II SA/Łd 748/17

WyrokWSA w Łodzi2017-12-14

Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Renata Kubot – Szustowska, Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, gdy w trakcie postępowania okazało się, że należność została w całości spłacona?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, ponieważ w trakcie postępowania administracyjnego ustalono, że należność z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych została w całości spłacona. Brak długu sprawił, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., co uniemożliwiło merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. I. zwrócił się o umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, wskazując na swoją trudną sytuację materialną. Organ pierwszej instancji częściowo umorzył należność. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i umorzyło postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na spłatę zadłużenia. Wnioskodawca zaskarżył decyzję Kolegium, domagając się merytorycznego rozstrzygnięcia i umorzenia całości zadłużenia.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska, Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), , Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 roku sprawy ze skargi W. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych - oddala skargę. a.tp. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania W. I., uchyliło decyzję Burmistrza Gminy Ż. z dnia [...] r. nr [...] i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości w sprawie umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 11 września 2012 r., skierowanym do Prezydenta Miasta K., W. I. zwrócił się z prośbą o umorzenie należności z tytułu wypłaconych osobom uprawnionym świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami. Wnioskodawca wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, a jedynym jego dochodem jest zasiłek stały w wysokości 444 zł. Pismem z dnia 16 października 2012 r. strona sprecyzowała, że jej wniosek z dnia 11 września 2012 r. dotyczy umorzenia zaliczki alimentacyjnej, która była wypłacana w okresie od 01.09.2005 r. do 30.09.2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] r. wyznaczyło Burmistrza Gminy Ż. do rozpatrzenia wskazanego wniosku. Decyzją z dnia [...] r., znak:[...], wydaną na podstawie art. 8b, art. 12, art. 27, art. 28, art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012 r., poz. 1228), Burmistrz Gminy Ż. umorzył W. I. kwotę 2079 zł, stanowiącą 50% należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych powiększonych o 5% w okresie od 01.10.2006 r. do 31.08.2007 r. W dniu 8 września 2016 r. W. I. zwrócił się do organu I instancji z wnioskiem o "wznowienie i zweryfikowanie" powyższej decyzji, wskazując, że organ I instancji rozpatrując sprawę nie wziął pod uwagę wyroków Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r., sygn. akt [...] i sygn. akt [...] wygaszających obowiązek alimentacyjny wobec osób uprawnionych do zaliczki alimentacyjnej. Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło nieważność decyzji organu I instancji z dnia [...] r. Rozpatrując ponownie wniosek z dnia 11 września 2012 r. Burmistrz Gminy Ż. decyzją z dnia [...] r. umorzył W. I. kwotę 2079 zł, stanowiącą 50% należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych powiększonych o 5% w okresie od 01.10.2006 r. do 31.08.2007 r. (pkt 1), odmówił umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych w pozostałej części tj. ponad 50% (pkt 2). Od powyższej decyzji W. I. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., które decyzją z dnia [...] r. znak: [...] uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Uzasadnieniem dla tak podjętego rozstrzygnięcia była m.in. konieczność wyjaśnienia, czy stan zadłużenia W. I. wobec organu właściwego wierzyciela z tytułu wypłaconych osobom uprawnionym zaliczek alimentacyjnych za okres 01.10.2006 r. do 31.08.2007 r. jest zgodny z kwotą wykazaną pismem MOPS w K. z dnia 08.11.2012 r. Kolegium uznało, że biorąc pod uwagę znaczny odstęp czasu od daty uzyskanej informacji o stanie zadłużenia kwota należności podlegającej zwrotowi przez dłużnika alimentacyjnego, czyli kwota zadłużenia, mogła ulec zmianie na skutek przekazania przez Komornika wyegzekwowanych alimentów bądź też na skutek bezpośrednich wpłat dokonanych przez dłużnika. Nadto mając na uwadze zastrzeżenia strony dotyczące wysokości zadłużenia u Komornika Sądowego, organ I instancji zobowiązany był wyjaśnić, czy informacja o skuteczności egzekucji z dnia 28 stycznia 2013 r. odpowiada kwocie rzeczywistych wpłat alimentów przez dłużnika. Kolejną ważną kwestią było prawidłowe ustalenie przez organ I instancji okresów skuteczności egzekucji, o jakich mowa w art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Rozpoznając sprawę ponownie Burmistrz Gminy Ż. decyzją z dnia [...] r., działając na podstawie art. 8b, art. 12, art. 27, art. 28, art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012 r., poz. 1228), w pkt 1 - umorzył W. I. kwotę 2079 zł stanowiącą 50% należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych powiększonych o 5% w okresie od 01.10.2006 r. do 31.08.2007 r.; w pkt 2 - odmówił umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych w pozostałej części, tj. ponad 50%. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] r., sygn. akt[...], zmienionego wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r., sygn. akt[...], kwota zasądzonych alimentów w poszczególnych latach wynosiła: w 2002 r. - 1600 zł, w 2003 r. - 9600 zł, w 2004 r. - 9600 zł, w 2005 r. – 9600 zł, w 2006 r. - 9600 zł, w 2007r. - 8258,71 zł, w 2008 r. - 4640 zł, w 2009 r. - 5400 zł, w 2010 r. - 5400 zł, w 2011r. - 4500 zł. Obowiązek alimentacyjny wobec E., M., T. I. wygasł na mocy wyroków Sądu Rejonowego w K z dnia [...] r., sygn. akt [...] i sygn. akt [...]. Organ I instancji podniósł, że w związku z tym, iż przepisy art. 30 ust. 1 powołanej ustawy nie precyzują daty początkowej przy badaniu okresów skuteczności egzekucji, do badania przyjęto okres od XI.2011 r. (ustanie obowiązku alimentacyjnego) do XI.2004 r., ponieważ winne być one tożsame z okresem istnienia obowiązku alimentacyjnego. Zatem, organ I instancji zakresem badania objął również sekwencję dat od listopada 2004 r. do sierpnia 2005 r., tj. okres, w którym zaliczki nie były wypłacane, uznając, że art. 30 ust. 1 tej ustawy odnosi się do okresów skuteczności egzekucji oraz zasądzonych alimentów, nie zaś do okresów wypłacanej zaliczki alimentacyjnej. Uwzględniając stan faktyczny sprawy organ I instancji wyliczył, że: przez okres ostatnich 3 lat trwających od X.2011 r. do XI.2008 r. wysokość zasądzonych alimentów wynosiła 16.200 zł, natomiast wyegzekwowana kwota to 4339,61 zł; przez okres ostatnich 5 lat trwających od X.2011 r. do XI.2006 r. wysokość zasądzonych alimentów wynosiła 29798,71 zł, natomiast wyegzekwowana kwota to 41780,86 zł; przez okres ostatnich 7 lat trwających od X.2011 r. do XI.2004 r. wysokość zasądzonych alimentów wynosiła 48998,71 zł, natomiast wyegzekwowana kwota to 44334,46 zł. Wobec poczynionych ustaleń organ I instancji uznał, że W. I. spełnia warunek skuteczności egzekucji zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, co uzasadniało umorzenie należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej w wysokości 50%. W odwołaniu od powyższej decyzji W. I. wniósł o jej zmianę, poprzez umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych w całości, tj. 100%. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 30 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, poprzez błędną ocenę, że do badania skuteczności egzekucji należy przyjąć okres od XI.2011 r. do XI.2004 r., a tym samym uznanie, że zachodzą przesłanki do umorzenia 50% zadłużenia. Odwołujący opisał stan faktyczny sprawy poprzedzający wydanie decyzji oraz zakwestionował dokonane przez organ I instancji wyliczenia i wskazał, że okres początkowy winien być liczony od XI 2012 r., przy czym do czasu ustania obowiązku alimentacyjnego alimenty winny być przyjęte w kwocie 0 zł. Zakwestionował również wysokość zadłużenia, jaką podał Komornik Sądowy wskazując, że nie wymienia ono wszystkich wpłat. Według wyliczeń strony w okresie od XI.2012 r. do XII.2005 r. wysokość zasądzonych alimentów wynosiła 38598,71 zł, natomiast wyegzekwowane kwoty to suma 43936,46 zł. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, powoływanej dalej jako: "k.p.a.", w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2017 r., poz. 489 z późn.zm.) – powoływanej dalej jako: "u.p.o.u.a.", uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium przywołało brzmienie art. 30 ust. 1 i art. 28 ust. 1 u.p.o.u.a., a następnie stwierdziło, że w świetle załączonych dokumentów, należności o umorzenie których ubiega się zainteresowany, dotyczą zobowiązań powstałych wobec Skarbu Państwa z tytułu wypłaconych osobom uprawnionym zaliczek alimentacyjnych na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 i Nr 164, poz. 1366). Organ właściwy wierzyciela, tj. Dyrektor MOPS w K., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K. w okresie od 01.09.2005 r. do 31.08.2006 r. wypłacał zaliczkę alimentacyjną na rzecz E. I., M. I. oraz T. I. (decyzje MOPS w K. z dnia [...] r. znak: [...] i z dnia [...] r. znak:[...]). Dłużnik alimentacyjny ma obowiązek zwrotu świadczeń wypłaconych zastępczo przez organ właściwy wierzyciela powiększonych o 5%. Wysokość zasądzonych od W. I. alimentów na rzecz dzieci E., M. i T. na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] r., sygn. akt [...] wynosiła odpowiednio 300 zł, 250 zł i 250 zł. Kolejnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r., sygn. akt [...] wysokość alimentów została zmieniona i wynosiła w okresie od października 2007 r. do kwietnia 2008 r. odpowiednio 100 zł, 80 zł, 80 zł oraz od maja 2008 r. po 150 zł na każde dziecko. Obowiązek alimentacyjny W. I. wobec E., M. i T. wygasł na mocy wyroków Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r., sygn. akt [...] i sygn. akt [...]. Dalej Kolegium stwierdziło, że z pisma MOPS w K. z dnia [...] r. wynika, że wysokość zadłużenia W. I. wobec organu właściwego wierzyciela z tytułu wypłaconych osobom uprawnionym zaliczek alimentacyjnych za okres 01.10.2006 r. do 31.08.2007 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie wynosiła 3960 zł, które powiększone o 5%, łącznie stanowiły należność w wysokości 4158 zł. W dacie wydawania przez organ I instancji decyzji, będącej przedmiotem niniejszego postępowania, W. I. nie posiadał żadnego zadłużenia wobec organu właściwego wierzyciela, co wynika wprost z pisma MOPS w K. z dnia 30 maja 2017r. Wobec powyższego uwzględniając braku długu, obowiązkiem organu I instancji było umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z uwagi na jego bezprzedmiotowość, a nie wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Organ I instancji w dacie wydawania niniejszej decyzji wiedział, że istnieją okoliczności czyniące merytoryczne załatwienie sprawy administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Istniejące zadłużenie zostało w całości spłacone przez dłużnika, zatem zobowiązania W. I. w stosunku do organu właściwego wierzyciela wygasły z chwilą ich spłaty. Brak długu, czyli brak należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt. 1,2 i 4 u.p.o.u.a. nie może stać się więc przedmiotem umorzenia powyższych należności na podstawie art. 30 ust. 1 tej ustawy, co oznacza, że odpadła materialnoprawna podstawa wydania decyzji. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a., występuje zawsze, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Nie jest przy tym istotne, że przesłanka bezprzedmiotowości nie istniała w dacie złożenia przez dłużnika alimentacyjnego wniosku o umorzenie należności, gdyż umorzenie prowadzonego postępowania może nastąpić na każdym etapie sprawy, jeżeli zabraknie któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego. W niniejszej sprawie – w ocenie Kolegium – spełnione zostały przesłanki z art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ W. I., jako podmiot uprawniony, mający przymiot strony, żąda rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej umorzenia swoich zaległości, z tytułu wypłaconej na rzecz osób uprawnionych E. I., M. I. oraz T. I. zaliczki alimentacyjnej w okresie od 01.10.2006 r. do 31.08.2007 r., których na dzień wydania decyzji przez organ I instancji nie posiada. W przekonaniu Kolegium ustalony stan faktyczny sprawy uzasadniał wobec tego uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowanie pierwszej instancji w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Powyższe rozstrzygnięcie Kolegium, jako wydane z naruszenie przepisów prawa, W. I. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W ocenie skarżącego organy orzekające w sprawie pogubiły się rozpoznając jego wniosek o umorzenie. Intencją skarżącego jest bowiem naprawienie błędu rachunkowego w decyzji z dnia [...] r., tj. umorzenie 100% zadłużenia - 4536 zł. Jednocześnie - zdaniem skarżącego - nieprawidłowe jest ustalenie organu orzekającego o braku zadłużenia skarżącego wobec organu właściwego wierzyciela. W związku z powyższym skarżący wniósł o zmianę decyzji Kolegium w S. poprzez merytoryczne rozstrzygnięcie istoty sprawy i umorzenie jego zadłużenia w wysokości 100%, z uwagi na stwierdzony wcześniejszy błąd rachunkowy organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, jak od początku 2016 r. kształtowała się wysokość jego zadłużenia w świetle pism otrzymywanych od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. W przekonaniu skarżącego wysokość zadłużenia została błędnie ustalona i na tę okoliczność skarżący przedstawił w tabelce własne wyliczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S.wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję i przyczyny wzruszenia aktów organów administracji publicznej Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób określony w przywołanych wyżej przepisach. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. uchylająca decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...] r. umarzającą W. I. kwotę w wysokości 2079 zł, stanowiącą 50% należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych powiększonych o 5% w okresie od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. i umarzająca postępowanie organu I instancji w całości, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., czyli decyzja reformatoryjna. Powołany w podstawie tej decyzji przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie I instancji w całości albo w części. Kontrola legalności takiej decyzji sprowadza się do oceny zgodności z prawem uchylenia decyzji organu I instancji i - jak w niniejszej sprawie - zaistnienia podstaw do umorzenia postępowania. Organ odwoławczy nie ma swobody w wyborze jednego z wyżej wymienionych sposobów zakończenia postępowania odwoławczego. Musi on pozostawać w ścisłej korelacji z okolicznościami faktycznymi i prawnymi sprawy. Co prawda, przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., inaczej niż przepis art. 138 § 2 k.p.a., nie precyzuje przyczyn umorzenia w postępowaniu odwoławczym postępowania I instancji, to jednak w doktrynie i utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że umarzając postępowanie organu I instancji, organ odwoławczy kieruje się przesłankami określonymi w art. 105 § 1 k.p.a. Decyzję o umorzeniu postępowania wydaje się zatem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 948/10, LEX nr 755501; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2006 r., sygn. akt II GSK 17/06, LEX nr 212147). Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., to brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec którego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. To brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy, brak przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa, a w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Bezprzedmiotowość ta może mieć charakter podmiotowy jak i przedmiotowy. O braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można mówić, np. gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania czy też sprawa ma cywilny charakter (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 426/17, LEX nr 2339479). Sąd zgodził się z ustaleniami organu odwoławczego, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością przedmiotową, brak jest bowiem przedmiotu postępowania, tj. nie ma podstaw do wydania w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia wobec nieistnienia w chwili orzekania materii, o której miałaby stanowić decyzja. Z akt sprawy wynika, że skarżący wniósł o umorzenie należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobom uprawnionym w okresie od 1 października 2006r. do 31 sierpnia 2007 r. i tej materii dotyczyło postępowanie pierwszoinstancyjne, tj. konkretnej należności wypłaconej uprawnionym za dłużnika. Organ odwoławczy po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym uznał, iż w niniejszej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, będąca wynikiem zmiany stanu faktycznego sprawy. Z pisma MOPS w K. z dnia 30 maja 2017 r. wynikało bowiem, że wysokość zadłużenia dłużnika alimentacyjnego – W. I. wynosi 0 zł. Podkreślenia wymaga, że okoliczności stanowiące podstawę do umorzenia postępowania mogą zaistnieć zarówno przed wszczęciem postępowania, jak i pojawić w jego trakcie. Niemniej ustalenie powyższego już po wszczęciu postępowania zawsze obliguje organ do jego umorzenia. Ponadto należy dodać, że słusznie organ odwoławczy wskazał, iż bezczynność postępowania może być wynikiem zmiany stanu faktycznego sprawy. Należy jeszcze raz przypomnieć, że jak podkreśla się w doktrynie, istota bezprzedmiotowości postępowania polega na tym, że: "Nastąpiło (...) takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej" (J. Zimmermann, "Ordynacja podatkowa", s. 212 - pogląd powołany w "Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego". M. Matan, Cz. Martysz, G. Łaszczyca, do art. 105 k.p.a. kom. Lex 2010). Wówczas w sprawie nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego w formie decyzji administracyjnej. W tej sytuacji jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne, staje się prawnie niedopuszczalne (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 326/17, LEX nr 2329979). Na kanwie powyższych rozważań, Sąd uznał działanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie i przedstawioną w uzasadnieniu rozstrzygnięcia argumentację za zgodne z regulacją prawa materialnego i procesowego. Niewątpliwie postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sprawie prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym, co powoduje, że skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi. A.B.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło