II SA/Łd 673/16

Dnia 15 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 roku sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę. LS Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] znak: [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...], znak: [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] nr [...]. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił W. M. pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na budynek handlowo – mieszkalny wraz z rozbudową na działce nr 557 w D., gm. P. oraz pozwolenia na przebudowę przyłącza wodociągowego, budowę przyłącza kanalizacji sanitarnej z instalacją odbiorczą, budowę zjazdu publicznego z drogi gminnej na działkach nr 557, 595 w D. gm. P. W dniu 7 kwietnia 2016r. B. B. właścicielka działki nr 558, graniczącej z terenem inwestycji, wniosła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej w/w decyzją. Starosta [...] pismem z dnia 14 kwietnia 2016r. wezwał B. B. do wskazania przesłanki, w oparciu o którą zgłoszone zostało żądanie oraz o precyzyjne określenie daty, kiedy wnosząca wniosek dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania i opisanie okoliczności powzięcia takiej informacji. B. B. pismem z dnia 19 kwietnia 2016r. wyjaśniła, że powodem wystąpienia o wznowienie postępowania jest przesłanka wymieniona w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23 ze zm.), dalej powoływanej jako "K.p.a." – w sprawie zakończonej decyzją ostateczną dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, a także art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. – wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Jednocześnie wnioskodawczyni wyjaśniła, że o zaistniałej sytuacji dowiedziała się dnia 17 marca 2016r., tj. w dniu kiedy złożyła wniosek do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania w w/w sprawie. Starosta [...] pismem z dnia 4 maja 2016r. poinformował B. B., że z akt znajdujących się w organie I instancji, w związku z prowadzonym postępowaniem dotyczącym niezbędności wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej wynika, iż już w dniu 31 maja 2012r. wnioskodawczyni znała okoliczność będącą podstawą wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...], z dnia [...]. Posiadała wiedzę, że część budynku objętego kwestionowaną decyzją o pozwoleniu na budowę znajduje się na działce sąsiedniej nr 558, a inwestor nie miał prawa do dysponowania na cele budowlane tym fragmentem działki. Postanowieniem z dnia [...] nr [...], znak: [...] Starosta [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] z uwagi na przekroczenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, określonego w art. 148 § 1 K.p.a. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła B. B. Skarżąca podkreśliła, iż organ I instancji broni interesów inwestora, a postępowanie powinno być wznowione, ponieważ: 1) mapa do celów projektowych, na której sporządzony został zatwierdzony decyzją projekt zagospodarowania terenu, była fałszywa i nie uwzględniała decyzji Burmistrza P. z dnia [...], znak: NR [...] o rozgraniczeniu nieruchomości; 2) decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w wyniku przestępstwa, fałszerstwa stanu faktycznego, które sankcjonowała; 3) W. M. dokonał rozbiórki budynku, który miał zostać rozbudowany, zatem nie mógł prawnie dokonywać rozbudowy budynku już nieistniejącego. Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu zażalenia B. B., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Starosty [...]. W motywach rozstrzygnięcia organ zaznaczył, że B. B., będąc stroną postępowania w sprawie zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...], nie wniosła od tej decyzji odwołania. Wojewoda nadmienił, że prowadząc niniejsze postępowanie, zwrócił się do organu I instancji pismem z dnia 2 czerwca 2016r. o uzupełnienie akt sprawy poprzez przekazanie oryginałów dokumentów w sprawie wniosku W. M. o wydanie decyzji zezwalającej na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości. W załączeniu do pisma z dnia 9 czerwca 2016r. Starosta [...] przesłał dokumenty urzędowo potwierdzone za zgodność z oryginałem. Wojewoda podkreślił następnie, że w piśmie z dnia 11 czerwca 2012r. B. B. opisała szczegółowo postęp prac przy przebudowie istniejącego budynku objętego omawianą decyzją, zawierając w nim między innymi następujące stwierdzenia: "dobudowa ścian na piętrze i wejściu do piwnicy znajdują się częściowo na jej posesji"; "sąsiada ściana ustawiona jest częściowo w mojej posesji, także wejście do piwnicy". Powyższe – w ocenie Wojewody [...] – potwierdza, że skarżąca posiadała wiedzę o fakcie usytuowania fragmentu przedmiotowego budynku na działce nr 558 już w dniu 11 czerwca 2012r., a wniosek o wznowienie postępowania złożyła dnia 7 kwietnia 2016r., tj. po upływie ponad 3 lat. Zdaniem organu zażaleniowego zasadne jest zatem orzeczenie Starosty [...] z dnia [...] nr [...], pomimo że w uzasadnieniu tego postanowienia określono inną datę powzięcia przez skarżącą wiadomości o okoliczności mającej stanowić podstawę wznowienia postępowania. Podsumowując organ stwierdził, że B. B. wnioskując o wznowienie postępowania nie dochowała terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a., a więc nie spełniła warunku pozwalającego organowi wznowić postępowanie i merytorycznie rozpatrzeć wniosek. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] wniosła B. B. Skarżąca podniosła, że z przesłanych przez Starostwo Powiatowe dokumentów nie wynika jednoznacznie, że wiedziała o naruszeniu prawa własności należącej do niej nieruchomości. Cały czas jedynie podejrzewała, że budowa przebiega niezgodnie z prawem budowlanym i dlatego też informowała Starostwo Powiatowe o konieczności weryfikacji zgodności zamierzenia budowlanego z prawem budowlanym. Skarżąca wyjaśniła, że jej podejrzenia nie były brane pod uwagę, a nie było ją stać na fachowca, który bezstronnie wyjaśni zaistniałą sytuację. Dopiero dnia 17 marca 2016r. rzeczoznawca budowlany, po przedłożeniu dokumentów projektu budowlanego, mapy do celów projektowych i protokołu granicznego z decyzją Burmistrza P., wyjaśnił jakiego przestępstwa dopuścił się W. M. i tym samym potwierdził przypuszczenia skarżącej. Zdaniem skarżącej – wobec powyższego naruszenia prawa – zaniechania dopuścił się zarówno Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., jak i Wydział Architektury i Budownictwa w P. Autorka skargi wskazała następnie, że budynek sąsiada miał być wybudowany w granicy działek, na działce nr 557 w D., a nie poza nią, podczas gdy został częściowo wybudowany na posesji nr 558 w D., stanowiącej jej własność, na co nie wyraziła zgody. Skarżąca zaznaczyła, że inwestor nie posiadał żadnego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na działce o nr 558. Przedmiotowy budynek nadal jest w budowie i został warunkowo oddany do użytkowania, gdzie termin warunkowego oddania do użytkowania minął. Ponadto skarżąca dodała, że Starosta [...] wydał w dniu [...] decyzję nr [...] znak: [...], w której udzielono W. i D. M. pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego, który według decyzji nr [...] miał być rozbudowany. Zdaniem B. B. po rozbiórce w/w budynku W. M. powinien wystąpić o nowe pozwolenie na budowę, gdyż nie istniał budynek, którego dotyczyła rozbudowa i winien oddalić budynek o 3 m od granicy działki przy realizacji nowej zabudowy. W końcowej części skargi B. B. zwróciła się o weryfikację fałszerstwa mapy do celów projektowych wykonanej bez pieczęci i podpisu geodety uprawnionego z wrysowaną granicą niezgodnie z protokołem granicznym. Skarżąca wniosła jednocześnie o pociągnięcie do odpowiedzialności zawodowej kierownika budowy i projektanta wykonującego projekt zagospodarowania działki, nadmieniając że złożyła wniosek o rozbiórkę ściany, która ma być otynkowana przez W. M., ponieważ znajduje się na jej posesji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę, uwzględniając skargę może uchylić akt, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części bądź stwierdza wydanie rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa. Jeśli nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Wojewody [...] utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzja ostateczną. Na wstępie wyjaśnić trzeba, że wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, stwarzającym prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych określonych w art. 145 § 1 i 145a § 1 oraz 145b § 1 K.p.a. Organ, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania zobowiązany jest ustalić, czy podmiot żądający wznowienia powołuje się na ustawowe przesłanki wznowienia oraz czy wniosek został złożony w terminie określonym w art. 148 K.p.a. W przypadku uznania, że spełnione zostały ww. warunki wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego. Wszczęcie postępowania w myśl art. 149 § 2 K.p.a. stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Dopiero zatem po wznowieniu postępowania organ dokonuje ustaleń co do rzeczywistego istnienia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia i w razie stwierdzenia ich wystąpienia przeprowadza postępowanie wyjaśniające, w celu merytorycznego rozpoznania sprawy rozstrzygniętej decyzją zakwestionowaną w trybie wznowienia. W dalszej kolejności przypomnieć trzeba, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 1 i 2 K.p.a.). W sytuacji, gdy organ w wyniku wstępnej kontroli stwierdzi, że wniosek został złożony po terminie, wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. Wszczęcie postępowania wznowieniowego w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 K.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny (vide: wyrok NSA z dnia 17 maja 2012r. sygn. akt II OSK 374/11; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 listopada 2015r., sygn. akt II SA/Go 651/15; wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2013r., sygn. akt I SA/Wa 1682/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić również należy, że to wnioskodawca jest zobowiązany wykazać, w jakiej dacie dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Strona winna udowodnić zachowanie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Organ administracji, stosownie do art. 7 i art. 9 K.p.a., winien również poczynić ustalenia w tym zakresie celem weryfikacji twierdzeń strony i przedłożonych przez nią dowodów. W stanie faktycznym niniejszej sprawy B. B. powołała się na przesłanki wznowienia wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 K.p.a., wskazując iż o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia dowiedziała się w dniu 17 marca 2016r. Zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły, że już w 2012r. skarżąca wiedziała o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia tj. o budowie przez właściciela nieruchomości sąsiedniej budynku częściowo na należącej do niej nieruchomości i o zapisach mapy zagospodarowania terenu stanowiącej załącznik do decyzji Starosty [...] z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej W. M. pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na budynek handlowo – mieszkalny wraz z rozbudową na działce nr 557 w D. Należy bowiem zauważyć, że skarżąca była stroną postępowania w ww. sprawie udzielenia pozwolenia na przebudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego, co oznacza, że już w 2012r. miała możliwość zapoznania się z mapą, na której sporządzony został projekt zagospodarowania terenu i kwestionowania jej zapisów. Ponadto z pisma skarżącej z dnia 11 czerwca 2012r. skierowanego do Starosty [...] znajdującego się w aktach sprawy wynika, że już w tej dacie skarżąca posiadała wiedzę o fakcie przebudowy i rozbudowy przez W. M. budynku częściowo wkraczającej na jej posesję. W piśmie tymże bowiem stwierdziła, że dobudowa ścian na piętrze oraz przy wejściu do piwnicy budynku należącego do sąsiada znalazły się częściowo na jej posesji, a na mapkach geodezyjnych zanika ślad budowania budynku sąsiada na jej posesji. Powyższe wynika również z innych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy tj. treści oświadczenia skarżącej złożonego w toku kontroli pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P. na terenie działek nr 557 i 558 oraz z pism skarżącej adresowanych do D. i W. M. oraz Powiatowej Policji w P. z dnia 31 maja 2012r. Wskazane wyżej okoliczności bezspornie dowodzą, że B. B. posiadała wiedzę o fakcie wybudowania przez właściciela nieruchomości sąsiedniej fragmentu budynku na należącej do niej działce nr 558 już w dniu 11 czerwca 2012r., zaś wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] nr [...] złożyła w dniu 7 kwietnia 2016r. Tym samym skarżąca w sposób oczywisty przekroczyła ustawowy termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, co obligowało organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Konsekwencją powyższego był brak podstaw do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Podniesiona w skardze okoliczność, iż dopiero w dniu 17 marca 2016r. rzeczoznawca budowlany potwierdził skarżącej jej wcześniejsze przypuszczenia co do niezgodności z prawem inwestycji realizowanej przez W. M. na podstawie decyzji z dnia [...] nr [...], nie oznacza, iż w tej dacie B. B. dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Jak już bowiem wcześniej wskazano, skarżąca już w 2012r., a zatem cztery lata wcześniej – powołując się na powyższe okoliczności – zwracała się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., Starosty Powiatowego w P. oraz Komendy Powiatowej Policji w P. o interwencję w sprawie rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego na działce nr 557, wnosząc o wyjaśnienie sprawy i wstrzymanie budowy. Zatem należy stwierdzić, że miesięczny termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyn podanych przez skarżącą we wniosku o wznowienie postępowania upłynął bezskutecznie w 2012r. Poza kognicją Sądu w niniejszej sprawie pozostają natomiast podnoszone w skardze oceny kwestie zgodności z prawem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku mieszkalnego wraz z rozbudową na działce nr 557 w D., wcześniejszej rozbiórki rozbudowanego budynku, weryfikacji legalności mapy do celów projektowych czy odpowiedzialności uczestników procesu budowlanego. Zagadnienia te nie mieszczą się bowiem w graniach kontrolowanej w niniejszym postępowaniu sprawy, wyznaczonej przez zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Z powyższych względów, uznając że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. Lp/