II SA/Łd 803/02

Dnia 6 sierpnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, Sędziowie : Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), p.o. Sędziego WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy ogrodzenia wewnętrznego oddala skargę. - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak:[...]) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], Nr [...] (znak:[...]) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ogrodzenia przebiegającego nad studnią w granicy działek o nr ewid. [...] stanowiącej własność J. K. i nr ewid. [...] będącej własnością J. K. w C. przy ul. A. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] na przyległych działkach stwierdził, iż w granicy działek znajduje się studnia kopana z kręgów betonowych nakryta betonową nastudzienną oraz zdemontowanym urządzeniem do czerpania wody. Za studnią założony jest, przez J. K. płot drewniany na długości 2,5 m i wysokości 1,8 m. Ustalono również, że studnia stanowi współwłasność i została wybudowana w 1945 roku, nie jest użytkowana od 20 lat, czyli od czasu kiedy wybudowano wodociąg. Zgodnie z przepisem art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), na wykonanie ogrodzenia granicznego nie jest wymagane pozwolenie na budowę, jak również zgłoszenie zamiaru jego wykonania właściwemu organowi, stąd nie znaleziono w rozpatrywanej sprawie podstaw do interwencji w oparciu o przepisy prawa budowlanego. Ewentualny spór dotyczący studni będącej współwłasnością jest urządzeniem granicznym służącym do wspólnego użytku sąsiadów może być rozpatrywany na gruncie przepisów prawa cywilnego. Z tych względów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. umorzył postępowanie administracyjne. W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. podał, iż studnia jako obiekt budowlany zgodnie z unormowaniem art. 5 ust. 1 pkt 6 powinna być użytkowana i utrzymywana zgodnie z przepisami w sposób zapewniający m. in. ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Ochrona ta obejmuje także ochronę przed pozbawieniem możliwości korzystania z wody. Wobec czego wniósł o uchylenie decyzji i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach wyjaśnił, iż zgodnie z brzmieniem art. 30 prawa budowlanego, fragment ogrodzenia nad i w obrębie studni kopanej nie podlega regulacjom tegoż prawa. Dlatego organ nie miał podstaw do załatwienia sprawy zgodnie z oczekiwaniem J. K. Zgodzić się należy ze stanowiskiem odwołującego się, iż współwłaściciele studni zobowiązani są do utrzymywania jej w należytym stanie technicznym i estetycznym (art. 61 prawa budowlanego), ale ten aspekt nie jest przedmiotem postępowania. Reasumując, organ uznał, iż brak jest w prawie materialnym podstaw prawnych do działania organów nadzoru budowlanego w sprawie, prowadzone postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Zasadne więc było umorzenie postępowania, jak to uczynił organ I instancji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] jako niezgodnej z prawem. W motywach skargi opisał dotychczasowy przebieg postępowania i podał, iż organ II instancji w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że studnia znajduje się w złym stanie technicznym, co obliguje organ do zastosowania normy przewidzianej w art. 66 prawa budowlanego. Zdaniem skarżącego organ powinien zająć stanowisko w stosunku do studni obejmując wszystkie zagadnienia, w tym również wynikające z treści art. 61 i 66 prawa budowlanego, co doprowadziłoby studnię do stanu używalności i zapewniło korzystanie z wody. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu kontestowanego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala. W ocenie składu orzekającego, organ prowadzący postępowanie nie naruszył unormowania prawa materialnego ani reguł procedury administracyjnej, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kontestowanego aktu. W stanie faktycznym sprawy organ umorzył postępowanie w przedmiocie robót budowlanych związanych z budową przez J. K. fragmentu ogrodzenia usytuowanego w granicy działek, w wyniku którego strona skarżąca została pozbawiona dostępu do istniejącej studni kopanej. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 105 § 1 kpa, który stanowi, iż gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Bezprzedmiotowość zachodzi, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Zgodnie z unormowaniem art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30. Przepis art. 29 określa rodzaje obiektów, na które nie jest konieczne uzyskanie pozwolenia na budowę. Wśród tych obiektów znajduje się ogrodzenie (art. 29 ust. 1 pkt 7 prawa budowlanego). Powyższy przepis należy zawsze rozpatrywać z uwzględnieniem treści art. 30 prawa budowlanego. Po myśli unormowania art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m. Przedmiotowa sprawa dotyczy ogrodzenia wybudowanego w granicy dwóch działek. Z brzmienia zacytowanych przepisów bezspornie wynika, iż wzniesienie ogrodzenia przez J. K. nie wymagało ani uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, ani nie było konieczne wcześniejsze zgłoszenie zamiaru budowy właściwemu organowi. Przedstawiony pogląd znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2001 r., II SA/Po 936/00, nie publ.; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2001 r., IV SA 1331/00, nie publ.; wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2000 r., II SA/Ka 2170/98, nie publ.). Dlatego organ, zasadnie ocenił, iż postępowanie administracyjne w sprawie budowy ogrodzenia jest bezprzedmiotowe. W skardze, jak i wcześniej w trakcie postępowania administracyjnego J. K. domagał się ochrony prawnej przed pozbawieniem go możliwości korzystania ze studni. Studnia będąca współwłasnością służy do wspólnego użytku J. K., jak i J. K. Ewentualne kwestie dotyczące sposobu użytkowania przedmiotu współwłasności należą do materii prawa cywilnego i mogą być dochodzone na drodze powództwa przed sądem powszechnym. Zgodzić się więc należy z tezą wyroku NSA z dnia 22 maja 2001 r., sygn. akt: II SA 1223/00 (Lex Nr 75528), iż postępowanie w sprawie należącej do kognicji sądu powszechnego, jako sprawa cywilna, sprawia, iż postępowanie wszczęte przed organem administracji, jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa. Konkludując, wyjaśnić należy, iż w sprawie nie doszło do naruszenia reguł postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko bowiem takie stwierdzenie uzasadniałoby uchylenie kontestowanych decyzji. W tak ustalonym stanie Sąd, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.