II SA/Łd 647/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 11 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Wójta Gminy Dalików od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 5 lipca 2024 r. znak: SKO.4140.12.24 w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: odrzucić sprzeciw. ał Wójt Gminy Dalików wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 5 lipca 2024 r. znak: SKO.4140.12.24 w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. W odpowiedzi na sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło o jego odrzucenie z uwagi na fakt, że strona skarżąca, tj. organ I instancji nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Sprzeciw podlega odrzuceniu. W myśl art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji. Sprzeciw od decyzji powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, żądanie jej uchylenia oraz oznaczenie organu, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z treścią art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). Z kolei stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3). W postępowaniu przed sądem administracyjnym każde merytoryczne rozpatrzenie sprzeciwu musi być poprzedzone badaniem dopuszczalności jego wniesienia. Sprzeciw jest dopuszczalny jedynie wtedy, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, sprzeciw wniesie uprawniony podmiot oraz gdy sprzeciw spełnia wymogi formalne i został złożony w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie sprzeciwowi dalszego biegu i jego merytoryczne rozpatrzenie. Wniesienie sprzeciwu przez nieuprawniony podmiot stanowi przyczynę jego odrzucenia, jeżeli pochodzi on od strony, który a limine nie może być skarżącym. Chodzi tu o taki podmiot, co do którego nie zachodzi potrzeba zbadania, czy posiada on interes prawny we wniesieniu sprzeciwu, ponieważ i tak w świetle obowiązujących przepisów nie jest on legitymowany do jego wniesienia. Z tej przyczyny odrzuceniu podlegają m.in. sprzeciwy wniesione przez organ, który rozpoznawał sprawę w postępowaniu administracyjnym w pierwszej lub w drugiej instancji lub jednostkę samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, ponieważ podmioty te nie mają legitymacji skargowej w rozumieniu art. 50 p.p.s.a. W przeciwnym przypadku dopuszczenie organu do udziału w sprawie nadawałoby mu dwojakie uprawnienia. Z jednej strony uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia, z drugiej uprawnienia strony, która kwestionuje poprzez sprzeciw takie rozstrzygnięcie. W nauce prawa jak i w orzecznictwie podkreśla się niedopuszczalność łączenia w jednym postępowaniu funkcji procesowych organu prowadzącego postępowanie i strony tego postępowania (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z 16 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 1036/11, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA"). Wobec tego organ administracji właściwy do orzekania w pierwszej instancji w indywidualnej sprawie w formie decyzji administracyjnej nie ma legitymacji procesowej do wniesienia sprzeciwu do wojewódzkiego sądu administracyjnego w sprawie w której wydał rozstrzygnięcie. W rozpoznawanej sprawie sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej wniósł Wójt Gminy Dalików, który wydał w tej sprawie decyzję w pierwszej instancji. Wobec tego stwierdzić należy, że sprzeciw od decyzji organu drugiej instancji wniósł podmiot występujący w postępowaniu administracyjnym toczącym się w niniejszej sprawie w roli organu administracji publicznej pierwszej instancji, czyli podmiot, który nie posiada legitymacji do dokonania takiej czynności procesowej. W zakresie w jakim strona skarżąca wykonuje funkcję organu administracji publicznej nie jest uprawniona do reprezentowania interesu prawnego o którym mowa w art. 50 p.p.s.a., a którego istnienie warunkuje wniesienie sprzeciwu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z uwagi na powyższe sprzeciw Wójta Gminy Dalików złożony w niniejszej sprawie jest niedopuszczalny. W ocenie Sądu taka sytuacja jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia zadań sądownictwa administracyjnego, w tym kontroli działalności administracji publicznej, a także konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawa. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, zgodnie z którym powierzenie organowi na podstawie przepisów prawa uprawnienia do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez ten organ jego interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji organ administracji nie ma legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. Dopuszczenie do złożenia skargi (tu: sprzeciwu) przez organ orzekający w pierwszej instancji doprowadziłoby do wadliwej sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające na dwóch szczeblach w tej samej sprawie. Nie do przyjęcia jest więc stanowisko, wedle którego organ może zajmować różną pozycję: raz jako organ orzekający w sprawie – wydający decyzję, innym razem jako strona postępowania, w zależności od etapu załatwiania sprawy. Oznacza to, że organ, który wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji, nie ma legitymacji do wniesienia skargi (tu: sprzeciwu) do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego wydaną w sprawie (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, postanowienia NSA: z 10 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1873/17 oraz z 31 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 611/22, CBOSA). Podsumowując Wójt Gminy Dalików, w którego imieniu działał Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Dalikowie i wydał rozstrzygnięcie w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, działał jako organ administracji publicznej pierwszej instancji na podstawie przyznanych mu przez prawo kompetencji, a nie jako podmiot którego interesu prawnego lub obowiązku prawnego dotyczy postępowanie. Wobec tego nie budzi najmniejszych wątpliwości, że nie posiada on uprawnień do występowania w charakterze strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W konsekwencji Wójt Gminy Dalików nie posiada legitymacji do wniesienia sprzeciwu w indywidualnej sprawie, którą sam rozstrzygnął w pierwszej instancji. Rozstrzygnięta przez niego sprawa nie dotyczy jego interesu prawnego podlegającego ochronie w tym postępowaniu. Wobec tego organ ten nie ma prawa kwestionowania rozstrzygnięć organu odwoławczego przed sądem administracyjnym. Z powyższych względów Sąd postanowił odrzucić sprzeciw na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 50 § 1 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. o czym orzekł w postanowieniu. MR