II SA/Łd 885/21
WyrokWSA w Łodzi2022-05-11
Skład orzekający: Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Magdalena Sieniuć, Tomasz Porczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. prawidłowo odmówił udostępnienia informacji publicznej w postaci korespondencji, notatek, protokołów i innych dokumentów dotyczących kontroli wykonywania umowy ze Spółką A, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie wykazał w sposób należyty, iż żądane dokumenty stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Odmowa udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga spełnienia przesłanek formalnych i materialnych, które muszą zostać szczegółowo zbadane i uzasadnione w decyzji, a nie opierać się jedynie na oświadczeniu strony trzeciej.Stan faktyczny
Skarżący A.Z. wystąpił do Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. o udostępnienie korespondencji, notatek, protokołów i innych dokumentów dotyczących kontroli wykonywania umowy ze Spółką A w zakresie usług ochrony. Rektor odmówił udostępnienia części dokumentów, powołując się na zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorcy złożone przez Spółkę. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez Rektora w wyniku odwołania, skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i KPA, w tym brak prawidłowego uzasadnienia decyzji i nieskuteczność zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorcy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. i zasądził od Rektora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. na rzecz skarżącego A. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735) powoływanej dalej jako: "k.p.a.", w zw. z art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.d.i.p.", utrzymał w mocy własną wcześniejszą decyzję z dnia [...] r., nr [...], o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Jak wynika z akt sprawy, A.Z. wnioskiem z dnia 1 czerwca 2021 r. wystąpił do Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. o udostępnienie informacji publicznej w postaci:
1. korespondencji (w szczególności wezwań kierowanych do wykonawcy oraz odpowiedzi wykonawcy wraz z załącznikami) z A Sp. z o.o. (dalej jako: "Spółka") w sprawie wykonywania umowy dotyczącej przetargu [...] (świadczenie usług ochrony),
2. notatek, protokołów oraz innych dokumentów dotyczących kontroli wykonywania umowy zawartej ze Spółką, dotyczących świadczenia usług ochrony (przetarg [...]).
Jednocześnie A.Z. wniósł o udostępnienie powyższej informacji w formie elektronicznej na adres e-mail.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Rektor Uniwersytetu Medycznego pismem z dnia [...] r. w Ł. przesłał kopię wezwania z dnia 30 marca 2021 r. oraz kopię wezwania z dnia 10 maja 2021 r. wysłanych do Spółki, a dotyczących kontroli wykonywania umowy zawartej przez Uniwersytet Medyczny w Ł. ze Spółką nr [...]. Poinformował przy tym, że w pozostałym zakresie została wydana stosowana decyzja, która zostanie osobno doręczona.
Decyzją z dnia [...] r., wydaną po rozpatrzeniu wniosku A.Z. o udostępnienie wskazanej informacji, Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł., działając na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie części wniosku, czyli protokołów, notatek oraz innych dokumentów dotyczących kontroli wykonywania umowy zawartej ze Spółką dotyczej przetargu [...], w tym odpowiedzi Spółki z załącznikami. W motywach rozstrzygnięcia organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że nie może udzielić żądanych informacji, bowiem dokumenty dotyczące kontroli wykonywania umowy zawartej ze Spółką zostały objęte tajemnicą przedsiębiorcy zgodnie z zastrzeżeniem złożonym przez Spółkę. Wskazane dokumenty w części nieuwzględnionej zawierają informacje, które mogą zostać wykorzystane przez wnioskodawcę w przyszłości, w celu wszczęcia cywilnych postępowań w konkretnych sprawach przeciwko Uniwersytetowi Medycznemu w Ł.. Z tego powodu, jak wskazał organ, brak było podstaw do udzielenia informacji publicznej w pełnym zakresie określonym we wniosku. Podmioty ze względu, na których dobra wydano decyzje o odmowie udostępnienia informacji publicznych, to Uniwersytet Medyczny w Ł. oraz Spółka (art.16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p.).
W odwołaniu od powyższej decyzji A.Z. wniósł o jej uchylenie, wskazując, że zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa złożone przez Spółkę było nieskuteczne. Tajemnicy przedsiębiorstwa nie może stanowić całość odpowiedzi składanych przez Spółkę na wezwania zamawiającego oraz wszystkie załączniki do odpowiedzi. Zgodnie z ustawą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, ochronie podlegają informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, którą w rozumieniu ww. ustawy są nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności (art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji). Trudno uznać, żeby dokumenty kontrolne oraz prowadzona korespondencja zawierały informacje techniczne, technologiczne czy organizacyjne. Jak zauważył odwołujący, Spółka nie podjęła działań mających na celu zachowanie wskazanych dokumentów w poufności, bowiem nie jest wystarczające w tym zakresie jedynie złożenie zastrzeżenia. Informacje zawarte w protokole z kontroli przedsiębiorcy przeprowadzonej przez organ władzy publicznej dotyczą niewątpliwie sprawy publicznej. Po pierwsze, związane są z kompetencjami i zadaniami organu władzy publicznej oraz są wytworzone przez organy władzy publicznej. Po drugie, zaliczyć je należy do "dokumentacji przebiegu i efektów kontroli, która wprost została określona w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p. W orzecznictwie akcentuje się, że protokół z kontroli jest dokumentem urzędowym dotyczącym działalności organu wykonującego kontrolę, który zawiera dane publiczne, w tym ocenę działalności lub naruszeń podmiotu kontrolowanego, ewentualne zalecenia i wnioski pokontrolne. Także załączniki do protokołu z kontroli, w postaci dokumentów potwierdzających czynności kontrolne organu będą posiadały walor informacji publicznej. Stanowią one integralną część protokołu i są wytworzone przez organ władzy publicznej, który kontrolę przeprowadził. Jak wskazał odwołujący, przedsiębiorca nie podjął działań w celu zachowania poufności informacji wskazanych w protokołach, tj. np. nie opatrzył ich klauzulą poufności i nie dokonał odpowiednich zabezpieczeń. Spółka nie przedstawiła dokumentów, które potwierdzałyby, że przed zastrzeżeniem podejmowała jakiekolwiek działania mające na celu zachowanie poufności dokumentów uznanych przez organ za tajemnicę przedsiębiorstwa. Z treści uzasadnienia decyzji nie wynika, że zastrzeżone informacje faktycznie stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Organ nie wykazał, jakie przesłanki przemawiają za takim uznaniem. Uzasadnienie decyzji nie zostało sporządzone w prawidłowy sposób, bowiem organ nie wyjaśnił przesłanek, którymi kierował się przy wydawaniu decyzji. Uzasadnienie kwestionowanej decyzji nie spełnia odpowiednich standardów, a organ powinien szczegółowo uzasadnić, dlaczego całość protokołów oraz całość korespondencji (wraz z załącznikami) uznał za tajemnicę przedsiębiorstwa. Z treści decyzji wynika, że organ odmówił udostępnienia informacji publicznej jedynie na podstawie zastrzeżenia złożonego przez Spółkę bez analizy, czy zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł., po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku A.Z., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] r.
W motywach rozstrzygnięcia organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, wskazując, że argumentacja zawarta w odwołaniu nie zasługuje na uwzględnienie. Udzielając odpowiedzi na wezwanie organu Spółka pismem z dnia 13 kwietnia 2021 r. zastrzegła jako tajemnicę przedsiębiorstwa swoje wyjaśnienia oraz treść dokumentów załączonych do pisma (szczegółowe uzasadnienie Spółki zawarte jest na kilku stronach pisma). Wobec tego organ nie był uprawniony do przekazania odwołującemu treści tych dokumentów. W piśmie z dnia 13 kwietnia 2021 r. Spółka w sposób szczegółowy uzasadniła, że dostęp do tych informacji ma jedynie ściśle określony krąg osób z działu kadr oraz osób zarządzających Spółką. W zakresie bezpieczeństwa oczekiwanych informacji Spółka ma wdrożony Regulamin Pracy, Regulamin Ochrony Tajemnicy Przedsiębiorstwa oraz Wykaz Informacji Stanowiących Tajemnicę Przedsiębiorstwa, w tym wykaz informacji kadrowo-finansowych Spółki. Ponadto ww. informacje są przechowywane w szafach archiwum zakładowego (zamki patentowe). Mając na względzie treść dokumentów przedstawionych przez Spółkę dotyczących kontroli prawidłowości wykonywania umowy (listy osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę i skierowanych do realizacji zamówienia ze wskazaniem imienia i nazwiska oraz podaniem do ochrony, których obiektów zostały te osoby skierowane, a także poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii dowodów potwierdzających zgłoszenia pracowników do ubezpieczeń), organ uznał, że w świetle dokonanego zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa nie jest uprawniony do udzielenia powyższych informacji z uwagi na ograniczenie prawa do informacji publicznej wynikające z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Ponadto, z pism skierowanych przez organ do odwołującego wynikało, że inne dokumenty, w tym protokoły, notatki, oświadczenia o odstąpieniu od umowy oraz wezwania do wypłaty odszkodowania czy kary umownej, nie zostały wytworzone, zatem nie jest możliwe ich przedstawienie.
Biorąc pod uwagę powyższe względy organ stwierdził, że zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ze względu na dobro Uniwersytetu Medycznego w Ł. oraz Spółki zasadna była odmowa udzielenia informacji publicznej we wskazanym zakresie. Podkreślił przy tym, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego w drodze ustawy o dostępie do informacji publicznej niedopuszczalne jest pozyskiwanie informacji co do prawnych argumentów uzasadniających stanowisko przeciwnika procesowego. Takie działanie pozostaje też bez żadnego związku z interesem publicznym, lecz służy wyłącznie indywidualnemu interesowi jednej ze stron postępowania sądowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję A.Z., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wskazał na naruszenie art. 1, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 13 i art. 16 u.d.i.p. oraz art. 15 i art. 107 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumenty przedstawione w odwołaniu, stwierdził, że Spółka nie przedstawiła żadnych dokumentów wskazujących, iż wnioskowane do udostępnienia dokumenty stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Bez znajomości treści wskazanych dokumentów nie jest możliwe dokonanie oceny, czy określone dane stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Dla skuteczności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa nie jest wystarczające oświadczenie Spółki. Nie można uznać, że całość wskazanych dokumentów stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, a organ mógł dokonać anonimizacji tej części dokumentów, która stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa.
Biorąc pod uwagę powyższe skarżący stwierdził, że uzasadnienie decyzji nie zostało sporządzone w prawidłowy sposób, bowiem organ nie wyjaśnił przesłanek, którymi kierował się przy wydawaniu decyzji. Uzasadnienie nie spełnia zatem odpowiednich standardów. Zdaniem skarżącego, organ powinien szczegółowo uzasadnić, dlaczego całość protokołów oraz korespondencji w sprawie kontroli uznał za tajemnicę przedsiębiorstwa. Ponadto organ naruszył zasadę dwuinstancyjności, ponieważ decyzja pierwszej instancji nie spełniała odpowiednich standardów wymaganych przez kodeks postępowania administracyjnego. Skarżący podkreślił, że nie prowadzi z organem żadnych sporów sądowych ani pozasądowych, zatem nieuzasadnione jest stwierdzenie organu, iż może on wykorzystać informację publiczną w prowadzonych procesach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Ponadto pismem z dnia 23 marca 2022 r. skarżący podtrzymał złożoną skargę oraz prezentowaną w niej argumentację.
Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 21 kwietnia 2022r. niniejszą sprawę skierowano do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art.119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z wnioskiem o rozpoznanie niniejszej sprawy w tym trybie wystąpił skarżący. Po przesłaniu odpisu tego wniosku pełnomocnikowi organu w terminie określonym w przepisie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. nie zażądano przeprowadzenia rozprawy.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] r. o odmowie udostępnienia skarżącemu informacji publicznej, objętej jego wnioskiem z dnia 1 czerwca 2021 r. Podstawę materialnoprawną tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176), powoływanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "u.d.i.p.".
W świetle art. 13 u.d.i.p. zasadą jest, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 tej ustawy. Natomiast jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. organ może odmówić udostępnienia informacji publicznej oraz umorzyć postępowanie o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p, co następuje w drodze decyzji.
Ponadto w określonych przypadkach na organie spoczywa obowiązek zawiadomienia wnioskodawcy o niedopuszczalności zastosowania trybu wnioskowego udostępnienia informacji publicznej, co jest uzasadnione w szczególności w następujących sytuacjach: 1) informacja objęta żądaniem wniosku nie stanowi informacji publicznej, 2) podmiot, do którego wniosek został złożony, nie posiada objętej jego żądaniem informacji publicznej, 3) zasady i tryb udostępniania informacji publicznej zostały odmiennie określone w innych ustawach w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p.,
4) informacja publiczna została zamieszczona w BIP lub w centralnym repozytorium (por. H. Knysiak-Molczyk, Granice prawa do informacji w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, Warszawa 2013, s. 239).
Rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w powołanej ustawie, następuje zatem albo w formie czynności materialno-technicznej (w przypadku udzielenia informacji publicznej oraz w przypadku zawiadomienia o niedopuszczalności zastosowania trybu wnioskowego udostępnienia informacji publicznej), albo w formie decyzji (w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej).
Ocena prawidłowości sposobu działania organu, do którego wpłynął wniosek, wymaga zatem stwierdzenia przez sąd administracyjny, czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., i czy podmiot, będący adresatem żądania, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
W kontrolowanej sprawie, w ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że wniosek skarżącego został skierowany do podmiotu, na którym ciąży ustawowy obowiązek udostępniania informacji publicznych (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. mieści się bowiem w pojęciu podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.
Zakres żądania objętego wnioskiem skarżącego o udostępnienie wskazanych informacji również mieści się w zakresie pojęcia informacji publicznej. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym, czyniąc to w sposób przykładowy, o czym świadczy zawarty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy, a także regulacje art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo te informacje zostały wytworzone (por. wyroki NSA: z dnia 21 lipca 2011r., I OSK 678/11, z dnia 23 listopada 2016r., I OSK 1323/15, CBOSA).
Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja dotycząca odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji wydana została na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 17 u.d.i.p. Jak wskazano w niej, organ rozpoznał wniosek skarżącego z dnia 1 czerwca 2021 r. i odmówił udostępnienia wskazanych w skardze informacji, wywodząc w uzasadnieniu, że A Sp. z o.o. dokonała zastrzeżenia tajemnicy przedsiebiorstwa i w związku z tym nie jest uprawniony do udzielenia przedmiotowych informacji z uwagi na ograniczenie prawa do informacji publicznej wynikające z art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Uznając to stanowisko organu za wadliwe, podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podnoszone jest, iż warunkiem respektowania tajemnicy przedsiebiorstwa jest uprzednie złożenie w odniesieniu do konkretnych informacji zastrzeżenia, że nie mogą być one w ogóle udostępnione (zob. wyrok NSA z dnia 14 września 2017r., sygn. akt I OSK 2740/15, LEX nr 2395919). Dodatkowo wskazywane jest, że objęcie takiej informacji tajemnicą przedsiębiorcy dopiero, gdy został złożony wniosek o udzielnie informacji publicznej, oznacza, że wcześniej dany podmiot nie uznawał, iż żądane informacje są warte ochrony, a więc nie podjął działań zmierzających do stałego zapewnienia poufności określonych danych. Nie została zatem zrealizowana przesłanka pozwalająca na uznanie, że określone informacje były objęte tajemnicą przedsiębiorcy (zob. wyrok NSA z dnia 3 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 3559/18, LEX nr 3007209). W powyższym wyroku analizowane było działanie spółdzielni mieszkaniowej, ale wyrażone tam stanowisko uznać należy za aktualne także na gruncie kontrolowanej sprawy.
Jednocześnie, w ocenie Sądu, organ nie wyjaśnił, dlaczego uznał, że informacje, o które wnioskuje skarżący, wyłączone są od udostępnienia na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., czym naruszył art. 107 § 3 k.p.a. Nieprzedstawienie uzasadnienia w tym zakresie uniemożliwia dokonanie sądowej kontroli przesłanek, którymi kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję. Wskazać należy, że nie jest dopuszczalne w świetle przepisów u.d.i.p. powoływanie się na przesłankę wyłączenia informacji z obowiązku jej udostępnienia bez wskazania konkretnej argumentacji, uzasadniającej przyczyny uznania, że zachodzą szczególne okoliczności wskazane w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Tylko jasne, nieabstrakcyjne i szczegółowe przedstawienie stanowiska może oprzeć się zarzutowi naruszenia w decyzji przepisu art. 107 § 3 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 3922/18, LEX nr 3007257). Ponadto zaakcentować należy, że w orzecznictwie wskazuje się, że odmowa udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga skonkretyzowanego, zindywidualizowanego względem określonej informacji wykazania, że ma ona charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej wartość gospodarczą. Odmowa oparta na tych podstawach, aby była skuteczna i legalna, musi wystąpić po spełnieniu dwóch przesłanek: formalnej i materialnej. W zakresie przesłanki formalnej przedsiębiorca musi zamanifestować w sposób zewnętrzny wolę zachowania określonych informacji w poufności. W zakresie zaś przesłanki materialnej, informacja ta, objęta manifestacją przedsiębiorcy, musi być tego rodzaju, że ma obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą, wykluczającą możliwość udostępnienia informacji i przeważającą nad zasadą jawności (zob. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017r., sygn. akt I OSK 2347/15, LEX nr 2387437).
Odnosząc się przy tym do zakresu pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy podkreślić należy, że informacja, objęta manifestacją przedsiębiorcy, dla zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. musi być tego rodzaju, że ma obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą, wykluczającą możliwość udostępnienia informacji (zob. wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt III OSK 251/21, LEX nr 3150582). A zatem dla odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy muszą być spełnione przesłanki materialne i formalne. Kwestia ta powinna zostać zbadana przez organ, a jej odzwierciedlenie winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji.
Analogiczny pogląd w rozważanej materii wyraził wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 25 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 780/21, skład orzekający w kontrolowanej sprawie pogląd ten podzielił, czemu dał wyraz w niniejszym uzasadnieniu.
W ramach ponownego rozpoznania sprawy organ, stosownie do regulacji zawartej w art. 153 p.p.s.a. i przedstawionych powyżej wskazań, zobowiązany będzie do jednoznacznego ustalenia i wykazania charakteru oraz zakresu wnioskowanych informacji, a także spełnienia materialne i formalne aspektów warunkujących uznanie zaistnienia tajemnicy przedsiębiorcy. Dopiero niebudzące wątpliwości i poparte materiałem dowodowym stwierdzenie tej okoliczności może stanowić podstawę do odmowy ich udostępnienia - w całości lub w części - w ramach informacji publicznej, względem czego adekwatne powinno pozostawać uzasadnienie wydawanej w tym przedmiocie decyzji.
Z powyższych względów, Sąd z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik kontrolowanej sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
W kwestii kosztów sądowych, obejmujących jedynie wpis od skargi w wysokości 200 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło