II SA/Łd 76/14

WyrokWSA w Łodzi2014-06-04

Skład orzekający: Tomasz Zbrojewski, Renata Kubot-Szustowska, Joanna Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej, uchylając decyzję przyznającą świadczenia rodzinne z powodu zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, są związane oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczącym tej samej sprawy, w szczególności w zakresie daty rozpoczęcia podlegania zagranicznemu ustawodawstwu?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej są związane oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego na podstawie art. 153 PPSA. W przypadku, gdy sąd administracyjny w poprzednim wyroku ustalił, od kiedy w danej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organy orzekające w kolejnym postępowaniu (nawet w trybie zwykłym) muszą uwzględnić tę ocenę prawną. Automatyczne uchylenie decyzji przyznającej świadczenia rodzinne tylko na podstawie informacji o zatrudnieniu ojca dziecka w innym państwie unijnym jest przedwczesne bez dokładnego ustalenia daty nabycia prawa do świadczeń zagranicznych i porównania ich z polskimi świadczeniami.
Stan faktyczny
Strona B. H. ubiegała się o zasiłek rodzinny wraz z dodatkami. Po przyznaniu świadczeń, organy administracji podjęły decyzje o ich uchyleniu, powołując się na zastosowanie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego z uwagi na zatrudnienie męża strony w Wielkiej Brytanii. Strona kwestionowała prawidłowość ustaleń dotyczących daty rozpoczęcia podlegania brytyjskiemu ustawodawstwu i podnosiła, że sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej, która ustaliła inną datę rozpoczęcia stosowania przepisów o koordynacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 4 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. p.o. asystenta sędziego Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2014 roku sprawy ze skargi B. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. LS Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r., poz. 267 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.), art. 1 ust. 3, art. 4, art. 5 ust. 2, art. 8, art. 23, art. 23a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 139, poz. 992 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] orzekającą o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Jak wynika z akt sprawy w dniu 15 października 2007 r. B. H. wystąpiła o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. przyznał stronie: - zasiłek rodzinny na dziecko K. H. w wysokości 64 zł miesięcznie na okres od 1 października 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2008 r.; - zasiłek rodzinny na dziecko M. H. w wysokości 64 zł miesięcznie na okres od 1 października 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2008 r.; - dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na K. H. w wysokości 80 zł miesięcznie na okres od 1 października 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2008 r.; - dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dziecko K. H. w wysokości 150 zł miesięcznie w miesiącu październiku 2007 r.; - dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dziecko M. H. w wysokości 150 zł w miesiącu październiku 2007 r. W dniu 23 września 2009 r. do Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. wpłynął wniosek z Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w Ł. z dnia 4 września 2009r. o udostępnienie danych z informacją, że mąż B. H. – A. H. od dnia 8 marca 2007 r. jest zatrudniony w Wielkiej Brytanii i ubiega się o brytyjskie świadczenia rodzinne na dzieci M. H. i K. H. Z ww pisma wynikało także, iż w sprawie B. H. przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie od dnia 8 marca 2007 r. Wobec powyższego decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta uchylił decyzję z dnia [...] w całości w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W dniu 20 sierpnia 2013 r. do Centrum Świadczeń Socjalnych wpłynęła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] orzekająca o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] dotyczącej uchylenia w całości decyzji tego organu z dnia [...] W dniu 4 września 2013 r. do Centrum Świadczeń Socjalnych wpłynęło pismo z Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w Ł. z dnia 3 września 2013 r. informujące, iż przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w niniejszej sprawie mają zastosowanie od dnia 8 marca 2007 r. Nadto, iż przepisom o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego podlegają wszystkie świadczenia rodzinne na dzieci K. H. i M. H. Wobec powyższego, decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 104, art. 163 k.p.a., art. 1 ust. 3, art. 4, art. 5 ust. 2, art. 6, art. 8, art. 13, art. 14, art. 15a, art. 23, art. 23a ust. 2 i ust. 5 ustawy, § 3a uchwały Rady Miejskiej w Ł. z dnia 12 lipca 2006 r. Nr LXXII/1370/06 w sprawie podniesienia kwot niektórych dodatków do zasiłku rodzinnego (Dz.Urzędowy Woj. [...] Nr 306, poz. 2368 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2012 r., poz. 959), uchylił w całości decyzję własną z dnia [...]. Organ przywołał dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, iż stosownie do art. 23a ust. 5 ustawy, w przypadku gdy marszałek województwa, w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W odwołaniu od powyższej decyzji B. H. zarzuciła, iż błędnym jest oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnej informacji dotyczącej zastosowania przepisów o koordynacji. Wyjaśniła, iż na pismo Centrum Świadczeń Socjalnych z dnia 29 lipca 2013 r. Marszałek Województwa udzielił ogólnikowej informacji, że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie od dnia 7 marca 2007 r. Zdaniem strony ta dalece niekompletna odpowiedź z dnia 3 września 2013 r. wadliwie stanowiła podstawę uchylenia świadczenia. Nadto w piśmie tym zawarte są twierdzenia sprzeczne ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który stwierdził, iż przepisy o koordynacji zabezpieczenia społecznego nie mają zastosowania od dnia 8 marca 2007 r. czyli od dnia podjęcia przez A. H. pracy. Sąd uznał zaś, że datą prawidłową jest dzień 22 grudnia 2008 r. czyli dzień od kiedy świadczenia zostały faktycznie przyznane i taką datę należy stosować w sprawie. Strona zwróciła uwagę, iż w dniu 31 sierpnia 2009 r. do Regionalnego Centrum Polityki Społecznej wpłynęło pismo brytyjskiej instytucji do spraw świadczeń socjalnych, z którego wynika, że A. H. podjął zatrudnienie na terenie Wielkiej Brytanii od dnia 8 marca 2007 r. i od dnia 22 grudnia 2008 r. nabył prawo do ubiegania się o przyznanie świadczeń rodzinnych. Zdaniem strony z w/w pisma wynika, iż mąż podlega ustawodawstwu brytyjskiemu od dnia 22 grudnia 2008 r. i od tej daty, w oparciu o art. 21 ustawy, samorząd województwa realizuje zadania w zakresie świadczeń rodzinnych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Nadto zasiłków rodzinnych nie można uchylić z uwagi na treść art. 27 ust. 1 ustawy w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów faktycznych dziecka lub opiekunów prawnych dziecka do świadczeń rodzinnych. Świadczenia te wypłaca temu z rodziców, opiekunów faktycznych dziecka lub opiekunów prawnych dziecka, który pierwszy złożył wniosek. Wniosek taki mąż złożył w dniu 22 marca 2009 r. zatem dużo później niż strona wystąpiła z odpowiednim wnioskiem. Brak jest podstaw do zastosowania art. 23a ust. 5 ustawy a decyzji Prezydenta Miasta Ł. nie można uchylić na podstawie tej normy prawnej, ponieważ jest ona ostateczna. Ustawa ogranicza uchylanie decyzji ostatecznych do art. 32 ust. 1 ustawy. Z materiału dowodowego wynika, że brak jest jakichkolwiek podstaw wynikających z ustawy uzasadniających uchylenie świadczenia. Organ powołuje się także na art. 163 k.p.a., który jednak nie stanowi samodzielnej podstawy zmiany lub uchylenia decyzji. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wskazało, iż materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia organu I instancji są przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych i co ważne od dnia 1 maja 2004 r. tj. od chwili przystąpienia do UE z mocy Traktatu Akcesyjnego Polska jest związana przepisami prawa unijnego. Podkreślił, iż przyznanie świadczeń w oparciu o ustawę nie jest pozostawione uznaniu administracyjnemu, a wyłącznie uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w ustawie. Kryteria przyznawania świadczeń określone zostały przez ustawodawcę w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, zatem ani organ I instancji, ani organ odwoławczy nie są władne do przyznania świadczenia wbrew obowiązującym regułom prawnym. Dalej powtórzył stan faktyczny sprawy i ustalenia poczynione przez organ I instancji zaznaczając, iż przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w niniejszej sprawie mają zastosowanie od dnia 8 marca 2007 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. H. zarzuciła naruszenie art. 153 p.p.s.a., art. 23a ust. 2-6, art. 32 ust. 1 ustawy oraz art. 7, art. 71 Konstytucji RP i wniosła o uchylenie decyzji jako wydanej bez podstawy prawnej z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła argumenty odwołania podkreślając, iż sprawa w tym zakresie była już przedmiotem kontroli sądowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko uzasadnione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja organu II instancji, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, narusza prawo w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach. Przystępując do rozważań przypomnieć należy, iż przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] Nr [...], którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 1 ust. 3, art. 4, art. 5 ust. 2, art. 8, art. 23, art. 23a ustawy o świadczeniach rodzinnych, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] orzekającą o uchyleniu w całości decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Jako podstawę materialno prawną zaskarżonych rozstrzygnięć, organ I instancji wskazał przede wszystkim na przepis art. 23a ust. 2 i ust. 5 ustawy. Norma ta reguluje sytuacje, gdy członek rodziny osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami do marszałka województwa (ust.1). W przypadku wyjazdu członka rodziny do państwa, o którym mowa w ust. 1, po wydaniu przez organ właściwy decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, organ właściwy występuje do marszałka województwa o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (ust. 2). Z kolei stosownie do art. 23a ust. 5 ustawy, w przypadku gdy marszałek województwa, w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wskazać przy tym należy, iż uregulowań zawartych w art. 23a ustawy, co do zasady nie można zaliczyć do norm prawa materialnego. Przepis ten zawarty jest w rozdziale 6 ustawy "Postępowanie w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń rodzinnych", a w jego treści zawarte zostały reguły postępowania w sprawach świadczeń rodzinnych w przypadkach, gdy członek rodziny osoby uprawnionej przemieszcza się w obszarze Unii Europejskiej albo objętym Europejskim Obszarem Gospodarczym i podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Niemniej jednak należy wziąć pod uwagę, że norma prawna zawarta w treści ust. 5 art. 23a bezpośrednio wywiera skutki w sferze uprawnień do świadczenia rodzinnego, nakazuje bowiem uchylenie decyzji przyznającej świadczenie rodzinne, gdy zachodzi przypadek, do którego mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (vide wyrok NSA z dnia 26 lipca 2010 r., sygn.akt I OSK 477/10 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro więc norma art. 23a ust. 5 ustawy wywołuje opisane wyżej skutki dla strony w zakresie jej uprawnień o charakterze materialno prawnym, to nie powinna pozostać obojętna dla rozstrzygnięcia kwestia znaczenia zastosowanego przez ustawodawcę pojęcia "ustalenia podlegania ustawodawstwu". Odwołując się do orzecznictwa sądowego w tym przedmiocie, w ocenie sądu "ustalenie podlegania ustawodawstwu", o którym mowa w art. 23a ust. 5 ustawy należy rozumieć jako konieczność wskazania na przepis, który wyraźnie predestynuje pracownika przybywającego z innego Państwa Członkowskiego jako świadczeniobiorcę albo też jako konieczność wskazania aktu (rozstrzygnięcia, czynności) organu lub instytucji państwa obcego, która przyznała świadczenie zagraniczne wskutek skonkretyzowania takiego właśnie przepisu (vide: wyrok NSA z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 556/10 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezbędnym jest przy tym ustalenie, od kiedy w realiach danej sprawy wchodzą w grę przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Oceniając prawidłowość kwestionowanych obecnie rozstrzygnięć nie można jednak pominąć istotnej w sprawie okoliczności, którą przedmiotem zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. uczyniła skarżąca a mianowicie, że wyrokiem tutejszego sądu z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn.akt II SA/Łd 54/13 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie uchylenia w całości decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w sprawie przyznania, opisanych już na wstępie, świadczeń rodzinnych. Na skutek tegoż wyroku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] orzekło o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] dotyczącej uchylenia w całości decyzji tego organu z dnia[...] , a więc dotyczącej tych samych świadczeń, których dotyczy przedmiotowe postępowanie. Podkreślić należy, że kontrolowana obecnie decyzja organu I instancji z dnia [...] i decyzja z dnia [...] dotyczą uchylenia tej samej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]. Wskazane decyzje dotyczą niewątpliwie sprawy tożsamej przedmiotowo i podmiotowo. Co więcej, rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie jest skutkiem wyeliminowania w trybie nieważnościowym decyzji, która tę samą kwestię rozstrzygała uprzednio. Choć niewątpliwie sprawa rozpatrywana w trybie nadzwyczajnym jest inną sprawą niż ta rozpatrywana w trybie zwykłym to jednak, jeżeli w postępowaniu nadzwyczajnym wskazano na wadliwości kwalifikowane i w efekcie wyeliminowano w trybie nadzwyczajnym kontrolowaną decyzję jako naruszającą prawo, to kolejne rozstrzygnięcie w trybie zwykłym, w nie zmienionym stanie faktycznym i prawnym, winno uwzględniać ocenę prawną dokonaną w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym decyzji uprzedniej. Takaż ocena determinuje bowiem dalszy sposób postępowania w danej kwestii. Taka też sytuacja ma miejsce w okolicznościach przedmiotowej sprawy i w ocenie sądu rozpoznającego sprawę, ocena prawna wyrażona w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn.akt II SA/Łd 54/13 jest wiążąca z mocy art. 153 p.p.s.a. w niniejszej sprawie, zarówno dla organów jak i dla sądu. Przypomnieć w tym miejscu należy, że przepis art. 153 p.p.s.a. stanowi o tym, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Niezastosowanie się organu administracji publicznej do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania traktować trzeba jako naruszenie normy prawa materialnego. Uznanie określonej okoliczności, jej sprecyzowanie, jako element oceny stanu faktycznego nie może naruszać art. 153 p.p.s.a., normującego zasadę związania organu administracji oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w wyroku sądu administracyjnego. Ocena prawna wiąże w danej sprawie, natomiast związanie prawomocnym wyrokiem może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim rozstrzyga określoną kwestię prawną, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie (vide: wyrok NSA z dnia 20 lipca 2005 r., sygn.akt II GSK 104/05; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn.akt III SA/Po 1401/13; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 lipca 2013 r., sygn.akt II SA/Gd 347/13 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić przy tym należy, że ocena prawna wiąże nie tylko organy, ale i sąd ponownie rozpoznający sprawę. Związanie sądu, co wyraźnie akcentuje się nie tylko w orzecznictwie, ale i w piśmiennictwie, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R . Hauzera i prof. M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck, W-wa 2011, str. 544 i nast.). Uwzględniając powyższe, analiza kontrolowanych rozstrzygnięć wymagała stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji skupił się na wyliczeniu poszczególnych wydarzeń, które miały miejsce po wydaniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne i przywołał jedynie brzmienie art. 23a ustawy, bez wyjaśnienia jakie ma znaczenie dla podjętej decyzji. Z kolei organ odwoławczy uczynił podobnie, poświęcając jedynie więcej miejsca na ogólną charakterystykę świadczeń rodzinnych. Z uzasadnień obu zaskarżonych decyzji nie wynika jasno, jakimi przesłankami faktycznymi i prawnymi organy się kierowały, nie można bowiem za takie wskazanie uznać przytoczenia odpowiednich przepisów prawa bez nawiązania do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Co jednak w realiach niniejszej sprawy najważniejsze, żaden z organów administracji publicznej, pomimo wiedzy posiadanej z urzędu, nie uwzględnił faktu, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn.akt II SA/Łd 54/13 zajmował się kwestią daty, od której w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. A ustalenie sądu w tym zakresie jest o tyle ważne, iż zdaniem sądu, wiązało organy administracji publicznej orzekające w przedmiotowej sprawie. I wprawdzie nie jest to, klasyczne związanie oceną prawną i wskazaniami, o których stanowi przepis art. 153 p.p.s.a. jednakże, jak wywiedziono to wyżej, jest wiążące dla organu administracji. W niniejszej sprawie organy orzekały w postępowaniu zwykłym. Nie mamy zatem do czynienia z orzeczeniem wydanymi po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania po wyroku NSA, czy WSA. Niemniej nie budzi wątpliwości sądu, iż posiadając z urzędu wiedzę w powyższym zakresie, decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] i z dnia [...] Nr [...] znajdują się bowiem w aktach administracyjnych niniejszej sprawy, organy winny odnieść się do poglądów prawnych zwartych w powołanym orzeczeniu sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał natomiast w motywach wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn.akt II SA/Łd 54/13 na nietrafność wniosków organów, iż dzień 8 marca 2007 r. stanowi cezurę uprawnień dzieci strony skarżącej do świadczeń rodzinnych, wypłacanych przez polskie organy pomocowe. Sąd uznał, iż nie jest wystarczające ustalenie daty podjęcia zatrudnienia przez ojca w innym państwie członkowskim bez ustalenia, jakie świadczenia, w jakiej wysokości i w jakim okresie, pokrywającym się z okresami świadczeń wypłacanych Polsce na to samo dziecko uzyskiwał on w Wielkiej Brytanii. Sąd zwrócił uwagę, że z dokumentacji organu wynika, iż mąż skarżącej wprawdzie podjął zatrudnienie w dniu 8 marca 2007 r., ale dopiero w dniu 22 grudniu 2008 r., po trzech miesiącach od złożenia wniosku o ich przyznanie, nabył prawo do świadczeń rodzinnych. Okolicznością, na którą dodatkowo wskazywał sąd, a która i obecnie nie została wyjaśniona, był brak ustalenia, jakiego rodzaju świadczenia zostały przyznane mężowi skarżącej i wypłacone. Ustaleń w tym zakresie nie poczyniły organy administracji, które wydały zaskarżone aktualnie decyzje administracyjne. Tym samym za zasadny uznać należy zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 153 p.p.s.a. Niewątpliwie zaś, jak podnosi się to w piśmiennictwie, naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi, tak jak uczyniła to strona, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (vide: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., W-wa 2009, str. 404). Dodatkowo już wskazać należy, iż analogiczny pogląd wyraził już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 4 kwietnia 2014 r., sygn.akt II SA/Łd 1337/13 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) w podobnym stanie faktycznym i prawnym, wskazując na obowiązek badania i porównywania świadczeń, ich beneficjentów oraz okresu wypłaty przed zastosowaniem art. 23a ust. 5 ustawy, i uznając za co najmniej przedwczesne automatyczne uchylenie decyzji polskiego organu pomocowego tylko na podstawie informacji o zatrudnieniu ojca dziecka w innym państwie unijnym Zadaniem organu ponownie rozpoznającego sprawę będzie należyte wyjaśnienie okoliczności faktycznych, a następnie zastosowanie właściwych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, z uwzględnieniem wskazań zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku, dotyczących interpretacji pojęcia "podlegania ustawodawstwu państwa" jako przesłanki zastosowana art. 23a ust 5 ustawy. W tym stanie rzeczy, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. d.j.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło