II SA/Łd 673/25
WyrokWSA w Łodzi2026-01-13
Skład orzekający: Tomasz Porczyński, Arkadiusz Blewązka, Jarosław Czerw
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy inwestycja polegająca na budowie systemu magazynowania energii wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w tym stacją GPO oraz instalacją fotowoltaiczną o mocy do 0,1 MW, może zostać uznana za instalację odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 61 ust. 3 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co skutkowałoby zwolnieniem z wymogu spełnienia zasady "dobrego sąsiedztwa" i dostępu do drogi publicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że inwestycja obejmująca system magazynowania energii wraz z instalacją fotowoltaiczną o mocy do 0,1 MW stanowi instalację odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 61 ust. 3 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W związku z tym, inwestycja ta jest zwolniona z wymogu spełnienia zasady "dobrego sąsiedztwa" i dostępu do drogi publicznej. Organy administracji błędnie zastosowały przepisy, nie uwzględniając specyfiki projektowanego przedsięwzięcia.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie systemu magazynowania energii wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w tym stacją GPO oraz instalacją fotowoltaiczną o mocy do 0,1 MW. Organy administracji odmówiły ustalenia warunków zabudowy, uznając, że inwestycja nie spełnia wymogów "dobrego sąsiedztwa" i dostępu do drogi publicznej, ponieważ nie stanowi instalacji odnawialnego źródła energii. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Koluszek i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Porczyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Jarosław Czerw po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi W. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 9 lipca 2025 roku nr SKO.4150.309.2025 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Koluszek z dnia 9 kwietnia 2025 roku, znak GP.6730.7.2025; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącej W. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc
Decyzją z dnia 9 lipca 2025 r. nr SKO. 4150.309.2025 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) – dalej: k.p.a.; art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.) – dalej: u.p.z.p.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Koluszek z dnia 9 kwietnia 2025 r., znak: GP. 6730. 7. 2025, o odmowie ustalenia, na wniosek W. Sp. z o.o. z siedzibą w C., warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie systemu magazynowania energii wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w tym stacją GPO (głównego punktu odbioru) 110 kV/SN oraz instalacją fotowoltaiczną o mocy do 0,1 MW na części działki nr [...] położonej w obr. [...], gm. K..
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:
Wnioskiem z dnia 13 stycznia 2025 r. inwestor zwrócił się do organu I instancji o ustalenie warunków zabudowy dla opisanej powyżej inwestycji. We wniosku wskazano m.in., iż inwestycja ta jest instalacją odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 1361, dalej również jako: "u.o.z.e.") i obejmować będzie m.in. posadowienie na terenie inwestycji: kontenerowych magazynów energii w ilości maksymalnie 48 sztuk oraz o maksymalnej łącznej pojemności do 480 MWh, kontenerowych stacji transformatorowych nn/SN w ilości do 24 sztuk oraz do 333 sztuk modułów fotowoltaicznych o mocach nominalnych w zakresie od 300 do 2000 Wp – moc łączna projektowanej elektrowni do 100 kWp włącznie (0,1 MW).
Organ wyznaczył obszar analizowany w odległości 279 m od granic terenu inwestycji (3 x 93 m) i przeprowadził analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Wynika z niej, iż w obszarze analizowanym nie ma zabudowy o funkcji zgodnej z wnioskiem, tj. funkcji magazynowej – magazynowanie energii. Ponadto zabudowa na działkach sąsiednich, dostępnych z tej samej drogi publicznej, nie posiada parametrów i cech pozwalających na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy, w zakresie kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Ponadto teren inwestycji nie posiada dostępu do drogi publicznej, a istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu nie jest wystarczające dla planowanego zamierzenia budowlanego.
Wskazaną powyżej decyzją z dnia 9 kwietnia 2025 r., znak: GP. 6730 7 2025 Burmistrz Koluszek odmówił ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż dla planowanej inwestycji stosuje się wymóg z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Nie zachodzą bowiem żadne przesłanki wyłączające jego stosowanie. W przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 61 ust. 2 ww. ustawy, gdyż, zdaniem organu, przedmiotowa inwestycja nie jest inwestycją o funkcji produkcyjnej - jest inwestycją o funkcji magazynowej (magazynowanie energii elektrycznej), inwestycją z zakresu elektroenergetyki (stacja GPO) oraz instalacją odnawialnego źródła energii - instalacja fotowoltaiczna o mocy do 0,1 MW. Teren, na którym planowana jest lokalizacja przedmiotowej inwestycji w planie miejscowym, który utracił moc na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. poz. 139 z późn. zm.), nie był przeznaczony na cele produkcyjne. Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Koluszki, zatwierdzonego uchwałą Nr IX/51/90 Rady Miejskiej w Koluszkach z dnia 17 grudnia 1990 r., teren planowanej inwestycji przeznaczony był na cele rolnicze (tereny rolne według jednostki urbanistycznej R).
Ponadto organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania również art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Przedmiotowa inwestycja w zakresie określonym we wniosku, obejmująca system magazynowania energii elektrycznej o łącznej pojemności do 480 MWh, instalację fotowoltaiczną o mocy do 0,1 MW (100 kW) oraz stację głównego punktu odbioru (GPO) 110 kV/SN, nie stanowi jako całość instalacji odnawialnego źródła energii, w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e, o którym mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Zgodnie bowiem z definicją instalacji odnawialnego źródła energii, wskazaną w art. 2 pkt 13 u.o.z.e., magazyn energii elektrycznej powinien być połączony z urządzeniami, które wytwarzają energię elektryczną, co zdaniem organu rozumieć należy tak, że magazyn energii, jako dodatkowy element instalacji, powinien służyć tej instalacji w celu magazynowania energii elektrycznej, co istotne, wyprodukowanej wyłącznie przez tę konkretną instalację fotowoltaiczną. W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu, trudno uznać, iż kontenerowe magazyny energii w liczbie do 48 szt. o łącznej pojemności do 480 MW będą magazynowały energię wyprodukowaną wyłącznie w instalacji o mocy do 0,1 MW. W związku z powyższym, w ocenie organu, brak jest podstaw do uznania, iż planowana inwestycja w całości stanowi instalację odnawialnego źródła energii. Z uwagi na planowany system magazynowania energii, wnioskowaną inwestycję zaliczyć należy do funkcji magazynowej, a z uwagi na planowaną stację GPO 110 kV/SN jako teren elektroenergetyki. Wnioskowana instalacja fotowoltaiczna o mocy do 0,1 MW, rozpatrywana odrębnie, jest instalacją odnawialnego źródła energii w świetle art. 61 ust. 3 pkt 3 u.p.z.p., ale stanowi ona element całej określonej we wniosku inwestycji - sprawę należy więc rozpatrywać w kontekście całości przedsięwzięcia.
Dalej organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie ma również zastosowania art. 61 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. - planowana inwestycja nie stanowi budowy urządzeń infrastruktury technicznej. Główny punkt odbioru (GPO) o wnioskowanej powierzchni zabudowy od 200 m2 do 2000 m2, którego zadaniem będzie odbiór energii elektrycznej wytwarzanej przez jednostki wytwórcze (zapewne również inne niż planowana instalacja o mocy do 0,1 MW), przekształcenie energii na właściwe napięcie i wprowadzenie jej do sieci wysokiego napięcia operatora, z uwagi na planowaną skalę, trudno uznać za urządzenie infrastruktury technicznej, którego realizacja miałaby być zwolniona z konieczności spełnienia zasady tzw. "dobrego sąsiedztwa". Jest bowiem inwestycją z zakresu elektroenergetyki.
Zatem z przeprowadzonej analizy stanu faktycznego i prawnego wynika, że nie jest możliwe wydanie decyzji o warunkach zabudowy, gdyż nie są spełnione łącznie wszystkie warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 1-6 u.p.z.p.
Końcowo organ wskazał, iż w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy na budowę systemu magazynowania energii (do 48 szt. magazynów o łącznej pojemności do 480 MWh) wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w tym stacją GPO 110 kV/SN, na części działki nr [...] położonej w obr. [...], gm. K., Burmistrz Koluszek w dniu 1 października 2024 r., również na wniosek W. Sp. z o.o., wydał decyzję znak: GP.6730.94.2024 o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji, która w wyniku rozpatrzenia odwołania została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 2 grudnia 2024 r., znak: SKO.4150.702.2024. Postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy zakończone ww. rozstrzygnięciem oraz obecne postępowanie dotyczą tego samego terenu inwestycji. Jedyną cechą, wskazującą na brak tożsamości przeprowadzonych postępowań, jest rozszerzenie przez wnioskodawcę zakresu planowanej inwestycji (której dotyczy przedmiotowe rozstrzygnięcie) o instalację fotowoltaiczną o mocy do 0,1 MW.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła W. Sp. z o.o. z siedzibą w C., jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi nie znalazło podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu I instancji i zaskarżoną decyzją utrzymało je w mocy.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż podziela stanowisko organu I instancji odnośnie zakwalifikowania przedmiotowej inwestycji. Na potrzeby niniejszej sprawy instalację odnawialnego źródła energii należy bowiem rozumieć przede wszystkim jako wyodrębniony zespół urządzeń służących do wytwarzania energii elektrycznej. Bezspornie takim zespołem jest instalacja paneli fotowoltaicznych. Ustawodawca przewidział ponadto możliwość zaliczenia do instalacji odnawialnego źródła energii również magazynu energii elektrycznej - o ile jest on połączony z zespołem urządzeń wytwórczych, o którym mowa w art. 2 pkt 13 lit. a u.o.z.e. Z takiej konstrukcji przepisu wynika jednoznacznie, że magazyn energii może zostać uznany za element instalacji odnawialnego źródła energii wyłącznie wówczas, gdy funkcjonalnie i technicznie związany jest z urządzeniami służącymi do wytwarzania energii z odnawialnych źródłach energii.
W przypadku planowanej inwestycji wniosek obejmuje wprawdzie zarówno budowę magazynów energii, jak też modułów fotowoltaicznych, jednakże odstępstwo od wymogu tzw. dobrego sąsiedztwa, w ocenie organu, odnosi się tylko do magazynów energii będących instalacją odnawialnego źródła energii. Z uwagi na powyższe organ wskazał, że zgodnie z definicją z art. 3 pkt 10k ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 266 ze zm.), magazyn energii elektrycznej to instalacja umożliwiająca magazynowanie energii elektrycznej i wprowadzanie jej do sieci elektroenergetycznej. Ustawa nie wskazuje, z jakich źródeł ma pochodzić magazynowana energia elektryczna. Może więc ona pochodzić z instalacji odnawialnego źródła energii (panele fotowoltaiczne, wiatraki itp.), ale też z sieci elektroenergetycznej. W art. 2 pkt 13 lit. a u.o.z.e. chodzi o zasilanie magazynów energii elektrycznej energią pochodzącą z odnawialnych źródeł energii, a nie z innych źródeł, w tym z sieci elektroenergetycznej. A taka sytuacja przewidziana jest w przypadku planowanej inwestycji, co wprost wynika z treści odwołania, gdzie mowa o pobieraniu nadwyżkowej energii z innych źródeł. Zdaniem Kolegium z tego wynika wniosek, że pomiędzy mocą i pojemnością magazynów energii oraz mocą urządzeń służących do wytwarzana energii elektrycznej, uznanych za instalację odnawialnego źródła energii, musi zachodzić odpowiednia relacja, tzn. muszą one w miarę do siebie pasować, gdyż jedne obsługują drugie. Tymczasem w sprawie niniejszej projektowane są magazyny energii w ilości 48 sztuk oraz maksymalnej łącznej pojemności do 480 MWh, zaś planowany zespół paneli fotowoltaicznych ma mieć moc do 0,1 MW. Porównanie tych dwóch wielkości oznacza tyle, że panele fotowoltaiczne nie byłyby w stanie dostarczyć do owych magazynów wystarczającej ilość energii elektrycznej.
Dlatego też, zdaniem Kolegium, zasadnie organ I instancji stanął na stanowisku, że przedmiotowa inwestycja nie składa się z instalacji odnawialnego źródła energii (paneli fotowoltaicznych) i połączonych z nią magazynów energii elektrycznej, tylko przede wszystkim z magazynów energii elektrycznej w ilości 48 sztuk oraz m.in. paneli fotowoltaicznych o niewielkiej w stosunku do magazynów mocy, zajmujących powierzchnię do 1200 m2 przy całkowitej powierzchni terenu inwestycji 9999 m2, a zatem służących tylko w znikomej części do zasilania owych magazynów. Powyższe dawało zaś podstawę do odmowy zakwalifikowania planowanej inwestycji do instalacji odnawialnego źródła energii (art. 61 ust. 3 pkt 3 u.p.z.p.).
W ocenie Kolegium brak jest także podstaw do kwalifikowania planowanej inwestycji jako obiektu liniowego i urządzenia infrastruktury technicznej (art. 61 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p) Planowane przedsięwzięcie, polegające na realizacji obiektów służących przede wszystkim do magazynowania energii, nie pełni jakiejkolwiek funkcji służebnej wobec terenu, na którym ma być zrealizowane. W przypadku infrastruktury technicznej chodzi bowiem o infrastrukturę niezbędną do korzystania z nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem. Zatem w przypadku obszarów o funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej, chodzi o konieczną komunikację, zaopatrzenie w energię, wodę, czy też odprowadzanie ścieków. Potwierdza to art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.), do którego należy się odwołać, wobec braku stosownej definicji infrastruktury technicznej w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W przepisie tym prawodawca wskazał, że przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Ponadto planowane przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane jako zabudowa magazynowa wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, co w sposób oczywisty określa jego charakter i przeznaczenie. Zdaniem organu odwoławczego zgoda na umieszczenie tego typu przedsięwzięcia na terenach zabudowy mieszkaniowej oraz terenach rolnych skutkowałaby zmianą sposobu użytkowania przedmiotowego terenu, uniemożliwiająca jego wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem.
Kolegium podkreśliło więc, że proponowana przez inwestora wykładnia art. 61 ust. 3 pkt 2 i 3 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. nie znajduje uzasadnienia. Ustawodawca wprowadzałby bowiem do systemu prawnego definicję magazynu energii jako magazynu połączonego z instalacją odnawialnego źródła energii, która to definicja byłaby pozbawiona znaczenia. Zawsze bowiem wymóg połączenia magazynu z instalacją odnawialnego źródła energii mógłby być pominięty poprzez zakwalifikowanie magazynu energii jako urządzenia infrastruktury technicznej, o którym mowa w art. 61 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p.
Dlatego też, zdaniem organu odwoławczego, zakwalifikowanie planowanego przedsięwzięcia do zabudowy magazynowej świadczy o tym, iż mamy do czynienia z budową obiektów budowlanych umożliwiających realizację usługi magazynowania energii, a których realizacji wymaga spełnienia warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., tzn. należało wykazać dla przedmiotowej inwestycji dobre sąsiedztwo i dostęp do drogi publicznej. Poza sporem jest, że przedmiotowa inwestycja nie spełnia tych warunków. Powyższe zostało ustalone w oparciu o cechy zabudowy zlokalizowanej w granicach obszaru analizowanego wyznaczonego zgodnie z art. 61 ust. 5a u.p.z.p. W przedmiotowej sprawie obszar analizowany został wyznaczony wokół terenu inwestycji, w odległości odpowiadającej trzykrotnej szerokości frontu działki nr [...], tj. 279,0 m (3 x 93,0 m), co pozostaje w zgodzie z art. 61 ust. 5a u.p.z.p. W aktach sprawy znajduje się mapa w skali 1:1000, z zaznaczonymi granicami tego obszaru, w którym przeprowadzono analizę cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Przedmiotowa analiza składa się z części opisowej oraz z powołanej wyżej mapy. Z treści sporządzonej analizy wynika, że zabudowa na działkach sąsiednich, dostępnych z tej samej drogi publicznej, nie posiada cech pozwalających na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy, w zakresie kontynuacji funkcji. W obszarze analizowanym występuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, tereny rolne, tereny komunikacji oraz obszary leśne. Brak jest natomiast zabudowy o funkcji magazynowej. Żadna zatem działka sąsiednia nie jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie, na zasadzie kontynuacji, funkcji zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
Reasumując, zdaniem Kolegium, postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone w sposób należyty i wyczerpujący, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane przepisy, mające zastosowanie w sprawie. Organ odwoławczy nie doszukał się też naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Planowana inwestycja nie tylko nie zalicza się do odnawialnych źródeł energii, ale także nie stanowi urządzenia infrastruktury technicznej. W ocenie Kolegium realizacja inwestycji w zakresie budowy magazynów energii prowadzi do faktycznej zmiany przeznaczenia terenu z funkcji upraw rolnych czy funkcji mieszkaniowej na funkcję magazynową, co stanowi podstawę do odmowy ustalenia warunków zabudowy.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W. Sp. z o.o. z siedzibą w C., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosiła o stwierdzenie jej nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W ocenie skarżącej kwestionowana decyzja została wydana bez podstawy prawnej, względnie rażąco narusza prawo materialne zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a to art. 2 pkt 13 u.o.z.e., art. 61 ust. 3 pkt 2 i 3 u.p.z.p., w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. w zw. z art. 61 ust. 5a u.p.z.p. w zw. z art. 3 pkt 10k Prawa energetycznego poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą bezzasadnym utrzymaniem w mocy decyzji odmownej I instancji, celem wydania której bezpodstawnie przeprowadzono analizę architektoniczno-urbanistyczną i przyjęto brak spełnienia przesłanki dobrego sąsiedztwa i dostępu terenu do drogi publicznej, ze względu na błędne przyjęcie, iż przedmiotowe zamierzenie polegające na budowie systemu magazynowania energii z infrastrukturą towarzyszącą, w tym stacją GPO oraz instalacją fotowoltaiczną o mocy do 0,1 MW nie stanowi "instalacji odnawialnego źródła energii" wedle definicji ustawowej i nie jest objęte wyłączeniem z zastosowania ww. przesłanek, bowiem część magazynowa jest znacznie większa niż część produkcyjna w postaci instalacji fotowoltaicznej, a więc jest to magazyn energii, a nie instalacja OZE, a ponadto połączony z instalacją fotowoltaiczną magazyn powinien magazynować wyłącznie energię z tej konkretnej instalacji fotowoltaicznej, jak również stacja GPO nie stanowi instalacji OZE, ani "urządzenia infrastruktury technicznej", bo nie jest obiektem służebnym wobec terenów rolnych i mieszkaniowych, podczas gdy definicja ustawowa "instalacji odnawialnego źródła energii", ani "magazynu energii elektrycznej" nie ustanawia żadnych tego typu ograniczeń ani co do relacji mocy między pojemnością magazynu a mocą instalacji wytwórczej z nim połączonej, jak również zgodnie z definicją ustawową instalacji OZE wyłącznie część produkcyjna instalacji ma wytwarzać energię z OZE, co nie znaczy wcale, że połączony z tą instalacją magazyn energii ma magazynować wyłącznie energię odnawialną z tej konkretnej instalacji OZE, bowiem magazyn energii elektrycznej zgodnie z definicją ustawową może magazynować energię elektryczną dowolnego pochodzenia i wprowadzać ją do sieci elektroenergetycznej, a ponadto, z technicznego punktu widzenia magazyny energii są podłączone do sieci tak samo jak instalacje wytwórcze i dochodzi do bilansowania mocy w sieci - magazynowania i oddawania nadwyżek energii do sieci, co jest kluczowym elementem systemu. Ponadto magazyny energii z uwagi na inercję źródeł OZE i niestabilność produkcji energii w nich są koniecznym elementem jej magazynowania ze źródeł wytwórczych w całej sieci, a nie tylko z połączonej z magazynem instalacji OZE, a w polskim systemie energetycznym do tej pory istnieje nadpodaż instalacji produkcyjnych, a niedobór magazynów energii, co doprowadziło do wyczerpania mocy przyłączeniowych i potrzeby zrównoważenia systemu, stąd obecnie zamiast dużych instalacji wytwórczych z niewielkimi magazynami energii powstają wedle zapotrzebowania sieciowego małe instalacje wytwórcze z dużymi magazynami energii.
Natomiast w odniesieniu do stacji GPO skarżąca wskazała, iż jest to albo część instalacji OZE jako część zespołu urządzeń niezbędnych do funkcjonowania instalacji OZE (pobrania z niej energii elektrycznej i przekazania jej do sieci), jak względnie stacja GPO jest "urządzeniem infrastruktury technicznej" jako obiekt służebny wobec instalacji OZE (a nie wedle oceny organu wobec sąsiednich terenów rolnych i mieszkaniowych) i podlega wyłączeniu spod przesłanki dobrego sąsiedztwa, jak i dostępu terenu do drogi na podstawie art. 61 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. analogicznie jak instalacja OZE.
W obszernym uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, iż przedstawiona przez organy obu instancji wykładnia definicji ustawowej "instalacji odnawialnego źródła energii" stanowi wykładnię contra legem i może stanowić rażące naruszenie prawa. Zdaniem skarżącej, niczym niepoparte rozumowanie organu, stanowi nie tylko błędną wykładnię definicji legalnej instalacji OZE, ale dowodzi całkowitego niezrozumienia sposobu funkcjonowania instalacji OZE zawierających magazyny energii w systemie elektroenergetycznym. Zarówno bowiem definicja instalacji OZE, jak też magazynu energii elektrycznej w żadnym miejscu nie mówi o proporcji mocy między instalacją wytwórczą a pojemnością magazynu energii. Zgodnie z definicją instalacji OZE tylko część wytwórcza ma produkować energię z OZE - natomiast magazyn ma być jedynie "połączony" z tą instalacją wytwórczą, co nie znaczy, że ma magazynować wyłącznie energię z OZE i to tylko z tej konkretnej instalacji. Nic takiego nie wynika ani z definicji instalacji OZE, ani z definicji magazynu energii elektrycznej. Organy zatem stosują przesłanki obce prawu, z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia stwierdzenie nieważności obydwu decyzji.
Niezależnie od powyższego skarżąca podkreśliła, że stacja GPO stanowi niezbędny element instalacji OZE jako wyodrębnionego zespołu urządzeń, bowiem umożliwia pobranie i przekazanie energii do sieci. Powinna być zatem traktowana jako część instalacji OZE. Nawet jeśli nie jest częścią tej instalacji, to jest "urządzeniem infrastruktury technicznej", a nie "terenem elektroenergetyki" (organ I instancji z niezrozumiałych względów do decyzji o warunkach zabudowy używa określeń właściwych dla miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Podlega zatem wyłączeniu od zastosowania przesłanki dobrego sąsiedztwa i dostępu terenu do drogi publicznej tak samo jak instalacja OZE.
Ponadto, zdaniem skarżącej, całkowicie wadliwe jest przytaczanie przez organ odwoławczy orzecznictwa w zakresie urządzenia infrastruktury technicznej jako urządzenia służebnego wobec istniejącej infrastruktury w kontekście magazynu energii i stacji GPO. Organ twierdzi, że ani magazyn, ani stacja GPO nie mogą być "urządzeniami infrastruktury technicznej", bo zmieniają przeznaczenie terenów rolnych i mieszkaniowych w sąsiedztwie. Jednakże inwestor w żadnym miejscu nie twierdzi, że przedmiotowa instalacja stanowi "urządzenie infrastruktury technicznej", bowiem w sposób oczywisty jest to instalacja OZE, a więc innego rodzaju obiekt podlegający wyłączeniu z art. 61 ust. 3 pkt 3 u.p.z.p. niż urządzenie infrastruktury technicznej. Inwestor twierdzi, że "stacja GPO" jest albo częścią instalacji OZE (instalacja OZE nie wymaga stacji GPO celem wprowadzenia prądu do sieci), albo jest niezbędnym do jej funkcjonowania urządzeniem infrastruktury technicznej. Służebna rola tego urządzenia, o której pisze organ, jest zatem pełniona nie wobec terenów rolnych i mieszkaniowych, ale względem instalacji OZE, która nie wymaga badania sama w sobie przesłanki dobrego sąsiedztwa, ale wymaga do swojego funkcjonowania stacji GPO. Gdyby przyjąć tezę organu, że stacja GPO nie jest ani częścią instalacji OZE, ani urządzeniem infrastruktury technicznej, to wyłączenie wobec instalacji OZE zasady dobrego sąsiedztwa całkowicie traciłoby sens, bo nie dałoby się i tak żadnej takiej instalacji wybudować, bo sama stacja GPO musiałaby spełniać przesłankę dobrego sąsiedztwa. Koncepcja ta, zdaniem skarżącej, prowadzi do absurdalnych wniosków i powinna być odrzucona. Stacja GPO, o ile nie należy do samej instalacji OZE, to jest typowym przykładem urządzenia infrastruktury technicznej, służebnego wobec instalacji OZE.
Dalej skarżąca podkreśliła, iż instalacją OZE jest zarówno duża instalacja wytwórcza z małym magazynem energii, jak i mała instalacja wytwórcza z dużym magazynem energii. Ustawodawca nie czyni tu żadnego rozróżnienia, a już na pewno nie czyni wymogu, by magazyn magazynował energię wyłącznie z instalacji wytwórczej, z którą jest połączony. Po to magazyn energii jest połączony także z siecią, by do tej sieci zarówno oddawał nadwyżki, jak i je magazynował w razie ich przekazania z sieci. Z kolei Główny Punkt Odbioru (GPO) to stacja elektroenergetyczna, która służy do odbioru energii elektrycznej z jednostek wytwórczych, takich jak farmy wiatrowe lub fotowoltaiczne i wprowadzania jej do sieci dystrybucyjnej. GPO jest niezbędnym elementem zespołu urządzeń instalacji OZE, ale nawet jeśli nie jest elementem instalacji OZE, to jest niewątpliwie urządzeniem infrastruktury technicznej.
Skoro zaś nie ma podstaw do zastosowania przesłanki dobrego sąsiedztwa z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.zp., to nie prowadzi się też analizy urbanistycznej na mocy art. 61 ust. 5a u.p.z.p.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, strona skarżąca wniosła jak w petitum skargi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej argumenty zasługują na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga W. z o.o. z siedzibą w C. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935) - dalej: p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie z żądaniem rozpoznania skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym wystąpiło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi w treści udzielonej odpowiedzi na skargę. Poinformowana o powyższym żądaniu strona skarżąca w zakreślonym prawem terminie wyraziła zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w C., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocników, uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 9 lipca 2025 r., utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Koluszek z dnia 9 kwietnia 2025 r. o odmowie ustalenia, na wniosek skarżącej, warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie systemu magazynowania energii wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w tym stacją GPO (głównego punktu odbioru) 110 kV/SN oraz instalacją fotowoltaiczną o mocy do 0,1 MW na części działki nr [...] położonej w obr. [...], gm. K..
Na wstępie rozważań należy podkreślić, iż na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1688 ze zm.) od dnia 24 września 2023 r. uległy zmianie przepisy m.in. art. 61 ust. 1 oraz ust. 5a u.p.z.p. Jednakże na mocy art. 59 ust. 2 pkt ustawy zmieniającej do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy i przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie stosuje się przepisy art. 54 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3 i 5a u.p.z.p. w brzmieniu dotychczasowym (pkt 1); nie stosuje się przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1a i ust. 1a u.p.z.p. (pkt 2).
W podstawie prawnej swojej decyzji organ I instancji przywołał wspomniany art. 59 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, jednakże nie wskazał, aby teren inwestycji był objęty postanowieniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Sądowi z urzędu wiadomo jednak, iż w dniu 22 stycznia 2024 r. Rada Miejska w Koluszkach podjęła uchwałę Nr LXIX/15/2024 r. w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Koluszki. W załączniku nr 1 do wskazanej uchwały, stanowiącym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Koluszki, wskazano, iż forma ujednolicona Studium zastępuje dotychczas obowiązujące Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Koluszki uchwalone uchwałą Nr XXXII/72/2017 Rady Miejskiej w Koluszkach z dnia 19 kwietnia 2017 r.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, należy zatem uznać, iż w niniejszej sprawie znajdą zastosowanie przepisy u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 września 2023 r., mimo że wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla kontrolowanej inwestycji wpłynął do organu I instancji w dniu 16 stycznia 2025 r.
Zgodnie więc z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi;
6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze:
a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 273 i 1846 oraz z 2023 r. poz. 595), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy,
b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu,
c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.
W myśl art. 61 ust. 3 pkt 3 u.p.z.p. przepisów ust. 1 pkt 1-2 nie stosuje się do instalacji odnawialnego źródła energii.
Oś sporu w niniejszej sprawie skupiona jest wokół tego, czy przedmiotową inwestycję można uznać za instalację odnawialnego źródła energii w rozumieniu przepisów ustawy o odnawialnych źródłach energii. Wyłącznie bowiem w tym przypadku zostanie ona uznana za wyjątek, o którym mowa w art. 61 ust. 3 pkt 3 u.p.z.p. i będzie zwolniona z wymogu dostępu do drogi publicznej oraz spełnienia zasady dobrego sąsiedztwa.
Jak stanowi art. 2 pkt 13 u.o.z.e., przez instalację odnawialnego źródła energii należy rozumieć instalację stanowiącą wyodrębniony zespół urządzeń służących do wytwarzania energii elektrycznej lub ciepła lub chłodu opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia elektryczna lub ciepło lub chłód są wytwarzane z odnawialnych źródeł energii (lit. a), lub obiektów budowlanych i urządzeń, stanowiących całość techniczno-użytkową służącą do wytwarzania biogazu, biogazu rolniczego, biometanu lub wodoru odnawialnego (lit. b) a także połączony z tym zespołem magazyn energii elektrycznej, magazyn biogazu lub instalacja magazynowa w rozumieniu art. 3 pkt 10a ustawy - Prawo energetyczne wykorzystywana do magazynowania biogazu rolniczego, biometanu lub wodoru odnawialnego.
W myśl zaś art. 3 pkt 10a ustawy – Prawo energetyczne instalacją magazynową jest instalacja używana do magazynowania paliw gazowych, w tym bezzbiornikowy magazyn gazu ziemnego oraz pojemności magazynowe gazociągów, będącą własnością przedsiębiorstwa energetycznego lub eksploatowaną przez to przedsiębiorstwo, włącznie z częścią instalacji skroplonego gazu ziemnego używaną do jego magazynowania, z wyłączeniem tej części instalacji, która jest wykorzystywana do działalności produkcyjnej, oraz instalacji służącej wyłącznie do realizacji zadań operatorów systemu przesyłowego gazowego;
W aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, iż sam magazyn energii, który nie jest połączony z zespołem urządzeń służących do wytwarzania energii elektrycznej lub ciepła lub chłodu opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia elektryczna lub ciepło lub chłód są wytwarzane z odnawialnych źródeł energii, nie stanowi instalacji odnawialnego źródła energii, zaś odstępstwo od wymogu tzw. dobrego sąsiedztwa odnosi się tylko do magazynów energii będących instalacją odnawialnego źródła energii. Magazyn energii elektrycznej wraz z infrastrukturą towarzyszącą, tj. instalacjami technicznymi umożliwiającymi jego pracę w systemie (układy sterowania, transformatory, falowniki, systemy chłodzenia, urządzenia zabezpieczające), stanowi integralną część systemu energetycznego. Ich funkcją nie jest zbiorowe zaopatrzenie w energię ani świadczenie usług komunalnych, lecz realizacja procesów technologicznych w ramach funkcjonowania systemu elektroenergetycznego. Dlatego też magazyny energii nie mogą być również utożsamiane z urządzeniami infrastruktury technicznej, o których mowa w przepisach planistycznych. Urządzenia służące do stabilizacji parametrów jakościowych energii elektrycznej w sieci elektroenergetycznej, w tym układy kompensacyjne lub systemy magazynowania energii, nie stanowią infrastruktury technicznej w rozumieniu planowania przestrzennego, lecz należy je traktować jako urządzenia energetyczne sensu stricto. Należy zatem jednoznacznie stwierdzić, że magazyny energii niepołączone z instalacją fotowoltaiczną nie mogą być kwalifikowane jako urządzenia infrastruktury technicznej, a ich lokalizacja i sposób zagospodarowania muszą być oceniane przez pryzmat ich rzeczywistej funkcji jako urządzeń energetycznych. To zaś powoduje, że takie inwestycje nie mogą być kwalifikowane na podstawie art. 61 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2025 r., II OSK 619/24; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powyższe rozważania wskazują, iż błędna jest zawarta w skardze argumentacja o uznaniu planowanej inwestycji za urządzenia infrastruktury technicznej, nawet mimo tego, iż w niniejszej sprawie magazyny energii połączone są z panelami fotowoltaicznymi. Ponadto urządzenia infrastruktury technicznej mają pełnić funkcję służebną lub towarzyszącą (np. innej inwestycji lub już istniejącemu obiektowi). Jednakże budowa magazynów energii wraz z infrastrukturą towarzyszącą jest samodzielną inwestycją, obiektem, który miałby powstać w celu magazynowania energii, nie zaś w celu udoskonalenia lub uzupełnienia istniejących już lub budowanych obiektów, wobec których mogłaby pełnić rolę towarzyszącą. Również nazwa inwestycji, określona jako budowa zespołu magazynów energii wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą, podkreśla, jaki charakter przypisuje inwestycji inwestor - nie traktuje jej bowiem w całości jako urządzeń infrastruktury technicznej, lecz infrastrukturę towarzyszącą wskazał obok inwestycji (głównej) polegającej na budowie magazynów energii wraz z instalacją fotowoltaiczną.
Jednakże, zdaniem Sądu, pozostałe zarzuty skargi okazały się trafne. Wbrew bowiem ocenom dokonanym przez organy administracji, planowana w niniejszej sprawie inwestycja stanowi instalację odnawialnego źródła energii. Wprawdzie nosi ona nazwę "budowa systemu magazynowania energii wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w tym stacją GPO 110kv/SN oraz instalacją fotowoltaiczną", co mogłoby wskazywać, iż głównym jej przeznaczeniem będzie magazynowanie energii, lecz obejmuje również instalację fotowoltaiczną o mocy do 100 kW, na którą składać się będzie do 333 sztuk modułów fotowoltaicznych. Zatem inwestycja służyć będzie nie tylko magazynowaniu energii elektrycznej, ale również wytwarzaniu jej z energii słonecznej.
Natomiast definicja z art. 2 pkt 13 u.o.z.e. obejmuje swoim zakresem znaczeniowym wszystkie wskazane w niej instalacje, niezależnie od ich mocy, w tym małe instalacje i mikroinstalacje, o których mowa w art. 2 pkt 18 i 19 u.o.z.e. Ponadto w art. 2 pkt 22 u.o.z.e. zawarto definicję odnawialnych źródeł energii. Zgodnie z nią są to odnawialne, niekopalne źródła energii obejmujące energię wiatru, energię promieniowania słonecznego, energię aerotermalną, energię geotermalną, energię hydrotermalną, hydroenergię, energię fal, prądów i pływów morskich, energię otoczenia, energię otrzymywaną z biomasy, biogazu, biogazu rolniczego, biometanu, biopłynów oraz z wodoru odnawialnego. Przyjąć zatem należy, że planowana inwestycja jest inwestycją, o której mowa w art. 2 pkt 13 lit. a u.o.z.e. Urządzenia tworzące farmę fotowoltaiczną wykorzystują bowiem, zgodnie z definicją odnawialnego źródła energii, promieniowanie słoneczne do wytwarzania energii elektrycznej, zaś przepis ten nie stawia wymogu minimalnej mocy instalacji odnawialnego źródła energii.
Aktualne brzmienie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. jest skutkiem nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dokonanej na mocy ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1524 ze zm.), w wyniku której w przepisie tym dodano zwrot: "a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii". Zatem art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w zakresie, w jakim dodano to kolejne odstępstwo od zasady zawartej w ust. 1 art. 61 tej ustawy, nie wydaje się budzić większych semantycznych wątpliwości, ponieważ w przypadku odnawialnych źródeł energii przepis wprost odsyła do ich definicji zawartej w odrębnej ustawie. Z gramatycznego punktu widzenia treść art. 61 ust. 3 u.p.z.p. jest jasna i czytelna, w sposób klarowny i jednoznaczny przesądza, że przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy nie stosuje się m.in. do instalacji OZE w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. Z przepisu tego nie wynika przy tym, aby ustawodawca różnicował instalacje w zależności od ich mocy, co miałoby determinować badanie przesłanek określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.
Nowelizację art. 61 ust. 3 u.p.z.p. trzeba postrzegać systemowo jako realizację celów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz. Urz. UE L z 2018 r., Nr 328, poz. 82). Jednym z celów tej dyrektywy, który został uprzednio również wyrażony w Dyrektywach 2009/28/EC oraz 2001/77/EC, jest zalecenie uproszczenia i skrócenia procedur administracyjnych dotyczących realizacji inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii. Wykorzystanie energii słonecznej, w połączeniu z efektywnością energetyczną, stanowi sposób na ochronę obywateli i przedsiębiorców przed zmiennością cen paliw kopalnych. Te fundamentalne wartości leżące u podstaw ograniczenia barier w rozwoju instalacji fotowoltaicznych w pełni uzasadniały odejście od zawartej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. ustawowej zasady kontynuacji, mającej na celu zapewnienie ładu przestrzennego, z której wynikałaby dopuszczalność realizacji takich inwestycji tylko w sąsiedztwie zabudowy przemysłowej. Nie sposób uzasadnić pierwszeństwa zasady kontynuacji przed korzyściami, jakie dla społeczeństwa płyną z energii słonecznej, tj. zwiększeniem bezpieczeństwa energetycznego, stabilnością jej cen oraz korzyściami dla klimatu, takimi jak ograniczenie odpadów, oszczędność paliw kopalnych oraz zmniejszeniem w skali globalnej emisji zanieczyszczeń do atmosfery (por. wyrok NSA z 12 października 2022 r., II OSK 1482/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uznać zatem należy, że treść art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie budzi wątpliwości, ponieważ w przypadku odnawialnych źródeł energii przepis wprost odsyła do definicji ustawowej zawartej w odrębnej ustawie. Dodatkowo art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie różnicuje instalacji odnawialnych źródeł energii z uwagi na ich moc, a więc lokalizacja takiej instalacji, niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie wymaga w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy oceny przesłanki zasady kontynuacji oraz dostępu do drogi publicznej (por. wyroki NSA z: 15 lipca 2025 r., II OSK 1385/24; z 9 lipca 2024 r., II OSK 1275/23; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, w ocenie Sądu, należy przyznać rację stronie skarżącej, iż organy naruszyły prawo materialne w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a mianowicie art. 61 ust. 3 pkt 3 u.p.z.p. oraz art. 2 pkt 13 o.z.e., a w konsekwencji niezasadnie badały spełnienie przez przedmiotową inwestycję wymogów, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.
Sąd uznał jednak, iż powyższe uchybienia nie stanowiły rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W myśl zaś art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Warunkiem koniecznym do uznania naruszenia prawa za rażące jest oczywisty charakter tego naruszenia. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji lub postanowienia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu. Istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie, a zatem już na pierwszy rzut oka można stwierdzić, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu. O rażącym naruszeniu prawa nie można mówić w przypadku wybrania jednej z wykładni niejednoznacznego przepisu prawa, a sam fakt istnienia różnych wykładni przepisu prawa wskazuje już, że nie występuje przesłanka rażącego naruszenia normy prawnej. Wyrażany jest także pogląd, że sam oczywisty charakter naruszenia prawa nie wystarczy, by uznać, że naruszenie prawa ma charakter rażący. Niezbędne jest wystąpienie jeszcze innych przesłanek, wyodrębnionych przy zastosowaniu dodatkowych kryteriów. Oprócz oczywistości naruszenia prawa, decydujące znaczenie ma ocena skutków społecznych i gospodarczych, jakie pociąga za sobą dane naruszenie (por. wyrok NSA z 19 września 2023 r., III FSK 2597/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Wprawdzie organy administracji błędnie odstąpiły od literalnej wykładni przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p., jednakże, zdaniem Sądu, nie wystarczy to do uznania naruszenia prawa za rażące w przywołanym powyżej rozumieniu. Organy odniosły się bowiem do aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych, dotyczących inwestycji polegających na budowie magazynów energii, nie uwzględniając jednak specyfiki projektowanego przedsięwzięcia, zawierającego również instalację paneli fotowoltaicznych.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organy administracji uwzględnią ocenę prawną, zawartą w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności przedstawioną wykładnię przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. oraz ponownie ocenią wniosek inwestora, pod kątem spełnienia przez planowaną inwestycję przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 3-6 u.p.z.p.
Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym orzekł w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło