II SA/Łd 819/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak - Kolczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Renata Kubot- Szustowska, Protokolant asystent sędziego Agata Brolik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. LS Decyzją z dnia [...]r. [...] Burmistrz S. na podstawie art. 7, art. 8, art. 106 ust. 1 i ust. 4, art. 107, art.109, art. 110 ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2008r., Nr 115, poz. 728), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 25, poz. 186) oraz art. 104, art. 107, art. 108, art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) udzielił Z. K. pomocy w postaci świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności (zasiłek celowy) w wysokości 80 zł miesięcznie na okres od lipca 2008r. do września 2008r. Wskazując na zasadność rozstrzygnięcia organ podał, iż dochód rodziny strony jak również dochód na osobę w rodzinie wynosi 444 zł, natomiast kryterium dochodowe wynosi 477 zł. Dodał, iż ustalony w sprawie stan faktyczny uzasadnia przyznanie stronie zasiłku celowego zgodnie z unormowaniem programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Odwołanie od powyższej decyzji złożył Z.K., podnosząc, iż przyznana kwota zasiłku celowego nie jest wystarczająca dla zaspokojenia wszystkich codziennych potrzeb. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż z przesłanych przez organ I instancji akt wynika, iż strona od listopada 2001r. korzysta z pomocy materialnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w formie zasiłków stałych i celowych; ze względu na stan zdrowia nie pracuje zawodowo – orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności do dnia 22 kwietnia 2010r. Obecnie otrzymuje zasiłek stały w wysokości 444 zł, który jest jedynym dochodem strony, nie ponosi wydatków na mieszkanie, większość świadczeń pokrywa matka, nie ma wydatków związanych z zakupem leków, są refundowane. Ustalono także, iż w orzeczeniu o niepełnosprawności widnieje zapis "praca na stanowisku przystosowanym do potrzeb i możliwości osoby badanej". Strona była wielokrotnie kierowana do Powiatowego Urzędu Pracy celem rejestracji jako osoba poszukująca pracy, jednakże nie zarejestrowała się, dostarczyła jedynie zaświadczenie z Poradni Zdrowia Psychicznego, że się leczy. Przechodząc do analizy ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz złożonych przez organ I instancji dokumentów poświadczających wysokość środków w budżecie MOPS na 2008 rok przeznaczonych na zasiłki celowe na dożywianie w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", wyjaśnił iż stosownie do przepisu art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej zapewnienie posiłku osobom tego pozbawionym należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym. W celu wsparcia gminy w wypełnianiu tych obowiązków ustanowiony został program wieloletni "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Realizacja Programu sprowadza się do przyznawania pomocy w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności w przypadku braku możliwości zapewnienia posiłku lub gdy przyznanie pomocy w formie posiłku byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną. Dodał, iż decyzje w przedmiocie zasiłku celowego mają charakter uznaniowy, co oznacza, że organ może uwzględnić potrzeby wnioskodawców, ale nie musi, rozstrzygnięcie organu uzależnione jest od szeregu okoliczności jak np. od sytuacji życiowej i materialnej, stopnia pilności zabezpieczenia danej potrzeby, możliwości finansowej organu udzielającego pomocy. Ustosunkowując się do sytuacji odwołującego organ wskazał, iż również sprawa wnioskodawcy została rozpatrzona z uwzględnieniem potrzeb innych osób i rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej i materialnej. Jak również możliwości finansowej pomocy społecznej tj. w granicach środków finansowych przeznaczonych na ten cel w budżecie gminy na 2008 rok. Po analizie zgromadzonej w tym zakresie dokumentacji organ wywiódł, iż w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" budżet na 2008 rok wynosi 259 841 zł, do końca lipca 2008 wykorzystano środki w wysokości 149 637 zł pozostała do wykorzystania kwota 110 203 zł, przeciętny zasiłek celowy na posiłek na osobę w rodzinie wynosi 60 zł. Z uwagi na sytuację rodzinną i majątkową strony uzasadnione było przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego w kwocie 80 zł. Kolegium wskazało, iż wobec powyższego, w szczególności w sytuacji ograniczonych środków finansowych, nie można zarzucić organowi I instancji dowolności przy podejmowaniu decyzji, podkreślił, iż przyznana kwota jest wyższa niż przeciętny zasiłek celowy na posiłek na osobę pozostającą w rodzinie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Z. K. podtrzymał dotychczasowe stanowisko, iż przyznana kwota zasiłku nie wystarcza na zaspokojenie codziennych potrzeb, podniósł iż decyzja organu odwoławczego jest krzywdząca. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. powtórzyło argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji tego rodzaju uchybień, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S. z dnia [...]r. przyznającą Z. K. pomoc w postaci świadczenia pieniężnego - zasiłku celowego - na zakup posiłku lub żywności w wysokości 80 zł miesięcznie na okres od lipca do września 2008 roku. Podstawę prawną przyznania pomocy w formie zasiłku na dożywianie w niniejszej sprawie stanowią w szczególności przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005 roku o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259), zwanej dalej ustawą oraz wydane w oparciu o delegację ustawową art. 15 ustawy przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 roku w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. nr 25, poz. 186 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Jak również przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2008r., Nr 115, poz. 728), które na mocy art. 7 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" mają odpowiednie zastosowanie w sprawach udzielania pomocy w zakresie dożywiania. Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 1 lit c powyższej ustawy, w ramach Programu realizowane są działania dotyczące zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania osobom i rodzinom, znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Natomiast w myśl §6 w/w rozporządzenia pomoc w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności ma postać zasiłku celowego. Istotne jest, iż przyznanie zasiłku celowego w zakresie dożywiania ma charakter uznaniowy, zatem organy administracji podejmują decyzje w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, iż organ, przy spełnieniu przez wnioskodawcę formalnych przesłanek przyznania tego rodzaju pomocy, ma swobodę w podejmowaniu decyzji. Przepisy powołanych aktów w żaden sposób nie obligują organów do przyznania pomocy. Jednocześnie jednak działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza, iż organ administracji podejmuje w pełni dowolne decyzje, stosownie bowiem do przepisu art. 7 Kpa obowiązany jest do załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznając konieczność udzielenia pomocy organ winien tym samym rozważyć wszelkie niezbędne do podjęcia prawidłowej decyzji okoliczności w ramach uznania administracyjnego. Przy podejmowaniu tego typu rozstrzygnięć organ zobligowany jest kierować się w szczególności uzasadnionymi potrzebami wnioskodawcy, własnymi możliwościami finansowymi oraz celami pomocy społecznej (art. 3 ust. 1, 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej). Wszystko to ma na celu rozdzielenie funduszy, jakimi dysponuje właściwy organ w taki sposób, aby pomoc dotarła do wszystkich osób uprawnionych w formie i wysokości adekwatnej do zgłaszanych przez nie potrzeb i zasobów finansowych organów pomocy społecznej. (por. wyrok WSA z dnia 7 lutego 2007r., sygn.akt I SA/Wa 2026/06, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 310865; wyrok WSA z dnia 30 maja 2006r., sygn.akt II SA/Gd 5/05, niepubl. w zbiorze urzędowym, Lex nr 299417). Analiza ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego i prawnego uzasadnia stwierdzenie, iż organ administracji podejmując rozstrzygnięcie adresowane do skarżącego kierował się powyższymi wytycznymi. Niewątpliwie organ prawidłowo ocenił, iż Z. K. spełnia przesłanki warunkujące przyznanie pomocy. Ustalił bowiem, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, ze względu na zły stan zdrowia nie pracuje zawodowo – ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek stały w wysokości 444 zł. Nie ponosi wydatków na mieszkanie ponieważ większość pokrywa matka, nie ma również wydatków na zakup leków, są refundowane. W świetle tak ustalonego stanu sprawy Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, iż podejmując rozstrzygnięcie organ dokładnie przeanalizował sytuację strony w kontekście ogólnej liczy osób ubiegających się o pomoc i posiadanych środków finansowych. Uzasadniając zasadność utrzymania w mocy decyzji organu I instancji organ odwoławczy wyczerpująco wyjaśnił zarówno istotę przyznanej pomocy jak i warunki jej przyznania, przedstawił również liczby, które odzwierciedlały możliwości finansowe organów pomocy społecznej w granicach środków finansowych przeznaczonych na ten cel w budżecie gminy. Podkreślił, iż bezsprzecznie sytuacja strony uzasadnia przyznanie pomocy, jednocześnie wskazał, iż kierował się potrzebami innych osób ubiegających się o pomoc. Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i jego uzasadnieniu. Przedmiotowa decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego jest zgodna z prawem i nie nosi cech dowolności. Na uwagę zasługuje fakt, iż w 2008 roku przeciętna kwota zasiłku celowego, przyznanego przez organ na posiłek, na osobę w rodzinie wyniosła 60 zł miesięcznie, natomiast skarżący otrzymał pomoc w wysokości 80 zł miesięcznie. Obiektywnie oceniając sytuację materialną skarżącego trudno podzielić stanowisko strony, otrzymał bowiem podwyższoną kwotę zasiłku celowego, która w sytuacji strony niewątpliwie przyczyni się do zaspokojenia jej podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący otrzymuje również zasiłek stały w wysokości 444 zł, natomiast nie może oczekiwać, iż otrzyma zasiłek celowy w wysokości przez siebie wskazanej, gdyż organ musi mieć na względzie potrzeby wszystkich mieszkańców gminy, którzy również o taką pomoc wnioskują. W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a przedstawiona przez organ argumentacja i wykładnia zastosowanych przepisów zasługują na uwzględnienie. Podnoszone w skardze uchybienia nie stanowią naruszenia prawa materialnego, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie nie zachodzą również przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny orzekł jak w sentencji. ar