II SA/Łd 752/19

WyrokWSA w Łodzi2020-02-07

Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Sławomir Wojciechowski, Joanna Grzegorczyk-Drozda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy do 35 m2, posadowiony na działce niebędącej działką siedliskową, ale stanowiącej część gospodarstwa rolnego, wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, a w przypadku braku takiego zgłoszenia, czy organ nadzoru budowlanego może nakazać jego rozbiórkę, czy też powinien zastosować procedurę legalizacyjną?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego dokonały ustaleń w sprawie z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem przepisów prawa materialnego. Brak było wyczerpujących ustaleń co do charakteru działki (siedliskowa/rolna) i przeznaczenia budynku, a także jego precyzyjnego położenia względem rzeki, co uniemożliwiło prawidłową ocenę zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i zastosowanie właściwych przepisów Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę drewnianego budynku letniskowego (gospodarczego) o wymiarach 6,0m x 4,3m na działce nr ewid. 458, wykonanego bez wymaganego zgłoszenia. Organ powołał się na ochronę walorów krajobrazowych parku krajobrazowego oraz na sprzeczność budynku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, wskazując, że budynek nie wymagał zgłoszenia, a organy nie wyjaśniły jego charakteru i położenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda, , Protokolant Asystent sędziego Marcelina Niewiadomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2020 roku sprawy ze skargi A. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku letniskowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...], znak: [...] ; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...]r., Nr [...], na podstawie art. 49b ust. 1 Pra wa budowlanego nakazał A.G. rozbiórkę budynku letniskowego (gospodarczego - wg oświadczenia inwestora) drewnianego o wymiarach 6,0m x 4,3m na działce nr ewid. 458 w B., gm. S. wykonanego bez wymaganego ustawą Prawo budowlane zgłoszenia. Organ wyjaśnił, że w dniu 29 marca 2018r. wpłynęło pismo zastępcy Dyrektora Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa [...] informujące, iż podczas lustracji terenowej przeprowadzonej w dniu 15 marca 2018r. w miejscowości B., w rejonie działek nr ewid. 454, 456, 457 (w sąsiedztwie rozlewisk A i jej dopływu - B oraz terenów zadrzewionych) pracownicy Oddziału Terenowego [...] Parku Krajobrazowego ujawnili drewniany domek letniskowy. Mając na uwadze ochronę walorów krajobrazowych [...] Parku Krajobrazowego zwrócono się z prośbą o wszczęcie postępowania mającego na celu rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Pismem z dnia 15 maja 2018 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie legalności wybudowania budynku letniskowego na działce nr ewid. 458 we wsi B. W dniu 19 czerwca 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. przeprowadził czynności kontrolne na działce nr ewid. 458 we wsi B., stanowiącej własność A.G. stwierdzając, iż na omawianej działce znajduje się budynek drewniany o wymiarach 6,00 m x 4,30 m. Budynek posadowiony jest bezpośrednio na gruncie. Dach dwuspadowy pokryty jest onduliną. Do budynku doprowadzony jest prąd i woda. W budynku znajduje się siano i drobny sprzęt (narzędzia służące do prac w gospodarstwie). Budynek zlokalizowany jest w odległości 25 m od lustra wody. Obiekt wg oświadczenia właściciela działki powstał wiosną 2018 r. Został wykonany sposobem gospodarczym. Właściciel oświadczył, iż budynek wykorzystywany jest jako gospodarczy. Służy do magazynowania siana dla koni, owsa i innych pasz oraz urządzeń i narzędzi służących do prac w gospodarstwie o powierzchni 3,5 ha. Inwestor nie występował do właściwego urzędu o udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku. Przy piśmie z dnia 24 lipca 2018 r. zastępca Wójta Gminy S. przesłał organowi I instancji wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania oraz poinformował, iż działka oznaczona nr ewid. 458, zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S., uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy w S. z dnia [...]r. oraz zmianą w/w planu uchwaloną Uchwałą Nr [...] Rady Gminy w S. z dnia [...]r. znajduje się w obszarze oznaczonym symbolami "RL " i "RZ",W". W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy organ I instancji nakazał A.G. rozbiórkę budynku letniskowego (gospodarczego - wg oświadczenia inwestora) drewnianego o wymiarach 6,0 m x 4,3 m na działce nr ewid. 458. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A.G., reprezentowany przez adwokata P.F. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem strona zarzuciła naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że budynek posadowiony na działce nr ewid. 458 wymaga zgłoszenia jego budowy organowi administracji architektoniczno-budowlanej, podczas gdy budynek ten nie stanowi budynku opisanego w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, lecz odpowiada definicji budynku z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego i zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy jego budowa nie podlega zgłoszeniu organowi administracji. Ponadto, zarzucono naruszenie art. 49b ust 2 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie z uwagi na to, iż budynek koliduje z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci protokołu oględzin jak i dokumentacja fotograficzna potwierdza, iż na działce nr ewid. 458 usytuowany jest budynek gospodarczy o wymiarach 6,0 m x 4,3 m. Powierzchnia zabudowy budynku objętego postępowaniem wynosi 25,80 m2, co mieści się w powierzchni zabudowy budynku gospodarczego wskazanego w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego budowa przedmiotowego budynku wymagała zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W omawianej sprawie inwestor nie dokonał jednak takiego zgłoszenia co stanowi, iż mamy do czynienia z samowolą budowlaną. Organ szczebla powiatowego prawidłowo zatem zastosował tryb z art. 49b Prawa budowlanego. Organ wojewódzki dodał, że jak wynika z treści wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, działka oznaczona nr ewid. 458 położona jest w obrębie geodezyjnym wsi B. i znajduje się w obszarze oznaczonym symbolami "RL" i "RZ,W". Symbol "RL" oznacza tereny leśne, przeznaczone do użytkowania leśnego, w tym produkcji leśnej uwzględniającej funkcje ekologiczne lasów, z dopuszczeniem lokalizacji obiektów służących gospodarce leśnej, a także urządzeń infrastruktury nie powodujących zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne. W szczególności, są to tereny istniejących lasów, zadrzewienia śródpolne sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako lasy wraz z drogami dojazdowymi i dojściami pieszymi, melioracjami oraz obiektami i urządzeniami związanymi z gospodarką leśną, melioracjami i ochroną przeciwpożarową. Tereny obiektów obsługi gospodarki leśnej - oznaczone symbolem "RLU". Symbol "RZ" oznaczają tereny trwałych użytków zielonych i zadrzewień przeznaczone do zagospodarowania rolniczego w postaci łąk i pastwisk, zadrzewień i zakrzewień, tereny pod urządzenia melioracji wodnych i przeciwpowodziowych, ujęć wody dla potrzeb rolnictwa, stawów, oczek wodnych i torfowisk wraz z dojazdami, dojściami pieszymi i drogami wewnętrznymi, podlegające ograniczeniom w zainwestowaniu nową zabudową. Natomiast symbol "W" oznacza tereny wód otwartych przeznaczone do użytkowania wód otwartych zgodnego z zasadami gospodarki wodnej; są to naturalne i sztuczne ścieki oraz zbiorniki wodne, w tym rzeki i większe stawy wraz z ich biologiczną obudową oraz inne urządzenia służące gospodarce wodnej i rybackiej. W piśmie z dnia 24 lipca 2018 r. zastępca Wójta Gminy S. wskazał ponadto, iż południowo - wschodnia część działki nr ewid. 458 w B. posiada znaczny skos w stosunku do rzeki A (odległość odpowiednio 33 m i 16 m). Dlatego też, można przypuszczać, że przedmiotowy budynek znajduje się w całości na działce nr 458 lub w częściach na działce nr 458 i 462 lub w całości na działce 462 w B. Na działkach występują grunty/użytki: LS - lasy, Ps - pastwiska, Nk - nieużytki. Ma to istotne znaczenie dla możliwości zabudowy na wybranych funkcjach planistycznych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy S. Ponadto, z omawianego wypisu wynika, iż ustala się dla terenów oznaczonych symbolem RZ oraz R, RZ i R, RZ, W, zakaz zabudowy budynkami z wyłączeniem z tego zakazu gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów jako użytki B, B/R lub R przy zachowaniu zasad - jak § 2 ust. 2 pkt 2a i 2d oraz innych ustaleń planu i przepisów odrębnych. Ustala się również wymóg pozostawienia terenów oznaczonych symbolami RZ i RZ, W oraz RL, RZ, W, stanowiących użytki oznaczone w ewidencji gruntów symbolem ps, ł, w, Is, Iż, a znajdujących się wzdłuż cieków wodnych jako terenów otwartych, biologicznie czynnych w postaci trwałych użytków zielonych i zadrzewień lub lasów łęgowych z zakazem nowej zabudowy (o ile ustalenia szczegółowe nie stanowią inaczej), z dopuszczeniem urządzeń infrastruktury, obiektów inżynierskich i małej retencji wodnej realizowanych w sposób zgodny z przepisami odrębnymi, jednak z zakazem dokonywania zmian stosunków wodnych w sposób mogący pogorszyć warunki siedliskowe rodzimych gruntów rolnych i użytków zielonych oraz lasów. W granicach [...] Parku Krajobrazowego ustala się zakaz, o ile przepis odrębne nie stanowią inaczej, budowania nowych obiektów budowlanych poza terenami przeznaczonymi lub dopuszczonymi planem pod inwestycje w pasie terenu o szerokości 100 m od linii brzegu rzeki A (z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej i rybackiej), likwidowania, zasypywania i przekształcenia starorzeczy oraz obszarów wodno - błotnych, budowy ogrodzeń pełnych oraz ogrodzeń z prefabrykowanych elementów betonowych. Organ stwierdził, biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, w tym przede wszystkim treść wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, że przedmiotowy budynek koliduje z ustaleniami w/w miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Fakt, iż przedmiotowy budynek pozostaje w sprzeczności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ nadzoru budowlanego szczebla podstawowego nie mógł skorzystać z dyspozycji art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, a tym samym legalizacja omawianego budynku była wykluczona. Organ podkreślił, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej, w przedmiotowej sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Jak wynika z treści wypisu działka nr 458 nie jest działką siedliskową. Nadto, z uproszczonego wypisu z rejestru gruntów wynika, że działka nr 458 została opisana jako LsV - lasy, N - nieużytki, PsVI -pastwiska trwałe. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł A.G., reprezentowany przez adw. P.F. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności niewyjaśnienia, jaka jest rzeczywista odległość pomiędzy budynkiem, a rzeką A i opieranie się w tym zakresie na protokole oględzin z dnia 19 czerwca 2018 r., w którym określono odległość budynku od lustra wody na 25 m, co powoduje, iż niemożliwe jest, ażeby ustalenie to dotyczyło odległości od rzeki A, położonej od budynku znacznie dalej (ok. 200 m), co wynika wprost z wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy oraz innych map znajdujących się w aktach sprawy, a to miało istotny wpływ na wynik spraw), ponieważ organ odmówił zastosowania procedury legalizacyjnej z art. 49b ust. 2 Prawa Budowlanego z tej właśnie przyczyny, iż jego zdaniem oraz zdaniem Wójta Gminy S. budynek kolidował z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze względu na zbyt bliskie położenie od linii brzegu rzeki A; 2. art. 15 K.p.a. poprzez brak ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a jedynie powtórzenie stanowiska zajętego przez organ pierwszej instancji, czym pozbawiono skarżącego prawa do dwukrotnego merytorycznego załatwienia sprawy, a to skutkowało z kolei utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji; 3. art. 11 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, w szczególności brak wyjaśnienia z jakich przyczyn organ przyjął, że działka numer 458 nie jest działką siedliskową oraz z jakich względów przyjął, że działka nr 458 nie jest działką siedliskową oraz z jakich względów przyjął, że przedmiotowy budynek nie odpowiada definicji zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. Skarżący zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: 1. art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. "a" Prawa Budowlanego w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p,a. poprzez błędną wykładnię pojęcia budynku gospodarczego związanego z produkcją rolną i uzupełniającego zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej polegającą na uznaniu, iż takim budynkiem nie jest przedmiotowy obiekt, względem którego wydano decyzję o nakazie rozbiórki, gdyż działka nr 458 nie jest działką siedliskową, stąd zdaniem organu w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. "a" Prawa Budowlanego, a co za tym idzie organ nakazał rozbiórkę budynku wykonanego bez wymaganego zgłoszenia, podczas gdy w rzeczywistości przedmiotowy budynek odpowiada definicji zawartej w w/w przepisie, a jego budowa nie wymagała zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo Budowlane; 2. art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 49b ust. 1 ustawy Prawo Budowlane w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie w sytuacji, gdy budynek gospodarczy usytuowany na działce nr 458 w B. odpowiada definicji budynku opisanego w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. "a" Prawa Budowlanego, a co za tym idzie nie wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczne - budowlanej, wobec czego nie można nakazać rozbiórki budynku wybudowanego bez zgłoszenia, gdy nie jest ono wymagane przepisami prawa; 3. art. 49 b ust. 2 i 4 Prawa Budowlanego w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji uznania, iż budowa przedmiotowego budynku wymagała zgłoszenia do odpowiedniego organu, podczas gdy budynek nie koliduje z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a co za tym idzie w pierwszej kolejności należało zastosować procedurę legalizacji budynku, a nie nakazywać jego rozbiórkę. Wobec powyższego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, nadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci projektu zagospodarowania działki sporządzonego przez geodetę G.B. na okoliczność zagospodarowania działek ew. nr 463 i 462 w B., położenia w stosunku do nich działki ew. nr 458 oraz tworzenia zwartej całości wspomnianych działek i zabudowań na nich posadowionych. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U.2019.2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.Dz.U.2019.2325, zwana dalej p.p.s.a.). Stosownie do wymienionego przepisu sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 tejże ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja [...]WINB w Ł. utrzymująca w mocy decyzję PINB w S. nakazująca rozbiórkę budynku letniskowego (gospodarczego – wg. oświadczenia inwestora) wykonanego bez wymaganego zgłoszenia. Sąd administracyjny badając legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej stwierdził, że organy nadzoru budowlanego dokonały ustaleń w sprawie z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem przepisów prawa materialnego. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na posługiwanie się przez organy administracji pojęciem budynku letniskowego, a nie gospodarczego, co w świetle dokonanych przez organ ustaleń w sprawie może wprowadzać dodatkowe wątpliwości co do kwalifikacji obiektu. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowił art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz.U.2019.1186 tj.). Zgodnie z tym przepisem organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Organy administracji w niniejszej sprawie uznały, że zrealizowany budynek, wymagający dokonania zgłoszenia, narusza zapisy obowiązującego dla tego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stąd też orzekły o nakazie jego rozbiórki. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia uznać należy jednak za przedwczesne, bowiem wydane zostały z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. W tym miejscu, w pierwszej kolejności podzielić należy stanowisko skarżącego, że organy w niniejszej sprawie w wyczerpujący i wszechstronny sposób nie wyjaśniły, dlaczego zrealizowany budynek uznały za budynek gospodarczy wymagający dokonania zgłoszenia tj. budynek wskazany w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a nie budynek niewymagający zgłoszenia z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Obiekty te nie wymagają zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej (art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie zawiera definicji użytego w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a, pojęcia "zabudowa zagrodowa" i "działka siedliskowa". Zabudowa zagrodowa stanowi szczególny rodzaj zabudowy - w rozumieniu § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Zabudowę tę stanowią w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Z zabudową zagrodową mamy więc do czynienia, jeśli na działce znajduje się chociażby jeden z tychże przykładowo wymienionych obiektów, o ile będzie się składał na rodzinne gospodarstwo rolne, hodowlane lub ogrodnicze oraz leśne. Budynek gospodarczy w zabudowie zagrodowej to budynek przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych (§ 3 pkt 8 ww. rozporządzenia). Zabudowa zagrodowa służy więc prowadzeniu działalności gospodarczej, stanowiąc jednocześnie miejsce zamieszkania i pracy rolnika oraz jego rodziny, a grunty zajęte pod budynki mieszkalne w gospodarstwach rolnych uznaje się za grunty wykorzystywane rolniczo. Zabudowa zagrodowa stanowi w konsekwencji połączenie funkcji mieszkaniowej z funkcją produkcji rolnej (por. wyrok WSA w Łodzi z 12.12.2014r. w sprawie sygn. akt II SA/Łd 796/14, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Po 381/12, wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2012 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 609/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei użyte w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy. pojęcie "działka siedliskowa" należy rozumieć zgodnie z gramatycznym brzmieniem, jako teren zamieszkania, osiedlenia się. W orzecznictwie przyjmuje się, że siedlisko to teren o charakterze kameralnym (prywatnym), na którym posadowiony jest dom mieszkalny, gdzie koncentrują się czynności życiowe rolnika oraz jego rodziny i zaspokajane są ich elementarne potrzeby życiowe (por. wyroki WSA: w Opolu z dnia 24 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Op 579/12, we Wrocławiu z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 593/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie przyjmuje się również, że siedlisko stanowi pewną bazę i zaplecze istniejącego gospodarstwa, ułatwiającą produkcję rolną. Pojęcie działki siedliskowej nie może zatem zostać sprowadzone i zrównane z pojęciem działki ewidencyjnej. Takie rozumienie pojęcia siedliska, w oderwaniu od jego funkcji i celu, prowadziłoby do wniosków zbyt surowych, niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia państwa prawa ( vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 lipca 2018 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 2528/17 – LEX nr 2534221). Podkreślić należy, że od początku prowadzenia postępowania skarżący utrzymywał, że prowadzi on gospodarstwo liczące ok. 3,5 ha, na nieruchomości obejmującej działki nr: 463, 462, 455, 456, 457, 458, 459. Z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 19 czerwca 2019 r. wynika, że w budynku gospodarczym, zrealizowanym na działce 458, znajduje się siano i drobny sprzęt (narzędzia), służące do prac w gospodarstwie. Jak przyznał organ I instancji w decyzji z dnia [...] r. przeprowadzone oględziny potwierdziły, że obiekt wykorzystywany jest jako gospodarczy. W postępowaniu wyjaśniającym zabrakło jednak dokonania dalszych ustaleń pozwalających ocenić, czy budynek gospodarczy odpowiada opisowi z art. 29 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego, tj. czy budynek stanowi uzupełniającą zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Brak jest bowiem w sprawie jakichkolwiek informacji o prowadzonym przez skarżącego gospodarstwie i ewentualnym jego związku z wybudowanym budynkiem gospodarczym. Analiza wskazanych przepisów w powiązaniu z powierzchnią zabudowy spornego obiektu może bowiem doprowadzić do konkluzji, że przedmiotowy budynek gospodarczy spełnia przesłanki z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego., co z kolei oznacza, że na budowę takiego obiektu nie było wymagane ani pozwolenie na budowę ani zgłoszenie. Na rozprawie w dniu 7 lutego 2020 r. skarżący wyjaśnił, że posiada krowy i dwa konie, wykorzystywane w celach rekreacyjnych oraz uprawia truskawki, zaś stanowiący jego własność budynek mieszkalny nie jest w całości wykończony i zamieszkuje w nim w weekendy. Okoliczności te mogłyby sugerować, że nie prowadzi on gospodarstwa rolnego, nie ma statusu rolnika, niemniej jednak winny być przedmiotem wszechstronnych i nie budzących jakichkolwiek wątpliwości ustaleń, poczynionych przez organ I instancji, czego jak już powyżej wskazano w rozpoznawanej sprawie brak. Wskazać też należy na dalsze braki w ustaleniach faktycznych sprawy, a mianowicie brak ustalenia dokładnego położenia budynku gospodarczego. W aktach administracyjnych próżno poszukiwać określenia lokalizacji obiektu, a tym samym nie sposób potwierdzić, że obiekt ten położony jest na terenie oznaczonym w miejscowym planie symbolem "RZ,W". Brak ustalenia dokładnego położenia budynku gospodarczego spowodował, że w sprawie nie ustalono precyzyjnie odległości zrealizowanej inwestycji od linii brzegu rzeki A, a tym samym nie wyjaśniono de facto, czy w sprawie ma zastosowanie § 2 ust. 7 pkt 5 planu miejscowego ustalającego zakaz budowania nowych obiektów budowlanych poza terenami przeznaczonymi lub dopuszczonymi planem pod inwestycje w pasie terenu o szerokości 100 m od linii brzegu rzeki A. Z protokołu oględzin z dnia 19 czerwca 2019 r. wynika jedynie, że budynek zlokalizowany jest w odległości 25 m od lustra wody. Takie ustalenia są w świetle powołanego zapisu miejscowego planu niewystarczające do oceny, czy ma on zastosowanie w niniejszej sprawie. Organy nie wypowiedziały się także na temat wyjątku przewidzianego w tym zapisie – nie poczyniły ustaleń (nie wykluczyły), czy zrealizowany budynek gospodarczy nie jest obiektem służącym turystyce wodnej, gospodarce wodnej i rybackiej. Tymczasem w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podnosił takie przeznaczenie przedmiotowego budynku gospodarczego. Organ II instancji nie odniósł się do tego twierdzenia, nie poczynił w tym zakresie ustaleń w oparciu o art. 136 § 1 K.p.a. Tym samym mimo, iż z pisma Wójta Gminy S. wynika, że budynek położony w obrębie funkcji "RZ,W" w B. koliduje z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S., to brak precyzyjnych ustaleń w zakresie położenia przedmiotowego budynku uniemożliwia ocenę prawidłowości kwestionowanej decyzji. Sam Wójt w powołanym piśmie nie przesądził bowiem o dokładnym położeniu budynku gospodarczego, podkreślając, że "można przypuszczać, że przedmiotowy budynek znajduje się w całości na działce 458 lub w częściach na działce 458 i 462 lub w całości na działce 462 w B.". Ustalenia w tym zakresie nie mogą natomiast budzić wątpliwości, a właściwym do ich poczynienia jest inspektor nadzoru budowlanego. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.. O zwrocie kosztów postępowania stronie skarżącej orzeczono zaś w oparciu o art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. E.S.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło