II SA/Łd 808/25

Dnia 11 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek–Krzywicka Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Porczyński (spr.) Sędzia WSA Michał Zbrojewski Protokolant Asystent sędziego Tomasz Stańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2026 roku sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2025 roku nr SKO.4173.30.2025 w przedmiocie stwierdzenia wystąpienia zmiany stanu wody na działkach i nakazu wykonania urządzeń zapobiegających powstawaniu szkód 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z dnia 14 maja 2025 roku, znak: IR.6331.1.2022.KB; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego J. G. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia 19 sierpnia 2025 r. nr SKO.4173.30.2025 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) – dalej: k.p.a.; art 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 960) -dalej: p.w.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z dnia 14 maja 2025 r., znak: IR.6331.1.2022.KB orzekają o: 1) stwierdzeniu wystąpienia zmiany stanu wody na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obręb R., szkodliwie oddziałującej na grunty sąsiednie, to jest na obszar działek nr [...],[...],[...],[...],[...] obręb R.; 2) nakazaniu właścicielom działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obręb R. wykonanie urządzeń zapobiegających powstawaniu szkód na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...] obręb R., poprzez budowę na każdej z ww. posesji systemu zbierającego wody opadowe odprowadzane z dachu budynku mieszkalnego do szczelnego naziemnego zbiornika retencyjnego o pojemności minimum 2,0 m3, w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Z dokonanych w sprawie, istotnych dla jej rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych wynika, że postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie wszczęte zostało zawiadomieniem z dnia 11 kwietnia 2022 r., na wniosek z dnia 23 marca 2022 r. złożony przez: J.G. - zamieszkałego w R. przy ul. [...], K.Ś. – zamieszkałego w R. Przy ul. [...], A. M. – właściciela działki ew. nr [...]; P.M. – właściciela działki ew. nr [...]. W ww. piśmie wnioskodawcy wskazywali na istniejący co najmniej od 2007 r. problem zalewania w okresie wiosennym i jesiennym wodami opadowymi oraz roztopowymi drogi gminnej – ul. [...] w R. (działka ew. nr [...]), czyniąc ją nieprzejezdną. Dalej wskazywali, że sytuacja na gruncie uległa pogorszeniu w latach 2010/2011 kiedy to ówcześni właściciele działek po obu stronach drogi dokonali wyniesienia terenu znacznie ponad poziom ulicy, co prowadziło do zalewania nie tylko drogi ale także nieruchomości wnioskodawców. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, ostateczną decyzją Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z dnia 22 kwietnia 2011 r., znak IR.6331.2.11.2011.KP nakazano wyrównanie wyniesionych terenów zgodnie z naturalnym spadkiem terenu i na wysokości naturalnej rzędnej terenu (co najmniej 20 cm niższej od powierzchni ul. [...]). Ww. decyzja została wykonana, nawiezione masy ziemi rozplantowano na terenie, a jej nadmiar wywieziono. Wnioskodawcy wskazywali nadto, że odpowiednio w roku 2018 oraz w roku 2021, po stronach wschodniej i zachodniej ul. [...] rozpoczęto budowę osiedli mieszkaniowych, oznaczanych dalej jako osiedle nr 1 (działki ew. nr [...],[...],[...],[...] i [...] i [...]) i osiedle nr 2 (ew. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]). Zdaniem wnioskodawców dokonane przez właścicieli nowopowstałych, zabudowanych działek ewidencyjnych wyniesienia poziomu terenów ze spadkiem ukierunkowanym na ul. [...], prowadzą do nieprzejezdności drogi gminnej oraz systematycznego zalewania ich działek. W treści ww. pisma wnioskodawcy wskazywali nadto na konieczność wykonania kompleksowych robót związanych z wykonaniem urządzeń służących odprowadzeniem wód zarówno z ich działek, jak i drogi gminnej ul. [...]. Z akt sprawy wynika również, że na potrzeby prowadzonego postępowania, na zlecenie organu I instancji sporządzone zostały dwie opinie biegłych. Pierwsza z dnia 2 sierpnia 2022 r., nr [...], autorstwa dr hab. inż. B.R. - specjalisty z zakresu hydrologii, hydrogeologii oraz zmian stosunków wodnych; oraz kolejna z października 2024 r. autorstwa dr. T.N. – geologa, biegłego sądowego w zakresie hydrologii i stosunków wodnych i dr. D.J. specjalisty z zakresu hydrologii. We wnioskach pierwszej z wskazanych opinii, dopuszczonej jako dowód w sprawie postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2022 r., jej autor wskazywał, że obserwacje poczynione podczas oględzin w terenie w dniu 6 maja 2022 r. potwierdziły sztuczne podniesienie powierzchni terenu na działkach ew. nr [...],[...],[...],[...] i [...] i [...], które spowodowało częściowe zablokowanie spływu wód opadowych, ograniczenie odpływu dla wód napływających z kierunku północnego i zachodniego i wydłużone stagnowanie tej wody na działkach wnioskodawców postępowania. Jednocześnie całkowicie zniszczona została hydrologiczna funkcja ww. działek ew., które wcześniej stanowiły zawilgocony obszar odbierający wody z okolicznych terenów, pełniący naturalną funkcję retencyjną "wilgotnych łąk". Zdaniem biegłego, powyższe działania szkodliwie wpływają na działki ew. nr [...],[...],[...],[...],[...] powodując szkody materialne i okresowe wyłączenie części działek z użytkowania, a co za tym idzie stanowią zmianę stosunków wodnych ze szkodą dla ww. działek w rozumieniu art. 234 p.w. Natomiast odnośnie, co do działek ew. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] biegły nie stwierdził zmian w ukształtowaniu i użytkowaniu terenu, które wpłynęłyby w znaczący sposób na kierunek i natężenie odpływu wody z otaczającego obszaru skutkujących zmianą stosunków wodnych, która powodowałaby szkody dla działek nr [...], [...],[...], [...] i [...] w rozumieniu art. 234 p.w. Zdaniem biegłego, stwierdzona zmiana stanu wody na gruncie przyczyniła się do wyraźnego pogorszenia naturalnie trudnych warunków hydrologicznych omawianego obszaru, tj. częstszego zalewania, wyższego poziomu płytkich wód podziemnych i dłuższego stagnowania wody niż miało to miejsce przed wprowadzeniem zmian ukształtowania terenu. Warunki przyrodnicze analizowanego obszaru nie sprzyjają bowiem infiltracji i szybkiemu odpływowi wody, a sieć rowów odwadniających nie jest doprowadzona w bezpośrednie sąsiedztwo działek stron postępowania. Podsumowując, biegły ocenił, iż nie jest zasadny wariant przywrócenia do stanu poprzedniego, który obejmowałby usunięcie istniejącego zagospodarowania terenu na działkach nr [...],[...],[...],[...] i [...], [...]. Jest to zresztą w praktyce nierealne. Z kolei ze względu na niewielkie zróżnicowanie topografii omawianego obszaru, brak rowów melioracyjnych w bezpośrednim sąsiedztwie działek stron postępowania i płytkie występowanie zwierciadła wód gruntowych, koncepcja poprawy stosunków wodnych i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom musi wykraczać poza działki stron postępowania. Poprawa warunków hydrologicznych może bowiem zostać dokonana tylko kompleksowo dla całej okolicy, niemożliwe jest jej wykonanie tylko ściśle w granicach wybranych działek. W związku z powyższym biegły zaproponował dwa odrębne warianty rozwiązań, które obejmują wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom: odprowadzenie wody rowem wzdłuż ul. [...], po zachodniej stronie osiedla nr 1 na południe do rowu wzdłuż ul. [...]; lub też odprowadzenie wody rowem wzdłuż ul. [...], po wschodniej stronie osiedla nr 1 i dalej, po wschodniej stronie działek [...] i [...]- i dalej na północ aż do rowu widocznego na Ryc. 3, pry czym drugi wariant wymagałby pogłębienia i sprawdzenia spadku całego rowu, który miałby być odbiornikiem wód. W uzupełnieniu ww. opinii biegły wyjaśnił, że przedmiotem opracowania jest kwestia zmian stanu wody na działkach ew. [...],[...],[...],[...] i [...], [...], [...] i [...] w R. i szkodliwości tej zmiany dla gruntów sąsiednich, tj. działek [...],[...],[...],[...],[...], na podstawie art 234 Prawa wodnego. Właściciel działki [...] (Gmina Aleksandrów Łódzki) nie jest stroną postępowania, zatem formalnie nie mogą być w stosunku do tej działki podejmowane decyzje dotyczące stwierdzenia szkodliwości zmian stosunków wodnych. Zagadnienia związane z rozszerzeniem postępowania o kolejne działki są bowiem procedowane przez organ prowadzący postępowanie, nie przez biegłego. Jednocześnie biegły zdecydowanie poparł prośby wnioskodawców o systemowe rozwiązanie problemu z udziałem Gminy Aleksandrów Łódzki. W jego ocenie zezwalanie na dogęszczanie zabudowy powinno wiązać się z przygotowaniem dla mieszkańców odpowiedniej infrastruktury, w tym zadbanie o możliwość odprowadzania lub retencjonowania wód deszczowych, szczególnie w terenach płaskich o słabej przepuszczalności gruntów. Końcowo biegły wskazał, iż bieżące postępowanie można i warto zakończyć ugodą stron na zasadzie art. 235 Prawa wodnego. W oparciu o powyższą opinię, decyzją z dnia 28 lutego 2023 r. Burmistrz Aleksandrowa Łódzkiego 1) stwierdził wystąpienie zmiany stanu wody na działkach nr [...],[...],[...],[...] i [...] i [...], szkodliwie oddziałującej na grunty sąsiednie, czyli na obszar działek nr [...], [...],[...], [...] i [...], obręb R., 2) stwierdził, że istnieją dowody i przesłanki do uznania, że zmiany wprowadzone na działkach nr [...],[...],[...],[...] i [...] i [...], obręb R., a zwłaszcza podwyższenie powierzchni terenu, powodują niekorzystną zmianę polegającą na zablokowaniu odpływu dla wód napływających z kierunku północnego i zachodniego oraz wydłużone stagnowanie tej wody na działkach wnioskodawców postępowania, 3) stwierdził, że nie doszło do zmiany stanu wody na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], szkodliwie oddziałującej na grunty sąsiednie, czyli na obszar działki nr [...], [...],[...], [...] i [...] oraz 4) nakazał właścicielom działek nr [...],[...],[...],[...] i [...] i [...] wykonanie urządzeń zapobiegających powstawaniu szkód na działkach nr [...], [...],[...], [...] i [...], obręb R., poprzez budowę wzdłuż wschodniej części ul. [...] (po wschodniej stronie działek nr [...],[...],[...],[...] i [...], [...], [...], [...] i dalej na północ) rowu odprowadzającego wody powierzchniowe i gruntowe z tego obszaru do rowu melioracyjnego nr [...]. Odwołanie od ww. decyzji wnieśli: M. W., U.W., G.K., K.T., Z.W., B. K., M.S., A.K., S.W., A.W. - reprezentowani przez adwokata J.S.. Decyzją z dnia 28 marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w znacznym zakresie, niezbędnego dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W toku ponownego postępowania dopuszczono jako dowód w sprawie, drugą z wskazanych wcześniej opinii biegłych autorstwa dr. T.N. oraz dr. D.J., z której wynika, że wskutek budowy osiedla nr 1 teren działek ew. nr [...],[...],[...],[...] i [...] i [...] został podniesiony o 0,2- 0,5 m po 2011 r. (zgodnie z opinią biegłego R.). Podwyższenie terenu stanowi barierę dla naturalnego odpływ wód, co powoduje podtopienia na działkach ew. nr [...], [...], [...] i [...]. Dodatkowo wody z dachów budynków i powierzchni utwardzonych osiedla nr 1 odprowadzane są do gruntu, co przy niekorzystnych warunkach hydrologicznych na badanym terenie objawia się spływem wód na pas drogowy ulicy [...] powodując lokalne podtopienia. Teren osiedla nr 2 przed zmianami zagospodarowania znajdował się na kierunku odwodnienia obszarów położonych na północ. Zabudowa tego terenu spowodowała zmniejszenie powierzchni retencji dla wód powierzchniowych. Aktualne pomiary wysokości terenu w porównaniu do wartości z 2017 r. wskazują, że w wyniku budowy osiedla nr 2 teren został podniesiony o ok. 0,2- 0,5 m. Jednocześnie wykonanie ogrodzeń (szczególnie muru na działce ew. nr [...]) spowodowało przekierowanie głównego nurtu wód powierzchniowych na pas drogowy ul. [...] powodując okresowe podtopienia. Dodatkowo dachy budynków na osiedlu nr 2 odwadniane są bezpośrednio na grunt, co w niesprzyjających warunkach atmosferycznych dodatkowo zasila płytkie wody gruntowe. W przypadku działek ew. nr [...], [...] [...] i [...] część wód odprowadzana jest na pas drogowy ul. [...]. W ocenie biegłych po 2017 r. w wyniku budowy osiedla nr 1 i 2 naruszone zostały stosunki wodne na działkach ew. nr [...],[...],[...],[...] i [...] i [...] oraz [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] ze szkodą dla działek ew. [...], [...],[...], [...] i [...], w rozumieniu art. 234 p.w., wynikająca ze zmiany sposobu zagospodarowania badanego terenu i zwiększeniem natężenia odpływu wód, co w połączeniu ze słabymi parametrami infiltracyjnymi płytko występujących w podłożu utworów słabo przepuszczalnych, powoduje podtopienia nieruchomości wnioskodawców. Zdaniem biegłych należy nakazać właścicielom działek ew. wchodzącym w skład osiedla nr 1 i osiedla nr 2 zainstalowanie zbiorników naziemnych na wody opadowe o pojemności co najmniej 2 m3 i odprowadzenie do nich wód z dachów budynków. Jednocześnie biegli wskazali, że powyższe działanie ma jednak charakter doraźny i tylko w sposób częściowy wpłynie na poprawę obserwowanej sytuacji. Dla rozwiązania problemów podtopień intensywnie zabudowywanego obszaru niezbędne jest zastosowanie systemowych rozwiązań odwodnieniowych na znacznie szerszym obszarze niż teren objęty opinią. W uzupełnieniu ww. opinii biegli wskazywali, że okresowe podtopienia występujące na drodze gminnej (działka ew. nr [...]), która nie jest przedmiotem opracowania, nie są zawinione przez właściciela drogi, lecz są konsekwencją wcześniejszych, solidarnych działań podjętych na terenach sąsiednich, obejmujących osiedle nr 1 i 2 i to niezależnie od potrzeby instalacji systemów odwodnieniowych drogi. Podkreślili, że historyczne istnienie drenażu na badanym terenie, co do którego drożności nie posiadają informacji, wskazuje na trudne warunki wodne i potrzebę odwadniania terenu. Zaznaczyli również, że w ekspertyzie przedstawiono zmiany wysokościowe w latach 2011-21 oraz porównanie aktualnych pomiarów do stanu z 2017 r. Sytuacja wodna na badanym terenie jest skomplikowana i stan obecny jest wynikiem nakładających się wielu czynników. Kolejne inwestycje powodują blokowanie naturalnego systemu odpływu wód (rys. 20). Obecnie wody gromadzą się w miejscach położonych najniżej tj. działkach ew. nr [...], [...], [...], [...] i [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika nadto, że strony postępowania podejmowały próby ugodowego rozstrzygnięcia sporu, jednakże nie przyniosły one spodziewanego rezultatu, z uwagi na zbyt wysokie prognozowane koszty wykonania niezbędnych instalacji odwadniających, nieakceptowalne dla części uczestników postępowania. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 14 maja 2025 r. Burmistrz Aleksandrowa Łódzkiego 1) stwierdził wystąpienie zmiany stanu wody na działkach ew. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obręb R., szkodliwie oddziałującej na grunty sąsiednie, to jest na na obszar działek ew.nr [...],[...],[...],[...],[...] obręb R.; 2) nakazał właścicielom działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obręb R. wykonanie urządzeń zapobiegających powstawaniu szkód na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...] obręb R., poprzez budowę na każdej z ww. posesji systemu zbierającego wody opadowe odprowadzane z dachu budynku mieszkalnego do szczelnego naziemnego zbiornika retencyjnego o pojemności minimum 2,0 m3; w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu, przywołując podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia, to jest art. 234 p.w. organ wskazywał, że dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz zgromadzony materiał dowodowy bezspornie wskazują, że wskutek zmian zagospodarowania terenu, w szczególności polegających na podwyższeniu i zabudowaniu działek ew. wchodzących w skład osiedla nr 1 i nr 2, w połączeniu ze zmianami kierunków oraz zwiększeniem natężenia odpływu wód, a także słabymi parametrami infiltracyjnymi płytko występujących w podłożu glin, doszło do zmniejszenia powierzchni retencji dla wód powierzchniowych i w konsekwencji zmiany stosunków wodnych w rozumieniu ww. przepisu, bezpośrednio ze szkodą dla działek ew. nr [...], [...], [...] [...], [...], jak i pośrednio na pas drogowy ul. [...] poprzez jego okresowe podtapianie. Kwestionując zasadność powyższego rozstrzygnięcia, w zakresie jego pkt 2, J.G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucał naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 13 w zw. z art. 113, art. 78 § 1 , art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., które w ocenie strony skarżącej polegało na: braku wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzenia niezbędnego dla jej rozstrzygnięcia materiału dowodowego, a w konsekwencji wydanie decyzji pozornej, nie rozwiązującej w całości istniejącego problemu; braku podjęcia niezbędnych działań zmierzających do ugodowego rozstrzygnięcia sporu, w oparciu o zgłaszane w toku postępowania rozwiązania techniczne, w tym także zaniechanie zasięgnięcia opinii uprawnionego podmiotu (biegłego), co do skuteczności ww. rozwiązań dla występującego problemu, mimo, że o zasięgniecie takiej opinii skarżący wnioskował. Strona wnosiła o uchylenie decyzji w kwestionowanym odwołaniem zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia 19 sierpnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W obszernym uzasadnieniu Kolegium przywołując brzmienie art. 234 ust. 1, ust. 3 p.w. wywodziło, iż dla dopuszczalności nakazania właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, w ramach prowadzonego na podstawie ww. przepisu postępowania, niezbędne jest łączne wystąpienie następujących okoliczności: 1) zaistnienie zmiany stanu wody na określonym gruncie; 2) spowodowanie tej zmiany przez właściciela gruntu; 3) szkodliwy wpływ zmiany na grunty sąsiednie; 4) istnienie adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy zmianą stanu wody dokonana przez właściciela gruntu, a szkodą na gruntach sąsiednich. Przy czym, co organ podkreślił stosownie do art. 234 ust. 5 p.w. postępowania ww. przedmiocie nie wszczyna się w przypadku upływu 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem organu odwoławczego ww. przepis nie znajduje zastosowania, co wynika z dat głoszenia żądania wszczęcia postępowania (2022r.) oraz udokumentowanego w aktach sprawy rozpoczęcia negatywnego oddziaływania na działki wnioskodawców (2018 r.). Kolegium wskazało również, że postępowanie wyjaśniające w sprawie dotyczącej uregulowania stosunków wodnych na gruncie, a w szczególności ewentualnego nałożenia w trybie administracyjnym obowiązków na podstawie art. 234 ust 3 p.w. wymaga, co do zasady, wiadomości specjalnych oraz odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich badań, analiz i obliczeń. Zasadne jest zatem w tej kategorii spraw przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, podlegającej jednak ocenie organu, jak każdy dowód z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. Dalej odwołując się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym sporządzonej na potrzeby niniejszego postępowania opinii biegłych z 2024 r. autorstwa - dr. T.N. i dr. D.J., Kolegium za zasadne uznało stanowisko organu I instancji, co do wystąpienia zmiany stanu wody na działkach ewidencyjnych wchodzących w skład osiedla nr 1 i nr 2 z bezpośrednią szkodą na grunty sąsiednie, to jest działki ew. nr [...], [...],[...], [...] i [...], co stanowi naruszenie stosunków wodnych w rozumieniu art. 234 p.w. Wskazało, że z treści ww. opinii wprost wynika, że dokonana na działkach ewidencyjnych, po roku 2017 zmiana zagospodarowania terenu (jego podwyższenie, zabudowa, budowa ogrodzeń), a w konsekwencji zmiany natężenia wód opadowo i roztopowych, co w połączeniu ze słabymi parametrami infiltracyjnymi płytko występujących w podłożu utworów słabo przepuszczalnych, powoduje podtopienia nieruchomości wnioskodawców. Jednocześnie wykonanie ogrodzeń (szczególnie muru na działce ew. nr [...]) spowodowało przekierowanie głównego nurtu wód powierzchniowych na pas drogowy ul. [...] powodując jego okresowe podtopienia. Dodatkowo dachy budynków na osiedlu 2 odwadniane są bezpośrednio na grunt, co w niesprzyjających warunkach atmosferycznych dodatkowo zasila płytkie wody gruntowe. To zaś zdaniem organu czyni zasadnym nałożenie na właścicieli działek ew. wchodzących w skład osiedla nr 1 i nr 2 określonych decyzją obowiązków. Kolegium wskazało, iż ma na uwadze treść wcześniej sporządzonej w sprawie opinii autorstwa dr. hab. inż. b. R. (z 2022 r.), z której wynikało, że wyraźne podniesienie powierzchni terenu działek ew. wchodzących w skład osiedla nr 1, pełniących uprzednio naturalną funkcję retencyjną dla tych terenów, spowodowało częściowe zablokowanie spływu wód opadowych, ograniczenie odpływu dla wód napływających z kierunku północnego i zachodniego i wydłużone stagnowanie tej wody na działkach wnioskodawców postępowania, co niewątpliwie należy postrzegać jako zmianę stosunków wodnych ze szkodą dla działek ew. nr [...], [...],[...], [...] i [...] w rozumieniu art. 234 p.w. Natomiast odnośnie do działek ew. wchodzących w skład osiedla nr 2 biegły nie stwierdził zmian w ukształtowaniu i użytkowaniu terenu, które wpłynęłyby w znaczący sposób na kierunek i natężenie odpływu wody z otaczającego obszaru. Niemniej jednak, w tej ostatniej kwestii Kolegium wskazało, iż aprobuje stanowisko organu I instancji, oparte o przekonującą argumentację zawartą w uzasadnieniu opinii biegłych T. N. i dr D. J.. Podkreśliło jednocześnie, że opinia biegłego B. R. również wskazuje na dokonanie zmian na terenie działek osiedla nr 2, które miały wpływ na stosunki wodne na tym terenie, z tym tylko zastrzeżeniem, że zmiany te nie wpłynęły w sposób znaczący na kierunek i natężenie odpływu wód. Odnosząc się do proponowanych przez biegłych rozwiązań istniejącego problemu Kolegium wskazało, iż przedstawione warianty przez biegłego B. R. wymagające znacznego nakładu prac i kosztów, zakresem realizacji wykraczały poza granice działek objętych prowadzonym postępowaniem administracyjnym. Stąd też zdaniem Kolegium, organ I instancji zasadnie przyjął rozwiązanie wskazane przez biegłych T. N. i D. J. powiązana z nałożonym obowiązkiem wykonania urządzeń na działkach właścicieli, którzy naruszyli stosunki wodne, nie wykraczającym poza granice nieruchomości objętych postępowaniem. Kolegium podkreśliło, że w ramach obowiązku nakładanego na podstawie art. 234 p.w. właściciel nieruchomości może dokonać ewentualnych zmian jedynie w obrębie własnej działki. Nie jest natomiast możliwe nakazanie w tym trybie umieszczenie urządzenia wodnego umieszczać na cudzej nieruchomości. Nawet, jeśli miałoby to na celu naprawienie stosunków wodnych. Dalej odnosząc się do niewątpliwie doraźnego charakteru nakazanych działań, co potwierdza załączoną do akt sprawy opinia biegłych, jak i wykazywanej przez skarżącego potrzeby systemowego rozwiązania problemu Kolegium wskazywało na bezskuteczne, podejmowane w toku postępowania przed organem I instancji próby ugodowego rozwiązania sporu. Podkreślało, że proponowane rozwiązania techniczne, co istotne współfinansowane przez gminę Aleksandrów Łódzki na poziomie 75% kosztów całej inwestycji, nie zostały zaaprobowane przez część z uczestników postępowania, ze względu na zbyt wysoki koszt realizacji odwodnienia. Przypomniało także, że postępowanie w trybie art. 234 p.w. prowadzone jest w celu ustalenia czy właściciel/właściciele konkretnie oznaczonych działek swoim działaniem doprowadzili do zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich, a w przypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie nałożenia na te podmioty przewidzianego prawem obowiązku, to jest nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Stąd też w tym trybie brak jest możliwości kompleksowego rozwiązania zaistniałej sytuacji. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J.G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, ponowił podnoszone w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzuty, co do naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 , art. 7 i art. 13. w zw. z art. 114, art. 78 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na braku wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzenia niezbędnego dla jej rozstrzygnięcia materiału dowodowego, a w konsekwencji wydanie decyzji pozornej, nie rozwiązującej w całości istniejącego problemu, jak również poprzez brak podjęcia niezbędnych działań zmierzających do ugodowego rozstrzygnięcia sporu, w oparciu o zgłaszane w toku postępowania rozwiązania techniczne, w tym także zaniechanie zasięgnięcia opinii uprawnionego podmiotu (biegłego), co do skuteczności ww. rozwiązań dla występującego problemu, mimo, że o zasięgniecie takiej opinii skarżący wnioskował. Skarżący zarzucał dodatkowo naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez całkowity brak odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów odwołania, wskazując w tym zakresie, iż uzasadnienie kwestionowanej skargi sprowadza się w zasadzie do opisania stanu faktycznego sprawy, natomiast co do zarzutów odwołania ogranicza się jedynie do stwierdzenia, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające i prawidłowo zastosował art. 234 ust. 3 p.w. To zaś w ocenie skarżącego świadczy dodatkowo o naruszeniu przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności postępowania. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego argumentował zasadność stawianych zarzutów podkreślając doraźny charakter podjętego rozstrzygnięcia, w żaden sposób nie rozwiązującego w sposób całościowy sprawy administracyjnej. To zaś zdaniem strony skarżącej implikowało po stronie organu obowiązek uzupełnienia sporządzonych na potrzeby postępowania opinii biegłych poprzez ustalenie dalszych środków naprawczych, które zlikwidują problem naruszenia prawa w całości, a dopiero po ich jednoznacznym ustaleniu wydanie stosownej decyzji merytorycznej. W ocenie pełnomocnika, brak tego rodzaju działania świadczy, że organ administracyjny nie potrafi lub nie chce kompleksowo rozwiązać stwierdzonych naruszeń, do czego jest zobligowany na mocy przepisów k.p.a. Dalej strona skarżąca wskazywała na zaniechanie organów w ciążącym na nich obowiązku dążenia do ugodowego załatwienia sprawy, tym bardziej w sytuacji, gdy dysponowały potencjalne gotowym rozwiązaniem problemu, akceptowanym co do zasady przez wszystkie strony postępowania. Co więcej, organ dopuszczając dowód z opinii biegłych w żaden sposób nie poddał ocenie powołanych biegłych kwestii przyczynienia się proponowanych w ramach ugody rozwiązań technicznych do rozwiązania problemu. Skarżący zarzucał także pominięcie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu w sprawie naruszenia stosunków wodnych prowadzonego w roku 2011. Dalej strona skarżąca kwestionowała prawidłowość rozwiązań technicznych objętych nałożonym na właścicieli działek ewidencyjnych wchodzących w skład osiedla nr 1 i nr 2 obowiązkiem, pod względem spełnienia zadań przez te urządzenia, z uwzględnieniem gromadzących się mas wód opadowych i roztopowych. Za niezrozumiałe zdaniem strony skarżącej uznać również należy zawarte w decyzji zalecenia nieodprowadzania wód z dachów budynków i powierzchni utwardzonych na wszystkich działkach objętych postępowaniem, w tym na działkach należących do wnioskodawców, do gruntu lecz ujmowanie ich do szczelnych zbiorników retencyjnych. W ocenie skarżącego możliwości techniczne, zainstalowane już urządzenia odbierające wodę, istniejące zagospodarowanie niemal wszystkich działek wyklucza realizację tych zaleceń. Niezrozumiałym wydaje się również wydawanie w decyzji zaleceń mających poprawić bardzo trudne warunki wodne panujące w drodze publicznej - ulicy [...], będącej własnością Gminy, która to działka jak wielokrotnie podkreślał sam organ oraz powoływani w sprawie biegli, nie jest objęta przedmiotem sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu 11 marca 2026 r., obecni na rozprawie skarżący oraz jego pełnomocnik popierali skargę. Dodatkowo skarżący przedstawił pisemne stanowisko w sprawie zbieżne z dotychczas prezentowaną w toku postępowania argumentacją. Obecny na rozprawie uczestnik postępowania J.P. (współwłaściciel działki ew. nr [...], wchodzącej w skład osiedla nr 2 wnosił o uwzględnienie skargi. Wskazywał, że zarówno jego nieruchomość, jak i cały teren osiedla nr 2 są permanentnie zalewane, na okoliczność czego przedkłada do akt sprawy dokumentacje fotograficzną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r. poz. 143) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi J.G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2025 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z dnia 14 maja 2025 r. rozstrzygającą o: 1) stwierdzeniu wystąpienia zmiany stanu wody na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obręb R., szkodliwie oddziałującej na grunty sąsiednie, to jest na obszar działek nr [...],[...],[...],[...],[...] obręb R.; 2) nakazaniu właścicielom działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obręb R. wykonanie urządzeń zapobiegających powstawaniu szkód na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...] obręb R., poprzez budowę na każdej z ww. posesji systemu zbierającego wody opadowe odprowadzane z dachu budynku mieszkalnego do szczelnego naziemnego zbiornika retencyjnego o pojemności minimum 2,0 m3, w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Podstawę prawną kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia stanowił art. 234 ust. 3 przepisy ustawy dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 960) – dalej p.w. Zgodnie z art. 234 ust. 1 p.w. właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 234 ust. 2 p.w.). Stosownie zaś do treści art. 234 ust. 3 p.w. jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Z tym zastrzeżeniem, że postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt (art. 243 ust. 5 p.w.). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że dla wydania decyzji na podstawie ww. art. 234 ust. 3 p.w. niezbędne jest wykazanie, że właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na swoim gruncie, która to zmiana szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie, jak również, że pomiędzy zmianą stanu wody i szkodą na nieruchomości sąsiedniej istnieje adekwatny (typowy i przeciętny) związek przyczynowo-skutkowy. Przy czym, co wymaga podkreślenia dla możliwości zastosowania ww. przepisu wyżej przepisów nie ma znaczenia rozmiar powstałej szkody, a samo jej zaistnienie (por wyrok WSA w Gliwicach z 4 listopada 2025 r., II SA/Gl 1037/25; wyrok WSA w Gliwicach z 16 października 2025 r., II SA/Gl 858/25; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zmiana stanu wody na gruncie oznacza każde działanie skutkujące ilościową modyfikacją zasobów wodnych (zarówno zwiększeniem, jak i zmniejszeniem ich ilości) lub zmianą kierunku przepływu wody przez dany teren. Jest to ingerencja w naturalny stan wód, determinowany przez ukształtowanie terenu, warunki przyrodnicze oraz hydrologiczne. Do takich działań zalicza się między innymi: zmianę kierunku odpływu wód opadowych lub roztopowych, modyfikację odpływu ze źródeł poprzez budowę przeszkody hamującej odpływ zgodnie z naturalnym spadkiem, podniesienie poziomu terenu przez nawiezienie ziemi, obniżenie działki poprzez jej wybieranie, wykopanie lub zasypanie rowu, utwardzenie powierzchni działki kostką brukową, wzniesienie ogrodzenia murowanego czy wykonanie studni i pobór z niej takiej ilości wody, która skutkuje obniżeniem poziomu zwierciadła wód gruntowych na działkach sąsiednich. Szkodliwy wpływ powinien być przy tym wymierny i przejawiać się rzeczywistym uszczerbkiem majątkowym po stronie aktywów lub skutkować stanem, w którym dotychczasowe korzystanie z nieruchomości staje się niemożliwe (por. wyrok WSA w Kielcach z 8 października 2025 r., II SA/Ke 284/25; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga również, że sprawy dotyczące stosunków wodnych co do zasady wymagają wiedzy specjalistycznej, wykraczającej poza zakres doświadczenia życiowego oraz standardowe kompetencje i zakres wiedzy organów administracji. Tego rodzaju postępowania charakteryzują się bowiem wysokim stopniem złożoności i specyfiki, a ich prawidłowe prowadzenie jest uzależnione od posiadania odpowiedniej wiedzy z obszaru hydrologii, gospodarki wodnej, procedur wodnoprawnych oraz melioracji, jak również niekiedy od przeprowadzenia szczegółowych badań, analiz i obliczeń. Dowody takie jak oględziny czy zeznania świadków nieposiadających fachowej wiedzy mogą nie być wystarczające do rzetelnej oceny zaistniałych okoliczności, w szczególności względem ustalenia zmiany stanu wód na gruncie i jej ewentualnego wpływu na grunt sąsiedni. W tego typu sprawach zasadą powinno być pozyskanie opinii biegłego, który wskaże, czy doszło do zmiany stanu wód oraz czy skutkowało to szkodą na gruncie sąsiednim (por. wyrok NSA z 12 września 2025 r., III OSK 1521/22; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym, należy zauważyć, że opinia biegłego jest dla organu tylko materiałem, który powinien pomóc mu w rozstrzygnięciu sprawy, którą organ ten rozstrzyga samodzielnie, stosownie do art. 80 k.p.a. Niedopełnienie lub nienależyte wykonanie powyższego obowiązku przez organ administracji może skutkować tym, że w rezultacie luk i nieścisłości w dostępnym dla biegłego stanie faktycznym sprawy sporządzona przez niego opinia może okazać się niekompletna albo błędna, co w konsekwencji może wypaczyć treść kończącej sprawę decyzji administracyjnej (P. Dańczak [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. W. Chróścielewski, A. Krawczyk, Warszawa 2025, art. 84). Stąd też sporządzonej na potrzeby danego postępowania opinii biegłego, której treścią, co należy wyraźnie zaznaczyć organ nie jest związany, nie należy przyjmować w sposób bezkrytyczny. Organy nie mogą ograniczać się jedynie do przywołania konkluzji wynikających z opinii lecz są zobowiązane ocenić ten dowód pod kątem przesłanek, jakimi kierował się biegły formułując wnioski, z uwzględnieniem materiału dowodowego sprawy, bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej (por. wyrok NSA z 29 listopada 2017 r., I OSK 174/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie kwestionowane skargą rozstrzygnięcie, jak i poprzedzająca je decyzja organu I instancji oparte w zasadzie zostały o sporządzone na potrzeby prowadzonego postępowania, załączone do akt opinie biegłych z sierpnia 2022 r. autorstwa dr hab. inż. B.R. - specjalisty z zakresu hydrologii, hydrogeologii oraz zmian stosunków wodnych; i z października 2024 r. autorstwa dr. T.N. – geologa, biegłego sądowego w zakresie hydrologii i stosunków wodnych i dr. D.J. specjalisty z zakresu hydrologii, z wyraźnym naciskiem na tę drugą opinię. W oparciu o wnioski wynikające z powyższych opracowań organy stwierdziły, że zmiana zagospodarowania terenu działek ew. nr [...],[...],[...],[...] i [...], [...] (osiedle nr 1) oraz działek ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (osiedle nr 2), polegająca na jego podwyższeniu o około 0,2-0,5 m i zabudowie doprowadziła do zmiany kierunku i natężenia spływu wód opadowych i roztopowych, co w połączeniu ze słabymi parametrami infiltracyjnymi płytko występujących w podłożu utworów słabo przepuszczalnych, powoduje podtopienia nieruchomości oznaczonych jako działki ew. [...],[...],[...],[...],[...]. Jednocześnie wykonanie ogrodzeń (szczególnie muru na działce ew. nr [...]) spowodowało przekierowanie głównego nurtu wód powierzchniowych na pas drogowy ul. [...] powodując jego okresowe podtopienia. Dodatkowo, zdaniem organów negatywnie na istniejące stosunki wodne wpływa ta okoliczność, że dachy budynków zlokalizowanych na działkach ew. wchodzących w skład osiedla nr 2 odwadniane są bezpośrednio na grunt. Powyższe ustalenia w ocenie organów, są wystarczające dla stwierdzenia, co do bezspornego wystąpienia zmiany stosunków wodnych na działkach ew. osiedla nr 1 i nr 2 ze szkodą dla ww. działek ew., w tym działki skarżącego, jak i istnienia bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzoną zmianą, a występująca szkodą. To zaś zdaniem organów czyni zasadnym nałożenie na właścicieli działek ew. wchodzących w skład osiedla nr 1 i nr 2 określonych skarżoną decyzją obowiązków. W ocenie Sądu powyższe stanowisko uznać należy za co najmniej przedwczesne. W pierwszej kolejności wskazać należy, że obszerne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, podobnie zresztą jak i decyzji organu I instancji, sprowadza się w zasadzie do chronologicznego przedstawienia przebiegu postępowania przed organami administracji, treści i wniosków sporządzonych w sprawie opinii, jak i opinii uzupełniających oraz dokonanej przez organy oceny tych dowodów, która to ocena ogranicza się jednak jedynie do ogólnych sformułowań rodzaju "organ uznał", "organ uwzględnił stanowisko biegłych", "organ podziela". Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że konstrukcja uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, którego treść i użyte w nim sformułowania, mogą sugerować na kontrolny, kasacyjny charakter rozstrzygnięcia, czyni zasadnymi wątpliwości strony skarżącej, co do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy w II instancji, a w konsekwencji zarzutu naruszenia art. 15 k.p.a. Sąd nie kwestionując merytorycznej treści sporządzonych w sprawie opinii biegłych, do czego nie jest uprawniony, jak i nie posiada niezbędnej wiedzy specjalistycznej zauważa jednak, iż przyjęte w opinii biegłych T. N. i D. J., a powielone przez organy założenie o braku wyniesienia terenów działek ew. , nr [...] oraz nr [...] oparto o stanowisko właścicieli tych nieruchomości. Powyższe pozostaje jednak w sprzeczności z załączonym do akt administracyjnych sprawy pismem uczestników postępowania z dnia 8 maja 2024 r., z którego wynika wyniesienie terenu działki ew. nr [...] wskutek rozplantowania ziemi pochodzącej z wykopu pod budowę domu jednorodzinnego, jak również z udokumentowanego transportu ziemi z dnia 15 marca 2024 r., w ilości 3 wywrotek o ładowności 16m3 każda. Co więcej, z załączonego do ww. opinii rysunku nr 28 (k. 35 opracowania) obrazującego zmiany wysokości terenu w latach 2017-2024 wynika, że największa zmiana tego parametru (rzędu 0,4-0,5 m), miała właśnie miejsce na działce ew. nr [...]. Zauważyć również należy, że zobrazowane na ww. rysunku zmiany wysokości terenu działek ew. osiedla nr 1, jak i częściowo osiedla nr 2, były tożsame z wynikającymi z tego dokumentu zmianami wysokości terenu dziełek ew. nr [...],[...],[...]. Powyższe okoliczności, wprost wynikające ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zostały całkowicie pominięte przez organy administracji. Nie sposób zignorować również tej okoliczności, iż jak wynika z treści opinii biegłych z 2024 r. wody opadowe z dachów budynków usytuowanych na działkach ew. nr [...], [...] i [...] odprowadzane są na powierzchnię terenu tych działek. Jak wynika z akt sprawy, zarówno na dzień przeprowadzenia oględzin w terenie (18 września 2024 r.) poprzedzających wydanie ww. opinii, jak i w dacie wydania kwestionowanej skargą decyzji działki te nie były wyposażone w żadne urządzenia służące retencji wód opadowych i roztopowych. Tego rodzaju urządzenia występowały jedynie na działkach ew. nr [...] i [...]. Co więcej, brak odwodnień liniowych na wjazdach na działki ew. [...] i [...], odbierających wody z powierzchni utwardzonych skutkuje spływem tych wód na pas drogowy ul. [...]. Oczywistym jest, że posadowienie budynku na gruncie wpływa na właściwości chłonne tego gruntu. Jednakże nie można nie zauważyć, że na podstawie ww. ustaleń faktycznych poczynionych przez biegłego, skoro mamy do czynienia z opisanym wyżej zróżnicowanym sposobem odprowadzania wody opadowej z dachów ww. budynków, to organ winien odnieść się do wpływu poszczególnych rozwiązań pod kątem spełnienia przesłanek z art. 234 pw., a tym samym określić jednoznacznie, które nieruchomości i w jakim zakresie oddziałują szkodliwie na grunty sąsiednie. Powyższe w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę jest o tyle istotne, gdyż jak wynika z załączonego do opinii z 2024 r. rysunku nr 22 (k. 28 opracowania) obrazującego zmianę kierunków spływu wód na podstawie NMT z 2017 r. oraz z 2022 r. nie są one jednorodne na poszczególnych działkach. Pomimo niewątpliwe negatywnego oddziaływania w tym zakresie ze strony działek wchodzących w skład osiedla nr 1, kierunki spływu wód na działkach ew. nr [...], [...], [...] i [...] także oddziałją w na działki "poszkodowane". Natomiast odnośnie do działek ew. wchodzących w skład osiedla nr 2, w ocenie Sądu ww. załącznik nie pozwala na obecnym etapie na bezsporne stwierdzenie, że wszystkie te nieruchomości negatywnie wpływają na działki "poszkodowane". Stąd też w ocenie Sądu, z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych nie wynika z jakich przyczyn na właścicieli wszystkich działek osiedla nr 1 i nr 2 nałożono analogiczny obowiązek zainstalowania zbiorników na wody deszczowe o pojemności co najmniej 2m3. Tej kwestii organy nie wyjaśniły, jedynie przyjęły bez jakiejkolwiek analizy zaproponowane w opinii z 2024 r. rozwiązanie. Zaznaczyć w tym miejscu również należy, mając na uwadze akcentowaną zarówno przez skarżącego, jak i procedujące w sprawie organy zmianę uprzywilejowanych linii spływu wód powierzchniowych w okresie 2017-2022, że z załączonych do opinii z 2024 r. rysunków nr 20 i 21 (k. 26 i 27 opracowania) wynika, iż wskutek niewątpliwego wyniesienia terenu obejmującego działki ew. osiedla nr 1, wzrost negatywnych sutków w tym zakresie, można zaobserwować na działkach ew. osiedla nr. 2. Odnośnie do działek "poszkodowanych", z ww. rysunków wynika, że powyższa zmiana zasadniczo nie wpływała w jakikolwiek negatywny sposób, nie zmieniała istniejącego stanu rzeczy, w szczególności na działkach ew. nr [...] i [...]. Te kwestie również wymagają pogłębionej analizy, celem jednoznacznego ustalenia, które nieruchomości i w jakim zakresie oddziałują szkodliwie na grunty sąsiednie. Kolejnym stwierdzonym przez Sąd uchybieniem, istotnym z punktu widzenia zasadności zastosowania art. 234 ust. 3 p.w. pozostaje ta kwestia, że na podstawie przedłożonych w sprawie opinii nie można zindywidualizować odpowiedzialności poszczególnych właścicieli działek objętych postępowaniem administracyjnym. Problemu tego nie dostrzegły także organy administracji przyjmując bezkrytycznie wynikające z opinii wnioski, co znalazło swój wyraz w treści wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Organy przyjęły bowiem w ślad za treścią opinii, że doszło do naruszenia stosunków wodnych, jednakże nie wskazano który z właścicieli, z jakich przyczyn i w jakim zakresie jest odpowiedzialny za naruszenie stosunków wodnych. Skutkiem takiego założenia organów jest przyjęcie swego rodzaju "zbiorowej" odpowiedzialności wszystkich właścicieli poszczególnych nieruchomości objętych postępowaniem w niniejszej sprawie, z czym zdaniem Sądu zgodzić się nie można. Raz jeszcze podkreślenia wymaga, że orzekanie nakazów na podstawie art. 234 ust. 3 p.w. wymaga bezspornego ustalenia, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie oraz czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 19 grudnia 2024 r., II SA/Go 530/24; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaznaczyć również należy, że w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, ocena spełnienia przesłanek zastosowania art. 234 ust. 3 w związku z a art. 234 ust. 1 p.w. winna nastąpić w odniesieniu do właściciela każdej działki z osobna, przy czym wydaje się zasadne prowadzenie jednego postępowania administracyjnego w sprawie (zwłaszcza w tak złożonej jak objęta skargą w niniejszej sprawie), ale samo rozstrzygnięcie organów winno odnosić się do każdego z właścicieli nieruchomości z osobna. Na marginesie zauważyć należy, że w przesłanych do sądu aktach administracyjnych sprawy brak jest dokumentów powalających na weryfikację poprawności ustalonego przez organy kręgu stron postępowania. Stwierdzone w powyższym zakresie uchybienia czynią w ocenie Sądu zasadnymi zarzuty skargi, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane, co do naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., jak i art. 107 § 3 k.p.a. Naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało wyeliminowanie decyzji organów obu instancji z obrotu prawnego. Odnosząc się natomiast do przedstawionej w skardze argumentacji skarżącego Sąd dostrzega, iż kwestionowana skargą decyzja nie rozwiązuje w całości istniejącego na spornym terenie problemu zalewania wodami opadowymi i roztopowymi. Powyższe nie jest również kwestionowane przez procedujące w sprawie organy, jak i znajduje odzwierciedlenie w sporządzonych na potrzeby postępowania opinii biegłych. Nie ulega wątpliwości, że dokonana urbanizacja terenu pełniącego w przeszłości naturalną funkcję retencyjną, charakteryzującego się dodatkowo słabymi parametrami infiltracyjnymi płytko występujących w podłożu glin, bez jednoczesnego zapewnienia odpowiedniej infrastruktury kanalizacji deszczowej, jak również zaniechanie utrzymania w należytym stanie istniejącego na tym terenie systemu drenażowego, wpływają na stan wód na gruncie i przyczyniają się do występujących podtopień, w tym także pasa drogowego drogi publicznej – ul. [...]. Podkreślenia jednak wymaga, na co słusznie wskazuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, że przedmiotem prowadzonego na podstawie przepisów p.w. postępowania w sprawie jest kwestia wystąpienia zmiany stanu wody na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] ze szkodą na grunty sąsiednie -działki ew. nr [...],[...],[...],[...],[...]. Ewentualne rozszerzenie zakresu prowadzonego postępowania wymaga bądź to stosownego wniosku skarżącego, bądź też inicjatywy właściwego organu, w tym przypadku Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego. Tym bardziej, czego w ocenie Sądu nie sposób pominąć, że dokonane przekształcenia spornego terenu odbyły się w toku prowadzonych przed właściwymi organami gminy postępowań administracyjnych, za ich zgodą. Wbrew argumentacji strony skarżącej za niezasadny uznać należało zarzut skargi, co do naruszenia art. 13 w zw. z art. 114 k.p.a. Niewątpliwie powołane przepisy nakładają na organy administracji, w sprawach których charakter na to pozwala, dyrektywę dążenia do polubownego załatwienia sprawy, jednakże pod warunkiem, że na takie załatwienie sprawy jest szansa. Organ administracji nie może natomiast wywierać presji na stronę, czy też jej nakłaniać do zawarcia ugody (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r., I OSK 3812/18; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt sprawy wynika, że podejmowane w toku postępowania administracyjnego próby ugodowego rozstrzygnięcia sporu, mimo ich pewnego stopnia zaawansowania, jak i deklarowanej partycypacji w kosztach gminy Aleksandrów Łódzki, nie przyniosły oczekiwanego rezultatu z uwagi na odstąpienie od negocjacji części z uczestników postępowania, z uwagi na nieakceptowalne zbyt wysokie prognozowane koszty inwestycji. Procedujące w sprawie organy nie miały jakiegokolwiek wpływu na stanowisko ww. osób. Podkreślenia wymaga również, że prowadzenie negocjacji ugodowych zwalnia organów od zawinienia w uchybieniu terminom załatwienia sprawy. Stąd też rozmowy w tej materii nie mogą trwać ponad czas przeznaczony na załatwienie sprawy administracyjnej w drodze decyzji, skoro z zasady ugoda ma przyspieszyć załatwienie sprawy (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2016 r., I OSK 2237/15; www.orzeczenia.nsa.gov.p.). Z tych też względów bez wpływu na wynik sprawy pozostają podnoszone przez skarżącego zarzuty, co do naruszenia art. 78 § 1 k.p.a, których strona upatruje w braku wyjaśnienia, czy proponowane w toku negocjacji w sprawie zawarcia ugody rozwiązania techniczne byłyby wystarczające dla rozwiązania istniejącego problemu podtopień. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje również powoływane przez skarżącego, poprzednio prowadzone postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych, zakończonych ostateczną, co istotne wykonaną, decyzją Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z dnia 22 kwietnia 2011 r. Reasumując Sąd stwierdza, iż z uwagi na wskazane wcześniej naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 234 ust. 3 p.w. wydane w sprawie decyzje uznać należy za co najmniej przedwczesne. Rozpatrując sprawę ponownie, organy stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. zobowiązane będą do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W toku prowadzonego postępowania dokonają niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy, wyczerpujących ustaleń faktycznych (art. 7 k.p.a.), w szczególności odnośnie co do wystąpienia zmiany stosunków wodnych na gruncie, wystąpienia związanej z powyższą zmianą szkodą na gruncie sąsiednim, jej określenia i przypisania do konkretnych nieruchomości. Powyższych ustaleń dokonają w oparciu o zgromadzony kompletny materiał dowodowy, który poddadzą wnikliwej i wszechstronnej samodzielnej ocenie (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), a motywy podjętych w sprawie rozstrzygnięć przedstawią w uzasadnieniach odpowiadających wymogom z art. 107 § 3 k.p.a., z odniesieniem się do wszystkich zarzutów i wniosków stron postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji (pkt 1 wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku).