II SA/Łd 821/24

Dnia 28 listopada 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2024 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na uchwałę Rady Gminy Szczerców z 27 września 2024 r. nr VII/48/24 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu obrębu Osiny Kolonia postanawia: odrzucić skargę. ał K. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi uchwałę Rady Gminy Szczerców z 27 września 2024 r. nr VII/48/24 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu obrębu Osiny Kolonia. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Szczerców wniosła w pierwszej kolejności o odrzucenie skargi z uwagi na brak interesu prawnego strony skarżącej. Zdaniem organu strona skarżąca nie wskazała ani nie wykazała zaistnienia naruszenia prawa mającego bezpośredni wpływ na ich własną, indywidualną sytuację prawną. Ogólnikowe twierdzenie o naruszeniu interesu prawnego nie spełnia wymogu udowodnienia legitymacji do złożenia skargi. Podmiot wnoszący skargę winien bowiem wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją. Wykazanie naruszenia interesu prawnego jest obowiązkiem podmiotu wnoszącego skargę. Podmiot wnoszący skargę winien więc wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją. Naruszenie tego interesu następuje więc wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Musi to być ponadto interes indywidualny, bezpośredni i realny, wynikający z normy obowiązującego prawa, naruszony aktem prawa miejscowego. Dopiero zaś stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę otwiera mu drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniósł uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało zatem zbadać dopuszczalność skargi. Należy wskazać, że skuteczne przeprowadzenie ważnego postępowania przed sądem administracyjnym, możliwe jest tylko przez podmiot, który posiada zdolność sądową. Brak zdolności sądowej danego podmiotu uniemożliwia podjęcie bądź kontynuowanie postępowania, lub daje podstawę do usunięcia jego skutków, jeżeli zostało ono zakończone. W zależności bowiem od momentu ujawnienia tego braku, powoduje to odrzucenie skargi lub wniosku, zawieszenie postępowania, nieważność postępowania lub też stanowi przesłankę jego wznowienia. Z tego względu, posiadanie zdolności sądowej przez podmioty występujące przed sądem administracyjnym, jest niezbędnym warunkiem przeprowadzenia skutecznego i ważnego postępowania. Zgodnie z treścią art. 25 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – w skrócie: "p.p.s.a." – zdolność sądowa przysługuje osobom fizycznym, osobom prawnym, państwowym i samorządowym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej oraz organizacjom społecznym nieposiadające osobowości prawnej a także innym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Podkreślenia wymaga, że cecha zdolności sądowej skorelowana została z posiadaniem podmiotowości administracyjnoprawnej, czyli zdolności nabywania praw lub obowiązków w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Stanowi ona atrybut tej podmiotowości, ponieważ każdy, kto ją ma, musi mieć możność obrony swoich praw, również w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W konsekwencji, każdy podmiot mający podmiotowość administracyjnoprawną, ma także zdolność sądową w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm.) – dalej powoływanej jako: "u.s.g." – radni mogą tworzyć kluby radnych. Kluby są formą organizowania się radnych i jako takie nie posiadają podmiotowości administracyjnoprawnej (por. postanowienia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Olsztynie z 11 października 2013 r., II SA/Ol 713/13; w Szczecinie z 18 grudnia 2015 r., II SA/Sz 1375/15; w Rzeszowie z 7 marca 2017 r., II SA/Rz 122/17; w Krakowie z 25 stycznia 2022 r., sygn. akt II SAB/Kr 253/21; w Gliwicach z 8 maja 2023 r., sygn. akt II SAB/Gl 41/23). W literaturze podkreśla się, że klub działa tylko w strukturze wewnętrznej organu stanowiącego (w przedmiotowej sprawie - rady gminy) i nie może podejmować działań na zewnątrz (M. Augustyńska, "Prawa i obowiązki radnego jednostki samorządu terytorialnego", Warszawa 2014, s. 117). W konsekwencji należało stwierdzić, że wnoszący skargę K. S., nie posiadając zdolności sądowej, nie mógł skutecznie zainicjować postępowania przed sądem administracyjnym. Z tych przyczyn skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 p.p.s.a. lp