II SA/Łd 898/16
WyrokWSA w Łodzi2017-02-17
Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Renata Kubot - Szustowska, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji w części nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, mimo że zgłoszenie dotyczyło budowy na obszarze zespołu przyrodniczo-krajobrazowego, gdzie obowiązują zakazy?Ratio decidendi
Wojewoda bezzasadnie uchylił decyzję organu I instancji w części nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy nie uwzględnił specyficznych rozwiązań technicznych planowanej inwestycji i przedwcześnie uznał, że projektowany obiekt naruszy zakazy uchwały. Nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jest uzasadnione, gdyż pozwoli to na jednoznaczne ustalenie, czy realizacja inwestycji narusza zakazy ustanowione w uchwale, a postępowanie o pozwolenie na budowę umożliwi dokładną kontrolę zamierzenia inwestycyjnego z uwzględnieniem przepisów o ochronie przyrody.Stan faktyczny
Skarżący G. K. zgłosił zamiar budowy domku letniskowego na działce objętej zespołem przyrodniczo-krajobrazowym. Prezydent Miasta Ł. wniósł sprzeciw, nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, uznając, że inwestycja narusza uchwałę o ustanowieniu zespołu. Wojewoda uchylił decyzję w części dotyczącej obowiązku uzyskania pozwolenia, uznając, że budowa domku letniskowego nie narusza zakazów. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody, uznając, że uchylenie obowiązku uzyskania pozwolenia było bezzasadne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody w części dotyczącej uchylenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot - Szustowska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dominika Człapińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2017 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [... nr [...] znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz G. K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] znak: [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...], wnoszącą sprzeciw w sprawie wykonania zamierzonych robót budowlanych, w części dotyczącej nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, w pozostałej części utrzymując ją w mocy.
Jak wynika z akt spawy, decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszonego przez inwestora – G. K. zamiaru budowy domku letniskowego na terenie nieruchomości przy ul. A 134 w Ł., na działce nr 140, w obrębie [...] oraz nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że realizacja inwestycji polegającej na budowie domku letniskowego na terenie ww. nieruchomości narusza art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016r. poz. 290 ze zm.), dalej powoływanej jako "Pr.bud.", gdyż pozostaje w sprzeczności z § 3 ust. 1 pkt 3 i 7 uchwały Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] nr [...] w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo – krajobrazowego A" (Dz.Urz. Województwa [...] Nr [...], poz. [...]), dalej powoływanej jako "uchwała", przewidującym zakaz uszkadzania i zanieczyszczania gleby oraz zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi na obszarze przedmiotowego zespołu przyrodniczo – krajobrazowego. Ponadto Prezydent Miasta Ł. stwierdził, że z uwagi na charakter i lokalizację przedmiotowa inwestycja polega reżimowi art. 30 ust. 7 pkt 2 Pr.bud., ponieważ może spowodować pogorszenie stanu środowiska.
W terminie prawem przewidzianym odwołanie od powyższej decyzji złożył inwestor – G. K., zarzucając naruszenie:
1) § 3 ust. 1 pkt 1 oraz § 3 ust. 1 pkt 7 uchwały poprzez błędną wykładnię ww. przepisów, co prowadzi do zakazu jakiejkolwiek zabudowy na terenie zespołu przyrodniczo – krajobrazowego;
art. 30 ust. 7 pkt 2 Pr.bud. poprzez jego błędną wykładnię powodując sprzeczność w rozstrzygnięciu wydanym przez Prezydenta Miasta Ł.;
art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23), dalej powoływanej jako "K.p.a.", poprzez jego niezastosowanie, tj. niedołożenie wszystkich starań do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez brak ustalenia faktycznego wpływu planowanej inwestycji na stan środowiska na obszarze objętym ochroną oraz, czy planowana inwestycja istotnie doprowadzi do uszkadzania i zanieczyszczania gleby a także do zmiany sposobu użytkowania ziemi na wskazanym obszarze;
art. 77 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego tzn. faktu, iż na tej samej działce prowadzona jest budowa budynku mieszkalnego zgodnie z pozwoleniem na budowę udzielonym przez Prezydenta Miasta Ł. decyzją z [...] nr [...];
5) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niezastosowanie skutkujące brakiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowego wyjaśnienia, w jaki sposób planowana inwestycja doprowadzi do uszkadzania i zanieczyszczania gleby oraz do zmiany sposobu użytkowania ziemi na wskazanym obszarze.
Powołaną na wstępie decyzją Wojewoda [...], po rozpatrzeniu ww. odwołania uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, w pozostałej części utrzymując ją w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 29 ust.1 pkt 2a oraz art. 30 ust.1 Pr.bud. budowa parterowych budynków rekreacji indywidualnej, jakim jest projektowany "domek letniskowy", winna być poprzedzona zgłoszeniem do właściwego organu architektoniczno – budowlanego. Następnie wyjaśnił, że na terenie obejmującym działkę, na której zaprojektowano przedmiotowy budynek, obowiązują ustalenia aktu prawa miejscowego, jakim jest ww. uchwała Rady Miejskiej z dnia [...] nr [...]. Zdaniem organu odwoławczego w decyzji organu I instancji słusznie stwierdzono, że projektowane prace budowlane naruszą zakaz ujęty w uchwale bowiem budowa przedmiotowego "domku letniskowego", w tym przede wszystkim wykopy pod fundamenty w postaci pali, na których został zaprojektowany, uszkodzą obszar i glebę.
Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że działka inwestorów nr 140, w obrębie [...] stanowi użytek gruntowy o symbolu LsV57, co zgodnie z § 68 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2015r. poz.542) oznacza lasy. W ocenie organu budowa na tym terenie budynku spowoduje zmianę sposobu użytkowania ziemi, o której mowa w zakazie ujętym w ww. uchwale.
W ocenie Wojewody [...] niezrozumiałe jest rozstrzygnięcie organu I instancji jednocześnie wnoszące sprzeciw z uwagi na naruszenie aktu prawa miejscowego i nakładające obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Jeśli budowa budynku na przedmiotowej działce narusza ustalenia uchwały, to budowa tegoż budynku na podstawie pozwolenia na budowę również będzie te ustalenia naruszać.
Odnosząc się do zarzutu nierozpatrzenia całości materiału dowodowego poprzez nieuwzględnienie faktu, że na tej samej działce prowadzona jest budowa budynku mieszkalnego zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę, organ odwoławczy stwierdził, że inwestor realizuje na tej samej nieruchomości budynek mieszkalny w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...], którą wydano przed wejściem w życie uchwały Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] nr [...] nakładającej ww. ograniczenia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] wywiodła G. K. zarzucając naruszenie:
- przepisów prawa materialnego, tj. § 3 ust. 1 pkt 1 oraz § 3 ust.1 pkt 7 uchwały w związku z art. 45 ust. 1 pkt 3 i pkt 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2016r. poz. 2134), poprzez błędną wykładnię pojęcia "uszkadzania i zanieczyszczania gleby", oraz "zmiany sposobu użytkowania ziemi", prowadzącą do wprowadzenia zakazu jakiejkolwiek zabudowy na terenie zespołu przyrodniczo – krajobrazowego w sytuacji, gdy rzeczona uchwała nie zawiera takiego zakazu i nie jest on również celowy ze względu na to, że nie nastąpi uszkodzenie i zanieczyszczenie gleby, ani też zmiana sposobu użytkowania ziemi;
- art. 7 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie tj. niedołożenie wszystkich starań do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, poprzez brak ustalenia faktycznego wpływu planowanej inwestycji na stan środowiska na obszarze objętym ochroną oraz, czy planowana inwestycja istotnie doprowadzi do uszkadzania i zanieczyszczania gleby oraz do zmiany sposobu użytkowania ziemi na wskazanym obszarze;
- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowego wyjaśnienia, w jaki sposób planowana inwestycja doprowadzi do uszkadzania i zanieczyszczania gleby oraz do zmiany sposobu użytkowania ziemi na wskazanym obszarze.
W uzasadnieniu skargi jej autorka wyjaśniła, że na działce nr 140 w obrębie [...], przy ul. A 134 w Ł. planuje budowę domku letniskowego drewnianego (jednoizbowego) o powierzchni 33,6 m2. Zamiast typowych fundamentów, zastosowano pale betonowe. Domek będzie zlokalizowany w południowo – wschodniej części działki, która została sklasyfikowana jako LsV, jednak pod budowę tego domku nie ma konieczności usuwania drzew. Skarżąca wyjaśniła, że na działkach o nr 140 i 141 prowadzona jest budowa budynku mieszkalnego dla potrzeb obsługi prowadzenia gospodarki leśnej, zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i udzielonym pozwoleniem na budowę – decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...].
Zdaniem skarżącej interpretacja zarówno Prezydenta Miasta Ł., jak i Wojewody [...] w odniesieniu do zakazów wprowadzonych przez Radę Miejską w Ł. na podstawie upoważnienia zawartego w art. 45 ust. 1 pkt 1 i 7 w związku z art. 44 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody, oznacza całkowity zakaz zabudowy na terenie zespołu przyrodniczo – krajobrazowego A, gdyż każda inwestycja budowlana zawsze będzie wypełniać hipotezę § 3 ust. 1 pkt 1 i 7 uchwały. W ocenie G. K. również zakaz ustanowiony w przepisie § 3 ust. 1 pkt 3 uchwały tak daleko sięgać nie może. Przepisy ustawy o ochronie przyrody nie przewidują na terenie takiego zespołu istnienia bezwzględnego zakazu zabudowy, więc nie można doprowadzić do wprowadzenia takiego zakazu drogą wykładni użytych w przepisie pojęć. Art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody stanowi wyliczenie zakazów w stosunku do zespołu przyrodniczo – krajobrazowego, a w tym zamkniętym wyliczeniu nie zamieszczono zakazu budowy obiektów budowlanych. Powoduje to obowiązek organów do wykazania, że budowa tego konkretnego obiektu budowlanego, narusza zakaz niszczenia, uszkadzania lub przekształcenia obszaru bądź powoduje zmianę sposobu użytkowania ziemi, na co zwrócono uwagę w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2012r. sygn. akt II OSK 815/10. Skarżąca wskazała, iż wprowadzone zakazy powinny zostać rozpatrzone w kontekście celu, dla którego zespół przyrodniczo – krajobrazowy został ustanowiony. Skarżąca podkreśliła, że nie każda inwestycja doprowadzi do uszkodzenia i zanieczyszczenia gleby. Zatem aby uznać, że zakaz ten został naruszony, należy odnieść się do konkretnej inwestycji i jej parametrów w kontekście celów utworzenia zespołu przyrodniczo – krajobrazowego. Nie chodzi tu o każdą ingerencję w glebę, ale o takie jej uszkodzenie i zanieczyszczenie, które niszczy wartości podlegające ochronie – w rozpoznawanej sprawie cenny krajobraz naturalny i kulturowy doliny A. Tymczasem ani organ I instancji, ani tym bardziej organ II instancji nie wykazały w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, że budowa domku letniskowego spowoduje uszkodzenie i zanieczyszczenie gleby. Zdaniem inwestora planowana budowa domku letniskowego na terenie, na którym prowadzona jest budowa budynku mieszkalnego, nie spowoduje przekształcenia, uszkodzenia czy też zniszczenia tego terenu podlegającego ochronie i nie wpłynie negatywnie na jego walory przyrodnicze oraz krajobrazowe. Zakaz, o którym mowa wyżej, nie może być utożsamiany z zakazem wykonywania prac ziemnych związanych z realizacją obiektu budowalnego, bowiem o uszkadzaniu lub przekształcaniu obszaru bądź o zniszczeniu terenu można mówić w przypadku takich prac jak: niwelacja wzgórza, wykopanie stawu, zmiana brzegu rzeki, wycięcie lasu. W ocenie autorki skargi nie można natomiast kwalifikować jako uszkodzenia, przekształcenia lub zniszczenia terenu prac służących do realizacji obiektu budowlanego, takich jak wykopy oraz fundamenty, przy czym planowana inwestycja nie wiąże się z wykonaniem typowych fundamentów.
Odnosząc się do zakazu zmiany sposobu użytkowania ziemi skarżąca wyjaśniła, na działkach nr 140 i 141 prowadzona jest budowa budynku mieszkalnego do obsługi gospodarstwa leśnego. W związku z budową budynku mieszkalnego na ww. działkach, Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych decyzją z dnia [...] znak[...], oraz decyzją z dnia [...]. znak: [...] trwale wyłączyła z produkcji leśnej część ww. działek tj. łączną powierzchnię wynoszącą 1142 m2. Skarżąca podkreśliła, że o ile planowany domek letniskowy nie znajduje się w części wyłączonej z produkcji leśnej, o tyle jego wybudowanie nie wiąże się z wycinką lasu. Zatem należy uznać, że sposób użytkowania ziemi się nie zmieni. Ponadto skarżąca zauważyła, że planowana budowa domu letniskowego nie zaburzy ładu przestrzennego i estetycznego chronionego obszaru, czyli wartości, ze względu na które obszar ochronny został ustanowiony (§ 2 ust. 1 uchwały), podkreślając że na terenie spornego obszaru ochronnego znajduje się zabudowa, a zatem inwestycja nawiązywałaby do otoczenia.
Zdaniem skarżącej zarówno organ I instancji, jak i II instancji, dokonując dowolnej wykładni przepisów uznały arbitralnie, że jakakolwiek budowa na terenie zespołu jest niemożliwa. Jest to nieuzasadnione tym bardziej, że na tej samej działce prowadzona jest budowa domu mieszkalnego, a na sąsiedniej działce występuje zabudowa. Pomimo, iż istniejąca zabudowa prawdopodobnie powstała przed wejściem w życie uchwały, tym niemniej kwestia ta nie została wyjaśniona, a argument o dużym prawdopodobieństwie nie może zostać uznany za wypełnienie obowiązków wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Skarżąca zaznaczyła, że owa zabudowa, nawet jeśli powstała przed utworzeniem zespołu przyrodniczo – krajobrazowego A", stanowi jednak element istniejącego krajobrazu i nie można tej kwestii pominąć w rozstrzygnięciu dotyczącym zgłoszenia zamiaru budowy domku letniskowego. Jednocześnie zaznaczyła, że skoro realizacja domku letniskowego nie powoduje, że grunt pod tą zabudową stracił leśny charakter, to trudno w tej sytuacji mówić o niszczeniu, uszkadzaniu lub przekształcaniu obszaru, czy też o zmianie jego użytkowania.
W dalszej części skargi G. K. wskazała, że wniesiony przez organ sprzeciw dotyczący planowanej inwestycji pociąga za sobą skutek w postaci daleko idącego ograniczenia prawa własności inwestora a istotne ograniczenie prawa własności wymaga jasnego wykazania przez organ, że przesłanki uzasadniające zastosowanie takiego środka istotnie wystąpiły. Zdaniem skarżącej ani organ I instancji, ani organ II instancji nie wykazał przesłanek uzasadniających ograniczenie prawa własności.
Jednocześnie skarżąca zwróciła uwagę na fakt, że zespół przyrodniczo – krajobrazowy stanowi jedną z form ochrony przyrody (art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy o ochronie przyrody). Nie jest to jednak forma, z którą ustawa wiąże najostrzejsze zakazy, bowiem nawet w parkach narodowych i rezerwatach przyrody, które objęte są dużo dalej idącymi zakazami, nie istnieje bezwzględny zakaz zabudowy. W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie zarówno organ I instancji, jak i II instancji tak zinterpretował poszczególne zakazy z art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody wprowadzone do uchwały Rady Miejskiej w Ł., że na terenie zespołu przyrodniczo – krajobrazowego istnieje całkowity zakaz zabudowy nawet w sytuacji, gdy właściciel niewątpliwie wykonuje swoje prawo własności i wykorzystuje gospodarczo nieruchomość.
Następnie skarżąca podkreśliła, że z samego faktu utworzenia zespołu przyrodniczo – krajobrazowego, na terenie którego znajdują się zasługujące na ochronę wartości przyrodnicze, nie można wyprowadzać generalnego zakazu wprowadzania jakiejkolwiek zabudowy. W zamkniętym wyliczeniu zakazów w odniesieniu do zespołu przyrodniczo – krajobrazowego nie zamieszczono zakazu budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych. Również § 2 ust. 1 ww. uchwały nie zamieszcza takiego zakazu. W ocenie autorki skargi należy zatem przyjąć, że zawarte w powołanej uchwale zakazy nie wykluczają możliwości realizacji wnioskowanej inwestycji. Ponadto planowana realizacja domku letniskowego bez fundamentów – z zastosowaniem tylko pali betonowych nie doprowadzi do zniszczenia, uszkodzenia lub przekształcenia obszaru, a co za tym idzie nie doprowadzi do trwałego zniekształcenia czy też zmiany sposobu użytkowania ziemi.
Skarżąca zauważyła nadto, że w analogicznej sprawie dotyczącej zakazów utworzonych dla obszaru zespołu przyrodniczo – krajobrazowego A zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2015r. sygn. akt. II OSK 671/14, w którym podtrzymano stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2013r., wskazujące że ani art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, ani postanowienia uchwały Rady Miejskiej w Ł. określające zakazy dla obszaru tegoż zespołu przyrodniczo – krajobrazowego nie stanowią o zakazie zabudowy na tym obszarze, a wobec tego planowane przedsięwzięcie powinno być oceniane z punktu widzenia celów utworzenia tegoż zespołu, co oznacza, że również stosowanie wprowadzonych zakazów powinno być oceniane ze względu na cel utworzenia i ochrony utworzonego zespołu przyrodniczo – krajobrazowego.
Z powyższych względów G. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w części dotyczącej wniesienia sprzeciwu w sprawie wykonania zamierzonych robót budowlanych oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), przywoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę uwzględniając skargę może uchylić akt, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a. może to uczynić, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylająca decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na skutek wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych i w pozostałej części utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji. Rozpatrując zgodność z prawem ww. decyzji przypomnieć należy, że w okolicznościach sprawy skarżąca dokonała zgłoszenia zamiaru wykonania domku letniskowego na terenie działki nr 140 w obrębie [...], przy ul. A 134 w Ł.. Wyjaśnić również trzeba, że stosownie do art. 29 ust.1 pkt 2a Pr.bud. budowa parterowych budynków rekreacji indywidulanej winna być poprzedzona zgłoszeniem właściwemu organowi. Zgodnie zaś z treścią art. 30 ust. 5 Pr.bud. zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno – budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno – budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie. Podkreślić jednakże trzeba, że zwolnienie od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie ma charakteru bezwzględnego. Stosownie bowiem do art. 30 ust. 6 Pr.bud. organ administracji architektoniczno – budowlanej obligatoryjnie wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę; budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy; zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje. Ponadto zgodnie z art. 30 ust. 7 Pr.bud. organ administracji architektoniczno – budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia; pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków; pogorszenie warunków zdrowotno – sanitarnych; wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Analizując okoliczności niniejszej sprawy wypada wskazać, iż projektowany przez G. K. domek letniskowy należy do budynków, o których mowa w art. 29 ust.1 pkt 2a Pr.bud., wymagających co do zasady dokonania zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru wykonywania robót budowlanych przed ich rozpoczęciem. Zasadnie jednak organy wniosły sprzeciw w sprawie przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Zaznaczyć bowiem należy, że inwestycja zamierzona przez G. K. przewidziana jest do realizacji na obszarze zespołu przyrodniczo – krajobrazowego A, ustanowionego stosowną uchwałą Rady Miejskiej w Ł. stanowiącą akt prawa miejscowego powszechnie obowiązujący. Jak stanowi § 2 ust. 1 rzeczonej uchwały, celem ustanowienia zespołu przyrodniczo – krajobrazowego jest ochrona cennego krajobrazu naturalnego i kulturowego doliny A ze względu na jej wartości widokowe i estetyczne. W świetle zaś § 2 ust. 2 uchwały realizacja celów ochrony wymaga trwałego zachowania wartości przyrodniczych i krajobrazowych naturalnych i półnaturalnych ekosystemów leśnych, łąkowych, murawowych, wodno – błotnych , utrzymania agrobiocenoz w kulturze rolnej, a także wyznaczenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego korytarzy. W celu urzeczywistnienia powyższych celów uchwała wprowadza zakazy, o których mowa w art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, w tym zakaz niszczenia, uszkadzania lub przekształcania obiektu lub obszaru (§ 3 ust. 1 pkt 1 uchwały); uszkadzania i zanieczyszczania gleby (§ 3 ust. 1 pkt 3 uchwały); zmiany sposobu użytkowania ziemi (§ 3 ust. 1 pkt 7 uchwały). Zgodzić się zatem należy z organem I instancji, iż planowana inwestycja może naruszać ww. zakazy. Należy przy tym podkreślić, że nakładając na inwestora sprzeciw w trybie art. 30 ust. 7 Pr.bud. organ nie ma obowiązku wykazania, że zamierzona inwestycja spowoduje naruszenie wymienionych w tym przepisie dóbr, ale jedynie, że takie zagrożenie może spowodować. Regulacja ta dotyczy bowiem sytuacji potencjalnego zagrożenia, któremu organ, mając na uwadze roboty budowlane objęte zgłoszeniem, ma obowiązek zapobiec (vide: wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2010r. sygn. akt II OSK 665/09; wyrok NSA z dnia 18 października 2011r. sygn. akt II OSK 1445/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Jednocześnie należy zaznaczyć, że w razie stwierdzenia występowania jednej z przesłanek, o której mowa w art. 30 ust. 7 Pr.bud., organ może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia. Organ w ramach tzw. uznania administracyjnego ocenia zatem, czy realizacja zamierzonej inwestycji powinna się wiązać z koniecznością przeprowadzeniem odpowiedniej procedury administracyjnej, która gwarantuje wszechstronne zbadanie tych wszystkich okoliczności, od których zależy możliwość legalnej realizacji inwestycji. Organ I instancji nakładając na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę dla realizacji przedmiotowego obiektu w istocie nie wykluczył możliwości jego realizacji wskazując jedynie na postępowanie, w ramach którego istnieje możliwość wszechstronnego rozważenia kwestii pogorszenia stanu środowiska wskutek ewentualnego naruszenia przez projektowaną inwestycję zakazów wynikających z uchwały ustanawiającej zespół przyrodniczo – krajobrazowy.
Organ odwoławczy bezzasadnie natomiast uchylił decyzję organu I instancji w części nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, skoro możliwość nałożenia takiego obowiązku wynika wprost z treści art. 30 ust. 7 pkt 2 Pr.bud. i w okolicznościach niniejszej sprawy takie rozstrzygnięcie znajduje uzasadnienie. Ponadto przepis art. 30 ust. 6 pkt 2 Pr.bud. wskazując podstawy obligatoryjnego wniesienia sprzeciwu odwołuje się do przesłanki naruszenia aktu prawa miejscowego przez projektowaną inwestycję podlegającą zgłoszeniu. Natomiast z okoliczności niniejszej sprawy wynika, iż nie ma jasności co do tego czy projektowana inwestycja rzeczywiście narusza zakazy zawarte w uchwale. Organ odwoławczy ferując stanowisko w tej kwestii nie uwzględnił nawet specyficznych rozwiązań technicznych w zakresie sposobu związania obiektu z gruntem, co zasadnie zarzuca strona skarżąca. Tym samym rozstrzygnięcie organu odwoławczego w powyższej kwestii uznać wypada za pozbawione faktycznych podstaw.
Należy zatem mieć na uwadze, że nałożenie na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę pozwoli jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, czy realizacja przedmiotowej inwestycji w istocie narusza zakazy ustanowione w uchwale, czy też taka sytuacja nie występuje. W toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno – budowlanej będzie mógł dokonać dokładnej kontroli zamierzenia inwestycyjnego dysponując m.in. decyzją o warunkach zabudowy wydaną dla przedmiotowej inwestycji w trybie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2016r., poz. 778 ze zm.), uzgodnioną z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w zakresie obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody (art. 53 ust. 4 pkt 8 ww. ustawy). Tym samym możliwa będzie precyzyjna ocena, czy realizacja spornej inwestycji jest dopuszczalna na objętym ochroną obszarze, bowiem wyspecjalizowany organ ochrony środowiska przeprowadzi kompetentną analizę w zakresie ewentualnej kolizji przedmiotowej inwestycji z przepisami o ochrony przyrody, w szczególności z przepisami przedmiotowej uchwały.
Uwzględniając powyższe stwierdzić trzeba, że organ odwoławczy przedwcześnie uznał, iż projektowany przez inwestorkę obiekt budowlany naruszy zakazy ujęte w uchwale Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] nr [...] błędnie stosując art. 30 ust. 6 Pr.bud. Ponadto niezasadnie przyjął, iż niewłaściwe jest rozstrzygnięcie organu I instancji jednocześnie wnoszące sprzeciw i nakładające obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a. Sąd orzekł jak punkcie I sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni przedstawioną w niniejszym wyroku wykładnię art. 30 ust. 7 Pr.bud. i podejmie rozstrzygnięcie stosowne do prawidłowo zastosowanej normy prawa materialnego.
J.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło