II SA/Łd 906/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D.-S. i S. S. na decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia uproszczonego planu urządzenia lasu p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. LS Pismem z dnia 7 listopada 2016 r. A. D.-S. i S. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...] zatwierdzającą Uproszczone Plany Urządzenia Lasów dla lasów stanowiących własność osób fizycznych i wspólnot gruntowych, na okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2025 roku na terenie gminy I. dla obrębów: 1) [...] – część nadzorowana przez Nadleśnictwo [...], 2) [...], 3)[...], 4)[...], 5)[...], 6) [...]– w zakresie dotyczącym działki nr 2/2. W uzasadnieniu skargi wskazali, że w dniu 11 lutego 2016 r. nabyli na prawach ustawowej wspólności małżeńskiej nieruchomość położoną w Z. w gminie I., oznaczoną w ewidencji gruntów nr działki 2/2 o pow. 0,30 ha. Z wpisu w ewidencji wynika, że w należącej do nich działce znajduje się 0,1083 ha użytku oznaczonego symbolem LsV tj. lasu. Ustalenie to jest niezgodne ze stanem faktycznym, bowiem w rzeczywistości w obrębie przedmiotowej działki nie ma i nigdy nie było lasu. Wyjaśnili, że pismami z dnia 21 kwietnia 2016 r. i 18 maja 2016 r., dotyczącymi sprostowania błędnych wpisów dotyczących ich nieruchomości, wzywali organ do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto, pismem z dnia 9 września 2016 r. ostatecznie wezwali Starostę [...] do usunięcia naruszenia prawa, do którego doszło poprzez wydanie zaskarżonego aktu. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o "utrzymanie w mocy" zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Rozpoznając przedmiotową skargę należało w pierwszej kolejności rozważyć charakter prawny działania Starosty, polegającego na zatwierdzeniu uproszczonego planu urządzenia lasu. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 2100 ze zm.) plany urządzenia lasu sporządza się dla lasów stanowiących własność Skarbu Państwa, przy czym ust. 2 stanowi, że uproszczone plany urządzenia lasu z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 sporządza się dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa oraz dla lasów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Przepis art. 22 ust. 2 powołanej powyżej ustawy wskazuje, że starosta, po uzyskaniu opinii właściwego terytorialnie nadleśniczego zatwierdza uproszczony plan urządzenia lasu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się podgląd, według którego legalność czynności organu administracji w zakresie zatwierdzenia planu urządzenia lasu może być poddana sądowej kontroli, jednakże może to nastąpić wyłącznie z zachowaniem reguł określonych dla aktów i czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), czyli zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 1883/06; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2471/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1298/09; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1890/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Po 1301/13, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Starosta zatwierdzając uproszony plan urządzenia lasu, podejmuje bowiem, w stosunku do osób trzecich (osób fizycznych i prawnych) będących właścicielami lasu, działania skierowane na zewnątrz. Zatwierdzenie przez starostę uproszczonego planu urządzenia lasu, rodzi dla właściciela lasu określone prawa i obowiązki w zakresie prowadzonej przez niego gospodarki leśnej. Jeżeli zaś właściciel lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa nie wykonuje zadań zawartych w uproszczonym planie urządzenia lasu starosta nakazuje wykonanie tych obowiązków i zadań w drodze decyzji (art. 24 ustawy o lasach). Wskazane rozwiązania prawne prowadzą do wniosku, że zatwierdzenie przez starostę uproszczonego planu urządzenia lasu nie następuje w formie decyzji administracyjnej, albowiem ustawodawca wyraźnie wskazał te sytuacje w których starosta uprawniony jest do wydania decyzji (art. 19 ust. 3, art. 21 ust. 5, art. 24 ustawy o lasach). Samo zatwierdzenie dokonywane przez starostę jest aktem skierowanym na zewnątrz, gdyż jego adresatem są osoby trzecie właściciele lasów, natomiast z zatwierdzonego uproszczonego planu urządzenia lasów wynikają dla właścicieli lasów określone uprawnienia i obowiązki, a w przypadku ich niewykonywania starosta w drodze decyzji może nałożyć obowiązek ich wykonania. Powyższe okoliczności uzasadniają pogląd, że zatwierdzanie uproszczonych planów dokonywane przez starostę należy kwalifikować zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zakwalifikowanie zatwierdzenia przez starostę uproszczonego planu lasu jako aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., powoduje, że reguły jego zaskarżenia do sądu administracyjnego są regulowane ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie zatem do treści art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl § 2 tego artykułu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a u.p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. To, czy powyższy termin został zachowany, czy też został uchybiony, podlega ocenie sądu właściwego po wniesieniu skargi, przy czym sąd nie wydaje w tej materii odrębnego rozstrzygnięcia (za: R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2015, str. 318). Obowiązkiem sądu, przed merytoryczną oceną skargi, było więc rozstrzygnięcie, czy skarżący wypełnił warunki formalne, o jakich mowa w powołanym powyżej przepisem. Przedmiotowy plan urządzenia lasu został zatwierdzony przez Starostę [...] w dniu 26 stycznia 2016 r. Skarżący nabyli natomiast nieruchomość objętą zapisami Uproszczonego Planu Urządzenia Lasów w dniu 11 lutego 2016 r. Jak wynika z akt sprawy skarżący wiedzieli o powyższym akcie, co najmniej od dnia doręczenia postanowienia Starosty [...] z dnia [...] nr [...], a na pewno od dnia 16 marca 2016 r. W tym też dniu skarżący podjęli próbę wyeliminowania rozbieżności między zapisami planu a stanem faktycznym poprzez skierowanie do Starosty [...] żądania dokonania zmiany planu w formie aneksu, na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy o lasach. Niewątpliwie zatem skarżący mieli świadomość co najmniej od dnia 16 marca 2016 r., że plan powyższy obowiązuje i pozostaje w obrocie prawnym. Pomimo to, z wnioskiem o usunięcie naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 52 p.p.s.a., skarżący zwrócili się do organu dopiero w dniu 9 września 2016 r. Za wyczerpanie środków zaskarżenia nie można uznać natomiast pism skarżących z dnia 21 kwietnia 2016 r. czy z dnia 18 maja 2016 r. W pierwszym z nich skarżący wnosili bowiem o sprostowanie błędnych wpisów w ewidencji gruntów, a w kolejnym domagali się uchylenia decyzji z dnia 27 kwietnia 2016 r. odmawiającej dokonania zmiany zapisów "Uproszczonego planu urządzenia lasu...". W ocenie sądu, w przedstawionych okolicznościach faktycznych nie sposób przyjąć, aby termin z art. 52 § 3 p.p.s.a. został dochowany. W przedmiotowej sprawie, w opinii sądu, nie zachodzą ponadto okoliczności wskazujące na brak winy skarżących w uchybieniu terminu do wyczerpania środków zaskarżenia. Ustalone przez ustawodawcę kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wymaga dopełnienia obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem sądu rozwiązanie, o jakim mowa w art. z art. 52 § 3 p.p.s.a., z uwagi na swój szczególny charakter, powinno znajdować zastosowanie w sprawach, gdzie strona może być celowo wprowadzana w błąd, co do możliwości złożenia stosownego wniosku, lub też w sprawach, w których adresatami są osoby nieporadne życiowo, a więc osoby nie mogące normalnie funkcjonować w sferze kontaktów z administracją. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Reasumując wskazać należy, że przedmiotowa skarga została wniesiona z naruszeniem terminu określonego w art. 52 § 3 p.p.s.a. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa po upływie czternastodniowego terminu jest nieskuteczne i należy je traktować na równi z brakiem wezwania. Upływ tego terminu wyłącza bowiem możliwość skutecznego zaskarżenia do sądu aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Powyższe obligowało zatem sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. a.bł.