II SA/Łd 841/15

WyrokWSA w Łodzi2015-11-24

Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Renata Kubot-Szustowska, Jolanta Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podwyższenie terenu działki i jego utwardzenie kostką brukową przez właściciela, które według skarżących powoduje zalewanie ich nieruchomości, stanowi zmianę stanu wody na gruncie szkodliwie oddziałującą na grunty sąsiednie, uzasadniającą nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo podwyższenie terenu działki i jego utwardzenie nie jest wystarczające do stwierdzenia zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie oddziałującej na grunty sąsiednie. Kluczowe jest wykazanie związku przyczynowo-skutkowego między działaniami właściciela jednej nieruchomości a negatywną zmianą stanu wód na innych gruntach. W analizowanej sprawie, ze względu na naturalne ukształtowanie terenu, istnienie studni głębinowej oraz brak dowodów na szkodliwe oddziaływanie, nie było podstaw do zastosowania art. 29 ust. 3 Prawa wodnego.
Stan faktyczny
Skarżący L. i S. S. domagali się nakazania właścicielom sąsiedniej działki nr 105/11 przywrócenia stanu poprzedniego wody na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, twierdząc, że podwyższenie terenu tej działki i wylewanie nieczystości powoduje zalewanie ich nieruchomości. Organy administracji, po przeprowadzeniu licznych postępowań, oględzin i zasięgnięciu opinii biegłych, odmówiły wydania takiego nakazu, uznając brak związku przyczynowo-skutkowego między działaniami właścicieli działki nr 105/11 a szkodliwym oddziaływaniem na nieruchomość skarżących. Skarżący wnieśli skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2015 roku sprawy ze skargi L. S. i S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie oddala skargę. a.bł. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez L. i S.małżonków S. – reprezentowanych radcę prawnego K. M., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza A. z dnia [...] znak [...]. Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 5 października 2011 r. L. i S. małżonkowie S. właściciele działki nr 105/10 przy ul. A w A. złożyli skargę na podwyższanie powierzchni drogi (ul. A) oraz powierzchni działki nr 105/11 przez właścicieli działki nr 105/11 S. i A. J., co powoduje zalewanie ulicy A oraz ich nieruchomości. Ponadto wskazali, iż właściciele działki nr 105/11 wylewają nieczystości z szamba na ulicę i sąsiadującą działkę nr 105/13. Po przeprowadzeniu w dniu 25 października 2011 r. oględzin terenu, Burmistrz A. decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie nakazania właścicielom działki nr 105/11, położonej przy ul. A w A. przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania L. i S. S., uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając, iż brak było podstaw prawnych do umorzenia postępowania. Zdaniem SKO w przypadku ustalenia, iż nie zachodzą przesłanki z art. 29 ust. 1 Prawa wodnego winna zapaść decyzja o odmowie przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, a nie decyzja umarzająca postępowanie. Kontynuując postępowanie Burmistrz A. w dniu 25 lipca 2012 r. przeprowadził oględziny terenu. Ze sporządzonego na tą okoliczność protokołu wynika, że L. i S. małżonkowie S. oświadczyli, iż ukształtowanie terenu na nieruchomościach przyległych tj. działkach nr 105/11, 105/13, 105/24, a także na działce nr 105/10 nie uległo zmianie i odpowiada opisowi zawartemu w protokole z oględzin z dnia 25 października 2011 r. Wnioskodawcy podtrzymali swoje stanowisko, że w sprawie zmiany stanu wody na gruncie Państwa J. i na ul. A powinien wypowiedzieć się specjalista ds. hydrologii i opinia ta powinna zawierać stwierdzenie, czy podwyższenie terenu działki nr 105/11 oddziałuje na ich nieruchomość tj. dz. nr 105/10). Ponadto wnieśli o usunięcie drzew rosnących po wschodniej stronie ulicy A, które powodują, że ruch odbywa się po stronie ulicy bliższej ich działki. W trakcie oględzin dokonano pomiaru odległości pomiędzy studnią wierconą u małżonków S. a szambami: na ich działce i na działce A. i S. J., a także dokonano oględzin szamba A. i S. J.. Decyzją z dnia [...] Burmistrz A. odmówił wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego wody na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na terenie działki nr 105/11, położonej przy ulicy A w A., będącej własnością A. i S. J.. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na potrzebę dopuszczenia dowodu z opinii biegłych, czy specjalistów w dziedzinie hydrogeologii w celu stwierdzenia, czy wystąpiły zmiany stanu wody na gruncie. W dniu 16 września 2013 r. Burmistrz A. przeprowadził oględziny z udziałem biegłego Sądu Okręgowego w Łodzi S. S. - rzeczoznawcy budowlanego. Na podstawie oględzin i zebranego materiału, powołanych i dołączonych do opinii dowodów biegły sądowy S. S. stwierdził, że spływ wód opadowych w kierunku północno-wschodnim w tym również na działki oznaczone nr 105/10,105/11 wynika z ogólnego ukształtowania terenu – rejonu, na którym te działki są położone oraz, że stan zagospodarowania nieruchomości z działką gruntu oznaczoną nr 105/11 w tym również ukształtowanie i częściowe utwardzenie terenu tej działki nie spowodowało zmian w stosunkach wodnych terenów przyległych, zastrzeżonych w art. 29 ust. 3 Prawo wodne. W dniu 25 września 2013 r. pełnomocnik L. i S. małżonków S. - radca prawny K. M. wniosła o: dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości nr 105/10, 105/11 i 105/24 z udziałem biegłego z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodno-prawnych oraz przeprowadzenie dowodu z pisemnej opinii przez ww. biegłego na okoliczność spowodowania zmiany stanu wody na gruncie działki nr 105/11 stanowiącej współwłasność A. i S. J. oraz wypowiedzenia się przez biegłego w oparciu o oględziny powyższych działek czy można wykluczyć, że spowodowane przez współwłaścicieli działki nr 105/11 zmiany stanu wody na tymże gruncie nie wpłyną szkodliwie na grunty sąsiednie tj. działki nr 105/10 i 105/24. W dniu 3 października 2013 r. pełnomocnik wystąpiła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości nr 105/10, 105/11, 105/24 z udziałem biegłego z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodno- prawnych z rozszerzeniem tezy dowodowej w zakresie wypowiedzenia się przez biegłego co do rodzaju terenu, a w szczególności czy teren, na którym położone są działki nr 105/10, 105/11 oraz 105/24 jest terenem podmokłym, zabiegów melioracyjnych podejmowanych przez Gminę A. w zakresie odwodnienia terenu, na którym położone są powyższe działki, poziomu wód gruntowych na tymże terenie oraz wypowiedzenia się przez biegłego czy można wykluczyć, że poziom wód gruntowych wskutek podwyższenia terenu działki nr 105/11 i spowodowane tym zmiany stanu wody na gruncie 105/10, 105/11 oraz 105/24 nie będzie doprowadzał do zalewania kotłowni i pompy hydroforu pomieszczeń znajdujących się 0,5m poniżej poziomu gruntu na działce nr 105/10. Pełnomocnik zgłosiła ponadto zastrzeżenia do opinii sporządzonej przez biegłego d/s budowlanych stwierdzając, iż jest ona nieprzydatna z uwagi na specjalność biegłego z zakresu budownictwa konstrukcyjnego - budowlanego nie obejmującego możliwości wypowiedzenia się na okoliczność zmiany stanu wód na gruncie 105/10, 105/11, 105/24, rodzaju terenu, poziomu wód gruntowych oraz zabiegów melioracyjnych podejmowanych przez Gminę A. na tymże terenie. Pełnomocnik zarzuciła biegłemu rzeczoznawcy budowlanemu, iż nie dokonał pomiarów działki nr 105/10 pod kątem stanu nawierzchni gruntu tej działki w stosunku do nawierzchni gruntu działki nr 105/11. Pomiary nawierzchni gruntu na działce nr 105/11 dokonane zostały tylko przy ogrodzeniu (gdzie podwyższenie gruntu wynosi ok. 10 cm), natomiast pominięto pomiar nawierzchni gruntu na tejże działce przy budynku mieszkalnym gdzie podwyższenie terenu wynosi ok. 25cm. W opinii nie został uwzględniony rodzaj terenu oraz poziom wód gruntowych kształtujących się na terenach działek o nr 105/10, 105/11, 105/24, a także nie wypowiedziano się w jaki sposób podwyższenie terenu na działce nr 105/11 wpływa na poziom wód gruntowych na tym terenie. Brak jest również informacji jaka jest rzeczywista i faktyczna różnica pomiędzy wysokością gruntów na działce nr 105/10 i 105/11 oraz 105/24, a także niesłuszne jest sformułowanie biegłego w opinii, w której wskazuje on, że ilość wód opadowych spływających z nawierzchni utwardzonej działki nr 105/11 do ulicy A uznaje za rzecz naturalną co jest niezgodne z treścią przepisu art. 29 ust. 1 ustawy. Nadto w wyniku podwyższenia terenu działki nr 105/24 w rejonie działki nr 105/10 nie ma spadku, a działka jest ukształtowana poziomo. W dniu 6 listopada 2013 r. organ I instancji przeprowadził kolejne oględziny terenu z udziałem biegłego Sądu Okręgowego w Poznaniu d/s hydrogeologii – B. H., w następstwie których biegły stwierdził, że jak wynika ze szczegółowej analizy urzędowych dokumentów geodezyjnych, w postaci map zasadniczych i planów sytuacyjno-wysokościowych w ilości 10 dokumentów (załączniki od nr 4 do nr 13), od 1995 r. do grudnia 2012 r. ukształtowanie terenu opiniowanych 4 działek nie uległo znaczącym zmianom pod względem ich ukształtowania geomorfologicznego, co zamyka się następującymi danymi: -działka 105/10 - średnia rzędna terenu działki uległa podwyższeniu o +0,64m.n.p.m; -działka 105/11 - średnia rzędna terenu działki uległa podwyższeniu o +0,41m.n.p.m.; -działka 105/12 - średnia rzędna terenu działki uległa podwyższeniu o + 0,01m.n.p.m.; -działka 105/13 - średnia rzędna terenu działki uległa podwyższeniu o + 0,07m.n.p.m. Stan ten uległ zmianie głównie poprzez wykonywane prace na terenie działek np. w postaci utwardzenia terenu kostką brukową (dz. 105/11), a wykazane podniesienie terenu działki 105/12 zaledwie o +0,01 m.n.p.m., nie przekreśla faktu, że w wyniku przeprowadzonej mikroniwelacji poziom terenu tej działki jest od 0,10m do 0,20m wyższy przy północnej granicy z działką 105/10. Biegły stwierdził, że w dniu 6 listopada 2013 r. teren wszystkich 4 działek nr 105/11, 105/12, 105/13, a zwłaszcza działki wnioskodawców nr 105/10, którzy zgłaszali w postępowaniu administracyjnym rzekomy fakt zalewania ich terenu był suchy, co potwierdza dokumentacja fotograficzna w postaci zdjęć fotograficznych. Zarówno dokumenty zgromadzone w tej sprawie jak i strony postępowania potwierdzają brak wykonywania na ul. A jakichkolwiek prac związanych z infrastrukturą, a dotyczących wykonywania zarówno kanalizacji deszczowej jak i sanitarnej (co mogło by wpłynąć na zmianę ukształtowania terenu ulicy Aj), z wyjątkiem przyłączy do sieci wodociągowej i prowadzonych prac wyrównawczych na utwardzonej na stałe ul. A. Z analizy warunków geomorfologicznych i hydrograficznych wynika, że opiniowany teren posiada główny kierunek spływu zarówno wód powierzchniowych (z opadów atmosferycznych i roztopów) jak i wód gruntowych (głównie pochodzących z infiltracji pionowej opadów atmosferycznych) z południa na północ, w kierunku obniżonej doliny rzeki B., gdzie deniwelacje terenu na krótkim odcinku odległości 0,6km są znaczne i dochodzą do 7,0m. Dodatkowy znacznie mniej intensywny kierunek spływu wód powierzchniowych i podziemnych w opiniowanym terenie występuje z kierunku wschodniego na zachodni, zgodnie z wykazywanym na mapach zasadniczych i planach sytuacyjno-wysokościowych nieznacznym obniżeniem terenu, z kierunku wschodniego na zachodni, zgodnie z wykazywanym na mapach zasadniczych i planach sytuacyjno-wysokościowych nieznacznym obniżeniem terenu w kierunku przepływającego rowu melioracyjnego. Biegły stwierdził nadto brak na działce wnioskodawców 105/10 przyłącza miejskiej sieci wodociągowej i fakt eksploatacji własnego ujęcia wody podziemnej istniejącą studnią głębinową, co powoduje rozbudowę "leja depresyjnego" ("stożek depresyjny - forma obniżonego zwierciadła statycznego wody podziemnej wywołana poborem w studni") i wpływa niewątpliwie na dodatkowe zintensyfikowanie spływu wód z kierunku wschodniego na zachodni na teren działki wnioskodawców i podniesienie tam poziomu występowania wód. Według biegłego oględziny działki 105/11 nie wykazały istnienia sugerowanych przez wnioskodawców dodatkowych źródeł niekontrolowanego odprowadzania ścieków. Użytkownik tej nieruchomości posiada szczelne szambo posiadające właściwy atest do jego stosowania, a budynek wraz infrastrukturą został przekazany do zamieszkania sporządzonym dokumentem odbioru uprawnionego nadzoru budowlanego. Bezsprzecznym faktem potwierdzonym oględzinami biegłego, jest brak przestrzegania w niedalekiej przeszłości przez wnioskodawców zapisów ustawy Prawo wodne (art. 37 pkt 1 i 3, art. 38 ust. 3 pkt 2, art. 122 ust. 1 pkt 1 i 2) w zakresie opracowania operatu wodnoprawnego na odprowadzanie ze swojego terenu wód do rowu melioracyjnego. W dniu 16 września 2013 r. wnioskodawcy poinformowali pisemnie Burmistrza o demontażu tego rurociągu, co potwierdził Urząd Miejski pismem z dnia 23 września 2013 r. Biegły wskazał dodatkowo, że brak bakteriologicznego skażenia eksploatowanej wody ze studni wnioskodawców świadczy o braku niekontrolowanego spływu ścieków z sąsiednich działek. Reasumując biegły sądowy podniósł, że faktem niezaprzeczalnym jest brak znacznego w stosunku do sąsiednich podwyższenia terenu powierzchni działki nr 105/11 w A.. Nie spowodowało to zmian stanu wody na gruncie oddziałującego szkodliwe na działkę nr 105/10. Wobec wspomnianej opinii pełnomocnik L. i S. małżonków S. pismem z dnia 4 grudnia 2013 r. podniósł zarzuty wskazując na brak odpowiednich uprawnień biegłego sądowego w odniesieniu do wytycznych zawartych w decyzji organu II instancji a dotyczących wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodno-prawnych oraz przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów i obliczeń. Decyzją z dnia [...] Burmistrz A. odmówił wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego wody na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na terenie działki nr 105/11. Po rozpatrzeniu odwołania L. i S. małżonków S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] uchyliło w całości decyzję organu I instancji z uwagi na konieczność uzyskania od biegłego odpowiedzi na postawione zarzuty i odniesienie się do zadanych pytań i rozbieżności. Biegły w suplemencie do opinii z dnia 19 maja 2014 r. ustosunkował się do zarzutów Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Ł. oraz zarzutów odwołania i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w opinii w tym w szczególności wnioski końcowe. Burmistrz A. rozpatrując sprawę ponownie decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art.104 K.p.a. oraz art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 469) – dalej w skrócie "ustawa" lub "p.w.", odmówił wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego stanu wody na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na terenie działki nr 105/11, położonej przy ulicy A 5 w A., będącej własnością A. i S. J., z powodu nie stwierdzenia wystąpienia zmian stanu wody, mogących oddziaływać szkodliwie na sąsiednią działkę nr 105/24, będącą drogą gminną oznaczoną nazwą ulica A, oraz na działkę nr 105/10, należącą do L.i S. S.. Organ I instancji w uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy, podnosząc m.in., że w jego ocenie wypełnione zostały wytyczne Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. zawarte w decyzji z dnia [...] nr [...]. Z poczynionych przez organ ustaleń wynika, że nie wystąpiło znaczne w stosunku do sąsiednich działek podwyższenie terenu działki nr 105/11, a w konsekwencji nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie, oddziałującej szkodliwie na działkę nr 105/10. Zgromadzone dowody nie wykazały również, aby doszło do wprowadzania do ziemi nieoczyszczonych ścieków. Od powyższej decyzji odwołali się L. i S. małżonkowie S. reprezentowani przez radcę prawnego K. M. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonej do odwołania dokumentacji fotograficznej w postaci dwóch sztuk zdjęć z nieruchomości oznaczonej nr 105/10 na okoliczność braku zmiany w ukształtowaniu terenu działki 105/10 przy ul. A 6 w A.. Decyzji organu I instancji zarzucili naruszenie: art. 29 ust. 3 ustawy, art. 24 § 1 pkt. 1 K.p.a., art. 75 § 1 K.p.a. w zw. z art. 10 K.p.a., art. 75 § 1 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a., art. 78 § 1 i 2 K.p.a., art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 29 ust. 1 i 3 ustawy, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu Kolegium wskazało, że na rozprawie w dniu 20 lutego 2015 r. do akt sprawy została włączona kopia mapy porównawczej w skali 1:500 potwierdzona za zgodność z oryginałem. Na rozprawie zobowiązano strony do dostarczenia oryginału protokołu inwentaryzacji, powykonawczej po wybudowaniu wszystkich obiektów. Do dnia wydania decyzji strony dostarczyły posiadane dokumenty. Pismem z dnia 4 marca 2015 r. pełnomocnik małżonków S. wniósł między innymi o: zawieszenie postępowania do czasu zajęcia stanowiska przez Gminę i Miasto A., wyłączenie biegłego wydającego opinie w tej sprawie z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do bezstronności biegłego, sprostowanie omyłek pisarskich w treści protokołu przy przesłuchaniu S. S. z dnia 20 lutego 2015 r. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego hydrologa z wyłączeniem biegłego H. na okoliczność zmian stanu wody na działkach 105/10, 105/11, 105/12 i 105/24 w A.na ulicy A z uwzględnieniem zmian na przestrzeni lat układów wysokościowych na powyższych działkach. Kolejnym pismem z dnia 25 marca 2015 r. pełnomocnik małżonków S. wniosła w przypadku zawieszenia postępowania o jego podjęcie oraz załączenie w poczet materiału dowodowego pisma Gminy A. z dnia 16 marca 2015 r. Zdaniem Kolegium w tej sprawie istotne jest, czy na działce należącej do A. i S. J. nastąpiła zmiana stanu wody mogąca szkodliwie oddziaływać na działkę 105/24 stanowiącą drogę gminną będącą ulicą A oraz na działkę 105/10 należącą do L. i S. S.. Przywołując regulację art. 29 ust. 1 i 3 p.w. organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji stosownie do przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego dokonał analizy i oceny dowodów. W ocenie Kolegium przeprowadzone postępowanie i zabrany materiał dowodowy wykazały, że działania właściciela działki nr 105/11 przy ul. A 5 w A.nie mogły spowodować zmiany stanu wody na gruncie i nie mogą szkodliwe oddziaływać na grunt sąsiedni tj. działki nr 105/10 przy ul. A 6 w A.- o czym mowa w przepisie art. 29 ust. 1-3 p.w. Z protokołu rozprawy z dnia 20 lutego 2015 r. wynika miedzy innymi, że teren działki 105/10 jest podmokły. Małżonkowie S. byli tego świadomi gdyż kopiąc fundamenty pod dom nachodziła im woda dlatego też zastosowali beton o zmniejszonej przepuszczalności wody. S. S. na rozprawie stwierdził, że zalewanie jego działki następuje od 2012 r. i 2013 r. Na rozprawie ustalano także, że małżonkowie J. właściciele działki 105/11 wprowadzili się do domu i położyli kostkę wokół domu oraz zrobili odprowadzenie wody deszczowej do ziemi w 2007 r. Już sam fakt upływu czasu między zamieszkaniem małżonków J. a zalewaniem sprawia, że nie można wykazać związku przyczynowo - skutkowego między wystąpieniem zmiany stanu wody na gruncie działki nr ewid. 105/10 i spowodowanie tej zmiany przez właściciela gruntu leżącego po przeciwnej stronie drogi publicznej państwa J. (działka nr ewid. 105/11). Analizując mapy nie ulega też wątpliwości, że droga publiczna działka nr ewid. 105/24 znajduje się wyżej od działki nr ewid. 105/11 i 105/10. Jak wynika z opinii biegłego potwierdzonej na rozprawie nie ma możliwości aby woda z działki 105/11 była w stanie przepłynąć przez działkę 105/24 i zalać działkę 105/11. Powyższe ustalenia wynikają z rozprawy administracyjnej, która odbyła się przed Kolegium jak i ustaleń organu I instancji opartych o opinię biegłego hydrologa i oględzin nieruchomości. Opis zmian ukształtowania terenu, zastanych na nieruchomości 105/11 i wpływu tych zmian na nieruchomości sąsiednie został przez organ w sposób przekonujący i logiczny uzasadniony. Odwołujący nie wskazali argumentów, które przemawiałyby za zanegowaniem opinii hydrologa, nie jest wystarczającym argumentem okoliczność, że ze stwierdzeniami opinii się nie zgadzają. Kolegium wyjaśniło, że biegły sporządził opinię nie tylko na podstawie map załączonych do akt, bazował on również na oględzinach nieruchomości. Nie mogą zatem odnieść skutku zarzuty co do niewyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Kolegium nie zgodziło się także z wnioskiem o powołanie nowego biegłego, ponieważ strona żąda powołania nowego biegłego w dziedzinie hydrologii mając wątpliwości co do danych geodezyjnych. Biegły hydrolog nie ma możliwości udzielenia na nie odpowiedzi gdyż nie jest specjalistą w tej dziedzinie. Ponadto strona podniosła, że biegły wydający opinię nie jest bezstronny. Według Kolegium, skoro w sprawie nr [...] opinia tego samego biegłego była wykorzystana "na korzyść" strony tj. organy zobowiązały właściciela działki nr 105/12 do wykonania zabezpieczeń, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 851/14 oddalił skargę na tą decyzję, to nie można mówić o braku bezstronności wydanej opinii. Nie sposób także z ustaleń wysnuć wniosku, że prace wykonane w 2007 r. na nieruchomości uczestnika stwarzają realne zagrożenie zalaniem nieruchomości odwołujących. Odnosząc się do zarzutów odwołujących dotyczących ich nieruchomości Kolegium stwierdziło, że ustalenia te nie mają wpływu na ocenę zasadności rozstrzygnięcia. Istotą sporu i przedmiotem postępowania objęte było, czy jakiekolwiek zmiany na nieruchomości Państwa J. mogły wpłynąć na stan nieruchomości Państwa S.. Nadto Kolegium podniosło, że odwołujący nie mogą kwestionować faktu, że naturalne ukształtowanie terenu wskazuje kierunek spływu wód z południa na północ do doliny rzeki B., jak również w mniejszym stopniu ze wschodu na zachód do rowu melioracyjnego, który biegnąc na północ łączy się z rzeką B.. Oczywistym jest również to, że naturalny kierunek spływu wód następuje z terenów wyżej położonych do terenów niżej położonych, zatem ewentualny wyższy poziom wody na działce odwołujących może właśnie wynikać z naturalnego ukształtowania terenu. To samo ukształtowanie terenu sprawia, że droga publiczna (działka nr ewid. 105/24) w sposób naturalny może odprowadzać wodę w kierunku rzeki B. z działki Państwa J.. Wniosków w tym zakresie nie można uznać za dowolne, bowiem znajdują one potwierdzenie w znajdującej się w aktach sprawy opinii biegłego z zakresu hydrogeologii. W opinii tej wskazano m.in., że brak na działce nr 105/10 przyłącza miejskiej sieci wodociągowej i fakt eksploatacji własnego ujęcia wody podziemnej istniejącą studnią głębinową, powoduje rozbudowę "leja depresyjnego", co wpływa niewątpliwie na dodatkowe zintensyfikowanie spływu wód z kierunku wschodniego na zachodni, na teren działki odwołujących i podniesienie tam poziomu występowania wód. Na rozprawie biegły dodał, że poziom wody w studni nie odzwierciedla poziomu wody dokoła studni w gruncie. W opinii Kolegium niezasadne są zarzuty odwołujących dotyczące naruszenia przez organ I instancji przepisów art. 78 § 1 i 2 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku odwołujących załączenia do materiału dowodowego dokumentów w postaci gminnej ewidencji zbiorników bezodpływowych i przydomowych oczyszczalni ścieków, jak również sprawozdania w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, a także wykazu właścicieli, z którymi zawarto umowy na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych na okoliczność ustalenia jaka ilość nieczystości ciekłych jest wprowadzana do gruntu na ulicy A w A. i związanej z tym zmiany stanu wód gruntowych na działce nr 105/10. Kolegium podniosło, że ze wspomnianej opinii biegłego wynika, że nie stwierdzono bakteriologicznego skarżenia eksploatowanej wody ze znajdującej się na działce nr 105/10 studni, co świadczy o braku niekontrolowanego spływu ścieków z działek sąsiednich. Zresztą odwołujący nie wykazali związku przyczynowego między tymi żądaniami a przedmiotem postępowania. Następnie Kolegium zaznaczyło, że nie widzi podstaw do sprostowania oczywistych omyłek pisarskich w protokole, a to dlatego, że odzwierciedla on emocje na sali rozpraw, a nadto żądanie strony zmienia treść wypowiedzianych słów przez strony, czego nie można traktować jako oczywistej omyłki. Ponadto oczywiste omyłki pisarskie w protokole nie mają wpływu na wynik postępowania. Organ II instancji odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia art. 24 § 1 pkt. 1 K.p.a. uznał, że nie jest on zasadny, gdyż dotyczy stosunków personalnych i prawnych pracowników organu administracji a nie samego organu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi L. S. i S. S. reprezentowani przez radcę prawnego K. M. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych. Decyzji Kolegium zarzucili naruszenie: a) art. 29 ust. 1 ustawy, poprzez jego nieprawidłową wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz nietrafne uznanie, że na działce 105/11 stanowiącej współwłasność A. i S. małżonków J. nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie działki 105/11, w sytuacji gdy na powyższej działce, pomimo nadsypania ziemi i utwardzenia jej powierzchni kostką brukową, nie dokonano pomiarów w zakresie podwyższenia terenu działki 105/11, poprzez ustalenie punktów pomiaru - tzw. pikiet, w oparciu, o które można ocenić podwyższenie terenu, b) art. 29 ust. 2 ustawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie i nietrafne uznanie, że na działce 105/11 nie ma miejsca odprowadzanie wody i ścieków do gruntów sąsiednich, w sytuacji gdy powyższa okoliczność nie została przez biegłego hydrologa sprawdzona i nie wykonano w istocie próby szczelności szamba na działce 105/11, c) art. 84 § 2 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nie wyłącznie biegłego hydrologa z tej sprawy w sytuacji gdy biegły nie był bezstronny i wypowiedział się w istocie na tematy przekraczające zakres udzielonego zlecenia, a w szczególności wypowiedział się co: do braku skażenia bakteriologicznego wody w studni na działce 105/10 stanowiącej współwłasność skarżących, w sytuacji gdy biegły nie dokonywał pomiarów wody eksploatowanej ze studni skarżących; do wskazanych w opinii pomiarów w zakresie podniesienia terenu na działce 105/10 poprzez określenie przez biegłego, że średnia rzędna terenu działki 105/10 uległa podwyższeniu o 0,64 m.n.p.m. natomiast średnia rzędna terenu działki 105/12 uległa podwyższeniu o 0,41 m.n.p.m w sytuacji gdy biegły hydrolog nie dokonywał pomiaru terenu działek 105/10 i 105/11 i nie mógł się wypowiedzieć co do danych geodezyjnych z uwagi na to, że nie jest geodetą, d) art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez wadliwą i nieprawidłową konstrukcję uzasadnienia decyzji wyrażającą się: brakiem wyjaśnienia w oparciu o jakie kryteria organ II instancji uznał, że działka nr ewid. 105/24 stanowiąca drogę gminną jest położona wyżej od działki 105/11 w sytuacji gdy w realiach sprawy nie były robione pomiary rzędnych terenu działek 105/10, 105/11 i 105/24 dla potrzeb niniejszej sprawy; nie odniesienie się do zarzutu stron odwołujących w zakresie niewiarygodności oceny pomiarów geodezyjnych na działce 105/11 i 105/10 w sytuacji gdy dla potrzeb niniejszego postępowania organ I jak i II instancji zaniechał przeprowadzenia dowodu z pomiaru rzędnych terenu działek 105/11, 105/10 i 105/24 w A. i pominął dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety na okoliczność ustalenia faktycznego i rzeczywistego podwyższenia terenu działki 105/11 stanowiących współwłasność A. i S. małżonków J. i działki 105/24 będącej drogą gminną; poprzez brak argumentacji organu II instancji w zakresie braku podstaw do wyłączenia biegłego hydrologa w sytuacji gdy tenże biegły ocenił rzekome podwyższenie terenu działki 105/10 na podstawie map pochodzących z różnych przedziałów czasowych z różnych punktów pomiarowych, w sytuacji gdy nie był on w ogóle uprawniony do wypowiadania się na temat pomiarów geodezyjnych, e) art. 75 § 1 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w realiach tej sprawy i nieustosunkowanie się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu strony skarżącej oraz: zaniechanie wyjaśnienia posłużenia się przez biegłego przy wydawaniu opinii różnymi wysokościami rzędnych działki 105/10 w przedziale od 168,59 m n.p.m. po 169,70 m n.p.m. i 170 m n.p.m. z różnych okresów czasu i przy uwzględnieniu map sytuacyjno-wysokościowych z różnego przedziału czasowego; zaniechanie wskazania w oparciu o jakie faktycznie, zgodnie z § 17 ust. 3 INSTRUKCJI TECHNICZNEJ, punkty charakterystyczne sytuacji i rzeźby terenu usytuowane w płaszczyźnie przekroju, dokonuje oceny i pomiarów terenu tzw. pikiety (co zostało przez wnioskodawcę i SKO nazwane jako współczynnik), zaniechanie wzięcia pod uwagę mapy zagospodarowania działki 105/10 (załącznik nr 5) przy ustalaniu wysokości rzędnych działki 105/10, 105/11 i 105/12, 105/24, f) art. 75 § 1 K.p.a. w zw. z art. 10 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez: zupełne i całkowite pominięcie mapy sytuacyjno-wysokościowej z 1995 r. sporządzonej przez uprawnionego geodetę E. S., na której wytyczono dwa punkty (pikiety) będące podstawą i punktem wyjścia do określenia różnicy w wysokości terenu na działce 105/11 i 105/10 położonych na ulicy A w A., g) art. 78 § 1 i 2, 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a., poprzez brak odniesienia się do zarzutu stron odwołujących w zakresie zaniechania załączenia w poczet niniejszego materiału dowodowego dokumentów w postaci: prowadzonej przez Gminę A. ewidencji zbiorników bezodpływowych, przydomowych oczyszczalności ścieków od właścicieli nieruchomości domów jednorodzinnych na całej ulicy A w A.; sprawozdania przekazywanego Burmistrzowi A. przez podmiot prowadzący działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych m.in. ze wskazaniem właścicieli nieruchomości, od których zostały odebrane nieczystości ciekłe; wykazu właścicieli nieruchomości, z którymi w okresie objętym sprawozdaniem tenże przedsiębiorca zawarł umowy na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych i wykazu właścicieli nieruchomości, z którymi umowy te uległy rozwiązaniu lub wygasły na okoliczność ustalenia jaka ilość nieczystości ciekłych jest wprowadzona do gruntu na ulicy A w A. i związanej z tym zmiany stanu wód gruntowych na działce nr 105/10 przy ul. A 6 w A., h) art. 15 K.p.a. poprzez: brak dwukrotnego przeprowadzenia przez dwa niezależne od siebie organy wnikliwego i rzetelnego postępowania w sprawie; uchylenie się przez organ II instancji od przeprowadzenia rzetelnej kontroli instancyjnej decyzji organu I instancji z dnia 18 czerwca 2014 r. i podjęcie w toku postępowania odwoławczego próby obrony celem utrzymania w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji pomimo dostrzeżonych rażących wadliwości w procedowaniu (obraza art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.), i) art. 136 K.p.a., poprzez: zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego geodety na okoliczność dokonania rzeczywistych i faktycznych pomiarów rzędnych terenu działki 105/10, 105/11 i 105/24 położonych w A. na ulicy A i zmian stanu wody na gruncie działki 105/11 i 105/24, co niewątpliwie skutkowało naruszeniem art. 80 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. w zakresie swobodnej oceny dowodów i w efekcie spowodowało, iż organ odwoławczy błędnie ocenił, iż w realiach sprawy nie nastąpiły zmiany stanu wody na gruncie działki 105/11 i 105/24 w sytuacji gdy teren działki 105/11 jest położny znacznie wyżej niż działka 105/10 i teren działki 105/24 stanowiący drogę gminną jest położony wyżej niż działki po zachodniej stronie drogi stanowiącej ulicę A w A.; zaniechanie zwrócenia się przez organ II instancji do Gminy A. z prośbą o przesłanie i załączenie w poczet materiału dowodowego niniejszej sprawy dokumentów z postępowania melioracyjnego na terenie dawnej wsi B. oraz dokumentów związanych z posadowieniem i przebiegiem zbiorczego kolektora drenarskiego na działkach 105/10 i 105/08 położonych na ulicy A w A.; zaniechanie zwrócenia się do PINB w Z. z prośbą o przesłanie i załączenie w poczet materiału dowodowego niniejszej sprawy dokumentów zawartych w aktach sprawy L.dz.3166/2012 oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów na okoliczność stwierdzenia przez organ nadzoru odstępstw od zatwierdzonego decyzją projektu budowlanego na działce 105/11 oraz prowadzonego postępowania naprawczego na podstawie art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz zmian stanu wody na gruncie działki 105/11; zaniechanie załączenia w poczet materiału dowodowego niniejszej sprawy dokumentów z postępowania administracyjnego w przedmiocie uzyskania przez współwłaścicieli działki 105/11 małżonków J. decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego na nieruchomości przy ul. A 5 w A. na okoliczność zmian stanu wody na gruncie działki 105/11 stanowiącej współwłasność małżonków J.. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. pełnomocnik skarżących wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci pisma PINB w Z. z dnia 3 września 2012 r. na okoliczność odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i konieczności wszczęcia postępowania naprawczego z powodu zmian stanu wody na gruncie działki 105/11. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 24 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżących poparł skargę i wywody w niej zawarte. Skarżący oświadczył, że domaga się wydania decyzji, która zobowiązywałaby uczestnika postępowania S. J. do wykonania urządzeń, które spowodują, aby woda nie wylewała się na drogę. Oświadczył również, że w drodze sąsiadującej pomiędzy jego działką a działką uczestnika postępowania aktualnie nie ma żadnych urządzeń melioracyjnych, które zatrzymywałyby wodę. Uczestnik postępowania S. J. wniósł o oddalenie skargi. Oświadczył, że organ nadzoru budowlanego udzielił mu pozwolenia na użytkowanie budynku i została również wykonana dodatkowa dokumentacja budowlana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd nie przejmuje sprawy do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, bowiem jest to wyłączna kompetencja organów administracyjnych. Z tego też powodu wniosek skarżącego o wydanie przez sąd decyzji zobowiązującej S. J. do wykonania urządzeń zapobiegających wylewaniu się wody na drogę nie mógł zostać uwzględniony. Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza A. wykazała, że rozstrzygnięcia organów obu instancji odpowiadają przepisom obowiązującego prawa materialnego i procesowego, wobec czego brak jest jakichkolwiek przesłanek do usunięcia ich z obrotu prawnego. Zasadniczą kwestią sporną pomiędzy stronami postępowania jest odpowiedź na pytanie, czy w realiach tej sprawy organy orzekające prawidłowo odmówiły nakazania właścicielom działki nr 105/11 – S. i A. małżonkom J. przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na terenie działki nr 105/11 położonej przy ul. A 5 w A.. Niniejsze postępowanie, co potwierdza obszerny materiał dowodowy zainicjowała skarga L. i S. małżonków S. z dnia 5 października 2011 r., w której twierdzili oni, że właściciele działki nr 105/11 podwyższyli teren swojej nieruchomości i wylewają nieczystości z szamba na ulicę, co w rezultacie prowadzi do zalewania ich działki nr 105/10 z działki nr 105/11, poprzez drogę gminną ulicę A – działkę nr 105/24. Poddana kontroli tutejszego sądu decyzja Kolegium jest już czwartą z kolei wydaną w tej sprawie. W toku postępowania poprzedzającego jej podjęcie organy obu instancji zgromadziły kompletny materiał dowodowy, który poddały wnikliwej analizie i ocenie, stanowiący następnie podstawę podjęcia zgodnych z prawem rozstrzygnięć administracyjnych. Problematyka stosunków wodnych na gruncie unormowana została przez ustawodawcę w przepisie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 469), który stanowił podstawę materialnoprawną decyzji organów obu instancji. Zgodnie z jego treścią właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: pkt 1- zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; pkt 2 - odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (art. 29 ust. 1). Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 29 ust. 2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3). Z brzmienia cytowanego unormowania wynika, że wydanie decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 p.w., poprzedza ustalenie: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie i po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Zastosowanie przepisu art. 29 p.w. jest uzależnione od wystąpienia skutku w postaci szkody (szkodliwy wpływ dokonanych zmian na grunty sąsiednie). Z tych względów przesłankami warunkującymi wydanie jednego z nakazów, o jakich mowa art. 29 ust. 3 p.w. są: zmiana stanu wody na gruncie i szkodliwe oddziaływanie takiej zmiany na nieruchomości sąsiednie. Tym samym pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy. Wydanie decyzji o nałożeniu lub o odmowie nałożenia sankcji określonej w art. 29 ust. 3 p.w. wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Postępowanie takie wymaga wiedzy specjalistycznej i nie może ograniczyć się do stwierdzenia wykonania prac powodujących podwyższenie gruntu. Błędny jest przy tym pogląd, że wykonanie tego rodzaju prac powoduje automatycznie zmianę stosunków wodnych w rozumieniu przepisu art. 29 ust. 1 pkt 1 p.w. Na gruncie przepisu art. 29 ust. 3 p.w. organy nie są bynajmniej zobligowane do ustalania i poszukiwania wszelkich powodów ujemnego dla danej strony spływu wód, lecz tylko powinny zbadać, czy pomiędzy konkretnym działaniem właściciela jednej nieruchomości istnieje związek przyczynowo - skutkowy wyrażający się w negatywnej zmianie stanu wód na innych gruntach. Tylko bowiem w takim przypadku zasadne jest nakazanie takiemu właścicielowi wykonania określonych prac (por: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 7/14 – Lex nr 1658623 i z dnia 19 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1538/11 – Lex nr 1367319 oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Krakowie z dnia 2 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1194/13 – Lex nr 1495342, Kielcach z dnia 19 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 1040/13 – Lex nr 1519932, Rzeszowie z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 168/13 – Lex nr 1401730, Łodzi z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 336/13). Przenosząc poczynione wyżej uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych w całości podzielił stanowisko organów orzekających o braku podstaw prawnych do wydania w trybie art. 29 ust. 3 p.w. decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji kilkakrotnie przeprowadzał oględziny terenu, czego dowodem są protokoły i stosowna dokumentacja fotograficzna, sporządzone także zostały opinie przez biegłego sądowego, opinia geodety, opinia stanu technicznego ogrodzenia pomiędzy działkami nr 105/10 i 105/12. Kolegium celem uzgodnienia stanowiska stron z udziałem biegłego sądowego przeprowadziło ponadto rozprawę administracyjną. Biegły wobec wcześniejszego uchylenia decyzji I instancji przez organ II instancji zobowiązany był ustosunkować się do zarzutów odwołania i sporządził na tą okoliczność suplement uzupełniający do pierwotnej opinii podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie. Akta sprawy dowodzą i jest to okoliczność niekwestionowana przez strony postępowania, że małżonkowie J. w trakcie prac związanych z budową domu mieszkalnego na działce nr 105/11 utwardzili częściowo teren swojej nieruchomości (ok 180 m2) kostką brukową, co w rezultacie doprowadziło do jego podwyższenia. Według opinii biegłego utwardzenie wykonano zapewniając odpowiednie odwonienie utwardzonego terenu, co bezspornie wyklucza możliwość zalewania działki nr 105/10 z działki nr 105/11 nawet przy obfitych opadach. Brak jest zatem związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy działaniami właściciela działki nr 105/11 a szkodliwym oddziaływaniem na działkę skarżących, co wyklucza prawną możliwość zastosowania art. 29 ust. 3 p.w. Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. - wbrew temu co twierdzą skarżący – w związku z ustaleniem, że inwestor w trakcie realizacji domu mieszkalnego na działce nr 105/11 dokonał utwardzenia terenu, nie przewidzianego w zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę projekcie budowlanym, prowadził w trybie art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane postępowanie naprawcze w przedmiocie odstępstw od zatwierdzonego decyzją projektu budowlanego, a nie postępowanie, którego przedmiotem było zarzucane podwyższenie terenu i zmiana stanu wody na gruncie skarżących. Zresztą z wyjaśnień S. J. złożonych na rozprawie wynika, że organ nadzoru budowlanego udzielił mu pozwolenia na użytkowanie budynku i została wykonana dodatkowa dokumentacja budowlana. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bez wątpienia zbędne było przeprowadzenie dowodu z akt sprawy postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowalnego. Kolejną okolicznością, na którą wielokrotnie zwracano uwagę w toku postępowania wyjaśniającego jest naturalne ukształtowanie terenu, które determinuje kierunek spływu wód opadowych jak i gruntowych. Mianowicie naturalne ukształtowanie terenu w tym analiza warunków geomorfologicznych i hydrograficznych wskazuje kierunek spływu wód z południa na północ do doliny rzeki B., jak również w mniejszym stopniu ze wschodu na zachód do rowu melioracyjnego, który biegnąc na północ łączy się z rzeką B.. Oczywistym jest również to, że naturalny kierunek spływu wód następuje z terenów wyżej położonych do terenów niżej położonych, zatem ewentualny wyższy poziom wody na działce skarżących może wynikać właśnie z naturalnego ukształtowania terenu. To samo ukształtowanie terenu sprawia, że droga publiczna (działka nr ewid. 105/24) w sposób naturalny może odprowadzać wodę w kierunku rzeki B. z działki małżonków J.. Materiał dowodowy w tym załączone mapy potwierdza jednoznacznie, że działka nr 105/11 i droga 105/24 są położone znacznie wyżej aniżeli poziom terenu nieruchomości skarżących, którego wysokość ulega znacznemu obniżeniu poczynając od wjazdu na działkę z drogi nr 105/24 (który jest wyżej aniżeli dom), następnie w kierunku studni, aż do rzeki. Na marginesie wspomnieć trzeba, że w trakcie przeprowadzonych w dniu 6 listopada 2013 r. oględzin terenu działek nr 105/11, 105/12, 105/13, a zwłaszcza działki wnioskodawców nr 105/10, którzy zgłaszali w postępowaniu administracyjnym rzekomy fakt zalewania, biegły stwierdził, że teren ich nieruchomości był suchy, na dowód czego sporządzono stosowną dokumentację fotograficzną. Dodatkowo w toku postępowania wyjaśniającego nie stwierdzono wykonywania na ul. A jakichkolwiek prac związanych z infrastrukturą, a dotyczących wykonywania zarówno kanalizacji deszczowej jak i sanitarnej (co mogłoby ewentualnie wpłynąć na zmianę ukształtowania terenu ulicy A), z wyjątkiem przyłączy do sieci wodociągowej i prowadzonych prac wyrównawczych na utwardzonej na stałe ul. A. Okolicznością niesporną jest wreszcie brak na działce skarżących nr 105/10 przyłącza miejskiej sieci wodociągowej i fakt eksploatacji własnego ujęcia wody podziemnej istniejącą studnią głębinową, co jak wynika z opinii biegłego sądowego powoduje rozbudowę "leja depresyjnego", wpływającego ewidentnie na dodatkowe zintensyfikowanie spływu wód z kierunku wschodniego na zachodni, na teren działki skarżących i podniesienie tam poziomu występowania wód. Nie bez znaczenia jest także fakt, że skarżący bezprawie odprowadzali wodę deszczową do rowu melioracyjnego i po zdemontowaniu rury nie wybudowali kanalizacji deszczowej. W przekonaniu sądu zgromadzony materiał dowodowy wyklucza wiarygodność twierdzenia skarżących o wylewaniu przez małżonków J. nieczystości z szamba na ulicę (drogę gminną nr 105/24). W toku postępowania wyjaśniającego małżonkowie J. przedstawili dokumentację związaną z odbiorem nieczystości z szamba, z której jasno wynika, że szambo jest szczelne, posiada właściwe atesty i zostało wykonane zgodnie z zasadami sztuki budowlanej. Przedłożyli także rachunki, potwierdzające cykliczne (przynajmniej raz w miesiącu) opróżnianie szamba i umowę na wykonywanie tego typu czynności z odbiorcą nieczystości. Także opinia biegłego sądowego i załączone do akt wyniki analizy wody ze studni skarżących dowiodły braku występowania bakterii w wodzie, co bez wątpienia zaprzecza ich zarzutom o wylewaniu nieczystości przez właścicieli działki nr 105/11. Podnoszone w tym zakresie wszelkie wnioski dowodowe pełnomocnika skarżących przedstawione w odwołaniu, a następnie powielone w skardze są zupełnie niezasadne i przyczyniłyby się do zbędnego przedłużenia postepowania. Chybiony jest tym samym zarzut o naruszeniu art. 78 § 1 i 2, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. Przypomnieć trzeba, że przedmiot niniejszego postępowania został wyraźnie skonkretyzowany na wstępie rozważań, zaś jego celem nie było poszukiwanie przez organy administracyjne wszelkich możliwych powodów ujemnego dla skarżących spływu wód na teren ich nieruchomości. Reasumując zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza zarzutów skarżących o zalewaniu ich nieruchomości poprzez ścieki z działki nr 105/11 wylewane na ulicę (drogę gminną nr 105/24) ani też tezy jakoby podwyższenie przez małżonków J. terenu działki nr 105/11 w związku z jej utwardzeniem kostką brukową szkodliwie oddziaływało na ich nieruchomość. Brak jest niewątpliwie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy tymi czynnościami a poziomem stanu wody na gruncie skarżących, uwarunkowanych ewidentnie naturalnym spadkiem terenu i występowaniem studni głębinowej, co wykluczało prawną możliwość zastosowania art. 29 ust. 3 p.w. Sąd nie podzielił także pozostałych zarzutów skargi. Wydanie decyzji administracyjnej, ewidentnie nie odpowiadającej oczekiwaniom skarżących nie oznacza automatycznie, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Skarżący, co jasno wynika z formułowanych w sprawie zarzutów nie przyjmują do wiadomości logicznych, zgodnych z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego wniosków wynikających z opinii biegłego, raz uznając ją za wiarygodną i rzetelną, jeśli tylko stanowi podstawę wydania dlań satysfakcjonującego rozstrzygnięcia (jak w sprawie zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] nr [...]), innym zaś razem zarzucając jej brak rzetelności i jakiejkolwiek mocy dowodowej, w sytuacji, gdy stanowi ona podstawę wydania dlań decyzji negatywnej, jak miało to miejsce w realiach tej sprawy. Zgodzić się należy z Kolegium, że biegły posiadający stosowne w tym zakresie uprawnienia, sporządził opinię nie tylko na podstawie map zasadniczych i sytuacyjno-wysokościowych załączonych do akt, bazował on również na oględzinach nieruchomości, więc wyciągnięte przezeń wnioski nie są gołosłowne. Jeśli zdaniem skarżących opinia biegłego sądowego była wadliwa i niewiarygodna, to nic nie stało na przeszkodzie ażeby skarżący przedłożyli własną kontropinię. Rację ma tym samym organ, że brak było przesłanek do zastosowania w tej sprawie art. 84 § 2 K.p.a., podobnie jak brak było podstaw do sprostowania protokołu rozprawy. Jak zostało to już stwierdzone na wstępie rozważań materiał dowodowy tej sprawy jest kompletny i w żadnej mierze nie zachodziła potrzeba jego uzupełnienia w toku postępowania odwoławczego zgodnie z wnioskami skarżących, wobec czego zarzut naruszenia art. 136 K.p.a. w całości jest niezasadny. Brak było także przesłanek do prowadzenia przed tutejszym sądem uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. Rozważany materiał dowodowy został oceniony przez organy obu instancji z poszanowaniem reguł art. 6, art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., co znalazło odzwierciedlenie w motywach decyzji sporządzonych według reguł określonych w art. 107 § 3 K.p.a. W toku postępowania nie doszło także do naruszenia art. 75 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a. Organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni art. 29 p.w. i w oparciu o ustalony stan faktyczny sprawy trafnie odmówiły zastosowania art. 29 ust. 3 p.w. Z tych wszystkich względów sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. a.tp.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło