II SA/Łd 819/15
WyrokWSA w Łodzi2015-11-27
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Arkadiusz Blewązka, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, polegającego na budowie elektrowni wiatrowej, została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności w zakresie oceny oddziaływania na środowisko, udziału społeczeństwa oraz przeprowadzenia rozprawy administracyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia budowy elektrowni wiatrowej została wydana prawidłowo. Organy administracji prawidłowo oceniły raport oddziaływania na środowisko, zapewniły udział społeczeństwa i stron, a także zasadnie uznały przeprowadzenie rozprawy administracyjnej za zbędne. Brak zgody właściciela działki na przebieg kabla nie stanowił przeszkody do wydania decyzji środowiskowej, a opinia organu sanitarnego nie miała charakteru wiążącego.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza W. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla budowy elektrowni wiatrowej. Skarżące Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej oraz nierzetelność raportu oddziaływania na środowisko, wskazując na sprzeciw lokalnej społeczności i odmienne opinie organu sanitarnego w podobnych sprawach. Stowarzyszenie podniosło również kwestię braku zgody na przebieg kabla energetycznego przez prywatną działkę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2015 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia A z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę. a.bł.
Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a." – w związku z art. 80 ust. 1 oraz art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 1235 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "ustawa" – utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia [...], znak: [...], w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie pojedynczej elektrowni wiatrowej typu Enercon o mocy do 1,5 MW i wysokości zawieszenia wirnika do 100 m oraz szerokości łopat do 70 m, jako obiektu wytwarzającego energię elektryczną o mocy do 1,5 MW, dostarczaną do krajowego systemy elektroenergetycznego, położonego w miejscowości W. na działce oznaczonej nr ewidencyjnym 743, obręb [...], gm. W..
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że na wniosek M. G. i A. K., prowadzących działalność gospodarczą pod firmą A s.c. M. G. i A. K. z siedzibą w K., Burmistrz W. wydał w dniu [...] decyzję nr [...], w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji opisanego wyżej przedsięwzięcia. Swoje rozstrzygnięcie motywował ustaleniami raportu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (uzupełnianego dwukrotnie na żądanie Regionalnego Dyrektora Ochronny Środowiska w Ł.), które wykazały, iż przedsięwzięcie, po dotrzymaniu warunków określonych w sentencji wydanej decyzji, nie będzie powodowało oddziaływań przekraczających dopuszczalne normy w zakresie stężenia gazów i pyłów, hałasu oraz pól elektromagnetycznych. Nie wystąpi również negatywne oddziaływanie w zakresie efektu migotania cienia, infradźwięków, oddziaływania na krajobraz oraz środowisko przyrodnicze. Przeprowadzone w ramach oceny oddziaływania na środowisko badania we wskazanym wyżej zakresie (badanie natężenia hałasu, pola elekromagnetycznego, występowania efektu stroboskopowego, ornitologiczne i chiropterologiczne, oddziaływania na środowisko przyrodnicze, powietrze, glebę i wodę) pozwoliły na dokonanie pełnej oceny przedsięwzięcia oraz ustalenie uwarunkowań, zapewniających jego realizację bez szkody dla poszczególnych komponentów środowiska. Planowane przedsięwzięcie zostało uzgodnione z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Ł. oraz pozytywnie zaopiniowane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W.. W przeprowadzonym postępowaniu zapewniony został również udział stron oraz społeczeństwa, w sposób określony w przepisach ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto organ odniósł się do uwag i wniosków zgłoszonych przez strony i społeczeństwo w toku przeprowadzonego postępowania, jak również wskazał w jaki sposób i w jakim zakresie uwzględnił ustalenia raportu oraz stanowiska organów współdziałających.
Następnie Kolegium wskazało, że od decyzji organu I instancji odwołanie złożyło Stowarzyszenie B z siedzibą w W., zarzucając naruszenie art. 10 w związku z art. 89 k.p.a. Podniesiono, że pomimo protestów skarżących oraz znacznej części mieszkańców miejscowości W. organ wydał przedmiotową decyzję, lekceważąc lokalną społeczność. Właściciel działki nr ewidencyjny 736, M. T., nie wyraził zgody na przebieg kabla energetycznego przez jego grunt. Inwestor oświadczył, iż taką zgodę uzyskał, przez co potwierdził nieprawdę. Wniosek bez ww. zgody jest niekompletny, co, zdaniem odwołującego oznacza, że nie powinien być rozpatrzony. W ocenie odwołującego, organ administracji winien przeprowadzić rozprawę administracyjną, ponieważ wniosek o jej przeprowadzenie został złożony. Wymogu przeprowadzenia rozprawy administracyjnej nie spełnia zebranie mieszkańców odbyte w dniu 1 czerwca 2014r. Powołując się na piśmiennictwo odwołujący stwierdził, iż przepis art. 89 k.p.a. nie daje podstaw do rozróżnienia pomiędzy obligatoryjnym a fakultatywnym przeprowadzeniem rozprawy, a zatem obowiązek przeprowadzenia rozprawy w przypadku określonym w § 1 i § 2 tego przepisu należy traktować tak samo. Organ administracji publicznej jest obowiązany przeprowadzić rozprawę, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania. Ocena należy do organu administracji, który w jej ramach powinien uwzględnić, że koncentracja materiału dowodowego w jednym miejscu i czasie jest z reguły czynnikiem upraszczającym i przyspieszającym postępowanie. Na tej podstawie odwołujący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Dalej Kolegium, powołując się na treść art. 80 i art. 81 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) wyjaśniło, że przesłanką odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia jest niezgodność planowanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jeżeli został uchwalony. Organ administracji odmawia ustalenia środowiskowych uwarunkowań w przypadku braku zgody wnioskodawcy na realizację planowanego przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, wskazanym przez organ w trybie art. 81 ust. 1 ustawy. Przesłankę odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia stanowi również odmowa uzgodnienia przez właściwy organ specjalistyczny warunków realizacji przedsięwzięcia (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 ustawy). Kolejne dwie przesłanki, uzasadniające odmowę ustalenia środowiskowych uwarunkowań to wykazanie negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (art. 81 ust. 2 ustawy) oraz wykazanie, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001r. - Prawo wodne (art. 81 ust. 3 ustawy). Wystąpienie którejkolwiek ze wskazanych wyżej przesłanek skutkuje odmową określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia określonego przez wnioskodawcę.
W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie żadna z wymienionych wyżej przesłanek nie zaistniała dlatego brak było podstaw do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia. Dokonując oceny kwestionowanej decyzji co do zgodności z przepisami stanowiącymi podstawę jej wydania Kolegium stwierdziło, iż decyzja w pełni odpowiada ich wymaganiom. Przedsięwzięcie objęte niniejszym postępowaniem, polegające na budowie elektrowni wiatrowej o mocy maksymalnej 1,5 MW, planowanej do realizacji w miejscowości W., na działce oznaczonej nr ewidencyjnym 743, wraz z przyłączem elektrycznym do istniejącej stacji SN oraz stacją kontenerową i placem manewrowym, zostało prawidłowo zaliczone do przedsięwzięć, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może zostać stwierdzony przez uprawniony organ. W efekcie skutkowało to wydaniem przez Burmistrza W. w dniu [...] postanowienia znak: [...]. w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz sporządzaniem raportu. W postanowieniu zawarte zostały wymagania co do treści raportu, określone w art. 66 ustawy oraz wskazane w poprzedzających je opiniach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. (z dnia [...], znak: [...]) oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. (z dnia [...], [...]). Inwestor przedłożył organowi pierwszej instancji w dniu 5 lutego 2014r. raport oddziaływania na środowisko. W związku z tym organ pierwszej instancji poinformował społeczeństwo poprzez podanie informacji w publicznie dostępnym wykazie danych w dniu 5 lutego 2014r. o złożonym raporcie oraz w dniu 10 lutego 2014r. o podjęciu zawieszonego z urzędu postępowania w związku ze złożeniem przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Następnie organ pierwszej instancji zwrócił się do organów współdziałających (Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W.) z wnioskiem o zajęcie stanowiska w przedmiocie planowanego przedsięwzięcia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. postanowieniem z dnia [...], znak: [...], zaopiniował bez zastrzeżeń warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł., z uwagi na zawarte w raporcie braki i niejasności, dwukrotne wezwał inwestora do uzupełnienia raportu we wskazanym zakresie (w dniu 25 lutego 2014r. i w dniu 10 kwietnia 2014r.). Inwestor przedstawił dwa aneksy do raportu (z dnia 28 marca 2014r. i z dnia 16 maja 2014r.), w których zamieścił żądane uzupełnienia. Na tej podstawie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł. postanowieniem z dnia [...], znak: [...], uzgodnił warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia, określając wymagania w zakresie skali oraz miejsca lokalizacji przedsięwzięcia, działań koniecznych do podjęcia na etapie realizacji oraz eksploatacji przedsięwzięcia, wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do wydania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, jak również działań dotyczących zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Burmistrz W. przedstawił uzupełniony raport do ponownej oceny Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W., który podtrzymał wydaną opinię (pisma: z dnia [...], znak: [...] oraz z dnia [...], znak: [...]).
Organ II instancji podkreślił następnie, że do uzgodnień i opinii wydawanych przez Regionalnego Dyrektor Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektor Sanitarnego, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy, nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 k.p.a. (art. 77 ust. 7 ustawy). W pozostałym zakresie (§ 1, § 2 i § 4) przepis art. 106 k.p.a. ma w pełni zastosowanie do postępowania o uzgodnienie lub wydanie opinii w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia co oznacza, że organy współdziałające mogą w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające (art. 106 § 4 k.p.a.). Ocena, co do zaistnienia takiej potrzeby oraz zakresu postępowania wyjaśniającego należy do ww. organów. Organ odwoławczy dodał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony został pogląd o wiążącym charakterze postanowienia uzgadniającego w sprawie dotyczącej decyzji środowiskowej wydawanego przez organ ochrony środowiska w przeciwieństwie do opinii organu sanitarnego. Uzgodnienie, ze względu na merytoryczny charakter, w praktyce kształtuje treść wydanej decyzji środowiskowej, przesądzając o sposobie rozstrzygnięcia sprawy (ustalenie lub odmowa ustalenia uwarunkowań środowiskowych realizacji przedsięwzięcia). Nie można również odmówić znaczenia opinii organu sanitarnego. Pomimo, iż nie ma ona charakteru wiążącego dla organu wydającego decyzję środowiskową, to jednak wypowiedź organu specjalistycznego, wymagana na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy, ma znaczenie dla oceny planowanego przedsięwzięcia pod kątem jej oddziaływania na środowisko, zwłaszcza zaś na warunki życia i zdrowie ludzi. Z tego względu zarówno uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, jak i opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego mają decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia końcowego, przy czym pierwsze z nich przesądza w istocie o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia bądź odmowie ich ustalenia.
Kolegium stwierdziło, że skoro w rozpatrywanej sprawie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł. uzgodnił środowiskowe uwarunkowania realizacji planowanego przedsięwzięcia, a Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. pozytywnie zaopiniował warunki jego realizacji, to organ pierwszej instancji nie miał podstaw do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia. Podstawę skutecznego zakwestionowania wydanej w takich okolicznościach decyzji środowiskowej mogłoby stanowić wykazanie wadliwości postępowań wpadkowych przeprowadzonych przez organy specjalistyczne (Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego) i to wadliwości, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący nie podniósł zarzutu w tym zakresie, zaś Kolegium nie dopatrzyło się wad, uzasadniających zakwestionowanie prawidłowości postanowienia uzgadniającego Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko dokonana została w oparciu o uzupełniony raport, który odpowiada wymaganiom, określonym w art. 66 ust. 1 ustawy, jak również zawiera analizę w zakresie wszystkich elementów, określonych w postanowieniu Burmistrza W. z dnia [...], znak: [...], w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz sporządzania raportu. Na podstawie wyników analiz, obliczeń i pomiarów przedstawionych w raporcie ustalono, że podczas budowy i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia, po dotrzymaniu warunków określonych w wydanej decyzji, nie wystąpi negatywne oddziaływanie na środowisko. Realizacja planowanego przedsięwzięcia będzie się wiązała głównie z emisją gazów i pyłów do powietrza oraz hałasem, związanymi z ruchem pojazdów podczas prac budowalnych. Uciążliwości te z uwagi na ich niezorganizowany charakter, będą występowały w sposób krótkotrwały, przejściowy i ograniczony w swoim zasięgu, wobec czego ich wpływ na tereny zamieszkałe (wsie W. i L.) będzie niezauważalny (por. s. 112 -113 raportu). Wytworzone podczas realizacji planowanego przedsięwzięcia odpady, takie jak opakowania po materiałach budowalnych, złom stalowy, szkło, styropian, kawałki drewna i papy będą segregowane i w miarę możliwości zagospodarowywane we własnym zakresie, a pozostałe będą przekazywane podmiotom posiadającym odpowiednie uprawnienia w zakresie gospodarki odpadami (s. 110-111 raportu). Nie przewiduje się oddziaływań mogących wywołać zanieczyszczenie gleby, wód gruntowych i wód powierzchniowych, ponieważ ewentualny wpływ przedsięwzięcia zostanie ograniczony poprzez zastosowanie odpowiednich rozwiązań zabezpieczających, np. poprzez zabezpieczenie przed wyciekami oleju ze sprzętu budowlanego (s. 109 raportu). W trakcie eksploatacji planowanego przedsięwzięcia wystąpi ciągłe oddziaływanie hałasu, pól elektromagnetycznych, efektu migotania cienia (zwanego efektem stroboskopowym), oddziaływanie na krajobraz oraz środowisko przyrodnicze. Badanie potencjalnego rozprzestrzeniania się hałasu spowodowanego pracą elektrowni wiatrowej wykonane zostało przy zastosowaniu modelu obliczeniowego zgodnego z polską normą "PN ISO 9613-2 Akustyka - Tłumienie dźwięku podczas propagacji w przestrzeni otwartej. Ogólna metoda obliczeniowa", określonego w przepisach rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz.U. nr 206, poz. 1291) oraz w przepisach unijnych, wynikających z Dyrektywy 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego oraz Rady Unii Europejskiej z dnia 25 czerwca 2002r. w sprawie oceny i kontroli poziomu hałasu w środowisku. Badanie natężenia hałasu wykonane zostało dla dwóch wariantów planowanego przedsięwzięcia, alternatywnego (dla turbiny o wysokości całkowitej do 100 m, mocy urządzenia 1,0 MW i mocy akustycznej do 104,6 dB) i inwestorskiego (dla turbiny o wysokości całkowitej do 100 m, mocy urządzenia 1,5 MW i mocy akustycznej do 102 dB). W obydwu przypadkach przyjęty został najmniej korzystny dla badanego urządzenia wskaźnik szorstkości gruntu G=0, stosowany w przypadku otoczenia zbudowanego z powierzchni gładkiej, takiej jak lód, woda, tj. w najmniejszym stopniu, tłumiącej dźwięk. Badanie przeprowadzone zostało dla następujących punktów immisji dźwięku: A - tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej na działkach o nr ewid. 53/6, 55/5 i 55/5, obr. [...], B - tereny zabudowy jednorodzinnej na działce nr ewid. 66/13, obr. [...], C - tereny zabudowy jednorodzinnej na działce nr ewid. 359/4, obr. [...], D - tereny zabudowy jednorodzinnej na działce nr ewid. 720/2, obr. [...], E - tereny zabudowy jednorodzinnej na działce nr ewid. 330, obr. [...] i wykazało, że natężenie hałasu emitowanego przez planowaną elektrownię wiatrową, docierające do terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wielorodzinnej nie przekroczy 34,2 dB (dla wieży o wysokości 67 m) i 35,25 (dla wieży o wysokości 98 m) dla wariantu inwestorskiego oraz 36,88 dB (dla wieży o wysokości 65 m) dla wariantu alternatywnego (por. aneks nr 2 do raportu z dnia 12 maja 2014r., k. 344 akt sprawy wraz z załączonymi obliczeniami). W obydwu analizowanych wariantach nie nastąpi przekroczenie najsurowszych norm akustycznych przewidzianych dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, tj. 40 dB [por. tabela 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 112 ze zm.)].
Organ II instancji zauważył także, że elektrownie wiatrowe wytwarzają fale akustyczne zwane infradźwiękami. Infradźwięki to fale akustyczne o niskiej częstotliwości mieszczącej się w granicach od 1 Hz do 20 Hz (Polska Norma PN-N-01338:1986; Międzynarodowa Organizacja Normalizacji ISO 7196:1995, ISO 9612:1997). Polskie przepisy w zakresie ochrony przed hałasem zawierają jedynie normy dotyczące dźwięków w zakresie pasma słyszalnego. Brak jest zatem możliwości sformułowania w decyzji środowiskowej odpowiednich, mających swoje umocowanie w normach, warunków dotyczących oddziaływania elektrowni wiatrowych poprzez wytwarzane w czasie ich pracy infradźwięki. Nieistnienie odpowiednich norm wyznaczających standardy jakości środowiska w tym zakresie oznacza, że uznaniowe określenie w decyzji środowiskowej dopuszczalnych, w ocenie organu administracji, poziomów hałasu infradźwiękowego byłoby działaniem pozbawionym podstawy prawnej. Pomijając brak norm określających dopuszczalne poziomy hałasu infradźwiękowego emitowanego do środowiska, brak jest również możliwości przeprowadzania obiektywnie weryfikowalnych, mających referencyjny punkt odniesienia, metod prognozowania propagacji hałasu infradźwiękowego. Obecnie dostępne są jedynie wyniki badań przeprowadzonych w różnych ośrodkach badawczych, które nie mają waloru obiektywnie weryfikowalnych standardów jakości środowiska w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie autorzy raportu dokonali oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania emitowanych infradzwieków w oparciu o wyniki badań przeprowadzonych w 2006r. przez pracowników naukowych Instytutu Mechaniki Stosowanej Politechniki Poznańskiej. Naukowcy zbadali poziom infradzwieków emitowany przez turbinę wiatrową typu Vestas V80 o mocy 2 MW, wchodzącą w skład farmy wiatrowej położonej w Z., na południowy wschód od [...] W.. Badania wykazały, że dla częstotliwości w zakresie od 10-200 Hz (zakres hałasu niskoczęstotliwościowego wg. Leventhalla, stosowany w Polsce) nie stwierdzono przekroczenia poziomu hałasu powyżej 70 dB, nawet przy pracy turbiny o maksymalnej mocy akustycznej, tj. 106,5 dB. Planowana turbina wiatrowa będzie miała maksymalną moc akustyczną dla widma słyszalnego 102 dB, tj. o 4,5 dB mniej niż turbina badana. Przy takim założeniu planowane urządzenie Enercon E66 1,5 MW powinno mieć mniejsze wartości referencyjne niż badana turbina typu Vestas V80. Średni całkowity poziom w zakresie częstotliwości do 20 Hz wyniesie tuż przy wieży 70 dB, co oznacza że nie przekroczy wartości rekomendowanej 85 dB (por.: aneks do raportu z dnia 28 marca 2014r. k. 232-234 akt sprawy).
Kolegium podkreśliło również, że organ pierwszej instancji nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia monitoringu porealizacyjnego w zakresie oddziaływania hałasu. Pomiary poziomu hałasu winny zostać wykonane w terminie 2 miesięcy od dnia uruchomienia instalacji w punkach zlokalizowanych na terenach objętych ochroną, tj. na terenach zabudowy (por. pkt II.7. sentencji decyzji).
W uzasadnieniu decyzji organu II instancji wskazano również, że elektrownie wiatrowe emitują promieniowanie elektromagnetyczne. Źródłem promieniowania elektromagnetycznego emitowanego przez planowane przedsięwzięcie będzie generator umieszczony w zamkniętej gondoli na wieży turbiny wiatrowej, otoczonej metalowym przewodnikiem, stanowiącej ekran ochronny przed przenikaniem pola elektromagnetycznego. Pole elektryczne generowane przez to urządzenie wyniesie około 9 V/m, tj. poniżej wartości występujących w przyrodzie. Pole magnetyczne wyniesie koło 4,5 A/m, tj. poniżej naturalnego pola magnetycznego Ziemi, które wynosi od 16 do 56 A/m. U podstawy wieży umieszczona zostanie kontenerowa stacja transformatorowa połączona z elektrownią wiatrową poprzez podziemne złącze kablowe, zatopione w fundamencie oraz dalej poprzez podziemną sieć kablową średniego napięcia, przebiegającą przez działki o nr ewid. 743,742, 736, połączona z krajową siecią energetyczną poprzez przyłącze SN znajdujące się na działce nr ewid. 736. Stacja pomiarowa oraz system połączeń kablowych z krajową siecią elektryczną będzie generował promieniowanie elektromagnetyczne o niskim poziomie niezagrażającym środowisku, zarówno z uwagi na średni poziom napięcia elektrycznego, jak również na zastosowane rozwiązania techniczne i technologiczne, takie jak grubość naziemnych i podziemnych elementów stacji pomiarowej (12 cm) oraz podziemny przebieg kabli energetycznych (por. aneks do raportu z dnia 28 marca 2014r. k. 245-246 akt sprawy).
Kolegium zaznaczyło, że przedmiotem analizy był również związany z pracą elektrowni wiatrowych efekt migotania cienia. W polskim prawie nie istnieją żadne normy ani wytyczne, dotyczące tego oddziaływania, dlatego do oceny efektu migotania cienia autorzy raportu zastosowali praktykę belgijską i niemiecką, przy złożeniu tzw. najgorszego przypadku, tj., że słońce świeci przez 365 dni w roku oraz że turbina zawsze skierowana jest w kierunku słońca. Założono, że wartość zacienienia spowodowanego efektem migotania cienia nie może przekroczyć 30 dni w roku oraz 30 minut w ciągu dnia. W obliczeniach uwzględniono topografię terenu oraz dwie skrajne wysokości wieży, tj. 67 m i 98 m n.p.g. Przeprowadzone badania (przy zastosowaniu programu WindPRO SHADOW) wykazały, że przy obu wysokościach wieży elektrowni wiatrowej efekt migotania cienia nie przekroczy założonego wyżej maksymalnego czasu trwania zacienia w ciągu roku i ciągu dnia (por. aneks do raportu z dnia 28 marca 2014r. k. 235-238 akt sprawy).
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że planowana inwestycja będzie miała wpływ na przeobrażenie krajobrazu, ponieważ maszt turbiny wiatrowej stanowi niewątpliwą dominantę w otaczającym terenie. W celu zminimalizowania tego efektu, w określonych w decyzji wymaganiach dotyczących ochrony środowiska koniecznych do zastosowania w dokumentacji wymaganej do wydania pozwolenia na budowę, przewidziane zastało zastosowanie odpowiedniej kolorystyki poszczególnych elementów turbiny wiatrowej (pkt l.3.9.10.11. sentencji decyzji). Ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko została poprzedzona rocznym monitoringiem ptaków i nietoperzy, który wykazał, że nie wystąpi negatywne oddziaływanie na ww. elementy przyrody ożywionej. Przeprowadzone badania wykazały, że z uwagi na warunki topograficzne badanej przestrzeni oraz charakter ich wykorzystania przez zaobserwowane gatunki fauny we wszystkich okresach roku, tylko w niewielkim stopniu może dochodzić do kolizji ptaków i nietoperzy z planowaną elektrownią wiatrową. Kompleks zajęty pod planowaną elektrownię wiatrową rozciąga się na obszarach jednorodnych siedliskowo i nie przecina głównych kierunków migracyjnych ani lokalnych tras przelotu ptaków. Nie stwierdzono również na badanym obszarze schronień, zgrupowań dziennych, kolonii rozrodczych i miejsc hibernacji nietoperzy, co wskazuje na znikomą wartość ekologiczną otoczenia planowanego przedsięwzięcia dla tego gatunku (por. raport z 5 lutego 2014r. rozdział 4.4. i 4.5).
Kolegium podkreśliło, że inwestor przedstawił i przeanalizował w uzupełnieniu do raportu warianty realizacji inwestycji, tj. wariant niepodejmowania inwestycji, racjonalny wariant alternatywny i wariant najkorzystniejszy dla środowiska i w rezultacie wskazał ten ostatni jako wariant realizacyjny, szczegółowo uzasadniając jego wybór. W wydanej decyzji organ pierwszej instancji nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia monitoringu porealizacyjnego ptaków i nietoperzy, który obejmować ma cykl roczny, stanowiący replikę badań przedrealizacyjnych w celu uzyskania kompleksowych danych z zakresu wpływu pracującej elektrowni wiatrowej na awifaunę. Monitoring ma zostać przeprowadzony trzykrotnie w ciągu pięciu lat od momentu oddania inwestycji do eksploatacji. Na inwestora został również nałożony obowiązek podjęcia na własny koszt działań minimalizujących negatywny wpływ inwestycji na środowisko ptaków i nietoperzy, w sytuacji stwierdzenia takiego wpływu (por. pkt 11.12.3.4.5. i 6. sentencji decyzji). Z przeprowadzonej analizy wynika również, że planowane przedsięwzięcie nie będzie miało znaczącego negatywnego oddziaływania na cele ochrony, przedmiot ochrony, integralność obszarów i spójność Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000, z uwagi na jego rodzaj, charakterystykę, skalę oraz odległość od obszarów chronionych (raport z 5 lutego 2014r. rozdział 4.1.6.).
Na tej podstawie Kolegium stwierdziło, że informacje oraz wyniki analiz przedstawione w przedłożonym przez inwestora raporcie są wystarczające do dokonania pełnej oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, co skutkowało pozytywnymi stanowiskami organów współdziałających, które, w ocenie organu odwoławczego, nie budziło zastrzeżeń oraz w efekcie sformułowaniem w wydanej decyzji uwarunkowań gwarantujących realizację planowanego przedsięwzięcia z poszanowaniem ochrony środowiska oraz zachowaniem jego istotnych elementów w stanie niepogorszonym.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że brak zgody właściciela działki nr ewid. 736 na przebieg kabla energetycznego przez jego nieruchomość nie ma wpływu na wynik postępowania w przedmiotowej sprawie. Ustawodawca w art. 74 ustawy określił katalog dokumentów, które należy dołączyć do wniosku o wydanie decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. Jest to katalog zamknięty, co oznacza, że organ administracji, poza przewidzianymi tam dokumentami, nie może żądać innych dokumentów. Jeżeli zaś dostrzeże potrzebę sięgnięcia do innych dokumentów niż wymienione w powyższym przepisie, to winien to uczynić we własnym zakresie i na własny koszt. Wśród wymaganych dokumentów brak jest dokumentów potwierdzających tytuł prawny do dysponowania nieruchomością objętą planowanym przedsięwzięciem. Oznacza to, że wydanie decyzji środowiskowej nie jest uzależnione od posiadania przez inwestora tytułu prawnego do nieruchomości objętej planowanym przedsięwzięciem. W decyzji środowiskowej właściwy organ wypowiada się tylko co do dopuszczalności realizacji planowanego przedsięwzięcia na danym terenie, z uwagi na jej przewidywane oddziaływanie na środowisko oraz określa uwarunkowania środowiskowe, jakie planowane przedsięwzięcie winno spełniać. Dopiero na etapie realizacji przedsięwzięcia inwestor winien się wykazać tytułem prawnym do nieruchomości, na której zamierza je realizować. W tym kontekście zarzut niekompletności wniosku podniesiony w odwołaniu uznano za całkowicie bezzasadny.
Odnośnie zarzutu nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej w trybie i na zasadach określonych w art. 89 k.p.a. organ II instancji wyjaśnił, że w ramach postępowania z udziałem społeczeństwa organ właściwy do wydania decyzji może przeprowadzić rozprawę administracyjną otwartą dla społeczeństwa. Przepis art. 91 § 3 k.p.a., dotyczący zawiadomienia o rozprawie administracyjnej poprzez obwieszczenie albo w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, stosuje się odpowiednio (art. 36 ustawy). Rozprawa administracyjna z udziałem społeczeństwa, o której mowa w art. 36 ustawy, jest instytucja procesową swoistą dla postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej. Nie jest jednak rozprawą w rozumieniu art. 89-96 k.p.a., ponieważ może w niej uczestniczyć każdy zainteresowany podmiot, który nie musi mieć nie tylko interesu prawnego, ale nawet faktycznego. Przeprowadzenie rozprawy z udziałem społeczeństwa jest fakultatywne, co oznacza, że to do organu administracji należy ocena potrzeby jej przeprowadzenia w okolicznościach faktycznych danej sprawy. Zarówno strony postępowania, jak i społeczeństwo aktywnie uczestniczyli na każdym etapie przeprowadzonego postępowania, składając obszerne pisma, odnoszące się do wielu aspektów potencjalnego oddziaływania przedsięwzięcia. Z uwagi na zakres postępowania i jego specyficzny charakter (konieczność sporządzenia raportu, w tym jego uzupełnienia oraz poddania go ocenie organów współdziałających) nie sposób przyjąć, aby ewentualne przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, w tym wnioskowanych oględzin, mogło się w jakimkolwiek stopniu przyczynić do skoncentrowania postępowania, jego przyspieszenia bądź wypracowania wspólnego stanowiska wielu jego uczestników, przy wyraźnym sprzeciwie społecznym wobec planowanego przedsięwzięcia. Należy przy tym zauważyć, że sam sprzeciw społeczny nie może stanowić przesłanki do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia w sytuacji, gdy wszystkie przesłanki ustawowe zostały spełnione.
Zdaniem Kolegium, w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji zapewnił udział stron w postępowaniu na każdym jego etapie, stosując formę obwieszczenia do zawiadamiania o poszczególnych czynnościach postępowania, przewidzianą w art. 49 k.p.a. z uwagi na to, że liczba stron postępowania przekroczyła 20 (art. 74 ust. 3 ustawy). Zapewniony został również udział społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu poprzez zawiadomienie o możliwości zapoznana się z dokumentacją sprawy, w tym z treścią raportu oraz możliwości składania uwag i wniosków z terminie 21 dni poczynając od dnia 23 czerwca 2014r. (obwieszczenie z dnia 16 czerwca 2014r.) oraz o wydanej decyzji (obwieszczenie z dnia 1 czerwca 2015r.). Organ pierwszej instancji uznał materiał dowodowy zgromadzony w sprawie za kompletny i wystarczający do wydania decyzji środowiskowej. Do zgłoszonych przez strony postępowania oraz społeczeństwo uwag i wniosków organ odniósł się wyczerpująco w uzasadnieniu wydanej decyzji, informując równocześnie o sposobie i zakresie ich uwzględnienia, jak również o przyczynie odstąpienia od przeprowadzenia rozprawy z udziałem społeczeństwa.
Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.skargę do sądu administracyjnego złożyło Stowarzyszenie A z siedzibą w W., zarzucając naruszenie art. 10 k.p.a. oraz 77 k.p.a. w związku z art. 89 k.p.a. i wnosząc na tej podstawie o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o przekazanie jej Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza W. jest niezasadne pod względem faktycznym i niezgodne z obowiązującym stanem prawnym. Stowarzyszenie wskazało, że w tym samym stanie faktycznym i prawnym oraz przy protestach miejscowego społeczeństwa W. i G., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W., wydał dwie odmienne opinie. W opinii z dnia [...], znak: [...], dla podobnej inwestycji przewidzianej do realizacji w G. stwierdzono, że z punktu widzenia wymagań higienicznych i zdrowotnych Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. nie widzi możliwości realizacji omawianego przedsięwzięcia na warunkach przedstawionych w raporcie oddziaływania na środowisko. Natomiast w przedmiotowym postępowaniu, pomimo protestu wszystkich mieszkańców, wydana została opinia pozytywna, co, w ocenie strony skarżącej, stanowi nadużycie. Dodatkowo informacje na temat możliwych konfliktów społecznych zawarte w raporcie są, zdaniem Stowarzyszenia, nierzetelne, ponieważ negują możliwość ich wystąpienia, w sytuacji gdy przeciwko budowie elektrowni wiatrowej protestuje cała lokalna społeczność. Powtórzono argumentację, dotyczącą nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej, wskazując, że winna ona była być przeprowadzona obligatoryjnie, ponieważ przepis art. 89 nie daje podstaw do rozróżnienia pomiędzy obligatoryjnością a fakultatywnością rozprawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazało, że przywołane przez stronę skarżącą postanowienie PPIS w W. z dnia [...] dotyczy inwestycji w innej lokalizacji, o innych parametrach, realizowanej przez inny podmiot. Ocena prawidłowości kwestionowanej decyzji może być natomiast dokonywana jedynie w granicach danej sprawy, co oznacza, że nie może wykraczać poza jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
Pismem z dnia 13 listopada 2015r. swój udział w postępowaniu zgłosili uczestnicy postępowania M. G. i A. K., reprezentowani przez pełnomocnika, będącego radcą prawnym.
Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 27 listopada 2015r., wydanym na rozprawie pismo wspomniane zwrócono z uwagi na niezawarcie w jego treści oświadczenia o doręczeniu odpisu pisma drugiej stronie albo o jego nadaniu przesyłką poleconą (art. 66 § 1 ustawy z dnia 30 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.).
Na rozprawie w dniu 27 listopada 2015r. M. G. złożył wniosek o przystąpienie do postępowania, formułując żądanie oddalenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach – stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi w zaś grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa w stopniu wskazanym w powołanych wyżej przepisach.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. Przy czym planowana do realizacji inwestycja to budowa pojedynczej elektrowni wiatrowej typu Enercon o mocy do 1,5 MW i wysokości zawieszenia wirnika do 100 m i szerokości łopat do 70 m jako obiektu wytwarzającego energię elektryczną o mocy do 1,5 MW, dostarczaną do krajowego systemu elektroenergetycznego, położonej w miejscowości W. na działce o numerze ewidencyjnym 743, w obrębie geodezyjnym [...]. Organy obu instancji zgodnie uznały, że spełnione zostały warunki do wydania w sprawie decyzji pozytywnej dla inwestora.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 1235 ze zm.). Stosownie do regulacji art. 59 ust. 1 ustawy, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; bądź
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy.
Kwalifikacja przedsięwzięć dokonywana jest natomiast na podstawie zapisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. nr 213, poz. 1397, powoływanego dalej jako rozporządzenie). Zgodnie z zapisami § 3 ust. 1 pkt 6 lit b rozporządzenia planowana inwestycja została zaliczona do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przepis ten bowiem stanowi, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m. in. instalacje wykorzystujące do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 5 o całkowitej wysokości nie niższej niż 30 m. Przy czym regulacja § 2 ust. 1 pkt 5 przewiduje, iż do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m. in. instalacje wykorzystujące do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru o łącznej mocy nominalnej elektrowni nie mniejszej niż 100 MW oraz lokalizowane na obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej.
Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 63 ust. 1 ustawy), uwzględniając łączne uwarunkowania takie jak rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia (pkt 1) oraz usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (pkt 2). Organ musi mieć także na względzie usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska oraz rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do wymienionych uwarunkowań, wynikających z zasięgu oddziaływania – obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać, transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze, wielkości i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej, prawdopodobieństwa oddziaływania, jak i czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania (art. 63 ust. 1 pkt 3 ustawy). Postanowienie, o którym mowa w art. 63 właściwy organ wydaje po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska i właściwego inspektora sanitarnego (art. 64 ustawy).
W stanie faktycznym sprawy, inwestor występując z wnioskiem inicjującym postępowanie dołączył do niego dokument zatytułowany "Karta informacja przedsięwzięcia". Po uzyskaniu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska i powiatowego inspektora sanitarnego, organ pierwszej instancji w drodze postanowienia nałożył na wnioskodawcę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia i ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Na dalszym etapie postępowania inwestor złożył raport oddziaływania na środowisko projektowanego przedsięwzięcia, który był kilkakrotnie uzupełniany. Ostatecznie organ pierwszej instancji, po uzyskaniu opinii sanitarnej powiatowego inspektora sanitarnego i postanowienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska o uzgodnieniu realizacji przedsięwzięcia wraz z określonymi warunkami, wydał decyzję o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia.
W tym miejscu podkreślić należy, iż organ pierwszej instancji w postanowieniu w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz powiatowego inspektora sanitarnego, ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który winien złożyć inwestor stosownie do treści art. 69 ust. 2 ustawy. Z uwagi na konieczność złożenia raportu, organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do czasu przedłożenia przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Po złożeniu przez inwestora raportu, organ podjął zawieszone postępowanie oraz przedstawił raport do uzgodnienia regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska i zasięgnął opinii powiatowego inspektora sanitarnego, zgodnie z regulacją art. 77 ust. 1 ustawy. Organ uzgadniający, czyli regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdziwszy, iż przedłożony raport nie spełnia wymagań, wynikających z postanowienia, określającego zakres raportu, kilkakrotnie wzywał inwestora do złożenia wyjaśnień i uzupełnienia zawartych w nim informacji. Zagadnienia wymagające uzupełnienia, wyjaśnienia bądź doprecyzowania zostały w stosownych wezwaniach szczegółowo określone. Po złożeniu kolejnego uzupełnienia, regionalny dyrektor ochrony środowiska w drodze postanowienia uzgodnił, a powiatowy inspektor sanitarny w formie opinii sanitarnej zaopiniował warunki realizacji przedsięwzięcia. Zarówno podmiot uzgadniający, czyli regionalny dyrektor ochrony środowiska, jak i podmiot opiniujący, którym był w sprawie powiatowy inspektor sanitarny, przed uzgodnieniem warunków realizacji przedsięwzięcia analizowali kompletność złożonego przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosownie do wymagań określonych w postanowieniu organu pierwszej instancji o nałożeniu obowiązku złożenia tegoż raportu. Kompletność i prawidłowość raportu w tym samym zakresie, była również przedmiotem zainteresowania organu pierwszej instancji. Pozytywna ocena raportu jest zaś wyrazem wydania przez organ pierwszej instancji, utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Zdaniem Sądu, konkluzja taka jest prawidłowa Została bowiem oparta na wszechstronnej i wnikliwej analizie przedłożonego przez inwestora materiału. Decyzja środowiskowa zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, o których mowa w art. 82 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku (...), jej uzasadnienie odpowiada zaś wymogom, określonym w art. 85 ust. 2 ustawy. Wprawdzie w przepisach ustawy środowiskowej nie określono, jaki charakter z punktu widzenia procesowego, ma opracowany przez inwestora raport, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednak, że ma on charakter dokumentu prywatnego inwestora, będącego dowodem w postępowaniu administracyjnym. Raport oceniany jest przez organ wydający decyzję, określającą uwarunkowania środowiskowe, a uczestnicy postępowania mają możliwość zgłoszenia zastrzeżeń dotyczących tego dowodu (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 marca 2013r., sygn. akt II SA/Lu 845/10, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 993489). Oznacza to, że organy administracji, uczestniczące w procesie wydawania decyzji środowiskowej powinny weryfikować informacje zawarte w raporcie. Jest to o tyle istotne, że "od osoby sporządzającej raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymaga się tylko wskazania nazwiska, nie zaś innych kryteriów czy to pod względem fachowości, czy braku powiązań z wnioskodawcą. Autor raportu, aby go sporządzić, musi wszakże posiadać wiedzę specjalistyczną z dziedziny, z którą planowane przedsięwzięcie się wiąże". (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn. 19 stycznia 2012r. II OSK sygn. akt 615/11, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 1123134). Zawartość raportu winna być zatem przez organ wydający decyzję środowiskową wnikliwie przeanalizowana i wyważona również w aspekcie innych dowodów, zebranych w sprawie. W rozpoznawanej sprawie, przedłożony ostatecznie przez inwestora raport, został przez organy rzetelnie zweryfikowany i prawidłowo oceniony. Nie ma przy tym potrzeby powtarzania w tym miejscu kolejnych jego zapisów, tym bardziej, że strona skarżąca, prócz zarzutów, związanych z konfliktami społecznymi, których autorzy raportu nie przewidywali, nie formułowała zastrzeżeń odnośnie jego walorów merytorycznych. Jeśli natomiast chodzi o wspomniane konflikty, wskazać należy, że konkluzja raportu w tym zakresie odnosi się do "uzasadnionych konfliktów społecznych", przy czym owego uzasadnienia autorzy raportu upatrują w nienaruszalności interesów prawnych osób trzecich, wobec znacznej odległości od najbliższych zabudowań oraz poszanowaniu obowiązujących norm w zakresie wielkości emisji (str.153 raportu). Okoliczność zatem, że projektowana inwestycja budzi sprzeciw mieszkańców, bez względu na zawarte w raporcie ustalenia i dane, a nawet bez merytorycznego odniesienia się doń, nie może dezawuować sporządzonego opracowania. Strona, kwestionując wnioski raportu winna bowiem albo przedstawić kontrraport albo przynajmniej wykazać innymi dowodami, że ustalenia raportu są błędne lub też oparte o niewłaściwe dane. Nie może natomiast oczekiwać, że uczyni to organ, skoro przedłożony raport jest kompletny, odpowiada ustalonemu zakresowi a jego wnioski poparte są odpowiednimi badaniami. Z tej przyczyny zarzuty skargi, związane z naruszeniem reguł gromadzenia i oceny materiału dowodowego nie są zasadne.
Rozważenia wymaga również podnoszona w toku postępowania administracyjnego i wywiedziona jako zarzut skargi kwestia nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Skarżące Stowarzyszenie wnioskowało o jej przeprowadzenie, organ I instancji natomiast uznał to za zbędne, wskazując, iż w świetle regulacji art. 36 ustawy nie jest do jej przeprowadzenia zobligowany. I jakkolwiek strona skarżąca powołuje się w tym zakresie na regulację art. 89 k.p.a., wskazać należy, iż w każdym przypadku decyzja o przeprowadzeniu rozprawy należy do organu administracji. Faktem jest bowiem, że regulacja zawarta w art. 36 ustawy o dostępie do informacji o środowisku (...), nie obliguje organu prowadzącego postępowanie środowiskowe do przeprowadzenia rozprawy, zaś przepis art. 89 k.p.a. uzależnia jej przeprowadzenie od potrzeb procesowych (przyspieszenie lub uproszczenie postępowania, realizacja celu wychowawczego). Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa, z możliwości przeprowadzenia rozprawy organ winien skorzystać, jeżeli jej przeprowadzenie umożliwi zebranie w jednym czasie i miejscu wszystkich uczestników postępowania w danej sprawie, zapewniając im możliwość zaprezentowania i ewentualnego uzgodnienia interesów. (por. Krzysztof Gruszecki: "Komentarz do ustawy o informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex 2013).
W rozpoznawanej sprawie, strona skarżąca nie wskazała, jakie istotne cele miałyby zostać osiągnięte w wyniku przeprowadzenia rozprawy. Podnoszona w skardze potrzeba przeprowadzenia oględzin czy też wysłuchania mieszkańców, w świetle zgromadzonej (i niekwestionowanej na żadnym etapie postępowania) dokumentacji fotograficznej i licznych pism stron postępowania oraz członków lokalnej społeczności, wydaje się być pozbawiona uzasadnienia. Ponadto, biorąc pod uwagę stopień skonfliktowania inwestora i lokalnej społeczności, uprawnione jest przewidywanie, że ewentualne przeprowadzenie rozprawy nie służyłoby realizacji wskazanych wyżej celów, stanowiąc co najwyżej pole do demonstrowania wzajemnie wykluczających się stanowisk. W tym kontekście za trafne uznać należy stanowisko, że zarówno przeprowadzenie w dniu 1 czerwca 2014r. zabrania mieszkańców, jak i szczegółowe odniesienie się przez organ do formułowanych w toku postępowania zarzutów, w sposób wystarczający gwarantowało udział społeczeństwa (oraz stron) w toczącym się postępowaniu.
Zgodzić się również należy ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego o braku jakiegokolwiek związku pomiędzy kontestowaną inwestycją a inwestycją w miejscowości G.. Są to bowiem zamierzenia o różnych parametrach, projektowane w różnych lokalizacjach. Dodatkowo wskazać należy, że opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nie ma w rozpoznawanej sprawie charakteru wiążącego (w przeciwieństwie do uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska), zaś sprzeciw lokalnej społeczności nie może, sam w sobie, stanowić podstawy do ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Szczecinie z dnia 13 marca 2014r., sygn. akt II SA/Sz 1208/13, w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2010r., sygn. akt II SA/Kr 42/10, w Gdańsku z dnia 27 kwietnia 2011r., sygn. akt II SA/Gd 56/10, w Łodzi z dnia 14 czerwca 2013r., sygn. akt II SA/Łd 285/13, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze oraz uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi wobec braku podstaw do jej uwzględnienia.
a.tp.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło