodny, osobisty, własny, indywidualny, realny i konkretny (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 1183/11 – Lex nr 1340094).
Prawo do wniesienia na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. skargi do sądu przysługuje podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia, a zatem w przypadku, gdy zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych, np. przez zniesienie, ograniczenie czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego. Naruszenie zatem interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Podstawą do wyprowadzenia tej ochrony są przepisy prawa materialnego, które regulują treść działania organów administracji publicznej, na mocy których kształtowane są uprawnienia lub obowiązki jednostki. Przepisy prawa procesowego stanowią podstawę do wyprowadzenia interesu prawnego lub uprawnienia tylko w sytuacji, gdy występuje bezpośredni związek z autorytatywną konkretyzacją uprawnienia lub obowiązku (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 790/12, Lex nr 1212683).
W ocenie sądu źródłem interesu prawnego J. W. są niewątpliwie normy określające prawo własności nieruchomości. Niemniej jednak brak jest podstaw do przyjęcia, że interes prawny skarżącego został naruszony zaskarżoną uchwałą. W przekonaniu składu orzekającego skarżący nie wykazał, ażeby zaskarżona uchwała aktualnie, realnie i bezpośrednio naruszała jego interes prawny lub uprawnienie. Bezspornie skarżący jest właścicielem nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...], zabudowanej domem mieszkalnym, znajdującej się na terenie objętym zaskarżoną uchwałą. Co istotne, skarżący nie kwestionuje możliwości zagospodarowania swojej nieruchomości na skutek uchwalenia planu, lecz podnosi zarzuty pod adresem ewentualnego, a co za tym idzie przyszłego i niepewnego kierunku zagospodarowania działek nr 1950/1, 318/1 i 319/1, które po pierwsze, nie stanowią jego własności i wreszcie po drugie, nie graniczą bezpośrednio z jego nieruchomością. Skoro więc zaskarżona uchwała nie ogranicza prawa własności skarżącego, nie zmienia dotychczasowego kierunku przeznaczenia jego nieruchomości, nie ogranicza również możliwości zagospodarowania działki skarżącego, to nie sposób twierdzić, że realnie i bezpośrednio wpływa na przysługujące J. W. prawo własności, a co za tym idzie narusza przysługujący mu interes prawny.
Skarżący nie podnosi konkretnych zarzutów, które świadczyłyby o naruszeniu przysługującego mu interesu prawnego. Zarzuty przez niego stawiane dotyczą rozszerzenia w planie terenów zakładu A oraz określenia przeznaczenia terenu działek innej skarżącej A. M. – A. ( sprawa oznaczona sygn. akt II SA/Łd 546/14), a więc terenów, które nie są jego własnością i nie sposób przyjąć, że zasady ich zagospodarowania określone w planie kształtują jego sytuację prawną. Plan, co nie budzi wątpliwości, nie wprowadza ograniczeń w sposobie zagospodarowania jego nieruchomości, nie pozbawia go możliwości ich zagospodarowania, zatem brak jest podstaw aby uznać, że narusza przysługujący mu interes prawny. Nadto brak jest podstaw, aby twierdzić, że zachodzi sprzeczność pomiędzy postanowieniami studium a planem co do terenu, na którym jest jego działka. Wreszcie, co do pozostałych zarzutów skargi, należałoby podzielić argumenty Rady Gminy przedstawione w odpowiedzi na skargę. Zarzuty te w żadnym stopniu nie mogły skutkować uwzględnieniem skargi, bowiem trudno wywieść w świetle tych zarzutów jakoby doszło do naruszenia interesu prawnego J. W..
Źródłem interesu prawnego skarżącego z pewnością nie jest przepis art. 73 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz. U. z 2006 r. nr 129, poz. 902 ze zm.), który stanowi, iż w granicach administracyjnych miast oraz w obrębie zwartej zabudowy wsi jest zabroniona budowa zakładów stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, a w szczególności zagrożenie wystąpienia poważnych awarii. Rozbudowa takich zakładów jest dopuszczalna pod warunkiem, że doprowadzi ona do ograniczenia zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wystąpienia poważnych awarii. Wyjaśnić w tym miejscu również trzeba, że zapisy planu dla kwestionowanych przez skarżącego działek nr 1950/1, 318/1 i 319/1, znajdujących się na terenie, którego przeznaczenie zmieniono z dotychczasowego MN/MNU na S – składy, magazyny zakładu przemysłu ciężkiego A, nie mogą same w sobie stanowić podstaw prawnych do rozbudowy tego zakładu. Ewentualna rozbudowa istniejącego zakładu będzie możliwa dopiero po uzyskaniu przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę, poprzedzonej uprzednim uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, która da odpowiedź na pytanie, czy budowa (rozbudowa) zakładu będzie stwarzała zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi.
Wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego kwestionowany skargą plan został uchwalony w oparciu o studium aktualnie obowiązujące, a sam fakt podjęcia przez Radę Gminy uchwały o przystąpieniu do zmiany studium nie dowodzi, że jest ono dalece nieaktualne w części obejmującej uchwalony plan. Ponadto co do zarzutu braku podstaw do podjęcia uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu zagospodarowania w 2003 r., podczas gdy uchwałę o przystąpieniu do sporządzania studium podjęto później, tj. w 2005r. podkreślić należy że projekt planu był uzgadniany i opiniowany oraz wykładany do publicznego wglądu pod rządami aktualnie obowiązującego studium uchwalonego w 2007r. (projekt planu wysłany został do uzgodnień i opiniowania w maju 2012r., po tym etapie jeszcze dwukrotnie był wykładany do publicznego wglądu).
Sąd podzielił również stanowisko organu w zakresie zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia przez Radę Gminy części sugestii zawartych w Rozstrzygnięciu Nadzorczym Wojewody Łódzkiego dotyczącym planu uchwalonego w dniu 29 listopada 2012 roku. Teren oznaczony symbolem 11 MN został bowiem z kolejnej wersji planu usunięty a podstawą wprowadzenia w planie terenów oznaczonych na rysunku planu jako 10 MN i 9 MN jest pkt 3.3. ppkt h studium (s. 75), który stanowi, iż dopuszcza się możliwość wykorzystania terenu na cele inne niż gospodarka polowa, wynikające z potrzeb gminy, w oparciu o decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub wykonania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego uchwalenia planu podczas nadzwyczajnej sesji Rady Gminy organ wyjaśnił, że powodem zwołania nadzwyczajnej sesji Rady Gminy było wejście w życie z dniem 26.05.2013 r. nowelizacji ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, która zaostrzyła przepisy dotyczące zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych klasy III na cele inne niż rolne i leśne. Spowodowałaby to konieczność ubiegania się u Ministra Środowiska o zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów kIasy III na cele inne niż rolne i leśne, a w konsekwencji wydłużenie procedury uchwalania planu nawet o pół roku. Nadzwyczajna sesja Rady Gminy została zwołana zgodnie z §7 Załącznika nr 2 do Statutu Gminy Szczerców.
W ocenie sądu okoliczność uchwalenia planu na tej sesji, nie ma jakiegokolwiek wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej uchwały. Rada Gminy Szczerców była bowiem uprawniona do uchwalenia planu na każdej sesji, także nadzwyczajnej.
Z uwagi na to, że zaskarżona uchwała nie naruszyła interesu prawnego skarżącego, sąd zobligowany był oddalić skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
a.tp.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło