II SA/Łd 590/22
WyrokWSA w Łodzi2022-12-13
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Agata Sobieszek-Krzywicka, Tomasz Furmanek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki i udzieleniu pozwolenia na budowę stacji telekomunikacyjnej nadawczo-odbiorczej została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności w zakresie oceny oddziaływania na środowisko i dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że zaskarżona decyzja Wojewody Łódzkiego, utrzymująca w mocy decyzję Starosty Pabianickiego, nie narusza prawa materialnego ani przepisów postępowania. Organy prawidłowo oceniły, że planowana inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a projekt budowlany jest zgodny z obowiązującymi przepisami dotyczącymi dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych. Spełnione zostały również wymogi Prawa budowlanego dotyczące zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg M.A. i S.S. na decyzję Wojewody Łódzkiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Pabianickiego o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki i udzieleniu pozwolenia na budowę stacji telekomunikacyjnej nadawczo-odbiorczej. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko, dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych oraz wadliwe uzasadnienie decyzji. Wojewoda Łódzki, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, utrzymał w mocy decyzję Starosty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.) Asesor WSA Tomasz Furmanek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 grudnia 2022 r. sprawy ze skarg M.A. i S. S. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 29 kwietnia 2022 r. nr 94/2022 znak GPB-III.7721.31.2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargi. dc
Decyzją z dnia 29 kwietnia 2022 r. nr 94/2022 Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), zwanej k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Starosty Pabianickiego z dnia 4 stycznia 2022 r. nr 6/2022 zatwierdzającej projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla A. Sp. z o.o. z siedzibą w R. obejmującego budowę stacji telekomunikacyjnej nadawczo-odbiorczej [...] wraz z wieżą antenową oraz instalacją elektroenergetyczną na działce nr ewid. [...] w miejscowości L., obręb:[...], gm. D. Następnie postanowieniem z dnia 10 maja 2022 r. nr 41/2022 Wojewoda Łódzki sprostował z urzędu ww. decyzję w ten sposób, że na pierwszej stronie w wierszu 5 licząc od góry jest: odwołania p. M.A., a powinno być: odwołania p. M.A. i p. S.S.
W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda Łódzki wskazał, że przedmiotem inwestycji jest budowa stacji telekomunikacyjnej nadawczo-odbiorczej [...] wraz z wieżą antenową oraz wewnętrzną linią zasilającą, składającą się z wieży kratowej typu BOT E2/60 o wysokości całkowitej 61,95 m. W skład stacji telekomunikacyjnej nadawczo-odbiorczej wejdzie: wolnostojąca stalowa wieża kratowa, na której zainstalowane zostaną: antena dookólna oraz anteny radiolinii, a także urządzenia sterujące umieszczone na stalowym ruszcie w poziomie terenu, wewnątrz obrysu wieży. Obszar, na którym zlokalizowana jest przedmiotowa stacja telekomunikacyjna nadawczo-odbiorcza, tj.: działka nr ewid. [...], obręb [...], gmina D., nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w związku z powyższym inwestor uzyskał ostateczną decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego znaczenia ponadgminnego wydaną przez Wójta Gminy Dobroń z dnia 15 października 2020 r., znak: 6733.6A.2020. Zgodnie z ww. decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego rodzaj inwestycji to obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej. W zakresie ustaleń dotyczących warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy ww. decyzja określa:
budowę wolnostojącej stalowej wieży kratowej o przekroju trójkątnym wraz z fundamentem i wyposażeniem o wysokości całkowitej 61,95 m n.p.t;
2 anteny radioliniowe, montowane na stalowych konstrukcjach wsporczych mocowanych do krawężników wieży na wysokości 59 m n.p.t;
-1 antenę sektorową montowaną na stalowej konstrukcji wsporczej na wysokości 60,3 m n.p.t.;
przyłącze elektroenergetyczne;
ogrodzenie zintegrowane z wieżą otaczające całość terenu inwestycji.
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy ocenił, że przedłożony projekt budowlany dotyczący stacji telekomunikacyjnej nadawczo-odbiorczej [...] wraz z wieżą antenową oraz wewnętrzną liną zasilania, wypełnia ww. warunki wskazane w decyzji lokalizacyjnej Wójta Gminy Dobroń. Obiekt stacji telekomunikacyjnej nadawczo-odbiorczej jest obiektem infrastruktury technicznej, samoobsługowym. Całość inwestycji zajmie powierzchnię ok. 30 m2 z dojazdem do drogi gminnej nr [...] klasy lokalnej.
Ponadto, Wojewoda Łódzki podkreślił, że jak wynika z ww. decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, teren na którym ma być zrealizowana inwestycja objęta jest ochroną prawną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. W stosunku do Obszaru Mającego Znaczenie dla Wspólnoty PLH100021 "Grabią" (NATURA 2000) teren lokalizacji inwestycji jest oddalony o około 1,3 km. Zgodnie z ww. decyzją, przedmiotowa inwestycja nie wymaga postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, a z przepisów odrębnych nie wynikają przeciwwskazania dla dopuszczenia jej lokalizacji w proponowanym miejscu na części działki nr [...] w miejscowości L.
Wojewoda Łódzki zwrócił także uwagę, że na podstawie załączonej Kwalifikacji przedsięwzięcia oraz Karty Informacyjnej przedsięwzięcia Wójt Gminy Dobroń w swej decyzji określił, że przewidziana w projekcie antena sektorowa typ AMO-5G10 (dookólna - azymut 0°- 360°) będzie pracować w paśmie częstotliwości 5,45 GHz do 5,85 GHz; wysokość zawieszenia (oś anteny) 60,3 m n.p.t.; równoważna moc promieniowania izotropowo EIRP wyznaczona dla pojedynczej anteny nie przekracza 79,43 W; antena radioliniowa RL1, azymut 20°; będzie pracować w paśmie częstotliwości 12,7 GHz do 13,25 GHz, wysokość zawieszenia (oś anteny) 59,0 m n.p.t.; antena RL2, azymut 87° będzie pracować w paśmie częstotliwości 12,7 GHz do 13,25 GHz wysokość zawieszenia (oś anteny) 59,0 m n.p.t.
W odniesieniu do powyższego organ odwoławczy wyjaśnił, że w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego Wójt Gminy Dobroń określił, że równoważna moc promieniowania izotropowo EIRP dla anten radiolinii wynosi dla anteny RL1 - 79,4 W, a dla anteny RL2 - 63,1 W. Ww. charakterystyka anten jest istotna dla określenia prognozowanego zasięgu ich oddziaływania oraz stwierdzenia, czy przedmiotowa inwestycja może wymagać uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że dla anteny nr 1 równoważna moc promieniowania izotropowo zawiera się w przedziale 15 W-100 W, jest to antena dookólna, a główna oś wiązki promieniowania została wyznaczona w kierunku najbliższej istniejącej zabudowy.
W dalszym ciągu, odwołując się do decyzji lokalizacyjnej Wójta Gminy Dobroń, organ II instancji wskazał, że miejsca dostępne dla ludności w rozumieniu znowelizowanej treści definicji art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1973 ze zm.) to wszystkie miejsca z wyjątkiem miejsc do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, ustalone według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości, zatem obecnie mogą być brane pod uwagę tylko już istniejące legalnie wzniesione zabudowania. Nie ma więc znaczenia to, że przedmiotowa stacja może uniemożliwić lub ograniczyć realizację zabudowy mieszkaniowej dla której zostały wydane decyzje o warunkach zabudowy, skoro obecnie na tych działkach takiej zabudowy nie ma - por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 6 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 212/20. Organ wydający decyzję o ustaleniu warunków i zasad zagospodarowania terenu lokalizacji inwestycji celu publicznego, wyjaśnił również, że przy wyznaczaniu miejsc dostępnych dla ludności należy uwzględnić także azymut (kierunek) głównej wiązki promieniowania, jak i jej pochylenie - tilt. Kwestia oddziaływania pola elektromagnetycznego wymaga więc uwzględnienia maksymalnego możliwego emitowania takiego pola elektromagnetycznego z urządzenia i maksymalnego możliwego pochylenia osi wiązki promieniowania, ukształtowania terenu oraz istniejącego i potencjalnego zagospodarowania. Wójt Gminy Dobroń wskazał również, że zgodnie z dostarczoną analizą środowiskową, obszary pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych niż 0,1 W/m2, nie występują w miejscach dostępnych dla ludności, a jedynie na wysokości powyżej 56,2 m n.p.t. W okolicy nie występują zabudowania o wysokości zbliżonej do powyższej, w związku z czym nie powinny one stanowić zagrożenia dla ludności oraz środowiska. W dalszej części decyzji wskazano również, że z charakterystyki anten i przedstawionych obliczeń wynika, że przewidywany zasięg pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych niż 0,1 W/m2 wyniesie 0,5 m przy pochyleniu maksymalnie tylko 4° dla anteny sektorowej i 8,0 m oraz 7,1 m dla anten radioliniowych, zatem w niemal płaskim terenie jakim jest teren planowanej lokalizacji inwestycji, miejsca występowania pól elektromagnetycznych o wartościach większych niż 0,1 W/m2 występują na znacznych wysokościach oraz w wolnej przestrzeni.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że dostrzegł, iż Wójt Gminy Dobroń wydając decyzję o ustalaniu inwestycji celu publicznego znaczenia ponadgminnego z dnia 15 października 2020 r. wskazał nieobowiązujące już przepisy Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania tych poziomów (Dz. U. nr 192 poz. 1883 z późn. zm.) - wówczas za graniczną wartość gęstości mocy promieniowania elektromagnetycznego przyjmowano 0,1 W/m2, obecnie 10 W/m2 -na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r. poz. 2448). Projekt budowlany został sporządzony na podstawie obecnie obowiązujących przepisów w ww. zakresie.
Analizując sprawę w dalszej kolejności Wojewoda Łódzki zauważył, że w części opisowej projektu zagospodarowania terenu (str. 14 projektu budowlanego) wskazano, że obszar oddziaływania obiektu budowlanego został wyznaczony na podstawie przepisów odrębnych. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, obszar oddziaływania obiektu jest obszarem występowania pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych od poziomów dopuszczalnych w środowisku (10,0 W/m2) i swoim zasięgiem obejmuje działkę, na której realizowana będzie inwestycja nr ewid. [...]. Pola elektromagnetyczne o wartościach wyższych od poziomów dopuszczalnych w środowisku (10,0 W/m2) występują ponad działkami - w okolicy zawieszenia anten, a granica obszaru ich występowania kończy się znacznie wyżej niż miejsca dostępne dla ludności. Zgodnie z analizą środowiskową opracowaną dla tej inwestycji, ograniczenia w zabudowie mogą występować na wysokościach powyżej 56,7 m - str. 116 projektu. W związku z tym, że w okolicy nie występuje zabudowa o wysokości zbliżonej do wyznaczonej, nie stanowią one zagrożenia dla ludności oraz środowiska. Sam obiekt ma zostać zabezpieczony w sposób uniemożliwiający dostęp osobom nieupoważnionym w pobliże źródeł promieniowania. W celu kontroli rzeczywistego natężenia pól elektromagnetycznych planowane jest wykonywanie pomiarów zgodnie z przepisami określonymi w rozporządzeniu. Lokalizacja stacji telekomunikacyjnej oraz przewidywany zasięg jej oddziaływania według map udostępnionych przez Ministerstwo Środowiska, nie są objęte obszarem "NATURA 2000". Najbliżej położony obszar "NATURA 2000" to obszary siedliskowe (Grabia PLH100021), który znajduje się w odległości około 1,18 km od obiektu - str. 113 i 128 projektu. Najbliższa istniejąca stacja bazowa znajduje się około 4,24 km od planowanej inwestycji, zatem ze względu na znaczną odległość nie zajdzie proces kumulowania się promieniowania elektromagnetycznego - str. 15 projektu.
Wojewoda Łódzki podkreślił, że ważną kwestią w przedmiotowej sprawie jest ewentualne zakwalifikowanie planowanej inwestycji do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839). Z akt sprawy wynika, że przedłożony projekt budowlany zawiera opracowania m.in.: kwalifikacja przedsięwzięcia, analiza środowiskowa wraz z graficzną prezentacją poziomu pól elektromagnetycznych. Zgodnie z wnioskami zawartymi w kwalifikacji przedsięwzięcia (str. 95 projektu), przedmiotowa instalacja radiokomunikacyjna nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem nie ma obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a miejsca dostępne dla ludności nie występują w osi głównej promieniowania anten, a zatem spełniony będzie warunek zapewnienia jak najlepszego stanu środowiska poprzez utrzymanie poziomów pól elektromagnetycznych poniżej dopuszczalnych.
W przypadku omawianej stacji bazowej - jak podkreślił Wojewoda Łódzki - źródłem zagrożenia dla środowiska jest emisja pola elektromagnetycznego. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, obejmujące tego typu inwestycje, parametrami, na podstawie których dokonuje się kwalifikacji przedsięwzięcia, jakim jest budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, czyli budowa instalacji radiokomunikacyjnej emitującej pola elektromagnetyczne o częstotliwości od 0,03 MHz do 300 000 MHz, są: równoważna moc promieniowana izotropowo EIRP wyznaczona dla pojedynczej anteny oraz odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Zgodnie z opisem planowanego przedsięwzięcia w załączonej kwalifikacji przedsięwzięcia równoważna moc promieniowana izotropowo dla anteny sektorowej wynosi od 15 W do 100 W (str. 95 projektu). Wg przepisu § 3 ust. 1 pkt 8 lit. a i b rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m.in. instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż: 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny; 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu jest realizowana lub została zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Organ II instancji wskazał, że dla anteny sektorowej nr 1 typ Ubiquiti Networks/AirMax AMO-5G10 równoważna moc promieniowania izotropowo EIRP dla pojedynczej anteny sektorowej dookólnej wynosi 79,43 W (tabela nr 3, str. 105 projektu), zatem zawiera się w przedziale 15 W - 100 W, w związku z tym na załączonych rysunkach - str. 107-108 projektu - przedstawiono zasięg osi głównych wiązek promieniowania anten w odległości do 5 m od środka elektrycznego anteny oraz przekrój wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania anten w odległości do 5 m od środka elektrycznego anten, gdzie główna oś wiązki została wyznaczona w kierunku najbliższej istniejącej zabudowy, z których wynika, że zarówno przy minimalnym jak i maksymalnym pochyleniu (maksymalne pochylenie uwzględnione w opracowaniu wynosi 4° zgodnie z informacjami wynikającymi z karty katalogowej dla przedmiotowej anteny) nie występują miejsca dostępne dla ludności. Z przedstawionej kwalifikacji przedsięwzięcia wynika, że wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anten zawieszonych na wysokości 60,3 m n.p.t. w odległości do 5 m w azymutach: 0°- 360° nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Tym samym, wg autora opracowania, planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przedsięwzięcie nie osiąga progów wskazanych w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wobec tego zostaje uznane za nieniosące ryzyka wystąpienia znaczącego oddziaływania na środowisko, dlatego też nie podlega ono konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (str. 95 projektu).
W odniesieniu do powyższego Wojewoda Łódzki dodał, że z opracowania przedstawiającego graficzną prezentację poziomu pól elektromagnetycznych, zdaniem opracowującego wynika, że zapewniony będzie jak najlepszy stan środowiska poprzez utrzymanie poziomów pól elektromagnetycznych poniżej dopuszczalnych w miejscach dostępnych dla ludności. Obszar pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych niż 10 W/m2 nie występuje w miejscach dostępnych dla ludności. Maksymalny zasięg poziomy ponadnormatywnych wartości pól elektromagnetycznych wyniesie 0,9 m dla anteny radiolinii (RL1), 0,8 m dla anteny radiolinii (RL2) oraz 1 m dla anteny sektorowej (ASI)- str. 126 -127 projektu.
Organ II instancji zwrócił uwagę, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie Wójta Gminy Dobroń z dnia 17 marca 2020 r., znak: OŚ.6220.2.2020, o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia, z uwagi na to, iż planowane przedsięwzięcie nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W ww. decyzji Wójt Gminy Dobroń zaznaczył, że przy ewentualnej przyszłej zmianie jakiegokolwiek parametru przedmiotowej stacji bazowej przedstawionego w niniejszej decyzji należy dokonać ponownej kwalifikacji przedsięwzięcia oraz wskazania, iż decyzja Wójta Gminy Dobroń opiera się na kwalifikacji oraz graficznej prezentacji poziomu pól elektromagnetycznych opracowanych na dzień wydania decyzji. Potwierdzono, również że w okolicy nie występuje i nawet potencjalnie nie będzie występować zabudowa o wysokości zbliżonej do 56,2 m n.p.t, a zatem promieniowanie ponadnormatywne nie powinno stanowić zagrożenia dla ludności oraz środowiska. Ponadto stwierdzono, że przedmiotowa instalacja telekomunikacyjna nie będzie oddziaływać w sposób negatywny na powietrze, wodę, florę oraz faunę, a także nie powinny wystąpić inne czynniki mogące zanieczyszczać środowisko podczas eksploatacji obiektu. Biorąc pod uwagę parametry inwestycji uwzględnione w ww. postanowieniu, wskazać należy, że badana inwestycja odpowiada projektowanej.
W dalszej kolejności organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przepis art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane wskazuje, że organ administracji architektoniczno-budowlanej zobowiązany jest w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę sprawdzić zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska. Z uwagi na charakter inwestycji oraz § 314 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.) określenia wymaga zasięg występowania ponadnormatywnego pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez projektowaną instalację. Zgodnie z załącznikiem (tabela 2) rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r. poz. 2448), w przypadku, gdy częstotliwość pola magnetycznego mieści się w przedziale od 2 GHz do 300 GHz- gęstość mocy pola elektromagnetycznego w miejscu dostępnym dla ludności jest dopuszczalna na poziomie wynoszącym 10 W/m2. W graficznej prezentacji poziomu pól elektromagnetycznych autor opracowania wskazał obecnie obowiązujące normy prawne w zakresie dopuszczalnych wartości gęstości pól elektromagnetycznych, a także w tabeli (str. 123 projektu budowlanego) wartości dopuszczalne gęstości mocy pola elektromagnetycznego dla częstotliwości od 5,45 GHz do 5,85 GHz. Zgodnie z przedstawionymi obliczeniami dla częstotliwości pola elektromagnetycznego 5,45 GHz do 5,85 GHz dopuszczalna gęstość mocy pola elektromagnetycznego wynosi 10 W/m2. Z powyższego opracowania wynika, iż maksymalny zasięg występowania strefy o gęstości przekraczającej dopuszczalną wartość określony jako zasięg dla anteny dookólnej na azymutach 0°-360° wynosi 0,5 m od środka anteny, na wysokości nie mniejszej niż 57,4 m od poziomu terenu. Opracowanie i określony w ten sposób zasięg obszaru oddziaływania związany z występowaniem pól elektromagnetycznych nie obejmuje anten radioliniowych ani występujących w sąsiedztwie innych urządzeń i instalacji emitujących takie pola. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, natomiast zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przedmiotowy wniosek zawiera ww. oświadczenie.
Nadto w ocenie Wojewody Łódzkiego, projekt budowlany został również sporządzony zgodnie z wymogami Rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1609).
Odnosząc się do zarzutów wskazanych w odwołaniu, organ II instancji wyjaśnił, że w aktach niniejszej sprawy znajduje się oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Obecnie po nowelizacji prawa budowlanego ustawodawca nie wymaga wskazania tytułu, z którego to prawo wynika, bowiem ww. oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. W myśl art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto m.in.: złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane rozumianym jako tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Zatem do czasu skutecznego podważenia ww. oświadczenia, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma prawa weryfikować podanych w nim danych. Odnosząc ww. rozważania do obecnie rozpoznawanej sprawy, Wojewoda Łódzki wskazał, że inwestor w pkt 10 - dodatkowe informacje - z własnej woli wskazał, że: Zgoda właściciela nieruchomości, współwłasność - Pani M.B. zamieszkała (..), Pan K.B. zamieszkały (..), Zgoda na prace budowlane oraz składanie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości i umowa najmu. Zatem inwestor z własnej woli, niezobligowany przepisami prawa, wskazał tytuł z którego wynika prawo do dysponowania przez niego nieruchomością, a żadna z ww. stron nie przedłożyła dokumentów podważających prawdziwość wskazanych danych i ustaleń.
Ponadto, organ II instancji dostrzegł - na co zwrócił uwagę również skarżący, że organ I instancji wydał swą decyzję przedwcześnie, przed upływem terminu do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przez wszystkie strony postępowania - w tym skarżących. W związku z tym Wojewoda Łódzki w toku postępowania odwoławczego, pismem z dnia 17 marca 2022 r. poinformował uczestników postępowania o przysługujących im prawach wynikających z art. 10 kpa, tj.: prawie do zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego. Z ww. uprawnienia w dniu 21 kwietnia 2022 r. skorzystał M.A. i S.S. Podczas wizyty w Urzędzie ww. zadeklarowali, że w ciągu trzech dni od zapoznania się z dokumentacją wniosą swoje stanowisko w sprawie. W dniu 27 kwietnia 2022 r. wpłynęło do Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego pismo S.S. pt.: Odwołanie od decyzji Wojewody z dnia 07.02.2022 r., w treści pisma odwołujący się po raz kolejny wskazuje, na swe obawy co do zmniejszenia wartości nieruchomości jak i skutecznego zbycia nieruchomości ze względu na planowaną inwestycję. Skarżący podkreślił również, że okoliczne wioski mają już zapewniony dostęp do sieci telekomunikacyjnej - w tym Internetu 5G, a Wójt Gminy Dobroń w 2019 r. wydał decyzje o warunkach zabudowy dla pobliskich działek. Na marginesie jedynie, odnosząc się do ww. pisma S.S., organ odwoławczy wyjaśnił, że pomimo jego nazwy "odwołanie", zostało ono zakwalifikowane jako pismo w sprawie i dołączone do akt, bowiem zapoznał się z aktami sprawy w dniu 21 kwietnia 2022 r., zatem organ orzekający zakwalifikował ww. pismo jako dodatkowe wypowiedzenie się co do zgromadzonego materiału w sprawie, a także do dnia wpływu przedmiotowego pisma tut. organ nie wydał decyzji w przedmiotowej sprawie.
Wojewoda Łódzki dodał także, że w dniu 28 kwietnia 2022 r. wpłynęło pismo M.A., zawierające stanowisko do okazanych w dniu 21 kwietnia 2022 r. akt sprawy, w którym wskazał, że swe stanowisko zaprezentował już w piśmie z dnia 10 lutego 2022 r. stanowiącym odwołanie, a obecnie zwraca uwagę na przepisy unijne dotyczące ostrożności podczas wdrażania nowych technologii.
Odnosząc się do zarzutów S.S. zawartych w ostatnim piśmie, jak i odwołaniu organ II instancji wyjaśnił, że subsydiarne odczucia skarżących co do legalności planowanej inwestycji, nie mają wpływu na rozstrzygnięcie organu, jeżeli wszystkie inne warunki określone w tym przypadku decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, czy pozostałych przepisach prawa zostały spełnione. Dla podjęcia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę nie jest wymagana zgoda właścicieli sąsiednich nieruchomości. Organ odwoławczy bada zgodność planowanego zamierzenia budowlanego z przepisami prawa, uwzględniając treść zakazów, nakazów i dopuszczeń zawartych w przepisach odrębnych, w tym warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ II instancji wskazał, że wszelkie wątpliwości skarżących co do prawidłowości, czy naruszeń ich nieruchomości, w trakcie prowadzenia robót budowlanych, mogą być dochodzone przez nią na gruncie prawa cywilnego. Odnosząc się do zarzutów skarżących dotyczących utraty wartości należących do nich nieruchomości ze względu na planowaną budowę stacji telekomunikacyjnej, zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, fakt ewentualnego spadku wartości nieruchomości na skutek realizacji projektowanej inwestycji nie stanowi interesu prawnego tylko faktyczny. Spadek wartości działki w żadnym razie nie oznacza bowiem "ograniczenia w zagospodarowaniu terenu" w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Powyższe zarzuty zatem, nie mogą stanowić przesłanki odmowy udzielenia pozwolenia na budowę projektowanej inwestycji.
Organ II instancji stwierdził również, że w decyzji organ I instancji w uzasadnieniu faktycznym i prawnym powołał nieobowiązujące już przepisy m.in.: prawa budowlanego i prawa ochrony środowiska, co mogło poddawać w wątpliwość prawidłowość dokonanych ustaleń, co do wpływu zamierzenia inwestycyjnego na środowisko oraz na sposób określania obszaru oddziaływania obiektu. Jednakże pomimo ww. uchybienia organ odwoławczy stoi na stanowisku, że nie miało ono istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem obecnie obowiązujące przepisy dotyczące dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, zgodnie z którymi rozpoznał sprawę organ odwoławczy są mniej restrykcyjne niż powołane przez organ I instancji, a planowana inwestycja jest z nimi zgodna.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że organ administracji architektoniczno-budowlanej zobowiązany jest do ustalenia kręgu stron postępowania w sposób jednoznaczny i konkretny poprzez wyznaczenie obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a co za tym idzie istnienia interesu prawnego po stronie podmiotu zakwalifikowanego jako strona postępowania. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż krąg stron powinien być określony poprzez wskazanie podmiotów uczestniczących w postępowaniu, a organ nie powinien posługiwać się ogólnymi stwierdzeniami "pozostałe strony postępowania (...)".
Skargi na tę decyzję złożyli M.A. i S.S., zarzucając naruszenie:
1. art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie zaniechania dokonania oceny oddziaływania obiektu na środowisko oraz obiekty sąsiednie, nie wyznaczenie stref ochronnych, uwzględnienia zjawiska odbić, nie wykazanie czy pole elektromagnetyczne wystąpi na działkach sąsiednich;
2. art. 107 § 1 pkt 4, 5, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sformułowanie osnowy decyzji oraz jej uzasadnienia z rażącym naruszeniem przepisów prawa, ponieważ brak zastosowanych konkretnych przepisów prawa materialnego z jednoczesnym ich uzasadnieniem nie pozwala na podjęcie polemiki z nią. Ponadto organ nie dokonał oceny kwalifikacji przedsięwzięcia w zakresie odnoszącym się do konieczności ustalenia maksymalnych mocy oraz pochyleń anten oraz uwzględnienia sumarycznych mocy;
3. art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1, art. 107 § 3 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez sporządzenie decyzji w sposób uniemożliwiający jej odkodowanie tym bardziej, że obowiązkiem organu jest skonstruowanie uzasadnienia merytorycznego odnoszącego się do konkretnej jednostki prawnej zastosowanego aktu wraz z jego uzasadnieniem. Ponadto nie wyjaśniano czy wskazane w dokumentacji tilty maksymalne są ustalone na podstawie kart katalogowych anten czy też organ bazuje tylko na wyjaśnieniach inwestora. Ponadto organ winien wyjaśnić jak rozumie to pojęcie, ponieważ uznanie, iż o maksymalnym pochyleniu anten decyduje inwestor powoduje, iż żadna inwestycja nigdy nie będzie wymagać decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
4. art. 38, art. 39, art. 74 ust. 3 Konstytucji w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r. poz. 2448) poprzez przyjęcie, iż tylko i wyłącznie przepisy w/w aktu prawnego stanowią przepis odrębny na podstawie, którego ustala się obszar oddziaływania obiektu i to w sytuacji, w której w/w akt prawny został sporządzony bez udziału lekarzy oraz badań potwierdzających bezpieczeństwo nowej normy. Ponadto przepis ten nie dotyczy całego środowiska, lecz tylko jego części;
5. art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie czy ewentualnie przewrócenie się masztu nie spowoduje bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia, życia oraz mienia-tak odnośnie dróg NSA II OSK 2428/18 w wyroku z dnia 20 maja 2021 r., II OSK 1376/18 w wyroku z dnia 29 października 2020 r.;
6. § 20 ust. 1 pkt 9 lit d rozporządzenia rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego przez odstąpienie od sprawdzenia zgodności projektu budowlane z w/w przepisami i tym samym nie udowodnienie, iż obiekt nie będzie stanowił zagrożenia dla ludzi, zwierząt, roślin, czyli dla środowiska oraz nie będzie miał wpływu na dobra materialne. W decyzji oraz projekcie nie wskazano, jakie przepisy odrębne analizuje się oceniając wpływ obiektu na środowisko w tym na zdrowie ludzi oraz oddziaływanie na inne obiekty;
7. art. 35 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w związku z § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie z uwagi na nie uwzględnienie rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 czerwca 2016 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na pole elektromagnetyczne (Dz. U. z 2016 r., poz. 950) poprzez nieokreślenie usytuowania konstrukcji z uwzględnianiem stref ochronnych.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargi Wojewoda Łódzki wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022r., poz. 329 z późn. zm.), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 1842), zwanej ustawą covidową, znowelizowanym na mocy art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), z dniem 3 lipca 2021r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Stosownie do art. 15 zzs4 ust.3. ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Na tle tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 30 listopada 2020r., II OPS 6/19, wyraził pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego".
Zważywszy na treść powyższej regulacji zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 14 listopada 2022 r. sprawa ze skargi S.S. (sygn. akt II SA/Łd 591/22) została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku nie mogło mieć miejsca w związku z brakiem oświadczeń skarżącego i uczestników postępowania o możliwościach technicznych uczestniczenia w tej rozprawie, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z dnia 14 listopada 2022 r.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 14 listopada 2022 r. sprawa ze skargi M.A. (sygn. akt II SA/Łd 590/22) została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku nie mogło mieć miejsca w związku z brakiem oświadczeń skarżącego i uczestników postępowania o możliwościach technicznych uczestniczenia w tej rozprawie, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z dnia 14 listopada 2022 r.
Wymagany przy tym przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron został zachowany, skoro wskazanymi powyżej zarządzeniami strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 grudnia 2022 r. sprawa o sygnaturze II SA/Łd 591/22 została połączona ze sprawą o sygnaturze II SA/Łd 591/22 w celu ich wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że skargi nie zasługują na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego ani też przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy a zatem brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.), zwanej: u.p.b. Stosownie do art. 35 ust. 1 u.p.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,
b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie:
- kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,
- wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
- oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;
4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych;
4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego.
Na podstawie art. 32 ust. 4 u.p.b. pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto:
- złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
- złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności wskazanych pozwoleń i decyzji;
- złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Art. 35 ust. 4 u.p.b. stanowi, że w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Realizując obowiązki wynikające z powyższych regulacji organy w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły, że dla obszaru obejmującego działkę nr ewid. [...], na której zlokalizowana ma być planowana inwestycja, nie uchwalono obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Inwestor uzyskał natomiast przywoływaną powyżej decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego znaczenia ponadgminnego, wydaną przez Wójta Gminy Dobroń dnia 15 października 2020 r.
Wojewoda Łódzki w zaskarżonej decyzji ocenił także, iż przedłożony projekt budowlany wypełnia warunki wskazane w decyzji lokalizacyjnej z 2020 r. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy ustalił również, że złożony przez inwestora projekt architektoniczno-budowlany jest zgodny z wymogami rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1609). Ustalenia powyższe znajdują podstawę w aktach postępowania, w tym w treści decyzji lokalizacyjnej oraz dokumentacji projektowej.
W skargach obu skarżących podnoszony jest zarzut zaniechania dokonania oceny oddziaływania na środowisko oraz zaniechania dokonania oceny kwalifikacji przedsięwzięcia w zakresie odnoszącym się do konieczności ustalenia maksymalnych mocy oraz pochyleń anten oraz uwzględnienia sumarycznych mocy. Skarżący wywodzą także, iż organ winien wytłumaczyć pojęcie maksymalnych tiltów, bowiem uznanie, iż o maksymalnym pochyleniu anten decyduje inwestor powoduje, iż żadna inwestycja nigdy nie będzie wymagać decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Odnosząc się do powyższych zarzutów wskazać należy, że stosownie do art. 71 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2373 z późn. zm.) zwanej ustawą środowiskową, uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast na podstawie delegacji zawartej w art. 60 przywołanej ustawy Rada Ministrów została upoważniona, aby określić w drodze rozporządzenia rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz rodzaje przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Organ odniósł się do kwestii zakwalifikowania planowanej inwestycji do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wskazując za podstawę swych rozważań przepisy, wydanego na podstawie art. 60 ustawy środowiskowej, rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839). Stosownie do § 3 rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 1000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
e) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
f) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
g) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny
- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu jest realizowana lub została zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna;
Powyższe reguły organ odwoławczy zastosował do oceny planowanej inwestycji i jej parametrów określonych w dokumentacji projektowej. Ustalenia te doprowadziły do wniosku, że przedsięwzięcie nie osiąga progów wskazanych w rozporządzeniu i nie niesie ryzyka znaczącego oddziaływania na środowisko. Dla anteny sektorowej planowanej dla przedmiotowej inwestycji równoważna moc promieniowana izotropowo wynosi 79,43 W. Zatem aby inwestycja nie została zaliczona do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, miejsca dostępne dla ludności nie mogą znajdować się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Z dokumentacji projektowej (str. 107 – 108) wynika, że zarówno przy minimalnym jak i maksymalnym pochyleniu anteny warunek ten został spełniony. Organ przywołał także znajdujące się w aktach sprawy postanowienie Wójta Gminy Dobroń z dnia 17 marca 2020 r., znak: OŚ.6220.2.2020 o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia, z uwagi na to, że nie wymaga ono uzyskania takiej decyzji i przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Organ wskazał, że parametry projektowanej inwestycji odpowiadają parametrom uwzględnionym w orzeczeniu Wójta Gminy Dobroń oraz potwierdzono, że w okolicy nie występuje i nawet potencjalnie występować nie będzie zabudowa o wysokości zbliżonej do 56,2 m nad poziom gruntu a przedmiotowa instalacja telekomunikacyjna nie będzie oddziaływać w sposób negatywny na powietrze, wodę i florę oraz faunę, a także nie powinny wystąpić inne czynniki mogące zanieczyszczać środowisko podczas eksploatacji obiektu.
Należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 7 listopada 2022 r. (sygn. akt III OPS 1/22) orzekł, że przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71), jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że instalacja wymaga decyzji środowiskowej jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko, jeżeli w jej składzie jest zaprojektowana co najmniej jedna antena odpowiadająca wymaganiom zawartym w przepisie. Sąd zwraca uwagę, że wielkość równoważnej mocy promieniowanej izotropowo "pojedynczej anteny" została powiązana z odległością wyznaczaną od środka elektrycznego anteny, w osi głównej wiązki jej promieniowania. Oba te parametry, tj. moc i odległość służą ustalaniu, czy w zasięgu instalacji nie występują miejsca dostępne dla ludności w rozumieniu art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799). Przez takie miejsce rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, ustalane według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości. Dopiero ustalenie, że w danej odległości od środka pojedynczej anteny o podanej mocy, znajduje się miejsce dostępne dla ludności powoduje, że przedsięwzięcie staje się przedsięwzięciem mogącym potencjalnie oddziaływać na środowisko, a tym samym, że wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ustalenie z kolei, że takie miejsce w otoczeniu instalacji składającej się z pojedynczych anten o równoważnych mocach promieniowanych izotropowo mieszczących się w przedziałach wskazanych w tym przepisie nie występuje, skutkuje zwolnieniem z tego obowiązku. NSA w przywołanej uchwale wyraża ponadto pogląd, że nie ma podstaw do rozpatrywania przedsięwzięcia w innym zakresie, tj. innym układzie i nachyleniu do gruntu anten niż wskazuje inwestor w karcie przedsięwzięcia lub dokumentacji projektowej. Podane przez inwestora parametry są wiążące zarówno dla organów, jak i inwestora na wszystkich dalszych etapach realizacji inwestycji. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że ciężar ochrony życia i zdrowia spoczywa na innych niż rozporządzenie z 2010 r. regulacjach prawnych. W ustawie Prawo ochrony środowiska w Dziale VI zatytułowanym "Ochrona przed polami elektromagnetycznymi" zawarte są regulacje (art. 121-126), których zadaniem jest ochrona przed polami elektromagnetycznymi. Nakładają one na prowadzącego instalacje i jej użytkownika obowiązek wykonywania pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku bezpośrednio po rozpoczęciu użytkowania instalacji lub urządzenia oraz każdorazowo w przypadku zmiany warunków pracy instalacji lub urządzenia, w tym zmiany spowodowanej zmianami w wyposażeniu instalacji lub urządzenia, o ile zmiany te mogą mieć wpływ na zmianę poziomów pól elektromagnetycznych, których źródłem jest instalacja lub urządzenie i zgłaszania ich właściwemu organowi (art. 122a). Nakazują też wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska uwzględniać w ramach państwowego monitoringu środowiska zadania związane z okresowymi badaniami kontrolnymi poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. (art. 123). Skonfrontowanie zatem treści § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 2010 r. z innymi przepisami, w szczególności mającymi na celu ochronę przed polami elektromagnetycznymi wskazuje, że na etapie rozstrzygania o charakterze przedsięwzięcia nie ma podstaw do badania rzeczywistego oddziaływania instalacji na środowisko, a tym samym, że § 3 ust. 1 pkt 8 zawiera kompleksową i wyczerpującą metodę ustalania charakteru przedsięwzięcia, która to metoda ogranicza się do zbadania, czy w osiach głównych wiązek pojedynczych anten, w odległościach zależnych od ich równoważnej mocy promieniowanej izotropowo, znajdują się miejsca dostępne dla ludzi. Parametr z § 3 ust. 1 pkt 8 ani się nie sumuje, ani nie kumuluje, gdyż nie ma ku temu podstaw. Potwierdza to wnioski wynikające z wykładni językowej, a dodatkowo podważa argument tezy przeciwnej, odwołujący się do wykładni funkcjonalnej, że za koniecznością sumowania i stosowania z § 3 ust. 2 pkt 23 do instalacji określonych w przemawiać miałby wzgląd na ochronę zdrowia i życia człowieka. Zapewnienie tej ochrony jest bowiem gwarantowane innymi przepisami."
Zatem organ w niniejszej sprawie prawidłowo poczynił ustalenia w oparciu o moc i kąt nachylenia anten podany w dokumentacji projektowej przez inwestora. Wobec ustaleń faktycznych odnośnie mocy i odległości pojedynczej anteny i niewystępowania w zasięgu instalacji miejsc dostępnych dla ludności, trafne było stanowisko organu, zgodnie z którym planowana inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W konsekwencji nie ma do niej zastosowania, określony w art. 71 ust. 2 ustawy środowiskowej, wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Warto w tym miejscu wskazać, że z mocy § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2022 r. poz. 1071), z dniem 4 czerwca 2022 r. uchylony został § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 10 września 2019 r. Przyczyną tej zmiany było uznanie, że wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowił nadregulację względem postanowień dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.Urz.UE.L 26 z 28.01.2012, z poźn.zm) i utrudniał proces inwestycyjny niezasadnie wydłużając czas uzyskiwania niezbędnych pozwoleń. Jak wynika z uzasadnienia projektu ww. rozporządzenia zmieniającego, dostępnego na stronie Rządowego Centrum Legislacji, prawodawca uznał, że regulacje zawarte w ustawie Prawo ochrony środowiska i przepisach wykonawczych do tej ustawy zapewniają bezpieczeństwo i kontrolę nad emisją pól elektromagnetycznych w środowisku. Wskazano m.in. na obowiązek zgłoszenia instalacji, wynikający z przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia (Dz. U. z 2019 r. poz. 1510) oraz na przewidzianą przez ustawę odpowiedzialność karną za niezgłoszenie informacji dotyczących eksploatacji instalacji oraz za eksploatowanie instalacji niezgodnie ze złożoną informacją a także za niedotrzymywanie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 122 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska (https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//3/12355351/12847265/dokument555150.pdf).
W realiach niniejszej sprawy, wbrew zarzutom skarżących, organ odwoławczy prawidłowo zastosował regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019 r., poz. 2448). Przepisy te winny bowiem być stosowane, gdy nie jest wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, w toku postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. W myśl art. 35 ust. 1 pkt 1 u.p.b. na tym etapie procesu inwestycyjnego organ dokonuje sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska. W realiach niniejszej sprawy, wykonując powyższy obowiązek, organ winien określić, czy instalacja nie będzie emitowała pola elektromagnetycznego na poziomie przekraczającym obowiązujące normy, przy uwzględnieniu wszystkich zjawisk fizycznych związanych z kumulacją pól elektromagnetycznych. Stosownie do reguł zawartych w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2019 r., gdy częstotliwość pola magnetycznego, mieści się w przedziale od 2 GHz do 300 GHz (jak to ma miejsce w niniejszej sprawie) - graniczna wartość gęstości mocy promieniowania elektromagnetycznego wynosi 10 W/m2.
Z ustaleń organów w kontrolowanej sprawie wynika, że miejsca występowania pól elektromagnetycznych o wartościach większych niż 10 W/m2 znajdują się na wysokościach powyżej 56,7 m n.p.t. Ustalenia te zostały poczynione na podstawie złożonej przez inwestora analizy środowiskowej, sporządzonej przez specjalistę ds. badań środowiska pracy i środowiska ogólnego inż. A.K. W tabeli znajdującej się na stronie 123 dokumentacji projektowej opisano parametry jednej anteny sektorowej, przeznaczonej do pokrycia sygnałem radiowym tych miejsc, w których mogą przebywać abonenci, oraz dwóch anten radioliniowych, a więc zapewniających łączność z siecią. Dla pierwszej z nich pasmo pracy wynosi od 5,45 do 5,85 GHz, azymut od 0° do 360°, wysokość zawieszenia - 60,3 m n.p.t. a przewidywany zasięg pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od 10 W/m2 – 0,5 m. Dla anten radioliniowych pasm pracy określono w granicach od 12,7 GHz do 13,25 GHz, wysokość zawieszenia – 59 m n.p.t., a przewidywany zasięg pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od 10 W/m2 został wskazany dla jednej z anten w wymiarze 0,9 m a dla drugiej – 0,8 m. Dla każdej z anten określono także równoważną moc promieniowaną izotropowo. Analiza obejmuje parametry oraz wyniki obliczeń, na podstawie których sformułowane zostały wnioski co do tego, że obszary pól elektromagnetycznych przekraczających graniczną wartość 10 W/m2 znajdować się będą na wysokości powyżej 56,7 m n.p.t. (str. 123, 124 i 127 dokumentacji projektowej). W okolicy nie występuje zabudowa o zbliżonej wysokości. Trafnie zatem ustalił organ, że w miejscach dostępnych dla ludności gęstość mocy pola elektromagnetycznego nie przekracza dopuszczalnych wartości.
Analiza treści zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ odwoławczy oparł swoje ustalenia na wszechstronnej i rzetelnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, nie ograniczając się wyłącznie do oceny zasadności odwołania czy też poprawności decyzji pierwszoinstancyjnej. Odniósł się do kwestii wypełnienia każdego z warunków wymienionych w art. 35 ust. 1 u.p.b. oraz art. 32 ust. 4. u.p.b. mających zastosowanie w niniejszej sprawie, w zakresie adekwatnym do charakteru przedmiotowej inwestycji. Dokonując analizy wydanej w I instancji decyzji Starosty Pabianickiego, Wojewoda Łódzki trafnie zwrócił uwagę na uchybienia w postaci wydania decyzji przed upływem terminu na zapoznanie się z aktami sprawy przez wszystkie strony postępowania oraz na powołaniu w uzasadnieniu decyzji nieobowiązujących przepisów prawa budowlanego i prawa ochrony środowiska. Jednocześnie organ odwoławczy wykazał i zasadnie uznał, ze powyższe uchybienia nie miały istotnego wpływu na rozstrzygnięcie. Wbrew zarzutom podnoszonym w skargach, w ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie narusza art. 107 § 3 k.p.a. Organ określił podstawę prawną przywołując brzmienie zastosowanych przepisów oraz dokonał analizy materiału dowodowego, w tym projektu budowlanego złożonego przez inwestora.
Należy podkreślić, że decyzja jaką stanowi pozwolenie na budowę nie ma charakteru decyzji uznaniowej. Jeśli zostały spełnione wymagania określone w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 p.b. - jak wynika z art. 35 ust. 4 tejże ustawy - organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Jest to typowy przykład normy prawnej o charakterze związanym, kiedy organ nie ma żadnego "luzu decyzyjnego" i jeśli spełnione są przesłanki przewidziane wyżej powołanymi przepisami, to nie może wydać decyzji odmownej. Zatem ustalenie przez organ odwoławczy, że wymogi te zostały wypełnione musiało (po rozważeniu wszystkich okoliczności niniejszej sprawy) skutkować utrzymaniem w mocy decyzji Starosty Pabianickiego Nr 6/2002 z dnia 4 stycznia 2022 r.
Za nieuzasadniony Sąd uznał podnoszony w skargach zarzut niewyjaśnienia przez organ, czy ewentualne przewrócenie się masztu nie spowoduje bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia, życia oraz mienia. Skutki ewentualnego zawalenia się budowli lub budynku nie podlegają bowiem ustaleniu i ocenie w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Nie stanowią one okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia. Sąd nie uznał za trafny również zarzutu nieuwzględnienia rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 czerwca 2016 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na pole elektromagnetyczne. Akt ten został wydany na podstawie art. 23715 § 1 kodeksu pracy i określa ogólnie obowiązujące przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące prac wykonywanych w różnych gałęziach pracy. Przepisy powyższego rozporządzenia nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę.
W związku z powyższym Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani też innego naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W konsekwencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargi obu skarżących.
is
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło