II SA/Łd 876/24
WyrokWSA w Łodzi2025-01-15
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Marcin Olejniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił ustalenia warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej z powodu braku zapewnienia od operatora sieci elektroenergetycznej o możliwości przyłączenia do sieci, mimo wskazania przez inwestora możliwości wykorzystania agregatu prądotwórczego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji błędnie zinterpretowały wymóg wystarczającego uzbrojenia terenu w kontekście budowy farmy fotowoltaicznej. W przypadku takiej inwestycji, która może być samowystarczalna energetycznie lub korzystać z agregatu prądotwórczego, żądanie od inwestora promesy od operatora sieci o możliwości przyłączenia do sieci na etapie wniosku o warunki zabudowy jest nadmiernie formalistyczne i nie znajduje uzasadnienia w przepisach, zwłaszcza w świetle unijnej dyrektywy promującej OZE i upraszczającej procedury administracyjne. Ponadto, stwierdzono istotne uchybienia formalne w postaci braku podpisów na projekcie decyzji i analizie urbanistycznej, co narusza wymogi Prawa budowlanego i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy R. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej. Inwestor zarzucił organom błędną wykładnię przepisów dotyczących uzbrojenia terenu, w szczególności wymogu posiadania zapewnienia od operatora sieci o możliwości przyłączenia do sieci, podczas gdy wskazał na możliwość wykorzystania agregatu prądotwórczego. Skarżący podniósł również zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym Konstytucji RP i dyrektyw unijnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz strony skarżącej kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.), Asesor WSA Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 10 października 2024 roku nr SKO.4150.638.2024 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy R. z dnia 10 września 2024 roku, znak: IRG.6730.10.2024; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz strony skarżącej P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc
Decyzją z 10 października 2024 r., nr SKO.4150.638.2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572) – w skrócie: "k.p.a." - oraz art. 59 ust. 1 oraz art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 1130 ze zmianami) – dalej: "u.p.z.p." – utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. z 5 września 2024 r. o odmowie ustalenia na wniosek P. Sp. z o.o. z siedzibą W. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej zlokalizowanej na części działki nr [...]/[...] w obrębie [...] o deklarowanej powierzchni do 6,4 ha i mocy do 13MW.
Kolegium wyjaśniło na wstępie, że w odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji P. Sp. z o.o. z siedzibą W. zarzuciła naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 ust. 5 u.p.z.p. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie do wydania decyzji o warunkach zabudowy konieczne jest przedłożenie przez inwestora zapewnienia od operatora sieci elektroenergetycznej nie tylko o możliwości zabezpieczenia dostaw energii, ale przede wszystkim o możliwości przyłączenia elektrowni fotowoltaicznej do sieci elektroenergetycznej, mimo że taki wymóg nie wynika ani z przywołanych powyżej, ani z jakiegokolwiek innego przepisu powszechnie obowiązującego prawa, co doprowadziło organ pierwszej instancji do uznania, że skarżąca nie spełniła warunku dotyczącego wykazania, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego objętego wnioskiem. Ponadto strona zarzuciła naruszenie:
1) art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez pominięcie w swoich rozważaniach Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz. U. UE.L.2018.328.82 z dnia 21.12.2018 r. z późn. zm.), jak również ustawy o odnawialnych źródłach energii;
2) art. 59 w związku z art. 14 ust. 6a pkt 2 lit. b) i c) u.p.z.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że lokalizacja niezamontowanych na budynku instalacji odnawialnych źródeł energii na użytkach klasy rolnej IV o mocy większej niż 150 kW lub wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej oraz na gruntach innych niż wskazane w art. 14 ust. 6a pkt 2 lit. b) o mocy większej niż 1000 kW następuje wyłącznie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy zgodnie z art. 58 ustawy nowelizującej do dnia utraty mocy studium może to nastąpić również w decyzji o warunkach zabudowy.
Wobec powyższego inwestor wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Następnie organ II instancji wskazał, że planowana inwestycja należy do instalacji odnawialnego źródła energii, wobec czego nie wymaga spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.
Kolegium wyjaśniło również, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, a w załączniku graficznym do wniosku wskazał granice terenu objętego wnioskiem, rozróżniając je od granic działki objętej planowaną inwestycją. Zatem w świetle powyższych rozważań jest możliwe ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji na części działki.
Organ odwoławczy wskazał dalej, że zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. jednym z warunków, jakie muszą zostać spełnione, aby umożliwić wydanie decyzji o warunkach zabudowy, jest to, aby istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, było wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Stosownie do art. 61 ust. 5 warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem. Wnioskodawca we wniosku o ustalenie warunków (załącznik A) wskazał, iż zaopatrzenie planowanej inwestycji w energię elektryczną będzie się odbywać z sieci elektroenergetycznej. We wniosku w żadnym miejscu nie wskazano, że przewidziany jest inny sposób tudzież agregat. W przedłożonym przez Wnioskodawcę oświadczeniu gestora sieci energetycznej (A S.A.) co do możliwości zapewnienia dostaw energii oraz warunkach przyłączenia do sieci dystrybucyjnej wskazuje on, że na dzień wydania niniejszego oświadczenia tj. 15 maja 2024 r. brak mocy przyłączeniowych dla grupy [...], do której miałoby nastąpić przyłączenie projektowanego źródła wytwórczego jakim jest projektowana farma fotowoltaiczna. Wskazuje przy tym, że przyłączenie takie wymaga również uprzedniej realizacji przez gestora sieci niezbędnych inwestycji polegających na wykonaniu elementów infrastruktury technicznej, w tym min.: stacji transformatorowych SN/nN oraz linii zasilających SN i nN.
Kolegium zauważyło ponadto, że w decyzji Wójta Gminy R. z 3 kwietnia 2024 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia (znak: IRG. 6220.3.21/24) zostały określone warunki jakie inwestor winien spełniać w trakcie realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia oraz jego eksploatacji. W decyzji tej w punkcie III.3. określone zostały warunki dotyczące projektowania i realizacji przyłączenia projektowanej instalacji fotowoltaicznej do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego KSE na terenie położonym poza obszarem inwestycji tj. działką nr [...]. Zarządca sieci - A S.A. w piśmie z 15 maja 2024 r. stwierdza, że przyłączenie projektowanej inwestycji będzie możliwe po wybudowaniu min.: odpowiedniej ilości stacji transformatorowych SN/nN, linii zasilających średniego napięcia, linii zasilających niskiego napięcia. Jak słusznie zauważył organ I instancji nie są znane nie tylko trasy przebiegu projektowanych linii ale nawet kierunki z których będą prowadzone ani też przewidywany czas ich realizacji. Wobec powyższego nie można ocenić czy i na jakich warunkach możliwa będzie realizacja części inwestycji polegająca na budowie niezbędnej infrastruktury technicznej na terenach innych niż działka objęta wnioskiem.
Mając powyższe na uwadze Kolegium uznało, że wobec braku deklaracji co do mocy przyłączeniowej na potrzeby własne zasadnym było twierdzenie przez organ I instancji o braku istniejącego lub projektowanego uzbrojenia terenu, które byłoby wystarczające dla planowanej inwestycji, w tym dla zaspokojenia zapotrzebowania na dostawy energii elektrycznej na potrzeby własne.
Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zarzucając:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak realizacji przez organ odwoławczy obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co skutkowało błędnym i nieznajdującym poparcia w zebranym materiale dowodowym ustaleniem, że:
̶ skarżąca planuje uzyskać decyzję o warunkach zabudowy na gruntach, dla których istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu nie jest wystarczające dla zamierzenia budowalnego, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału nie wynika, by uzbrojenie terenu w zakresie wystarczającym dla zamierzenia budowlanego w przyszłości nie mogło być wykonane, zaś samo określenie warunków przyłączenia nie jest możliwe bez uprzedniego uzyskania decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu;
̶ inwestor na etapie wniosku o ustalenie warunków zabudowy winien posiadać zapewnienie od operatora sieci elektroenergetycznej nie tylko o możliwości zabezpieczenia dostaw energii, ale przede wszystkim o możliwości przyłączenia elektrowni fotowoltaicznej do sieci, gdy tymczasem żaden przepis, w szczególności przywołany przez organ art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. nie nakłada takiego obowiązku, a nadto, przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego i przepisów Prawa energetycznego odnoszących się do realiów związanych z przygotowaniem procesu inwestycyjnego budowy farm fotowoltaicznych, uzyskanie zapewnienia, o którym mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, inwestor w praktyce nie jest w stanie uzyskać, albowiem żaden operator sieci elektroenergetycznej nie jest skłonny do pisemnego udzielenia zapewnienia (promesy) możliwości przyłączenia elektrowni fotowoltaicznej do sieci, zaś samo określenie warunków przyłączenia nie jest możliwe bez uprzedniego uzyskania decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu;
̶ inwestor we wniosku o ustalenie warunków zabudowy nie wskazał, że przewidział także inny sposób zaopatrzenia inwestycji w energię, podczas gdy z załącznika A do wniosku (pkt A. 1.5) wynika, że inwestor wskazał na możliwość zastosowania również agregatu prądotwórczego, co jest wystarczające do uznania, że został spełniony warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. aby istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, było wystarczające dla zamierzenia budowlanego,
b) art. 6 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ drugiej instancji do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania, mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a w konsekwencji uniemożliwienie skarżącej realizacji inwestycji ze względu na pozaprawne kryteria;
c) art. 8 k.p.a. poprzez podważenie zasady zaufania do władzy publicznej polegające na tendencyjności działania organu drugiej instancji i nieuwzględnieniu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji całokształtu okoliczności i faktów oraz rozstrzygnięciu wątpliwości co do treści normy prawnej na niekorzyść Skarżącej wbrew zasadzie in dubio pro libertate oraz Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, mimo braku spornych interesów stron i osób trzecich;
d) art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na braku racjonalnego, jasnego oraz przekonywującego uzasadnienia faktycznego i prawnego sprawy, w szczególności sprzecznego z u.p.z.p. i ustawą Prawo energetyczne, interesem społecznym i słusznym interesem obywateli, a tym samym powstania uzasadnionych wątpliwości, co do rzetelnego i głębokiego rozważenia oraz ocenienia przez organ drugiej instancji wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, których wydane rozstrzygnięcie winno być logiczną konsekwencją;
II. naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. a oraz art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 u.p.z.p. poprzez błędną ich interpretację, co doprowadziło do uznania, że Skarżąca nie spełniła warunku dotyczącego wykazania, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające do zamierzenia budowlanego objętego wnioskiem - podczas gdy inwestor przedstawił oświadczenie gestora sieci o możliwości zapewnienia dostaw energii do przedmiotowej inwestycji oraz dodatkowo przewidział możliwość użycia agregatu prądotwórczego;
b) art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., poprzez jego błędną interpretację i nieprawidłowe przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie do wydania decyzji o warunkach zabudowy konieczne jest przedłożenie przez Skarżącą zapewnienia od operatora sieci elektroenergetycznej o możliwości przyłączenia elektrowni fotowoltaicznej do sieci (odbioru energii), mimo że taki wymóg nie wynika ani z przywołanego powyżej, ani z jakiegokolwiek innego przepisu powszechnie obowiązującego prawa;
c) art. 61 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 7 ust. 8d pkt 1 ustawy 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1385 ze zm.) poprzez zaniechanie ich zastosowania i dokonania interpretacji przedłożonego oświadczenia o zapewnieniu dostaw z pominięciem brzmienia ww. przepisów;
d) art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. poprzez jego niezastosowanie oraz niewydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy, w przypadku gdy zostały spełnione wszelkie przesłanki przemawiające za jej wydaniem; jedyne do czego był zobowiązany organ w rzeczonym stanie faktycznym było bowiem zbadanie czy dana lokalizacja spełnia wymogi określone w ww. normie prawnej, a nie do urzeczywistnienia w decyzji dowolnego i arbitralnego przekonania organu odwoławczego, że brak zapewnienia od operatora sieci elektroenergetycznej o możliwości przyłączenia elektrowni fotowoltaicznej do sieci wyklucza możliwość wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy;
e) art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez pominięcie w swoich rozważaniach Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz. U. UE.L.2018.328.82 z dnia 21.12.2018 r. z późn. zm.), jak również ustawy o odnawialnych źródłach energii;
f) art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez odmowę wydania skarżącej działającej jak właściciel (dzierżawcy) warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji, co doprowadziło do naruszenia prawa własności.
Biorąc pod uwagę podniesione powyżej zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, tj. Wójta Gminy R. z 10 września 2024 r., znak: IRG.6730.10.2024, w przedmiocie odmowy ustalenia decyzji ustaleniu warunków zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej zlokalizowanej na części działki nr [...] w obrębie [...], gmina R..
Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie przejmuje sprawy do jej końcowego załatwienia, ale bada co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli w ramach tak zakreślonej kognicji sądów administracyjnych, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w sposób określony w powołanych przepisach, co uzasadnia ich uchylenie w całości.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przedmiotem skargi w kontrolowanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 10 października 2024 r., nr SKO.4150.638.2024, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy R. z 10 września 2024 r., nr IRG.6730.10.2024, odmawiającą P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej z projektowaną lokalizacją na części działki nr [...] w obrębie [...], Gmina R., o deklarowanej powierzchni do 6,4 ha i mocy do 13MW.
Zauważyć jednak trzeba, że w sentencji zaskarżonej do Sądu decyzji Kolegium błędnie wskazało datę decyzji organu I instancji jako "5 września 2024 r.". Nie ulega natomiast żadnej wątpliwości, że decyzja Wójta Gminy R. nr IRG.6730.10.2024 została wydana 10 września 2024 r.
Prawdopodobnie powyższy błąd wywołany został przez organ I instancji, który w piśmie z 20 września 2024 r., przekazującym odwołanie jako datę wydanej przez siebie decyzji wskazał właśnie datę "5.09.2024r.", a ponadto dalej w tekście posłużył się jeszcze inną datą "11.09.2024r.". Nadto powyższy błąd znajdował się również w publicznym obwieszczeniu, umieszczonym 10 września 2024 r. na stronach BIP Gminy w R..
Niemniej jednak powoływanie się przez organ I instancji na niewłaściwą datę własnej decyzji nie zwalniało organu II instancji od wyeliminowania tego błędu i prawidłowego przytoczenia prawidłowej daty w decyzji organu odwoławczego. Jednak, jak wynika z akt sprawy, Kolegium nie tylko nie dostrzegło ww. pomyłki, to jeszcze ją utrwalało w każdy piśmie kierowanym do organu I instancji. Błąd ten został powtórzony również w odpowiedzi na skargę.
Jednak Kolegium pomyliło się nie tylko w zakresie wskazania właściwej daty decyzji organu I instancji, ale także w zakresie nr działki ewidencyjnej, na terenie której inwestycja jest planowana. Nie wiedzieć czemu, organ II instancji z uporem wskazuje zarówno w sentencji zaskarżonej decyzji, w jej uzasadnieniu, w pismach kierowanych do organu I instancji, jak również w odpowiedzi na skargę, że inwestycja ma być zrealizowana na części działki nr "[...]/[...]", gdy tymczasem bez wątpienia inwestor planuje budowę farmy fotowoltaicznej na części działki nr "[...]", co potwierdza nie tylko złożony w sprawie wniosek o ustalenie warunków zabudowy, ale również zebrane w sprawie dokumenty w postaci chociażby informacji z rejestru gruntów, czy dołączonych map.
Dodatkowo analizę akt utrudnia fakt, że razem z zaskarżoną do Sądu decyzją SKO w Łodzi z 10 października 2024 r., nr SKO.4150.638.2024, organ II instancji przekazał decyzję z tej samej daty, nr SKO.4150.637.2024, wydaną również w sprawie tego samego inwestora i podobnej inwestycji, ale planowanej na innej działce i o innych parametrach, a także zawierającą odmienne rozstrzygnięcie. Jak wynika z akt sprawy decyzje o nr SKO.4150.637.2024 i nr SKO.4150.638.2024 zostały przesłane inwestorowi i organowi I instancji jedną przysyłką, na co wskazują potwierdzenia odbioru. To zapewne spowodowało kolejny błąd Kolegium, które w odpowiedzi na skargę podało, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja o nr SKO.4150.637.2024, zamiast decyzja nr SKO.4150.638.2024.
W ocenie Sądu dostrzeżone wyżej błędy miały charakter błędów pisarskich i oczywistych omyłek i nie mogły bezpośrednio przesądzać o uchyleniu kontrolowanych decyzji, jednak niewątpliwie miały wpływ na ocenę, czy rozpoznanie sprawy przez organy administracji było wszechstronne i wyczerpujące. Nieścisłości, błędy pisarskie i oczywiste omyłki mogą nie tylko świadczyć o naruszeniu przez organ obligatoryjnych elementów decyzji i jej uzasadnienia, o których mowa w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., ale przede wszystkim mogą wpłynąć na podważenie zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, a więc do naruszenia jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, wynikającej z art. 8 § 1 k.p.a. Tego rodzaju działanie, zdaniem Sądu, może bowiem wprowadzać dezinformację na temat tego, co właściwie było przedmiotem rozpatrzenia przez organy administracji w niniejszej sprawie.
Przechodząc do kwestii merytorycznych wskazać należy, że materialnoprawną podstawą kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1130 ze zm.) – dalej zwana: "u.p.z.p.".
Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w tym przepisie tj.:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
1a) teren jest położony na obszarze uzupełnienia zabudowy;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi;
6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze:
a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 555 i 834), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy,
b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu,
c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.
Powołany wyżej przepis określa przesłanki uzależniające wydanie pozytywnej decyzji w przedmiocie warunków zabudowy inwestycji niebędącej inwestycją celu publicznego. Redakcja tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że obowiązek spełnienia tych przesłanek w odniesieniu do inwestycji polegającej na nowej zabudowie danego terenu, obejmuje konieczność ich kumulatywnego wypełnienia. Z powyższego przepisu wynika wprost, że spełnianie przez wnioskodawcę wymogów określonych w tym przepisie obliguje organ do wydania decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji.
Zauważyć przy tym należy, iż w myśl art. 61 ust. 3 pkt 3) ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przepisów ust. 1 pkt 1 - 2 nie stosuje się m.in. do instalacji odnawialnego źródła energii. W myśl art. 2 pkt 13 ustawy z 20 lutego 2015 r. (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1378) o odnawialnych źródłach energii instalacja odnawialnego źródła energii to instalacja stanowiąca wyodrębniony zespół:
a) urządzeń służących do wytwarzania energii elektrycznej lub ciepła lub chłodu opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia elektryczna lub ciepło lub chłód są wytwarzane z odnawialnych źródeł energii, lub
b) obiektów budowlanych i urządzeń, stanowiących całość techniczno-użytkową służącą do wytwarzania biogazu, biogazu rolniczego, biometanu lub wodoru odnawialnego
- a także połączony z tym zespołem magazyn energii elektrycznej, magazyn biogazu lub instalacja magazynowa w rozumieniu art. 3 pkt 10a ustawy - Prawo energetyczne wykorzystywana do magazynowania biogazu rolniczego, biometanu lub wodoru odnawialnego.
Objęta wnioskiem inwestycja ma polegać na budowie farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy 13 MW. Planowane przedsięwzięcie sprowadza się więc do budowy infrastruktury umożliwiającej produkcję energii z odnawialnych źródeł energii, a dokładnie z energii słonecznej. Nie ulega zatem wątpliwości, że zamierzona inwestycja zalicza się do instalacji odnawialnych źródeł energii określonych w tym przepisie.
Zgodnie z art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. wniosek o ustalenie warunków zabudowy powinien zawierać charakterystykę inwestycji, obejmującą określenie zapotrzebowania na wodę, energię oraz sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków, a także innych potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej, a w razie potrzeby również sposobu unieszkodliwiania odpadów.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanej inwestycji.
Tytułem uwag ogólnych wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 u.p.z.p. do wydania decyzji o warunkach zabudowy niezbędne jest istnienie rzeczywistego lub projektowanego uzbrojenia terenu wystarczającego dla zamierzenia budowlanego. Przez uzbrojenie terenu (art. 2 pkt 13 u.p.z.p.) należy rozumieć drogi, obiekty budowlane, urządzenia i przewody, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wedle którego przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.
Przy czym celem art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. nie jest uzależnienie wydania decyzji o warunkach zabudowy od faktycznego istnienia uzbrojenia terenu, ale jedynie zagwarantowanie, że w przyszłości powstanie stosowne uzbrojenie, pozwalające na prawidłowe korzystanie z obiektów budowlanych. Warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem, co nie jest tożsame z obowiązkiem posiadania takiej umowy już w momencie starania się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ale posiadanie swego rodzaju zapewnienia, gwarancji, że taka umowa w przyszłości zostanie zawarta.
Dodatkowo wykładnia art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 ust. 5 u.p.z.p. powinna uwzględniać specyfikę decyzji o warunkach zabudowy, która jest zaledwie pierwszym etapem procesu inwestycyjnego i nie przesądza jeszcze o możliwości realizacji inwestycji, lecz jedynie o możliwości jej powstania na określonym terenie, oczywiście po spełnieniu podstawowych warunków jej wykonania.
Istotą decyzji o warunkach zabudowy jest ustalenie ram urbanistycznych w jakich może być realizowane wnioskowane przedsięwzięcie. Zauważyć przy tym trzeba, że brak jest podstaw by uznać, że jeżeli infrastruktura techniczna dla zamierzenia inwestycyjnego nie istnieje, jej realizacja musi być objęta tym samym postępowaniem co wnioskowane zamierzenie. Organ musi jedynie ustalić czy możliwość uzbrojenia terenu jest realna, a na podstawie art. 54 pkt 2 lit. c) u.p.z.p. określić w decyzji szczegółowe zasady zagospodarowania terenu w zakresie infrastruktury technicznej, co należy rozumieć jako konieczność wskazania na jakich warunkach w przyszłości obsługa infrastruktury technicznej może lub powinna być realizowana. Realizacja obsługi w zakresie infrastruktury technicznej co wyraźnie należy raz jeszcze zaakcentować, nie musi być objęta tym samym postępowaniem, co postępowanie wnioskowane.
Wbrew twierdzeniom Kolegium w kontrolowanej sprawie we wniosku w zakresie infrastruktury technicznej w pkt A.1.5 "Dostęp do energii elektrycznej", oprócz wskazania "przyłącze do sieci" w pozycji "zapotrzebowanie oraz dodatkowe informacje" inwestor zadeklarował "w razie konieczności agregat prądotwórczy" dodając, że inwestycja obejmuje realizację paneli fotowoltaicznych w ilości do 32500 sztuk o łącznej mocy do 13 MW.
Ponadto do wniosku inwestor załączył oświadczenie gestora sieci elektroenergetycznej - A S.A. Oddział [...] z 15 maja 2024 r., znak: [...], co do możliwości zapewnienia dostaw energii dla wnioskowanej inwestycji ("istnieje możliwość dostawy energii elektrycznej dla potrzeb własnych przedmiotowego obiektu" na zasadach wskazanych we wskazanym oświadczeniu). W oświadczeniu tym gestor sieci ponadto wskazał, że moc przyłączeniowa dla grupy [...] w najbliższych latach przedstawia się następująco: 2024 - 0MW, 2025 - 0 MW, 2026 - 0 MW, 2027 - 0MW, 2028 - 5 MW, 2029 - 5 MW.
Mając na uwadze przytoczony wyżej fragment powołanego dokumentu organy wyszły z założenia, że w sprawie nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., co z mocy art. 61 ust. 1 tej ustawy skutkuje brakiem możliwości ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, gdyż z pisma nie wynika, czy jest możliwość przyłączenia obiektu do sieci, przy jednoczesnym braku deklaracji inwestora co do mocy przyłączeniowej na potrzeby własne.
W ocenie Sądu nietrafne jest stanowisko organów, iż w przypadku realizacji inwestycji, polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej inwestor musi posiadać przynajmniej promesę gestora sieci elektroenergetycznej, celem zaspokojenia zapotrzebowania na dostawy energii elektrycznej na potrzeby własne, w szczególności w przypadku w którym inwestor zadeklarował we wniosku, że w razie potrzeby do zapewnienia dostaw energii dla planowanej inwestycji wystarczy agregat prądotwórczy.
Podkreślić zatem należy, że określenie, jakie uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, jest kwestią związaną z oceną konkretnego projektu inwestycji. Ocena ta wymaga odniesienia się do wiedzy fachowej, a ewentualne stwierdzenie, że uzbrojenie terenu nie jest wystarczające, powinno być uargumentowane w uzasadnieniu decyzji odmownej (por. np. wyrok NSA z 3 października 2006 r., II OSK 196/06; wyrok NSA z 16 stycznia 2018 r., II OSK 1230/17). Przypomnieć bowiem należy raz jeszcze, że celem przepisu art. 61 ust. 5 u.p.z.p. nie jest uzależnienie wydania decyzji o warunkach zabudowy od faktycznego istnienia uzbrojenia terenu, ale jedynie zagwarantowanie, że powstanie stosowne uzbrojenie, pozwalające na prawidłowe korzystanie z obiektów budowlanych.
Co do zasady, słuszne jest stanowisko organu, że jeśli uzbrojenie terenu jeszcze nie powstało, to umieszczenie na obszarze inwestycji właściwych urządzeń powinno zostać zagwarantowane w drodze umowy pomiędzy inwestorem, a właściwą jednostką organizacyjną, czyli przedsiębiorstwem zajmującym się dostarczaniem odpowiednich usług. W ocenie Sądu nie można jednak pominąć okoliczności, że jeśli inwestycja w postaci farmy fotowoltaicznej jest niejako samowystarczalna w zakresie zapotrzebowania na energię elektryczną, to brak jest podstaw do żądania od inwestora stosownej umowy, czy promesy w zakresie dostaw energii elektrycznej. W szczególności, w sytuacji – jak w niniejszym przypadku – gdy inwestor wskazuje na wykorzystanie agregatu prądotwórczego w zakresie podstawowym, w jakim będzie to konieczne, niezbędne.
Orzekające w sprawie organy administracji nie przeprowadziły natomiast analizy planowanej inwestycji we wskazanym zakresie, a tym samym nie wykazały, że uzbrojenie terenu nie jest wystarczające dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Nie wykazały zatem, że przedmiotowa inwestycja swym zakresem nie obejmuje spornego uzbrojenia, pozwalającego na jej prawidłowe funkcjonowanie. Pominęły wskazane przez inwestora użycie agregatu prądotwórczego i od razu nakazało przekazania przez inwestora oświadczenia gestora sieci energetycznej co do możliwości zapewnienia dostaw energii dla inwestycji. Na etapie ustalania warunków zabudowy zaspokojenie zapotrzebowania na energię elektryczną pozostaje natomiast sprawą wewnętrzną inwestora (może na przykład nastąpić we własnym zakresie poprzez użycie agregatu prądotwórczego – jak to wskazał inwestor w analizowanym wniosku) i organ rozpoznający wniosek o ustalenie warunków zabudowy nie może tych spraw regulować, kwestionować takiego wyboru (por. m.in. wyrok WSA w Gorzowie z 19 lipca 2023 r., II SA/Go 135/23; wyrok WSA w Łodzi z 16 listopada 2023 r., II SA/Łd 687/23).
Jeżeli natomiast organy powzięły wątpliwość w powyższym zakresie, powinny wskazać z jakich względów uznają twierdzenia inwestora za niewiarygodne (jak w tym przypadku wobec żądania oświadczenia gestora sieci energetycznej mimo wskazania agregatu prądotwórczego). Podkreślić bowiem należy, że stwierdzenie, iż nie występuje zapotrzebowanie na energię elektryczną (co do zasady), a jedynie w razie wystąpienia takiej konieczności użyty zostanie agregat, nie jest wewnętrznie sprzeczne, a jedynie wskazuje na wyjątek od wskazanego założenia ogólnego.
Organy orzekające w sprawie powinny dążyć do jednoznacznego wyjaśnienia tej kwestii i wskazać, czego oczekują od inwestora, aby uznać deklarowany sposób korzystania z energii elektrycznej na etapie budowy i eksploatacji farmy za wystarczający. Organ odwoławczy w ramach własnej inicjatywy dowodowej nie podjął natomiast żadnych działań zmierzających do ustalenia, czy wykorzystanie agregatu prądotwórczego jest wystarczające dla etapu budowy farmy, a także czy na etapie jej dalszego funkcjonowania dostarczenie energii elektrycznej z zewnętrznego źródła będzie konieczne, przy uwzględnieniu, że farma fotowoltaiczna będzie producentem takiej energii.
Raz jeszcze należy zatem stwierdzić, że na tym etapie zaspokojenie zapotrzebowania na energię elektryczną pozostaje sprawą wewnętrzną inwestora i organ rozpoznający wniosek o ustalenie warunków zabudowy nie może tych spraw regulować. Biorąc powyższe pod uwagę należy podkreślić, że inwestor nie wskazał, aby planowana inwestycja wymagała zaopatrzenia w energię elektryczną, zatem nie było potrzeby występowania do gestora sieci o wydanie zapewnienia zaopatrzenia inwestycji w energię.
Dodatkowo odwołać się w tym zakresie można do uzasadnienia nowelizacji art. 61 ust. 3 u.p.z.p. i celów jakie tej nowelizacji przyświecały. Trzeba powyższe postrzegać systemowo jako realizację celów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych. Jednym z celów tej dyrektywy, który został uprzednio również wyrażony w Dyrektywach 2009/28/EC oraz 2001/77/EC, jest zalecenie uproszczenia i skrócenia procedur administracyjnych dotyczących realizacji inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii. Każdy krok w celu zwiększenia dostępności energii słonecznej ma bowiem fundamentalne znaczenie w transformacji polityki energetycznej i zmniejszenia uzależnienia od tradycyjnej energii, jak i ochronę klimatu. Wdrożenie technologii fotowoltaiki słonecznej i energii słonecznej termicznej daje szanse przynoszenia obywatelom i przedsiębiorstwom korzyści, tak w zakresie ochrony klimatu, jak i korzyści ekonomiczne. Wykorzystanie energii słonecznej, w połączeniu z efektywnością energetyczną, stanowi sposób na ochronę obywateli i przedsiębiorców przed zmiennością cen paliw kopalnych.
Zgodzić się zatem należy, iż te fundamentalne wartości leżące u podstaw ograniczenia barier w rozwoju instalacji fotowoltaicznych w pełni uzasadniały odejście od nadmiernie formalistycznego rozumienia przepisu art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bez uwzględnienia możliwości wykorzystania – w szczególności w przypadku budowy farm fotowoltaicznych – własnych dostaw prądu z własnego źródła, a na etapie inwestycji w razie potrzeby z agregatu prądotwórczego. Nie sposób uzasadnić tak formalistycznego podejścia do rozumienia przepisu art. 61 ust. 1 pkt 3 przed korzyściami jakie dla społeczeństwa płyną z energii słonecznej, to jest zwiększeniem bezpieczeństwa energetycznego, stabilnością jej cen oraz korzyściami dla klimatu, takimi jak ograniczenie odpadów, oszczędność paliw kopalnych oraz zmniejszeniem w skali globalnej emisji zanieczyszczeń do atmosfery.
Z tych też względów za uzasadnione należało uznać zarzuty skargi w tym zakresie.
Wskazać ponadto w dalszej kolejności należy, iż ustalenia faktyczne wykonane przez organ administracji zostały poczynione na podstawie wadliwie zgromadzonego materiału dowodowego, wobec czego materiał ten należało uznać za niewystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Sąd zauważa, że w państwie prawa fundamentalne znaczenie ma prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Zatem okoliczności związane z decyzją o warunkach zabudowy, a zwłaszcza stanowiące do niej załączniki nie mogą być ani sporne, ani też nie powinny budzić jakichkolwiek wątpliwości. Okoliczności z nimi związane, muszą być należycie udokumentowane, tak ażeby poddawały się kontroli - jak w niniejszej sprawie – kontroli Sądu. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a., art. 78 Konstytucji R.P.). Zasada ta oznacza, że strona postępowania ma prawo do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy zawisłej przed organem administracji publicznej. Każda zatem sprawa administracyjna, która załatwiona została decyzją pierwszoinstancyjną, w wyniku wniesienia odwołania uruchamiającego tok instancji podlega ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ odwoławczy. Dwukrotne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy oznacza obowiązek przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego, którego zakres wyznacza mający zastosowanie przepis prawa materialnego. W trakcie postępowania niezbędna jest ocena zebranych dowodów, usunięcie ewentualnych naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji, a także ustosunkowania się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu, z poszanowaniem wymogów uzasadniania decyzji administracyjnej określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Tak określone kompetencje organu odwoławczego wynikające z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nakazują przyjąć, że rolą tego organu nie jest li tylko weryfikacja (kontrola) zaskarżonej decyzji, lecz ponowne, merytoryczne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie.
Sąd wskazuje ponadto, że z art. 60 ust. 4 u.p.z.p. wynika, że sporządzenie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powierza się osobie, o której mowa w art. 5, albo osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego architektów posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej albo uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności architektonicznej. W art. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym mowa jest o osobach, które spełniają jeden z następujących warunków:
1) nabyły uprawnienia do projektowania w planowaniu przestrzennym na podstawie ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1989 r. poz. 99, 178 i 192, z 1990 r. poz. 198 i 505 oraz z 1993 r. poz. 212);
2) nabyły uprawnienia urbanistyczne na podstawie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. poz. 139, z późn. zm.);
3) posiadają kwalifikacje do wykonywania zawodu urbanisty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uzyskane na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2013 r. poz. 932 i 1650);
4) posiadają dyplom ukończenia studiów wyższych w zakresie architektury, urbanistyki lub gospodarki przestrzennej;
5) posiadają dyplom ukończenia studiów wyższych w zakresie innym niż określony w pkt 4 oraz ukończyły studia podyplomowe w zakresie planowania przestrzennego, urbanistyki lub gospodarki przestrzennej;
6) są obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, którzy nabyli kwalifikacje zawodowe do projektowania zagospodarowania przestrzeni i zagospodarowania przestrzennego w skali lokalnej i regionalnej odpowiadające wymaganiom określonym w pkt 4 lub 5.
Z powołanych wyżej regulacji wynika, że autorem zarówno projektu decyzji o warunkach zabudowy, jak i analizy funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu musi być osoba posiadająca szczególne kwalifikacje w zakresie urbanistyki lub architektury. Stanowi to gwarancję odpowiedniego poziomu merytorycznego projektu decyzji, koniecznego dla utrzymania ładu przestrzennego na obszarze pozbawionym planu miejscowego, zgodnie z warunkami określonymi w art. 61 ust. 1-5 powołanej ustawy. Podkreślenia wymaga, że sporządzona przez uprawnioną osobę analiza urbanistyczna jest środkiem dowodowym zbliżonym do opinii biegłego i stanowi merytoryczną część ustaleń organu pierwszej instancji ustalającego warunki zabudowy.
W niniejszej sprawie w aktach administracyjnych nie ma dowodu na okoliczność, że dochowano wymogów przewidzianych w art. 60 ust. 4 u.p.z.p. W tym miejscu zauważyć należy, iż w orzecznictwie (por. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z 27 marca 2008 r., II SA/Gd 574/07, wyrok WSA w Łodzi z 10 marca 2021 r, II SA/Łd 839/20) wyrażane są jednoznaczne poglądy, iż zarówno autorstwo urbanisty lub architekta w zakresie projektu decyzji, jak i dowód potwierdzający członkostwo takiej osoby w samorządzie urbanistów lub architektów powinny być udokumentowane w aktach sprawy. Pomijając nawet kwestię braku w aktach dowodu, że dana osoba wpisana jest na taką listę (zob. też teza 6 komentarza do art. 50 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, do którego odsyła teza 3 do art. 60 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - T. Bąkowski. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Komentarz, Zakamycze 2004), stwierdzić należy, że znajdujące się w aktach projekt decyzji organu I instancji oraz wyniki analizy nie zostały w ogóle podpisane. Natomiast na dokumencie "ANALIZA URBANISTYCZNA" znajduje się informacja, że dokument ten został opracowany przez mgr inż. arch. D. N., nr upr. [...]. Podpis architekta znajduje się jednak tylko na pierwszej stronie ww. analizy urbanistycznej, natomiast na ostatniej stronie jest adnotacja w postaci wydruku komputerowego o autorze opracowania. Podpisem nie są również opatrzone załączniki graficzne do projektu decyzji, ani do analizy.
Nie wiadomo więc czy wymóg określony w art. 60 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym został zachowany. Zgodnie z poglądami doktryny, które Sąd podziela, wymóg przynależności osoby sporządzającej projekt decyzji do właściwego samorządu zawodowego należy do grupy przepisów szczególnych, poszerzających wymogi k.p.a. odnośnie procedury wydawania decyzji. Autorstwo urbanisty lub architekta powinno być udokumentowane w aktach sprawy, gdyż niezachowanie obowiązku przewidzianego w tym przepisie jest rażącym naruszeniem prawa i stanowić może nawet podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
Do projektu decyzji o warunkach zabudowy, o którym mowa w art. 60 ust. 4 u.p.z.p., znajdują zastosowanie ogólne zasady sporządzania dokumentów w formie pisemnej, w świetle których podpis autora powinien być umieszczony pod tekstem, co w przypadku dokumentów wielostronicowych oznacza konieczność złożenia podpisu co najmniej na ostatniej stronie (przy dodatkowym założeniu, że poszczególne strony dokumentu pozostają ze sobą w związku logicznym, pozwalającym stwierdzić zachowanie ciągłości tekstu) - por.: K. Górska, Zachowanie zwykłej formy pisemnej czynności prawnych, Warszawa 2007, s. 149 i 151; Z. Radwański (w:) System Prawa Prywatnego, tom 2, pod red. Z. Radwańskiego, Warszawa 2008, s. 129-130. Nawet samo naniesienie adnotacji w formie wydruku komputerowego nie będzie stanowić potwierdzenia opracowania projektu decyzji przez uprawnioną osobę. Załączniki takie nie mają w istocie mocy dokumentu, ponieważ niezbędnym jego elementem jest własnoręczny podpis osoby uprawnionej wraz z jego opieczętowaniem potwierdzającym niezbędne uprawnienia osoby przygotowującej stosowny projekt (por. wyrok WSA w Olsztynie z 17 listopada 2009 r., II SA/Ol 882/09).
W niniejszej sprawie - jak wyżej wskazano - brak jest w ogóle jakiegokolwiek podpisu pod projektem decyzji organu I instancji, pod analizą, pod wynikami analizy, jak również na załącznikach graficznych.
Wszystko to oznacza, iż w aktach administracyjnych niniejszej sprawy brak jest zatem wymaganego potwierdzenia opracowania projektu decyzji i wyników analizy przez uprawnioną osobę, co już samo w sobie mogłoby przesądzać o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Należy wszakże podkreślić, iż Sąd niniejszym nie przesądza, że analizowany projekt decyzji i analiza urbanistyczna zostały sporządzone przez osobę nieuprawnioną - wówczas bowiem należałoby stwierdzić nieważność decyzji o warunkach zabudowy z powodu rażącego naruszenia art. 60 ust. 4 u.p.z.p. (por. np. wyrok WSA w Olsztynie z 17 listopada 2009 r., II SA/Ol 882/09) - a jedynie wskazuje na istotne uchybienie formalne, które wymagać będzie wyjaśnienia i usunięcia przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Zatem, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 61 ust. 1 pkt 3 i 5 oraz ust. 5 u.p.z.p., które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Dodatkowo organ odwoławczy dopuścił się uchybień poprzez wskazanie w zaskarżonej decyzji nieprawidłowej daty decyzji organu I instancji oraz numeru działki, na której inwestycja ma być realizowana, co świadczy o naruszeniu art. 8 § 1 w zw. z 107 § 1 i § 3 k.p.a.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w zw. z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 powoływanej ustawy p.p.s.a. zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącego 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które złożyła się kwota uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło