II SA/Łd 721/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2007 roku sprawy ze skargi S. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wymiany stolarki okiennej oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]), po rozpatrzeniu odwołania S. B., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie wymiany stolarki okiennej w lokalu mieszkalnym Nr [...] usytuowanym w wielorodzinnym budynku mieszkalnym zlokalizowanym na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A. Z treści uzasadnienia decyzji I instancji wynika, że najemca lokalu Nr [...] – R. L. dokonał wymiany stolarki okiennej na podstawie zgłoszenia przyjętego przez właściwy organ administracji architektoniczno – budowlanej (pismo z dnia 7 października 2005 roku, Nr [...]). Organ I instancji, po przeprowadzeniu wizji lokalnej w dniu 23 lutego 2006 roku, stwierdził dokonanie wymiany stolarki okiennej z zachowaniem wymiarów istniejących otworów okiennych. Jedynie stwierdzono częściowe podkucie tynku ościeża otworu drzwiowego balkonowego, ale bez ingerencji w ścianę. Organ stwierdził, że podział okien został zachowany w stosunku do lokali sąsiednich, a zastosowanie płyciny w dolnej części drzwi balkonowych, zamiast szyby oraz zamontowanie okna z jednym skrzydłem otwieranym w miejscu dwuskrzydłowego przy zachowaniu wizualnego podziału, nie stanowi naruszenia przepisów. Na tej podstawie organ stwierdził, że nie ma podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego, gdyż nie zaistniała żadna z okoliczności, o której stanowi art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118). W odwołaniu od powyższej decyzji S. B. podtrzymała stanowisko zawarte we wcześniejszym piśmie skierowanym do organu. Zdaniem odwołującej się, okna wymienione przez R. L. wykonane zostały niezgodnie z pozostałymi oknami elewacji budynku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie. W motywach swojego stanowiska organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania stwierdzając, że roboty budowlane polegające na wymianie stolarki okiennej wykonane zostały na podstawie zgłoszenia organowi administracji architektoniczno – budowlanej zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Tymczasem, na mocy art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, organ nadzoru wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, na podstawie zgłoszenia, ale z naruszeniem art. 30 ust. 1 bądź w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub w przepisach. W tej sytuacji organ odwoławczy ocenił, że w stanie faktycznym sprawy nie było podstaw do prowadzenia postępowania przez organy nadzoru budowlanego. W ocenie organu, decyzja I instancji została wydana zgodnie z prawem. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że nie mogą mieć one wpływu na rozstrzygnięcie, wobec ustaleń organu. Wprowadzone przez inwestora zmiany w stosunku do dokonanego zgłoszenia nie dają podstaw do interwencji organów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. B. wyjaśniła, że wymiana okien powinna być wykonana zgodnie z istniejącym podziałem, wielkością i kolorem, gdy tymczasem inwestor naruszył ten obowiązek. Faktycznie inwestor wykonał drzwi balkonowe o 14 cm szersze od istniejącego otworu. Pracownicy organu I instancji, podczas wizji lokalnej, nie dysponowali nawet miarką w celu wykonania pomiarów. Kolejne okno dwuskrzydłowe zamieniono na jednoskrzydłowe wykonując wstawkę maskującą. Nadto, inwestor jest tylko najemca lokalu, zatem nie może w wynajmowanym lokalu, bez zgody właścicieli, dokonywać żadnych zmian. Zmiana funkcji okien jest samowolą budowlaną. Wymiana okien dokonana przez R. L. wprowadza chaos architektoniczny budynku. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala. W ocenie składu orzekającego, organy prowadzące postępowanie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych decyzji. W stanie faktycznym sprawy bezspornym jest to, iż R.L. dokonał w dniu 26 września 2005 roku zgłoszenia zamiaru dokonania wymiany stolarki okiennej w lokalu mieszkalnym Nr [...] przy ul. A. Do zgłoszenia dołączył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazując, że legitymuje się umową najmu lokalu mieszkalnego. Nadto wskazał, że współwłaściciele nieruchomości (J.J., S. B., B. J. i B. J.) wyrazili zgodę na wymianę stolarki okiennej. Organ administracji architektoniczno – budowlanej nie zgłosił sprzeciwu do zamiaru wykonania prac. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. umorzył postępowanie administracyjne, gdyż uznał, że wymiana stolarki okiennej została wykonana zgodnie z prawem. Organ II instancji zajął w sprawie stanowisko identyczne. Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z jego brzmieniem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle lub nie ma ich do rozpoznania sprawy w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Użycie przez ustawodawcę w cytowanym przepisie słowa "organ (...) wydaje decyzję" oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne. Przedstawione rozważania ogólne są zgodne z poglądem wielokrotnie wyrażanym w licznych orzeczeniach (por. np. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 roku, III SA 2225/01, Biul. Skarb. 2003/6/25; wyrok NSA z dnia 22 maja 2001 roku, II SA 1223/00, Lex Nr 77609; wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 1999 roku, 1167/97, Lex Nr 47913, wyrok NSA z dnia 17 lutego 1999 roku, IV SA 2249/96, Lex Nr 48253; wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1999 roku, SA/Sz 1029/97, Lex Nr 36139; wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1998 roku, IV SA 1225/96; wyrok NSA z dnia 18 maja 1998 roku, II SA 76/98, Lex Nr 43176; wyrok NSA z dnia 14 maja 1998 roku, I SA/Kr 1141/97, Lex Nr 33605; wyrok NSA z dnia 26 marca 1998 roku, II SA 70/98, Lex Nr 43205; wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995 roku, SA/Łd 2424/94, ONSA 1996/2/80 i inne). W stanie faktycznym sprawy ważnym jest to, że organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego w toku wizji lokalnej stwierdził, że inwestor wymienił stolarkę okienną z zachowaniem dotychczasowego podziału i koloru. W dniu 23 lutego 2006 roku, czyli w dniu wizji lokalnej, do zakończenia prac niezbędne było wykonanie tylko obróbki tynkowej (ościeża) i odtworzenie parapetów zewnętrznych. Na wstępie wyjaśnić należy, że inwestor – R. L., na podstawie art. 30 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 roku Nr 106, poz. 1126 ze zm.), dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na wymianie stolarki okiennej z zachowaniem istniejącego podziału i koloru. Wynika z tego, że wymiana stolarki okiennej miała być wykonana z zachowaniem dotychczasowego podziału i koloru. W sprawie nie jest kwestionowane przez żadną ze stron, że inwestor dokonał wymiany stolarki okiennej z zachowaniem dotychczasowego koloru. Spór w sprawie sprowadza się do oceny czy inwestor wykonał roboty budowlane "z zachowaniem istniejącego podziału". W szczególności, czy wykonanie okna balkonowego z dolną częścią w postaci pełnego wypełnienia (połaci) zamiast szyby, spełnia wymóg "zachowania istniejącego podziału". Zdaniem składu orzekającego w przedmiotowej sprawie, wykonanie pełnej połaci, zamiast szyby, spełnia ten wymóg, zatem nie stanowi wykonania prac remontowych z istotnymi odstępstwami. W ocenie Sądu, zachowanie istniejącego podziału oznacza wykonanie prac, dokonanie danej czynności w taki sposób, żeby dochować coś w stanie nie zmienionym, nie naruszonym, utrzymać istniejący do tej pory układ będący następstwem tego podzielenia. Istotnym jest zachowanie dotychczasowego podziału w znaczeniu globalnym, czyli w odniesieniu do samego rysu podziału. Nie jest wymagane zachowanie dotychczasowego podziału w znaczeniu funkcjonalnym, zatem okno nie musi się otwierać w tę samą stronę, co dotychczas. Podobnie można zmienić funkcjonalność okna, czyli okno dotychczas otwierające się w sposób tradycyjny, można wyposażyć w funkcję otwierania uchylnego. Zdaniem Sądu, przy ocenie "zachowania dotychczasowego podziału" należy uwzględniać wizualny zarys, urządzenie stolarki okiennej. Omawianego wymogu nie można interpretować w sposób na tyle ścisły żeby zabronić inwestorowi wykonania stolarki okiennej z zachowaniem dotychczasowego podziału, ale inną funkcją otwierania okna (dodanie nowej bądź ograniczenie dotychczasowej funkcji). Analogicznie nie można uznać za istotne odstępstwo wykonania okna panoramicznego z listwą maskującą zamiast dwóch oddzielnych skrzydeł. Nadto, wizja lokalna przeprowadzona została w momencie, kiedy jeszcze nie wszystkie prace zostały wykonane, zatem podnoszona przez skarżącą w tym czasie okoliczność naruszenia tynku zewnętrznego, nie może znaleźć uznania. Organ I instancji stwierdził w trakcie wizji, że do zakończenia robót zostało wykonanie obróbki tynkowej i odtworzenie parapetów. Oczywistym jest bowiem, że prace budowlane polegające na wymianie stolarki okiennej łączą się z naruszeniem pobliskich kantów i murów, które trzeba później uzupełnić. Ustosunkowując się do zarzutu skargi odnoszącego się do wykonania przez inwestora prac remontowych bez zgody wszystkich współwłaścicieli wyjaśnić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie z kilku powodów. Z treści dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, że inwestor jest najemcą lokalu mieszkalnego stanowiącego przedmiot współwłasności. Do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych dołączył on oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, z którego wynika, że jest on najemcą lokalu oraz zgodę współwłaścicieli. Inwestor, w toku postępowania przed organami administracji architektoniczno – budowlanej wykazał się zatem prawem do wykonania robót budowlanych polegających na wymianie stolarki okiennej, co potwierdza także złożone w toku rozprawy przez inwestora pismo pozostałych współwłaścicieli lokalu mieszkalnego. W tej sytuacji argument skargi o bezpodstawnym wykonaniu prac nie zasługuje na uwzględnienie. Późniejsze cofnięcie zgody nie rodzi skutków prawnych na gruncie prawa budowlanego. Powodem nieuwzględnienia tego argumentu jest także okoliczność, że został on podniesiony dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu, dowody pojawiające się dopiero w tym momencie należy ocenić jako spóźnione, zatem nie zasługujące na uwzględnienie (por. np. wyrok NSA z dnia 22 października 2002 roku, FSK 999/2004 nie publ.; wyrok NSA z dnia 22 maja 2002 roku, II SA/Łd 1926/01, nie publ.; wyrok NSA z dnia 27 lipca 2001 roku III SA 1188-1189/00, M.Pod. 2001/9/2; wyrok WSA z Warszawy z dnia 3 lutego 2005 roku, III SA/Wa 435/04, Lex Nr 164035 i inne). Przede wszystkim jednak na etapie postępowania zmierzającego do oceny prawidłowości wykonania prac budowlanych, w tym prac remontowych, nie ma znaczenia kwestia stosunków własnościowych i ewentualnego przekroczenia uprawnień do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego Sąd, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.