II SA/Łd 894/24

Dnia 13 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 marca 2025 roku sprawy ze skargi K. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 10 października 2020 r. znak: SKO.4170.129.2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej konieczność usunięcia i zagospodarowania odpadów oddala skargę. ał Zaskarżonym postanowieniem z 10 października 2020 r. (powinno być 2024 r. - dopisek Sądu) znak: SKO.4170.129.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez K.C. odwołania od decyzji Wójta Gminy Zgierz z 30 lipca 2024 r. nr ZŚ.6236.74.2023. Motywując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że decyzją z 30 lipca 2024 r. Wójt Gminy Zgierz orzekł konieczność niezwłocznego usunięcia i zagospodarowania odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, na terenie działki oznaczonej nr ew. [...] w miejscowości Z. ze względu na zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz środowiska. Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona pełnomocnikowi K.C. 6 sierpnia 2024 r. Odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pełnomocnik skarżącej nadał listownie 26 sierpnia 2024 r. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1443/11 wymogi logiki i ekonomiki procesowej nakazują przyjąć, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 o.p. (odpowiednik art. 58 k.p.a. przypis Kolegium) jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. (odpowiednik art. 134 k.p.a. przypis Kolegium), niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony (po wniesieniu odwołania, czy jednocześnie z nim). W ocenie organu drugiej instancji pogląd ten jest w pełni aktualny również na gruncie procedury administracyjnej. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem 14 dniowego terminu na jego wniesienie, co zmusza organ odwoławczy do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Decyzja organu pierwszej instancji, została doręczona pełnomocnikowi strony 6 sierpnia 2024 r. Zawierała ona prawidłowe pouczenie o trybie odwoławczym. Według art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Oznacza to, że termin do wniesienia odwołania zakończył swój bieg 20 sierpnia 2024 r. (wtorek). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem pełnomocnik strony nadał listownie 26 sierpnia 2024 r. Bezspornym jest wobec tego, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Oznacza to, że czynność prawna w postaci wniesienia odwołania jest bezskuteczna i nie może być ono rozpoznane. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który zostanie rozpatrzony we właściwym trybie w odrębnym postępowaniu. Na etapie badania formalnego wymogu zachowania terminu do złożenia odwołania organ odwoławczy nie dokonuje oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. C. reprezentowana przez adwokata podniosła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego: art. 77 ust. 2 Konstytucji "ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej do dochodzenia naruszonych praw" oraz art. 37a ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze polegające na odmowie przyjęcia złożonego odwołania do rozpoznania z powodu uchybienia terminu w sytuacji gdy Konstytucja RP zakazuje wszystkim władzom oraz urzędom zamykania drogi do dochodzenia naruszonych praw. W uzasadnieniu autor skargi podniósł, że ustawa zasadnicza w art. 77 ust. 2 stanowi, iż uprawnienie każdego obywatela RP do dochodzenia jego praw nie może być w żaden sposób ograniczane. Władze oraz urzędy mają obowiązek rozpoznawać kierowane do nich wnioski. Nadto, ustawodawca formułując przepis art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze mówiący o zapewnieniu zastępstwa w przypadku urlopu określił obowiązki adwokata wobec wyznaczonych już terminów rozpraw. Adwokat rozpoczynając urlop nie jest w stanie przewidzieć, kiedy do jego biura zostanie doręczone pismo, które będzie wymagało wniesienia środka odwoławczego. Niezależnie od tego oczywistym jest, iż klient nie może ponosić konsekwencji uchybienia, które zaistniało z wyłącznej winy jego pełnomocnika. Wniosek należy uwzględnić gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie a w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 lub art. 220 § 3 p.p.s.a. Organ zauważył, że pełnomocnik miał świadomość rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania i jednocześnie możliwość dochowania terminu do jego wniesienia. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika obowiązek określony w art. 37a ust. 1 Prawa o adwokaturze nie dotyczy tylko wyznaczonych już terminów rozpraw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd rozpoznał sprawę niniejszą w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym mając na uwadze dyspozycję art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie kończące postępowanie w sprawie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W rozpatrywanej sprawie sądowej kontroli poddano postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi wydane, na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 572 - dalej w skrócie "k.p.a."), stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia przez K.C. odwołania od decyzji Wójta Gminy Zgierz z 30 lipca 2024 r. orzekającej o konieczności usunięcia i zagospodarowania odpadów. Zgodnie z brzmieniem art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stosownie do treści art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu (art. 57 § 1 k.p.a.). W przywołanym wyżej art. 134 k.p.a., ustawodawca posłużył się kategorycznym zwrotem "stwierdza", co oznacza, że na organie odwoławczym ciąży bezwzględny obowiązek wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania w każdym przypadku, gdy takie uchybienie miało miejsce. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania musi być jednoznaczne i mieć pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. Warunkiem wydania rozważanego postanowienia jest w pierwszej kolejności bezsporne ustalenie daty, w której organ skutecznie doręczył stronie decyzję wydaną w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, bowiem bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się dopiero wtedy, gdy doręczenie było prawidłowe. Zatem, organ winien dysponować niebudzącym wątpliwości dokumentem zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji przez adresata lub inną osobę. Z zebranego w rozpatrywanej sprawie materiału dowodowego, prawidłowo ocenionego przez organ orzekający wynika, że decyzja Wójta Gminy Zgierz z 30 lipca 2024 r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącej - adwokatowi L.B. na adres jego kancelarii 6 sierpnia 2024 r. (we wtorek), co potwierdziła własnoręcznym podpisem na dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji, załączonym do akt administracyjnych sprawy niniejszej sekretarka E.S. Skuteczność doręczenia powyższej decyzji w tym data jej doręczenia nie zostały zakwestionowane przez skarżącą i jej pełnomocnika w toku postępowania. Zgodnie z pouczeniem, od niniejszej decyzji stronie służyło odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji, które należało wnieść za pośrednictwem Wójta Gminy Zgierz. W tym stanie rzeczy 14-dniowy termin do wniesienia odwołania biegł od 7 sierpnia 2024 r. do 20 sierpnia 2024 r. (wtorek) i upłynął bezskutecznie. W dniu 26 sierpnia 2024 r. pełnomocnik skarżącej nadał za pośrednictwem Poczty Polskiej odwołanie od decyzji Wójta Gminy Zgierz z 30 lipca 2024 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który został rozpatrzony negatywnie przez Kolegium odrębnym postanowieniem z 10 października 2020 r. (powinno być 2024 r. - dopisek Sądu). Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 23 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2378/20 i z 17 stycznia 2024 r. sygn. akt II OSK 2020/22 (dostępne na https://orzeczenia.nsa.gov.pl) aby móc rozstrzygać o przesłankach przywrócenia terminu, należy najpierw ustalić, iż do uchybienia terminowi doszło. Ostateczny charakter postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w toku postępowania administracyjnego (art. 134 k.p.a.) nie stoi na przeszkodzie wydaniu tego postanowienia w przypadku wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nawet bezpośrednio po wydaniu ostatnio powołanego postanowienia. Treść art. 134 k.p.a. wskazuje wyraźnie, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania (zażalenia) nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Tym samym organ odwoławczy wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu nie tylko jest uprawniony, lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wymogi logiki nakazują przyjąć, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 58 i 59 k.p.a. może być na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 134 k.p.a. niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony. W kontrolowanej sprawie uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest oczywiste i nie zostało dotychczas skutecznie zakwestionowane przez skarżącą jak i jej pełnomocnika. W tym stanie rzeczy bezwzględnym obowiązkiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi było wydanie, na podstawie art. 134 k.p.a., poddanego obecnie kontroli tutejszego Sądu postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Podejmując wspomniane rozstrzygnięcie organ drugiej instancji - wbrew odmiennemu stanowisku pełnomocnika skarżącej - nie naruszył art. 77 ust. 2 Konstytucji RP ani też art. 37a ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze. Dodać w tym miejscu trzeba, że rozpatrzenie przez organ drugiej instancji odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, stanowiłoby rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznaczałoby bowiem niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu odwoławczym ostatecznej decyzji administracyjnej, korzystającej z cech trwałości w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. Podsumowując Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie organ zgromadził kompletny materiał dowodowy, który poddał wnikliwej i rzetelnej ocenie, ustalając na jego podstawie poprawny stan faktyczny sprawy, stanowiący podstawę wydania zaskarżonego postanowienia. Skoro więc żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie i jednocześnie Sąd nie stwierdził uchybień przepisom obowiązującego prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, skargę należało oddalić. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji wyroku. dc