II SA/Łd 796/24
WyrokWSA w Łodzi2024-12-13
Skład orzekający: Michał Zbrojewski, Piotr Mikołajczyk, Tomasz Porczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia może obejmować wymogi dotyczące przyłączenia instalacji fotowoltaicznej do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, jeśli takie przyłącze stanowi odrębne przedsięwzięcie, nieobjęte wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budowa systemu fotowoltaicznego i budowa przyłącza do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego to odrębne przedsięwzięcia. Przyłącze do KSE nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów, a zatem nie może być przedmiotem postępowania środowiskowego wszczętego wnioskiem dotyczącym samej farmy fotowoltaicznej. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję oraz wadliwy punkt decyzji organu I instancji dotyczący przyłącza.Stan faktyczny
Spółka C. Sp. z o.o. uzyskała decyzję Wójta Gminy Widawa o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy farm fotowoltaicznych. Decyzja ta zawierała wymóg zaprojektowania przyłącza do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE) poza określonymi terenami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając, że przyłącze do KSE jest odrębnym przedsięwzięciem, nieobjętym wnioskiem i niepodlegającym ocenie środowiskowej w ramach tej sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu oraz punkt II.18 poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Widawa. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 grudnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) Protokolant Starszy specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2024 roku sprawy ze skargi C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 26 sierpnia 2024 roku znak: SKO.4161.13.24 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz punkt II.18 poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Widawa z dnia 7 maja 2024 roku, znak: RIK.6220.1.2022.KS; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu na rzecz strony skarżącej C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia 26 sierpnia 2024 r., znak SKO.4161.13.24 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: k.p.a.; art. 80 ust. 1, art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b, lit. c ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1094) – dalej: u.i.o.ś.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Widawa z dnia 7 maja 2024 r., znak RIK.6220.1.2022.KS o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie do [...] farm fotowoltaicznych o łącznej mocy do 21 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach o nr ew. [...], [...],[...],[...],[...],[...], obręb B., gm. B..
Uzasadniając Kolegium wskazało, że z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji inwestor – C. Spółka z o.o. z siedzibą w B. wystąpiła do Wójta Gminy B. w dniu 10 grudnia 2021 r. Z uwagi na fakt, iż zakres oddziaływania planowanej inwestycji na działki sąsiednie obejmuje również nieruchomości należące do Wójta Gminy B., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu postanowieniem z dnia 5 stycznia 2022 r., znak SKO.4192.353.21, wydanym na podstawie art. 26 § 2 w zw. z art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a., jako organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej wyznaczyło Wójta Gminy Widawa.
Z akt sprawy wynika nadto, że Wójt Gminy Widawa, uwzględniając uzyskaną w toku prowadzonego postępowania opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi z dnia 28 stycznia 2022 r., postanowieniem z dnia 28 lutego 2022 r. nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, określając zakres tego raportu. Jednocześnie postanowieniem z dnia 30 marca 2022 r. zawiesił postępowanie w sprawie, do czasu przedłożenia przez spółkę niezbędnej dokumentacji, które następnie podjął, postanowieniem z dnia 28 listopada 2023 r., wobec wykonania przez stronę nałożonego nań obowiązku. Sporządzony raport został przedstawiony do uzgodnienia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Łodzi, który postanowieniem z dnia 21 lutego 2024 r. uzgodnił pozytywnie warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia. W sprawie dochowano również przewidzianych prawem wymogów udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu.
Wskazaną wyżej decyzją z dnia 7 maja 2024 r. Wójt Gminy Widawa ustalił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, zawierając między innymi w pkt II.18 decyzji następujący wymóg: "przyłączenie instalacji fotowoltaicznej do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE) zaprojektować poza: a) terenami wymagającymi wycinki drzew i krzewów; b) terenami cieków wodnych i rowów melioracyjnych; c) obszarami wodno-błotnymi oraz innymi obszarami o płytkim zaleganiu wód podziemnych; d) obszarami leśnymi; e) obszarami objętymi ochroną, w tym strefami ochronnymi ujęć wód oraz obszarami ochronnymi wód śródlądowych; f) obszarami wymagającymi specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszarami Natura 2000, oraz pozostałymi formami ochrony przyrody; g) obszarami o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub/i archeologiczne".
Kwestionując powyższą decyzję w części, co do jej pkt II.18, spółka C. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, w którym zarzucała naruszenie:
- art. 71 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez objęcie zakresem przedmiotowym decyzji przyłączenia instalacji fotowoltaicznej do KSE, to jest odrębnego przedsięwzięcia, które nie należy do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko;
- art. 104 § 2 k.p.a. w zw. z art. 73 ust. 1 u.i.o.ś. oraz art. 6 i art. 7 k.p.a. poprzez orzeczenie ponad żądanie inwestora zawarte we wniosku o wydanie decyzji środowiskowej i nałożenie na spółkę obowiązku zaprojektowania przyłącza planowanej inwestycji do KSE, a tym samym naruszenie art. 8 § 1 k.p.a.
Z uwagi na powyższe skarżąca spółka wnosiła o uchylenie kwestionowanej decyzji w części, to jest w zakresie jej pkt. II.18.
Decyzją z dnia 26 sierpnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy kwestionowane odwołaniem rozstrzygnięcie I instancji w całości. W uzasadnieniu przywołało dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz wskazało na podstawę prawną podjętej w sprawie decyzji, to jest znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy u.i.o.ś. oraz powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r., w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 października 2023 r. Następnie dokonało szczegółowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału, w tym przedłożonych przez inwestora Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia, Raportu oddziaływania na środowisko oraz uzyskanych w toku postępowania uzgodnień i opinii, wywodząc końcowo, iż kwestionowane odwołaniem rozstrzygnięcie organu I instancji uznać należy za prawidłowe. Dalej, odnosząc się do spornej treści pkt II.18 decyzji środowiskowej Kolegium wskazało, iż zapis ten został uwzględniony w kwestionowanym rozstrzygnięciu, zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś., w ramach realizacji ciążącego na organie I obowiązku uwzględnienia, dokonanych w toku procedowania uzgodnień i opinii (art. 77 ust. 1 u.o.i.ś.), w tym wypadku uzgodnień z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Łodzi z dnia 21 lutego 2024 r. Kolegium podkreśliło, iż w przesłanym w toku prowadzonego postępowania odwoławczego, na jego żądanie, piśmie z dnia 5 lipca 2024 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Łodzi odnośnie motywów zawarcia spornego zapisu wyjaśnił, że: "Przyłącze do KSE jest istotnym elementem infrastruktury towarzyszącej, bez którego element produkcyjny, jakim jest instalacja fotowoltaiczna, traci rację bytu. Celem projektowanej instalacji fotowoltaicznej jest produkcja energii elektrycznej, którą należy w dalszej kolejności zadysponować, np. poprzez przekazanie jej do sieci elektroenergetycznej. Skarżony warunek jest wynikiem działań prewencyjnych, mających ustrzec środowisko przed nadmiernymi oddziaływaniami, gdyż Wnioskodawca nie miał możliwości na obecnym etapie określić dokładnego przebiegu linii łączącej projektowaną inwestycję z KSE. W ocenie tut. organu nieuprawnionym jest zatem zarzut dotyczący wyjścia przez organy poza SE, pozostawiając w tym zakresie dowolność Wnioskodawcy". Zdaniem Kolegium, przedstawione wyżej wyjaśnienia organu wyspecjalizowanego zasługują na uwzględnienie. Podkreślić bowiem należy, uwzględniając planowaną powierzchnię do zajęcia pod inwestycję (do 13,05 ha), że przedsięwzięcie to niewątpliwe zmieni dotychczasowy sposób wykorzystywania gruntów. To zaś czyni zasadnym takie jego umiejscowienie, które w jak najmniejszym stopniu ingerować będzie w zastany stan środowiska. Jak podkreśla się bowiem w doktrynie, w toku postępowania środowiskowego organ zobligowany jest do przeprowadzenia oceny wpływu konkretnego przedsięwzięcia na środowisko i w zależności od dokonanych ustaleń wydać odpowiednią do nich decyzję. W rozpoznawanej sprawie zarówno Wójt Gminy Widawa, jak i Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Łodzi, kierując się dbałością o środowisko, uznali za konieczne zawarcie spornego zapisu w decyzji, co zdaniem Kolegium uznać należy za prawidłowe.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi spółka C. zarzucała naruszenie:
- art. 71 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. poprzez przyjęcie, że przyłączenie instalacji fotowoltaicznej do KSE jest elementem infrastruktury towarzyszącej i jako takie należy do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, podczas gdy przedsięwzięcie polegające na budowie przyłącza instalacji fotowoltaicznej do KSE jest przedsięwzięciem odrębnym, od budowy farmy fotowoltaicznej i nie zostało wymienione przez ustawodawcę w powołanym wyżej rozporządzeniu;
- art. 104 § 2 k.p.a. w zw. z art. 73 ust. 1 u.i.o.ś. oraz art. 6 i art. 7 k.p.a. poprzez orzeczenie ponad żądanie inwestora zawarte we wniosku o wydanie decyzji środowiskowej i nałożenie na spółkę obowiązku zaprojektowania przyłącza planowanej inwestycji do KSE, w sytuacji, gdy przedmiotem wniosku była jedynie budowa farm fotowoltaicznych, bez przedmiotowej linii kablowej, tym samym naruszenie art. 8 § 1 k.p.a.
- art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ uznając, że przyłącze instalacji fotowoltaicznej do KSE wymaga uzyskania decyzji środowiskowej;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wadliwe uznanie, że decyzja organu I instancji w kwestionowanej części odpowiada prawu i jej utrzymanie w mocy w całości, w sytuacji gdy zachodziły przesłanki do jej uchylenia w żądanym przez spółkę zakresie.
Z uwagi na powyższe strona wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w zakresie jej pkt II.18. Wnosiła także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi strona podnosiła, iż możliwe rozwiązania w zakresie podłączenia planowanej inwestycji do KSE przedstawiła w przedłożonym raporcie oddziaływania na środowisko. Zgodnie z zawartymi tam informacjami, inwestor rozważa podłączenie do linii średniego i/lub wysokiego napięcia bądź też do najbliższej stacji GPZ. Wygenerowana energia dostarczana będzie do sieci poprzez stacje transformatorowe oraz linie SN i/lub WN. Przy czym punkt wpięcia do sieci, jak i projekt przyłącza energetycznego będzie uzależniony od warunków wydanych przez lokalnego operatora. Spółka podkreśliła, budowa systemu fotowoltaicznego, na który składają się panele fotowoltaiczne i cały osprzęt niezbędny do przetwarzania prądu zmiennego na prąd stały, nie jest tożsama i pod strony środowiskowej powiązana z budowa i utrzymywaniem przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej. Czy innym jest produkcja energii elektrycznej, a czym innym jej przesyłanie. Co więcej, przedsięwzięcie polegające na budowie przyłącza energetycznego do KSE, które będzie realizowane w oparciu o odrębną decyzję lokalizacyjną, nie stanowi z woli ustawodawcy przedsięwzięć mogących zawsze czy tez potencjalnie oddziaływać na środowisko, gdyż jak wynika z § 2 ust. 1 pkt 6 w/w rozporządzenia z 2019 r. do takowych zaliczono napowietrzne linie elektroenergetyczne o napięciu znamionowym nie mniejszym niż 220 kV i długości niemniejszej niż 15 km. Wobec powyższego brak było podstaw do objęcia postanowieniami decyzji przedsięwzięcia dotyczącego przyłącza do KSE, które co należy podkreślić nie było objęte wnioskiem spółki z dnia 10 grudnia 2021 r. W dalszej części uzasadnienia spółka przedstawiła argumentację na okoliczność wywodzonych zarzutów, co do naruszenia wskazanych w skardze przepisów proceduralnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują̨ wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią̨ inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postepowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć́ istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przedmiotem skargi C. Spółka z o.o. z siedzibą w B. (dalej: spółka; inwestor) uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 26 sierpnia 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Widawa z dnia 7 maja 2024 r. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie do [...] farm fotowoltaicznych o łącznej mocy do 21 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach o nr ew. [...], [...],[...],[...],[...],[...], obręb B., gm. B..
Wskazać w tym miejscu należy, iż wniesionym w dniu 24 maja 2024 r. odwołaniem skarżąca spółka kwestionowała decyzję organu I instancji jedynie w części, to jest co do jej pkt II.18, określającego wymogi środowiskowe dla realizacji przyłącza planowanej instalacji fotowoltaicznej do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE). Tym samym, pomimo treści objętego przedmiotową skargą rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 26 sierpnia 2024 r. "utrzymującego zaskarżoną decyzję w mocy", stwierdzić należy, iż wydana w I instancji decyzja Wójta Gminy Widawa z dnia 7 maja 2024 r., w części niezaskarżonej przez spółkę jest decyzją ostateczną.
Podstawę prawną podjęcia kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1094) – dalej: u.i.o.ś., w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 października 2023 r. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1980) do spraw prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, z wyjątkiem przepisów art. 61 ust. 1, art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 82 ust. 1 oraz art. 86f ust. 2 i 4 ustawy zmienianej w art. 1, które stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz stosuje się przepisy art. 86f ust. 1a, 2a i 8 ustawy zmienianej w art. 1. W rozpoznawanej sprawie wszczęcie postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia nastąpiło na wniosek skarżącej spółki z dnia 10 grudnia 2021 r. i nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie znowelizowanych przepisów u.i.o.ś.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 u.i.o.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Stosownie zaś do art. 71 ust. 2 ustawy uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia (art. 73 ust. 1 u.i.o.ś.), a organy właściwe do jej wydania określa przepis art. 75 ustawy. Podjęcie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia wymaga uprzedniego dokonania przez organ właściwy do jej wydania, uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 u.i.o.ś. Jednocześnie przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zobligowany jest do zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, na zasadach określonych w dziale III ustawy (art. 79 ust. 1 u.i.o.ś.). Organ właściwy wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Treść decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak i zakres jej uzasadnienia określają przepisy art. 82 i art. 85 ust. 2 u.i.o.ś.
Jak już wcześniej wskazano wnioskiem z dnia 10 grudnia 2021 r. skarżąca spółka zainicjowała postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na budowie do [...] farm fotowoltaicznych o łącznej mocy do 21 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na wskazanych we wniosku działkach ewidencyjnych, o powierzchni inwestycyjnej, zgodnie z deklaracją inwestora, wynoszącej ok. 13,05 ha. Wobec powyższego planowana przez spółkę inwestycja niewątpliwie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839) – dalej: rozporządzenie z 2019 r.; w znajdującym zastosowanie w sprawie brzmieniu obowiązującym do dnia 12 września 2023 r. - zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi, lub magazynowa, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a (to jest na obszarach nieobjętych formami ochrony przyrody lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - uwaga Sądu). W konsekwencji, stosownie do treści powołanego wyżej art. 72 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. realizacja planowanego przedsięwzięcia wymagała uprzedniego uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co nie jest kwestionowane przez stronę skarżącą.
Kwestią sporną pomiędzy stronami postępowania pozostaje natomiast dopuszczalność zawarcia w kwestionowanej skargą decyzji, w zakresie jej pkt II.18, określonych wymogów środowiskowych dla realizacji przyłącza planowanej instalacji fotowoltaicznej do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE), które to przyłącze, jak podnosi strona skarżąca stanowi przedsięwzięcie odrębne względem planowanej przez nią inwestycji, nie zostało objęte jej wnioskiem z dnia 10 grudnia 2021 r., jak również nie jest zaliczane do żadnego z przedsięwzięć wymienionych w przywołanym wcześniej rozporządzeniu z 2019 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, odwołując się do dokonanych w toku postępowania przed organem I instancji uzgodnień z organem wyspecjalizowanym – Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Łodzi (postanowienie z dnia 21 lutego 2024 r.), jak i przedłożonych przez ten organ wyjaśnień w toku postępowania między instancyjnego (pismo z dnia 5 lipca 2024 r.) wskazuje natomiast, iż mając na uwadze deklarowaną przez inwestora do zajęcia powierzchnię gruntów pod planowaną inwestycję (do 13,05 ha), jak również brak możliwości określenia przez inwestora, na obecnym etapie inwestycyjnym, dokładnego przebiegu linii łączącej projektowaną inwestycję z KSE, stanowiącej istotny element infrastruktury towarzyszącej tej inwestycji, kwestionowany warunek, zawarty w pkt II.18 decyzji organu I instancji, postrzegać należy jako działanie prewencyjne, mające na celu ustrzeżenie środowiska przed nadmiernymi oddziaływaniami.
Mając na uwadze tak zakreśloną oś sporu, Sąd rozpoznający niniejszą skargę podziela stanowisko skarżącej spółki, iż budowa systemu fotowoltaicznego, obejmującego między innymi panele fotowoltaiczne i cały osprzęt związany z przetwarzaniem prądu stałego na prąd zmienny, nie jest tożsama i od strony środowiskowej powiązana z budową i utrzymywaniem przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej. Czym innym jest bowiem produkcja energii, wytwarzanej przez system paneli fotowoltaicznych, a czym innym jej przesyłanie do KSE. Kwestia przyłączenia instalacji fotowoltaicznej do sieci energetycznej i miejsca, w którym to nastąpi nie może być przedmiotem postępowania środowiskowego, gdyż tego rodzaju przedsięwzięcie nie jest kwalifikowane do przedsięwzięć mogących potencjalnie lub znacząco oddziaływać na środowisko. Jak wynika bowiem z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia z 2019 r. za przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko uznaje się tylko napowietrzne linie elektroenergetyczne o napięciu znamionowym nie mniejszym niż 220 kV i długości nie mniejszej niż 15 km. Zaznaczyć również należy, że do budowy przyłączy elektroenergetycznych, co do zasady stosuje się przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 266) – dalej: P.e., co wynika zarówno z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (art. 29a ust. 2), jak i przepisów szczególnych zawartych w ustawie z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (art. 1 ust. 3), regulującej m.in. zasady i warunki wykonywania działalności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii jakim niewątpliwie jest elektrownia fotowoltaiczna. Zgodnie z art. 7 ust. 1 P.e. przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii jest obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci, jeżeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania tych paliw lub energii, a żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru (...). Budowę i rozbudowę odcinków sieci służących do przyłączenia instalacji należących do podmiotów ubiegających się o przyłączenie do sieci, co do zasady zapewnia przedsiębiorstwo energetyczne, o którym mowa w ust. 1, umożliwiając ich wykonanie zgodnie z zasadami konkurencji także innym przedsiębiorcom zatrudniającym pracowników o odpowiednich kwalifikacjach i doświadczeniu w tym zakresie (art. 7 ust. 6 P.e.). Co prawda na mocy nowelizacji przepisów P.e., dokonanej w grudniu 2022 r., ustawodawca dodał przepis w art. 7 ust. 9a wprowadzający możliwość zapewnienia, przez podmiot ubiegający się o przyłączenie, budowy i rozbudowy odcinków sieci służących do przyłączenia instalacji należących do podmiotu ubiegającego się o przyłączenie do sieci, w uzgodnieniu z przedsiębiorstwem energetycznym, jednakże jak wynika z uzasadnienia projektu wprowadzonych zmian (druk sejmowy IX.2804), miało to na celu wyeliminowanie ewentualnych opóźnień takiej rozbudowy. Należy również nadmienić, że złożony przez stronę skarżącą w dniu 10 grudnia 2021 r. wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji nie obejmował budowy odpowiednich urządzeń infrastruktury przyłączeniowej średniego lub wysokiego napięcia. Ewentualnie, w przypadku konieczności uzyskania takiej decyzji dla przyłącza inwestycji do KSE kwestia ta podlegać będzie rozstrzygnięciu w odrębnym postępowaniu administracyjnym.
Reasumując, w ocenie Sądu kwestionowany przez skarżącą spółkę pkt II.18 wydanej w sprawie decyzji środowiskowej, określający środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przyszłego przyłącza planowanej przez inwestora inwestycji do KSE, oparty de facto jedynie na stanowisku organu uzgadniającego – Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi, nie znajduje podstaw w źródłach obowiązującego prawa. Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że pozytywne postanowienie organu uzgadniającego, którego dotyczą art. 80 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 77 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś., nie ma charakteru wiążącego, a sam fakt sprzeczności decyzji środowiskowej z takim uzgodnieniem nie świadczy o wadliwości decyzji środowiskowej (por. wyroki NSA wyroki z 1 lipca 2016 r., II OSK 339/15; z 10 listopada 2016 r., II OSK 1784/15; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sytuacji organ występujący o uzgodnienie powinien za każdym razem dokonywać weryfikacji stanowiska organu współdziałającego, gdyż to on ponosi ostateczną odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania, zatem również za warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji środowiskowej (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 5 grudnia 2017 r., II SA/Rz 958/17; wyrok WSA w Poznaniu z 27 lutego 2014 r., IV SA/Po 717/13; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w części dotyczącej spornego pkt II.18, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ograniczyło się jedynie do zacytowania treści złożonych na tę okoliczność wyjaśnień Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi z dnia 5 lipca 2024 r. oraz stwierdzenia, iż z uwagi na powierzchnię planowanego przez inwestora przedsięwzięcia, jak i niewątpliwą zmianę dotychczasowego sposobu wykorzystywani gruntów przeznaczonych pod jego realizację, czyni zasadnym takie jego umiejscowienie, które w jak najmniejszym stopniu ingerować będzie w zastany stan środowiska. Tym samym zdaniem Kolegium, kierując się dbałością o środowisko zawarcie spornego zapisu w decyzji uznać należy za prawidłowe. Nie kwestionując stanowiska organu, co do konieczności uwzględnienia przy wydawaniu decyzji środowiskowej charakteru planowanego przedsięwzięcia, jego rozmiarów, jak i jego wpływu na środowisko zaznaczyć należy, iż przedstawiona w tym zakresie argumentacja odnosi się de facto do planowanego przez inwestora, określonego we wniosku z dnia 10 grudnia 2021 r., przedsięwzięcia polegającego na budowie do [...] farm fotowoltaicznych o łącznej mocy do 21 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. Określone dla tej inwestycji, decyzją ostateczną, warunki środowiskowe nie są zaś przez skarżącą spółkę kwestionowane. Sporną kwestią, co jeszcze raz należy podkreślić pozostaje zasadność określenia w prowadzonym postępowaniu, wszczętym na wniosek spółki z dnia 10 grudnia 2021 r., warunków środowiskowych dla odrębnego przedsięwzięcia (przyłącza planowanej przez inwestora inwestycji do KSE), nie objętego w/w wnioskiem. Wbrew stanowisku Kolegium dla uzasadnienia zawarcia w decyzji spornego zapisu nie jest wystarczające powołanie się działania prewencyjne, mające na celu ustrzec środowisko przed nadmiernymi oddziaływaniami, gdyż sama potencjalność znaczącego odziaływania na środowisko przyszłego odrębnego przedsięwzięcia nie może oznaczać automatycznego stosowania instrumentów prawnych wynikających z zasady przezorności uregulowanej w art. 6 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 54). Wobec powyższego, w ocenie Sądu procedujące w sprawie organy, wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji winny pominąć dokonane uzgodnienie z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Łodzi w części objętej spornym pkt II.18 decyzji, wskazując w tym zakresie na wadliwość stanowiska organu współdziałającego, polegającą na braku podstaw prawnych do określenia w ramach prowadzonego postępowania, wszczętego na wniosek spółki z dnia 10 grudnia 2021 r., określonych wymogów środowiskowych dla realizacji odrębnej, nie objętej wnioskiem strony inwestycji - przyłącza planowanej do realizacji instalacji fotowoltaicznej do KSE.
Stąd też zarzuty skargi, co do naruszenia: art. 71 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia z 2019 r.; art. 104 § 2 k.p.a. w zw. z art. 73 ust. 1 u.i.o.ś.; art. 6 i art. 7 k.p.a. oraz art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. uznać należało za uzasadnione.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz pkt II.18. poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Widawa z dnia 7 maja 2024 r. (pkt 1 wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku).
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło