II SA/Łd 778/11

Dnia 13 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska, Sędzia WSA Czesława Nowak – Kolczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011 roku przy udziale - sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. A., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, obejmującą należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpatrzeniu odwołania M. W. od decyzji Prezydenta Miasta B. znak: [...] z dnia [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności w wysokości 100 zł w lutym 2011 r. i 100 zł w marcu 2011 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Z akt sprawy wynika, iż wnioskiem z dnia 22 lutego 2011 r. M. W. wystąpił o zasiłek celowy na dożywianie w lutym i marcu 2011r. w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Organ pierwszej instancji – w oparciu o art. 3 ust. 4, art. 7 ust. 1, 4, 5, 6, 13, art. 8 ust. 1, ust. 3, art. 39, art. 106 ust. 1,3,4, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2009r., Nr 175, poz. 1362) oraz ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. z 2005 r. Nr 267, poz. 2255) - przyznał M. W. zasiłki celowe z przeznaczeniem na zakup żywności w wysokości po 100 zł w lutym i marcu 2011 r. Z uwagi na to, iż od lutego 2011 r. wstrzymano skarżącego zasiłek mieszkaniowy, dochód ten został potraktowany przez organ jako źródło utracone i przy rozpatrywaniu wniosku w lutym organ uwzględnił dochody rodziny z lutego 2011 r. Organ ustalił, że w lutym skarżący prowadził wspólne gospodarstwo domowe z K. S.. M. W. jest osobą chorą, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. W dniu 22 lutego 2011 r. utracił status osoby bezrobotnej. Z oświadczenia złożonego przez K. S. w dniu 14 marca 2011 r. wynika, że w lutym nie uzyskał żadnych dochodów. Dochodem rodziny skarżącego był zatem zasiłek dla bezrobotnych M. W. wypłacony w dniu 9 lutego 2011 r. za okres od 1 stycznia 2011 r. do 6 lutego 2011 r. w kwocie 137,80 zł. Organ wskazał też, że decyzją z dnia [...] przyznano skarżącemu zasiłek stały w lutym 2011 r. w wysokości 282,10 zł, na okres od marca 2011 r. do stycznia 2012 r. w wysokości 444 zł miesięcznie oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne w okresie od 22 lutego 2011 r. do 31 stycznia 2012 r. Decyzją z dnia [...] przyznano zasiłek okresowy od lutego 2011 r. do kwietnia 2011 r. (w lutym 141,05 zł, w marcu i kwietniu 2011 r. po 20 zł miesięcznie). Po uwzględnieniu w dochodzie rodziny zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 137,80 zł, zasiłku stałego 282,10 zł i zasiłku okresowego w kwocie 141,05 zł łączny dochód rodziny w lutym 2011 r. wyniósł 560,95 zł, tj. na osobę 280,48 zł. Zatem w ocenie organu rodzina spełnia przesłanki do uzyskania pomocy w formie zasiłku celowego na zakup żywności w marcu 2011 r. Dalej organ ustalił, że od marca 2011 r. M. W. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jako dochód uwzględniono zasiłek stały w kwocie 444 zł i zasiłek okresowy w kwocie 20 zł. Łączny dochód wynosi 464 zł. Organ stwierdził, że skarżący spełnia zatem przesłanki do przyznania pomocy na zakup żywności w marcu 2011 r. Organ wskazał, że wyznacznikami ustalenia wysokości zasiłku celowego są z jednej strony sytuacja skarżącego i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony możliwości finansowe organu pomocy społecznej. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący stwierdził, że decyzja jest niesłuszna i niesprawiedliwa. Od początku roku informował, że jest chory onkologicznie. Przyznane kwoty zasiłku są niższe niż średnia przypadająca w Ośrodku, pomimo, iż jego sytuacja zdrowotna i materialna jest bardzo trudna. Musi stosować bardzo drogą dietę i lekarstwa. Jego dochód to 464 zł w marcu i 280,48 zł w lutym. Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W ocenie Kolegium w sprawie nie jest wątpliwe, że M. W. spełnia kryterium ustawowe do przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Organ, uznając trudną sytuację skarżącego, przyznał mu w trybie programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" zasiłki celowe z przeznaczeniem na zakup żywności w kwotach: 100 zł w lutym i 100 zł w marcu 2011 r. W ocenie Kolegium Odwoławcze, zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Zebrany w sprawie materiał dowodowy zawiera wyjaśnienie motywów, jakimi kierował się organ przyznając pomoc. Kolegium wskazało także, że na realizację zadań własnych w 2011 r. Ośrodek dysponuje środkami z budżetu gminy w łącznej wysokości 1.400.000 zł, z tego kwota 1.000.000 zł to środki zabezpieczone na realizację programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Na realizację pozostałych świadczeń, pozostaje kwota 400.000 zł. Z tego w pierwszej kolejności zabezpieczono środki: na zdarzenia losowe - 20.000 zł, na koszty pogrzebów - 12.000 zł, na posiłki w szkołach, jadłodajni i ŚDS - 60.000 zł, na opał 259 000 zł. Na pozostałe zasiłki celowe pozostaje kwota 49.000 zł, co miesięcznie stanowi kwotę 4.083,33 zł. Plan na realizację programu, w ramach dotacji z budżetu państwa, ustalono na kwotę 862.677 zł, jednak nie ma na to zabezpieczenia finansowego. Do chwili wydania decyzji otrzymano środki w łącznej wysokości 287.559 zł, co stanowi 1/3 planu. W pierwszej kolejności zabezpieczono środki na wyżywienie (38.000 zł miesięcznie). Do dnia wydania decyzji nie zostało podpisane Porozumienie na realizację programu, a ustalony plan w ramach dotacji jest niższy od planu z 2010 r. o 469.996 zł. Ostatnia transza dotacji wpłynęła 23 marca 2011 r. w kwocie 143.780 zł i będzie przeznaczona na wypłaty w kolejnych miesiącach. Organ nadto zaakcentował, że skarżący w zasadzie systematycznie korzysta ze środków pomocy społecznej. W samym tylko marcu 2011 r. oprócz pomocy przyznanej niniejszą decyzją skarżący otrzymał jeszcze: zasiłek stały w wysokości 282,10 zł w lutym i w wysokości 444 zł miesięcznie na okres od marca 2011 r. do stycznia 2012 r. oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, zasiłek celowy na pokrycie kosztów zużycia gazu w wysokości 45,02 zł, zasiłek celowy na pokrycie kosztów zakupu leków i pokrycie kosztów badania w łącznej wysokości 93,02 zł, zasiłek okresowy w lutym w kwocie 141,05 zł i na okres od marca 201 r. do kwietnia 2011 r. po 20 zł miesięcznie. Dodatkowo Kolegium wskazało, iż z pisma Ośrodka z dnia 27 maja 2011 r. wynika, że w ramach realizacji programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", w marcu 2011 r. przyznano pomoc 341 osobom samotnym na łączną kwotę 34.940 zł. Średnia kwota zasiłku to kwota 102,46 zł. Skarżący otrzymał więc pomoc w granicach średniej wysokości kwoty przyznanych z programu zasiłków celowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. W. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie przed tutejszym Sądem stawił się pełnomocnik skarżącego, który oświadczył, że popiera skargę oraz wnosi o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, które nie zostały opłacone całości, ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym jej zarzutami i wnioskami oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził w zaskarżonej decyzji tego rodzaju uchybień, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o przyznaniu M. W. zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności w wysokości 100 zł w lutym i 100 zł w marcu 2011 roku. Podstawę prawną przyznania pomocy w formie zasiłku na dożywianie w niniejszej sprawie stanowią w szczególności przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005 roku o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259), zwanej dalej ustawą oraz wydane w oparciu o delegację ustawową art. 15 ustawy przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 roku w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. nr 25, poz. 186 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Jak również przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, które na mocy art. 7 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" mają odpowiednie zastosowanie w sprawach udzielania pomocy w zakresie dożywiania. Stosownie do art. 3 pkt 1 lit c powyższej ustawy, w ramach Programu realizowane są działania, dotyczące zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania osobom i rodzinom, znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Natomiast w myśl § 6 w/w rozporządzenia pomoc w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności ma postać zasiłku celowego. Podkreślić należy, iż przyznanie zasiłku celowego w zakresie dożywiania ma charakter uznaniowy, oznacza to, że przy spełnieniu przez wnioskodawcę formalnych przesłanek przyznania tego rodzaju pomocy, organ ma swobodę w podejmowaniu decyzji. Przepisy powołanych aktów w żaden sposób nie obligują organów do przyznania pomocy. Działanie w ramach uznania administracyjnego nakłada jednak na organy dodatkowe wymagania, bowiem działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza, iż organ administracji podejmuje w pełni dowolne decyzje. Obowiązany jest do załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków (art. 7 Kpa). Uznając konieczność udzielenia pomocy organ winien tym samym rozważyć wszelkie niezbędne do podjęcia prawidłowej decyzji okoliczności w ramach uznania administracyjnego. Przy podejmowaniu tego typu rozstrzygnięć organ zobligowany jest kierować się, w szczególności uzasadnionymi potrzebami wnioskodawcy, własnymi możliwościami finansowymi oraz celami pomocy społecznej (art. 3 ust. 1, 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej). Wszystko to ma na celu rozdzielenie funduszy, jakimi dysponuje właściwy organ w taki sposób, aby pomoc dotarła do wszystkich osób uprawnionych w formie i wysokości adekwatnej do zgłaszanych przez nie potrzeb i zasobów finansowych organów pomocy społecznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 2026/06, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 310865 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Gd 5/05, dostępny w Lex nr 299417). Analiza stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, prawidłowo ustalonego przez organy administracji, uzasadnia stwierdzenie, iż organy rozpoznając wniosek skarżącego w pełni zastosowały się do powyższych wytycznych. Konsekwencją powyższego było podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia. W ramach czynności postępowania organ ustalił, iż skarżący, który jest osobą chorą, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, w lutym prowadził wspólne gospodarstwo domowe z K. S., Organ doszedł do niewadliwego wniosku, iż po uwzględnieniu w dochodzie rodziny zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 137,80 zł, zasiłku stałego 282,10 zł i zasiłku okresowego w kwocie 141,05 zł łączny dochód rodziny w lutym 2011 r. wyniósł 560,95 zł, a więc na osobę 280,48 zł. Dalej organ ustalił, że od marca 2011 r. M. W. prowadził jednoosobowe gospodarstwo domowe i jako dochód skarżącego organ zaliczył zasiłek stały w kwocie 444 zł oraz zasiłek okresowy w kwocie 20 zł (łączny dochód skarżącego w marcu 2011r. wyniósł więc 464 zł). Niewątpliwie więc organ prawidłowo stwierdził, iż skarżący tak w lutym jak i w marcu 2011r. spełniał przesłanki do uzyskania pomocy w formie zasiłku celowego na zakup żywności. Sąd podziela stanowisko organu, obszernie uzasadnione w zaskarżonej decyzji, iż w świetle tak ustalonego stanu faktycznego strona skarżąca spełniła przesłanki do przyznania wnioskowanej pomocy i pomoc tą zasadnie otrzymała. Rozumie również, iż sytuacja skarżącego jest trudna, choruje na liczne schorzenia, nie pracuje zarobkowo, musi pokrywać bieżące wydatki na utrzymanie, leki, jednocześnie jednak dostrzega, iż z akt sprawy wynika, że skarżący nadto otrzymał następujące wsparcie z pomocy społecznej: zasiłek stały w wysokości 282,10 zł w lutym i w wysokości 444 zł miesięcznie na okres od marca 2011 r. do stycznia 2012 r. oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, zasiłek celowy na pokrycie kosztów zużycia gazu w wysokości 45,02 zł, zasiłek celowy na pokrycie kosztów zakupu leków i pokrycie kosztów badania w łącznej wysokości 93,02 zł, zasiłek okresowy w lutym w kwocie 141,05 zł i na okres od marca 201 r. do kwietnia 2011 r. po 20 zł miesięcznie. Sąd stwierdza również, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji nie zwarto rozważań tyczących możliwości finansowych tego ośrodka, które zważyły o wysokości zasiłków przyznanych skarżącemu. Jednakże zauważyć należy, iż uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie dokonał organ odwoławczy, który - przy rozpoznawaniu odwołania - miał na uwadze wyjaśnienia organu I instancji oraz przeanalizował sytuację strony w kontekście ogólnej liczy osób ubiegających się o pomoc i posiadanych środków finansowych. Należy tu podkreślić, iż organ II instancji uzasadniając zasadność utrzymania w mocy decyzji organu I instancji wyczerpująco wyjaśnił zarówno istotę przyznanej pomocy jak i warunki jej przyznania, przedstawił również liczby, które odzwierciedlały możliwości finansowe organów pomocy społecznej w granicach środków finansowych przeznaczonych na ten cel w budżecie gminy. Z powyższego wywieść z nich należy, iż skarżący nie był traktowany gorzej od innych wnioskodawców, przyznawana mu pomoc nie jest niższa niż pomoc udzielona pozostałym. Średni zasiłek celowy na zakup posiłków lub żywności przyznawany dla osób samotnie gospodarujących w ramach Programu w marcu 2011r. to kwota 102,46 zł (według wyjaśnień organu I instancji w marcu 2011 r. przyznano pomoc 341 osobom samotnym na łączną kwotę 34.940 zł ). W świetle powyższego uznać wypada, że pomoc przyznana skarżącemu w lutym i marcu 2011r. nie odbiega znacząco od średniej wysokości kwoty przyznanych z programu zasiłków celowych w rozważanym okresie. W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a przedstawiona przez organ argumentacja i wykładnia zastosowanych przepisów zasługują na aprobatę. Podnoszone w skardze zarzuty nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w świetle art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie nie zachodzą również przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). a.tp.