II SA/Łd 558/16
WyrokWSA w Łodzi2016-10-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek o powierzchni zabudowy przekraczającej 25 mkw., wzniesiony na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zakazującym nowej zabudowy (z wyjątkiem działań związanych z gospodarką leśną), może zostać uznany za samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki, nawet jeśli inwestor zgłosił budowę budynku gospodarczego do 25 mkw. na cele leśne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budynek o powierzchni zabudowy przekraczającej 25 mkw., wzniesiony na terenie objętym zakazem nowej zabudowy (z wyjątkiem gospodarki leśnej), stanowi samowolę budowlaną. Nawet jeśli inwestor zgłosił budowę mniejszego budynku gospodarczego na cele leśne, a faktycznie wybudowano obiekt o większych rozmiarach, który nie służy gospodarce leśnej, lecz ma charakter mieszkalny (letniskowy), nie jest możliwe jego zalegalizowanie. W takiej sytuacji organy administracyjne są zobowiązane do orzeczenia nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Właściciel zgłosił zamiar budowy dwóch budynków gospodarczych o powierzchni do 25 mkw. każdy, przeznaczonych na cele gospodarki leśnej. Organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że wybudowane budynki mają znacznie większą powierzchnię zabudowy (ok. 84 mkw.), odbiegają od zgłoszenia (zmiany w dachu, ocieplenie, taras) i nie służą gospodarce leśnej, lecz mają charakter mieszkalny (letniskowy). Dodatkowo, nieruchomość znajduje się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zakazującym nowej zabudowy, z wyjątkiem działań leśnych. Organy nakazały rozbiórkę budynków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2016 roku sprawy ze skargi A. S. i L. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku - oddala skargę. LS
II SA/Łd 558/16
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, nakazał L.S. rozbiórkę budynku usytuowanego przy ul. B. w Ł. o wymiarach ścian zewnętrznych 3,5x7 m i wymiarach dachu 7,5x11,20 m, położonego bliżej południowo-wschodniej granicy nieruchomości (po prawnej stronie, patrząc od strony ul. B.) wraz z zewnętrzną instalacją elektryczną.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że L.S. dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego wolnostojącego przeznaczonego na działania związane z gospodarką leśną o powierzchni zabudowy do 25 mkw. w dniu 13.10.2009 r. i zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego wolnostojącego o powierzchni zabudowy do 25 mkw. w dniu 22.12.2009 r. Do obu zgłoszeń załączona została ta sama mapa, wskazująca na tę samą lokalizację budynku.
Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 5 września 2012 r. na przedmiotowej nieruchomości PINB w Ł. stwierdził, że na nieruchomości znajdują się dwa budynki gospodarcze wolnostojące. Jeden z budynków "po prawej stronie patrząc od ulicy B." ma jedno pomieszczenie, w którym "składowana jest kosiarka, grabie itp.". Na podstawie porównania szkiców stanowiących załącznik do zgłoszenia ze stanem rzeczywistym stwierdzono, że w trakcie budowy zostały wprowadzone odstępstwa od warunków zgłoszenia: zmieniono spadek dachu, zwiększono powierzchnię dachu, wykonano dodatkowe otwory okienne w ścianach zewnętrznych, ocieplono przegrody zewnętrzne, wykonano wokół budynku taras w konstrukcji drewnianej "mniej więcej o wymiarach zewnętrznych dachu". Taras został wykonany na legarach pokrytych deską podłogową i nie jest trwale związany z gruntem. L. S. oświadczył do protokołu, że "nie występował z innym zgłoszeniem" lub pozwoleniem. Powierzchnia zabudowy budynku wynosi 84 mkw., co oznacza, że jego budowa wymagała pozwolenia na budowę.
Przy piśmie z dnia 10 grudnia 2012 r. Prezydent Miasta Ł. przekazał do PINB wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru między ulicami: Skrajną, Raduńską i Altanową, zatwierdzonego uchwałą nr XL/775/2000 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 24 maja 2000 r., z których wynika, że nieruchomość, na której zlokalizowano inwestycję stanowiącą przedmiot niniejszego postępowania znajduje się w obszarze objętym ochroną - zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "Ruda Willowa" ustanowionego Uchwałą nr LVIII/1104/09 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 27 maja 2009 r. Jednocześnie poinformowano, że w Archiwum Zakładowym UMŁ nie ma dokumentów związanych z wykonaniem robót budowlanych na nieruchomości przy ul. B. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, działka nr [...], na której wzniesiono przedmiotowy budynek znajduje się na terenie oznaczonym symbolem NDeL. Na terenie tym zgodnie z § 8 ust. 1 Uchwały obowiązuje zakaz wprowadzania zabudowy nowej oraz zakaz rozbudowy i przebudowy istniejącej. Zakaz nie dotyczy działań związanych z gospodarką leśną.
Przy piśmie z dnia 4 marca 2013 r. Naczelnik Leśnictwa Miejskiego w Zarządzie Zieleni Miejskiej w Ł. przekazał do PINB odpis decyzji Nr [...] z dnia [...] 2009 r. ustalającej do wykonania przez właściciela lasu na nieruchomościach oznaczonych numerami działek [...] oraz [...] w obrębie geodezyjnym [...], w obszarze których wyodrębniono wydzielenie leśne oznaczone symbolem [...] następujące zadania z zakresu gospodarki leśnej: cięcie sanitarne (CS) tj. zabieg poprawiający stan sanitarny (zdrowotność) drzewostanu polegający na sukcesywnym usuwaniu drzew martwych i obumierających (stanowiących posusz czynny i jałowy, a w szczególności opanowanych przez owady i grzyby, które mogą powodować zamieranie drzew i drzewostanów oraz tych stwarzających zagrożenie dla mienia oraz zdrowia i życia ludzi. Jednocześnie poinformowano, że las na nieruchomości przy ul. B. w Ł. objęty został ustaleniami dokumentacji z zakresu urządzenia lasu w formie inwentaryzacji stanu lasu na dzień 01.01.2004 r.
Organ uznał, że przewidziany w planie miejscowym wyjątek od zakazu wprowadzania nowej zabudowy, odnoszący się do działań związanych z gospodarką leśną powinien być interpretowany w sposób ścisły. Oznacza to, że wykonywania rzeczonych działań powinno być podstawowym, a w zasadzie wyłącznym celem wprowadzania nowej zabudowy, a pomiędzy nową zabudową a podejmowaniem działań z zakresu gospodarki leśnej musi istnieć bezpośredni związek. Fakt, że budynek ma charakter gospodarczy nie jest wystarczający do uznania, że ma on związek z gospodarką leśną. Obiektami spełniającymi takie cele są leśniczówka, składnica drewna czy izba edukacji leśnej i przyrodniczej etc. W ocenie PINB na związek pomiędzy budynkiem a gospodarką leśna nie wskazuje również decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] 2009 r. ustalająca zadania z zakresu gospodarki leśnej.
Powyższa niezgodność z planem miejscowym, zdaniem PINB, powoduje, że nie jest możliwe zalegalizowanie samowoli budowlanej, zatem konieczne stało się orzeczenie nakazu rozbiórki.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. i L. S. podnieśli m.in., że organ I instancji błędnie uznał, że wybudowano inny obiekt niż objęty zgłoszeniem, nieprawidłowo ustalił powierzchnię zabudowy oraz powołał się na przepisy Polskiej Normy, które nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego.
Decyzją z dnia [...] 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że w świetle art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane oraz § 8 ust. 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru między ulicami: Skrajną, Radlińską i Altanową, zatwierdzonego Uchwałą Nr XL/775/2000 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 24.05.2000 r., bez pozwolenia na budowę inwestor mógłby zrealizować jedynie budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy nie większej niż 25 mkw., przeznaczony wyłącznie na cele gospodarki leśnej. Pojęcie "gospodarka leśna" oznacza, zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o lasach, działalność leśną w zakresie urządzenia, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nie przerobionym. Organ II instancji stwierdził, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób uznać, aby którykolwiek z budynków na nieruchomości stanowiącej własność odwołujących służył gospodarce leśnej. W czasie oględzin przeprowadzonych w dniu 5 września 2012 r., po uprzednim zawiadomieniu o zamiarze ich przeprowadzenia, w pomieszczeniu budynku znajdowały się kosiarka, grabie, taczka, drabina oraz pudła kartonowe. Organ zwrócił jednak uwagę, że funkcja gospodarcza budynku budzi wątpliwości w kontekście jego wykończenia tj. ocieplenia, wykończenia w środku płytą karton-gips, okładziny podłogi z paneli. Również uwidocznione na materiale fotograficznym zestawy mebli ogrodowych, zaś na zdjęciach pozyskanych z MapsGoogle zabawki dziecięce w postaci domku ogrodowego, konia na biegunach, hamaka wskazują, że obiekt wykorzystywany jest jako budynek letniskowy. Przyjmując jednak wskazywaną przez Inwestora funkcję obiektu, tj. gospodarczą, wskazać należy, że budowa budynku gospodarczego na podstawie zgłoszenia dotyczy wyłącznie budynku wolnostojącego, parterowego, o powierzchni zabudowy do 25 mkw. z zastrzeżeniem ograniczenia ilości takich budynków do dwóch na każde 500 m powierzchni działki.
Z uwagi na brak definicji powierzchni zabudowy w ustawie Prawo budowlane, jak i przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie zawierają definicji powierzchni zabudowy, organ odwołał się do definicji kubatury oraz sięgnął po definicję "powierzchni zabudowy" zawartą w Normie PN-ISO 9836:1997 -Tytuł: Właściwości użytkowe w budownictwie - Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych Grupa ICS: 91.010.01. W orzecznictwie wskazuje się, że niezdefiniowanemu w ustawie pojęciu "powierzchnia zabudowy" należy przypisywać dokładnie takie znaczenie, jakie dla tego parametru przyjęto oficjalnie we właściwej Polskiej Normie. Zgodnie z punktem 5.1.2.2 omawianej Normy "powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Do tej powierzchni nie wlicza się powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu, powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego, powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze (np. szklarnie, altany, szopy)". Wyjaśnić przy tym należy, że zewnętrzne krawędzie budynku nie są tożsame z zewnętrznymi krawędziami ścian budynku. Do powierzchni zabudowy nie będzie się natomiast wliczać zadaszenia nad wejściem, zadaszenia schodów, którego konstrukcja w całości opiera się na elementach konstrukcyjnych budynku, a nie na słupach zakotwionych w gruncie.
Reasumując powyższe rozważania organ stwierdził należy, że w analizowanej sprawie nie sposób uznać, by zrealizowany faktycznie budynek posiadał powierzchnię zabudowy mniejszą niż 25 mkw., a tym samym objęty był zwolnieniem z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak bowiem wynika z ustaleń organu szczebla powiatowego powierzchnia jego zabudowy, ustalona zgodnie z wyżej wzmiankowanymi normami, wynosi ok. 84 mkw., a tym samym przekracza ponad trzykrotnie ustawowo określony limit.
Mając na uwadze fakt, że istniejący budynek nie odpowiada ani funkcjom, ani parametrami złożonemu zgłoszeniu, [...]WINB w Ł. stwierdził, że co do zasady zgłoszenie wykonywania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających stosowanie art. 48 Prawa budowlanego, nawet jeżeli faktycznie zrealizowany obiekt odbiega od obiektu, którego zamiar wykonania zgłoszono. Z jednym wszakże zastrzeżeniem. Zakaz ten nie dotyczy bowiem sytuacji kiedy rzeczywistym zamiarem inwestora jest obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę. W analizowanej sprawie usytuowanie obiektów na nieruchomości i ich faktyczny charakter, służyły nie tylko obejściu przepisów dotyczących konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, ale też stanowi próbę obejścia obowiązujących przepisów, które mają za zadanie ochronę gruntów leśnych. Inwestor zgłosił zamiar realizacji zamierzenia budowlanego, które z formalnego punktu widzenia nie sprzeciwiało się przepisom prawa, ale w rzeczywistości zmierzało do osiągnięcia celów zakazanych przez prawo. Tego rodzaju postępowania nie można natomiast w swoisty sposób "premiować" zastosowaniem uproszczonego trybu postępowania określonego normami art. 50-51 ustawy Prawo budowlane (abstrahując już od faktu, że również postępowanie prowadzone w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane zakończyłoby się wydaniem rozstrzygnięcia nakazującego rozbiórkę przedmiotowego obiektu).
Również przywołana w odwołaniu decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nakładająca zadania z zakresu gospodarki leśnej jest kolejnym dowodem na intencjonalne działania Inwestora. Przywołana decyzja nakładała na L.S. zadania z zakresu gospodarki leśnej: cięcie sanitarne (CS) tj. zabieg poprawiający stan sanitarny (zdrowotność) drzewostanu polegający na sukcesywnym usuwaniu drzew martwych i obumierających (stanowiących posusz czynny i jałowy, a w szczególności opanowanych przez owady i grzyby, które mogą powodować zamieranie drzew i drzewostanów oraz tych stwarzających zagrożenie dla mienia oraz zdrowia i życia ludzi. Nie można natomiast nie zauważyć, że z działki zostały usunięte wszystkie drzewa w pobliżu budynków, w wyniku czego wydzielona została część rekreacyjna, na której nie dokonano zalesienia, teren obsiany jest trawą z obwódką z krzewów ozdobnych i kory.
Tym samym zdaniem organu szczebla wojewódzkiego prawidłowe było zastosowanie trybu określonego normami art. 48 ustawy Prawo budowlane. W rozpatrywanej sprawie budowa niezgodna jest z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje w § 8 ust. 1 zakaz wprowadzania zabudowy nowej oraz zakaz rozbudowy i przebudowy istniejącej który nie dotyczy wyłącznie działań związanych z gospodarką leśną.
Odnosząc się do kwestii rozumienia pojęcia "powierzchnia zabudowy" organ odwoławczy wyjaśnił, że pomimo braku definicji legalnej, powinno być rozumiane w sposób wynikający z języka specjalistycznego, jakim jest język budowlany, nie zaś języka prawa podatkowego.
Natomiast odnosząc się do argumentacji dotyczącej braku fundamentowania tarasu budynku, który jest "wsparły na podporach położonych na ziemi i jest rozbieralny (np. do celów konserwacyjnych)" wyjaśnić należy, że jakkolwiek elementami koniecznymi zaliczenia obiektu budowlanego do kategorii budynków jest jego trwałe związanie z gruntem wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadanie fundamentów i dachu, to zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, uniemożliwiającym jego zniszczenie, przesunięcie, przemieszczenie na inne miejsce (wyr. NSA z 23.03.2011 r., II OSK 514/10). Nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy wielkość zagłębienia w gruncie.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. i L. S., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, podnieśli zarzut naruszenia art. 7, art. 12, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodów niezbędnych dla dokładnego zbadania stanu faktycznego, art. 48 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną interpretację i zastosowanie, art. 6 pkt 1 ustawy o lasach poprzez błędną interpretację, sprzeczność z zasadami państwa prawa, w szczególności poprzez działanie organu sprzeczne z art. 87 ust. 1 i 2 oraz art. 32 ust. 1 w z art. 2 Konstytucji RP. Skarżący zarzucili, że organy nie udowodniły, że budynek nie został zrealizowany w celach niezwiązanych z gospodarką leśną w zakresie urządzenia, ochrony i zagospodarowania lasu. Oparto się wyłącznie na podglądzie Google, stwierdzając uporządkowany teren i zabawki. Tymczasem ustawa o lasach nie wprowadza wymogów technicznych dla danego obiektu w ten sposób, że zakazano, aby budynek związany z gospodarką leśną był wyposażony w media zgodnie z wymogami cywilizacyjnymi XXI wieku i zasadami ochrony środowiska, nie zakazano wykonywania obowiązków w zakresie gospodarki leśnej w towarzystwie członków rodziny, w tym dzieci. Również estetyczne i uporządkowane otoczenie nie stoi w sprzeczności z żadnym zakazem ustawowym. Zaniechanie przez organ obowiązków ustawowych, polegających na kontroli, czy budynek faktycznie służy gospodarce leśnej prowadzi do absurdalnych wniosków, że skarżący pobudowali sobie obiekty letniskowe w odległości kilkunastu metrów od domu jednorodzinnego, w bliźniaczych okolicznościach przyrody. Zarzut zaniechania ustalenia stanu faktycznego przekłada się na ocenę prawną celu, dla jakiego wykonano budynek i jego faktycznego wykorzystania. To z kolei pozwoliłoby stwierdzić, że skarżący spełnili przesłanki wynikające z art. 6 pkt 1 ustawy o lasach. Odnosząc się do powierzchni budynku autorka skargi wskazała, że faktycznie został wykonany budynek o wymiarach ścian 3,50x7,00 m i wymiarach dachu – 7,50 x 11,20 m. Jak wynika z powyższego przekroczenie maksymalnej powierzchni budynku nastąpiło wyłącznie w powierzchni dachu, wystającego nieznacznie poza jego obręb. Jeżeli zatem w tym kontekście organ stwierdza, że skarżący dokonali samowoli budowlanej, że ten wystający daszek "ewidentnie świadczy o zamiarze obejścia prawa i w związku z tym należy orzec nakaz rozbiórki całego budynku", to takiemu rozumowaniu należy się przeciwstawić. Skarżący zakwestionowali oparcie się na Polskich Normach, które nie stanowią źródeł prawa. Nie jest uprawnione doszukiwanie się na siłę argumentów na rzekome "obejście prawa" w miejsce kompletnego, rzetelnego, kompetentnego, zgodnego z przepisami prawa oraz zasadami państwa prawa i gwarancjami konstytucyjnymi zbadania prawa i wydania decyzji zgodnej z prawem. Skarżący jest pracownikiem naukowym [...]. Przedstawiona w aktach sprawy i załącznikach do skargi procedura i czynności, jakich dokonywał w celu wywiązania się z obowiązków wobec prawa wskazują, że jest osobą niezwykle rzetelną i uczciwą. Jeśli w ostatecznej decyzji organ orzeknie o rozbiórce budynku, to będzie to wynik nie jego nienależytego postępowania, ale wyłącznie brak kompetencji organów, niespójności i niejednoznaczności prawa.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] 2016 r. w sprawie nakazu rozbiórki budynku usytuowanego przy ul. B. w Ł. o wymiarach ścian zewnętrznych 3,5x7 m i wymiarach dachu 7,5x11,20 m, położonego bliżej południowo-wschodniej granicy nieruchomości (po prawnej stronie, patrząc od strony ul. B.) wraz z zewnętrzną instalacją elektryczną.
Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowi art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym na dzień budowy spornych obiektów), zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 mkw. powierzchni działki. Istotne dla sprawy jest również to, że nieruchomość, na której zlokalizowano inwestycję stanowiącą przedmiot niniejszego postępowania znajduje się w obszarze objętym ochroną - zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "Ruda Willowa" ustanowionego Uchwałą nr LVIII/1104/09 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 27 maja 2009 r. Natomiast z § 8 ust. 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru między ulicami: Skrajną, Raduńską i Altanową, zatwierdzonego uchwałą nr XL/775/2000 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 24 maja 2000 r., wynika, że działka nr ewid. [...], na której wzniesiono przedmiotowy budynek znajduje się na terenie oznaczonym symbolem NDeL, na którym obowiązuje zakaz wprowadzania zabudowy nowej oraz zakaz rozbudowy i przebudowy istniejącej. Zakaz nie dotyczy działań związanych z gospodarką leśną.
Na gruncie takiego stanu prawnego skarżący dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego wolnostojącego przeznaczonego na działania związane z gospodarką leśną o powierzchni zabudowy do 25 mkw. w dniu 13.10.2009 r. i zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego wolnostojącego o powierzchni zabudowy do 25 mkw. w dniu 22.12.2009 r. Do obu zgłoszeń załączona została ta sama mapa, wskazująca na tę samą lokalizację budynku. Jednakże dokonując oględzin w dniu 5 września 2012 r. na przedmiotowej nieruchomości Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. stwierdził, że na nieruchomości zostały wybudowane dwa budynki gospodarcze wolnostojące. Jeden z budynków "po prawej stronie patrząc od ulicy B." ma jedno pomieszczenie, w którym "składowana jest kosiarka, grabie itp." Z zestawienia szkiców stanowiących załącznik do zgłoszenia ze stanem rzeczywistym stwierdzono, że wybudowany budynek ma inny spadek dachu, zwiększoną powierzchnię dachu, wykonane dodatkowe otwory okienne w ścianach zewnętrznych, ocieplone przegrody zewnętrzne, a wokół budynku znajduje się taras w konstrukcji drewnianej, wykonany na legarach pokrytych deską podłogową.
Zbliżenie obu wybudowanych budynków (odległość między nimi wynosi ok. 20 cm) i połączenie dachów za pomocą folii, ocieplenie ścian, wyposażenie w infrastrukturę techniczną typową dla domu mieszkalnego (letniskowego), zainstalowanie zbiornika bezodpływowego na nieczystości, a także wyłożenie podłóg panelami, a w łazience – wyłożenie ścian i podłóg glazurą i terakotą, daje podstawy do twierdzenia, że zamiarem inwestora nie było wybudowanie dwóch budynków gospodarczych o powierzchni do 25 mkw. każdy, lecz takie wybudowanie dwóch budynków, aby w sposób kompleksowy mogły być one użytkowane jako jeden obiekt mieszkalny (letniskowy). O takiej funkcji musi świadczyć także zawarcie umowy na dostawę wody z Zakładem Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o., w której wskazano jako cel poboru wody "gospodarstwo domowe" oraz liczbę osób zamieszkałych: 2. Zarówno wyposażenie budynków, na które zwróciły uwagę organy nadzoru budowlanego, jak i fakt, że skarżący dokonał wycięcia części drzew na nieruchomości tworząc z działki leśnej działkę de facto rekreacyjną w ocenie tut. Sądu jednoznacznie wskazują, że intencją inwestora było wybudowanie nie budynku gospodarczego związanego z gospodarką leśną, lecz budynku mieszkalnego (letniskowego).
Poza sporem pozostaje fakt, że skarżący dysponuje decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] 2009 r. o ustaleniu zadań z zakresu gospodarki leśnej, na podstawie której uprawniony był do dokonywania cięć sanitarnych. Powyższa decyzja zezwalała na wycięcie w okresie 10 lat drzew martwych i obumierających i pozyskania z tego tytułu 16 m3 drewna. Z akt sprawy wynika jednak, że już w marcu 2009 r. skarżący dokonał wycinki drzew pozwalającą na uzyskanie 9,03 m3 drewna, w 2012 r. – 0,84 m3, a w 2016 16,08 m3, czyli łącznie 25,95 m3. Przekroczenie dozwolonego limitu wywołało ten skutek, że decyzją z dnia [...] 2016 r. Prezydent Miasta Ł. stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...] 2009 r. Jednocześnie skarżący nie dokonali w miejsce wycinanych drzew nowych nasadzeń, czyniąc z części działki leśnej trawnik. W konsekwencji już w dniu 18 stycznia 2012 r. Dyrektor Leśnictwa Miejskiego stwierdził, że skarżący rozpoczął inne niż leśne użytkowanie części gruntu leśnego.
Niezależnie od powyższego nie sposób uznać, że jest to budynek związany z gospodarką leśną, gdyż samo tylko umieszczenie w budynku grabi i taczki nie świadczy o takim przeznaczeniu budynku, zwłaszcza, jeśli wziąć pod uwagę, że skarżący był zawiadomiony o terminie oględzin.
Całokształt okoliczności ustalonych w sprawie w ocenie tut. Sądu przemawia za uznaniem, że intencją inwestora już w momencie dokonywania zgłoszenia robót budowlanych nie było wybudowanie budynku gospodarczego, lecz budynku o przeznaczeniu mieszkalnym - letniskowym.
Powyższe ustalenie, że przedmiotowy obiekt stanowi budynek letniskowy ma o tyle istotne znaczenie, iż zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, której w tym przypadku inwestor nie uzyskał, a budowa budynku letniskowego nie figuruje w zamkniętym katalogu wyłączeń od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 29 i art. 30 ustawy Prawo budowlane.
Jeżeli zatem L.S. zgłosił wykonanie budynku gospodarczego, a wykonano budynek letniskowy, na który inwestor winien był uzyskać pozwolenie na budowę, to niezależnie od planowanej i faktycznej powierzchni zabudowy dopuszczono się samowoli budowlanej podlegającej dyspozycji art. 48 ustawy Prawo budowlane, a działanie skarżącego nosi znamiona obejścia prawa (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2006 r., sygn. akt. II OSK 1375/05, LEX nr 321523; wyrok NSA z dnia 26 stycznia 1999 r., sygn. akt IV SA 121/97, LEX 46672).
Z uwagi na postanowienia § 8 ust. 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru między ulicami: Skrajną, Raduńską i Altanową, zatwierdzonego uchwałą nr XL/775/2000 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 24 maja
2000 r., który nie dopuszcza zabudowy innej niż na cele związane z gospodarką leśną nie było możliwe przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane (w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2015 r., poz. 443) , stąd też organy administracyjne zobowiązane były do orzeczenia nakazu rozbiórki.
Na marginesie należy wskazać, że nawet gdyby przyjąć, że obiekt stanowi budynek gospodarczy, a nie budynek letniskowy to i tak wymagana byłaby w rozpatrywanym przypadku decyzja o pozwoleniu na budowę ponieważ powierzchnia zabudowy przedmiotowego obiektu była większa niż 25 mkw., a więc większa niż to określono w art. 29 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Poza sporem pozostaje fakt, że ustawodawca nie zawarł w ustawie Prawo budowlane definicji pojęcia powierzchni zabudowy. W ocenie tut. Sądu organy trafnie odwołały się w tym zakresie do Polskiej Normy, choć ich stosowanie jest przedmiotem odmiennych poglądów w judykaturze. Warto jednak w tym miejscu przywołać pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2014 r., II OSK 675/13, w którym wskazano, że Polskie Normy nie są przepisami powszechnie obowiązującymi, co wynika wprost z przepisów art. 5 ustawy z dnia 3 kwietnia 2002 r. o normalizacji, które stanowią, że normy te mogą być przyjęte w drodze konsensusu a ich stosowanie jest dobrowolne. Normy te do 31 grudnia 1993 r. stanowiły obowiązujące przepisy prawa i kształtowały przez wiele lat świadomość prawną, zaś aktualnie nadal używane są na zasadzie powszechnego konsensusu. W tych okolicznościach, z uwagi na brak definicji ustawowej, posiłkowanie się definicją powierzchni zabudowy zawartą w Polskiej Normie, jest praktyką pożądaną w tego typu sytuacjach i powszechnie akceptowaną. Według Polskiej Normy PN-ISO 9836:1997 "Właściwości użytkowe w budownictwie. Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych" powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu (do powierzchni zabudowy nie wlicza się: - powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu, - powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego, - powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze, np. szklarnie, altany, szopy). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy uznać, że powierzchnię zabudowy wyznaczają zewnętrzne krawędzie budynku - krawędzie tarasu, nad którym usytuowane zostało zadaszenie na legarach o zbliżonej powierzchni. Tak ustalona powierzchnia zabudowy wynosi ok. 84 mkw.
Wyjaśnienia również wymaga, zdaniem Sądu, że prawidłowo organy nadzoru budowlanego przyjęły, że budynek ten jest trwale związany z gruntem. W judykaturze utrwalony został bowiem pogląd, że cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce (wyr. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2013 r., II OSK 593/12, z dnia 11 lutego 2016 r., II OSK 1432/14).
Reasumując, w ocenie tut. Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy nadzoru budowlanego w sposób zasadny nakazały rozbiórkę budynku usytuowanego przy ul. B. w Ł. o wymiarach ścian zewnętrznych 3,5x7 m i wymiarach dachu 7,5x11,20 m, położonego bliżej południowo-wschodniej granicy nieruchomości (po prawnej stronie, patrząc od strony ul. B.) wraz z zewnętrzną instalacją elektryczną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
AG
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło