II SA/Łd 908/25

WyrokWSA w Łodzi2026-02-27

Skład orzekający: Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Tomasz Porczyński, Asesor WSA Beata Czyżewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu nadzoru budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w tym zarzutu niedopuszczalności kwestionowania grzywny w tym trybie, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły zarzuty strony w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzut dotyczący doręczenia upomnienia został oddalony jako niezasadny, ponieważ upomnienie zostało doręczone z zachowaniem ustawowego terminu. Zarzut dotyczący niedopuszczalności kwestionowania grzywny w postępowaniu egzekucyjnym został uznany za prawidłowy, gdyż kwestia ta podlega odrębnemu postępowaniu zażaleniowemu. Zarzut dotyczący przeszkód faktycznych i prawnych został oddalony, ponieważ decyzja nakazująca rozbiórkę stała się ostateczna i nie podlegała już kwestionowaniu w postępowaniu egzekucyjnym, a błąd co do osoby zobowiązanego nie wystąpił.
Stan faktyczny
Skarżąca W.D. wniosła skargę na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie PINB oddalające jej zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym rozbiórki wiaty. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące m.in. wadliwego doręczenia upomnienia, nadmiernej grzywny oraz przeszkód faktycznych i prawnych uniemożliwiających wykonanie obowiązku. Ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę została wydana w lutym 2025 r., a wobec braku jej wykonania wszczęto postępowanie egzekucyjne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Porczyński Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lutego 2026 roku sprawy ze skargi W.D. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 6 listopada 2025 r. nr 177/2025, znak: WOP.7723.11.2025.BZ w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. dc Zaskarżonym postanowieniem z 6 listopada 2025 r. nr 177/2025, znak: WOP.7723.11.2025.BZ Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, po rozpatrzeniu zażalenia W. D., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego z 13 października 2025 r. nr 215/2025, znak: PINB.52.01.2025 w przedmiocie oddalenia części zarzutów oraz stwierdzenia niedopuszczalności pozostałego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Z akt sprawy wynika, że decyzją z 18 lutego 2025 r. nr 22/2025 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego nakazał W. D. rozbiórkę wiaty oznaczonej nr [...] na załączniku graficznym stanowiącym załącznik do powyższej decyzji. Z uwagi na brak zaskarżenia, decyzja uzyskała przymiot ostateczności. Wobec niewykonania nałożonego powyższym rozstrzygnięciem obowiązku rozbiórki, organ pierwszej instancji przy piśmie z 25 czerwca 2025 r. skierował do zobowiązanej upomnienie, wskazując iż w przypadku dalszego uchylania się od wykonania obowiązku wynikającego z decyzji, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. Jak wynika z adnotacji służbowej z 12 września 2025 r., nałożony obowiązek w dalszym ciągu nie został wykonany, co skutkowało wystawieniem 15 września tytułu wykonawczego TW nr [...]. Postanowieniem z 15 września 2025 r. nr 198/2025 organ pierwszej instancji, pkt 1 - nałożył na W. D., grzywnę w wysokości 6.000,00 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z 15 września 2025 r.; pkt 2 - wezwał zobowiązaną do wykonania obowiązku określonego w w/w tytule wykonawczym do 30 listopada 2025 r.; pkt 3 - ustalił opłatę za wydanie niniejszego postanowienia w wysokości 68,00 zł. Zdaniem organu, zobowiązana uchyla się od wykonania nałożonego obowiązku, co uzasadnia nałożenie grzywny w wysokości 6.000 zł. Zobowiązana wniosła do ŁWINB zażalenie na powyższe postanowienie. 4 października 2025 r. W. D. wniosła zarzuty do przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, zarzucając: pkt 1 - brak prawidłowego doręczenia upomnienia, pkt 2 - zastosowanie nadmiernej, nieadekwatnej grzywny, pkt 3 - przeszkody faktyczne/prawne - konieczność zawieszenia egzekucji. Postanowieniem z 13 października 2025 r. organ pierwszej instancji oddalił zarzuty nr 1 i 3 oraz stwierdził niedopuszczalność zarzutu nr 2. Zdaniem organu, upomnienie zostało doręczone w sposób prawidłowy, brak jest także jakichkolwiek podstaw do zawieszenia postępowania. Natomiast, co do grzywny PINB dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego wskazał, że nie może być ona kwestionowana w tym trybie. W zażaleniu na powyższe postanowienie W. D. wniosła o jego uchylenie i uwzględnienie zarzutów poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu wyjaśnienia kwestii odpowiedzialności skarżącej za samowolę budowlaną lub uchylenie tytułu wykonawczego nr [...] bądź zmianę zastosowanego środka egzekucyjnego na zgodny z zasadą minimalnej dolegliwości. W kwestii zarzutu nr 1 zobowiązana wskazała, że organ nie odniósł się do kwestii braku realnej możliwości wykonania obowiązku w tak krótkim terminie z uwagi na charakter i zakres obowiązku. Formalne zachowanie terminu nie wystarcza do uznania doręczenia za prawidłowe, jeżeli uniemożliwia ono skuteczne wykonanie obowiązku. Strona nie zgodziła się także ze stanowiskiem organu w zakresie grzywny, uznając je za zbyt formalistyczne i błędne. W zakresie zarzutu nr 3 zobowiązana wskazała, że organ pomija ugruntowane orzecznictwo, iż nowy właściciel nieruchomości nie ponosi odpowiedzialności za samowolę poprzednika, o ile jej nie kontynuował i nie utrwalał. Sporny obiekt został wybudowany w latach 2019-2022, gdy nieżyjący już mąż skarżącej, podpisywał umowy dzierżawy. Organ nie wskazał żadnych dowodów potwierdzających udział skarżącej w samowoli budowlanej, czym naruszył art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Nałożenie obowiązku na osobę, która nie uczestniczyła w samowoli stanowi przeszkodę prawną uniemożliwiającą egzekucję. Powołanym na wstępie postanowieniem z 6 listopada 2025 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 572 z późn.zm. - dalej w skrócie "k.p.a.") w związku z art. 18t i art. 34 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r., poz. 132 z późn.zm. - dalej w skrócie "u.p.e.a."), utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ drugiej instancji w pierwszym rzędzie odwołał się do przepisów art. 3, art. 6 § 1, art. 29 § 1, art. 15 § 1 u.p.e.a., a następnie wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie, w związku z niespełnieniem obowiązku nałożonego decyzją PINB dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego z 18 lutego 2025 r., nr 22/2025 organ stopnia powiatowego zasadnie i z zachowaniem terminów przewidzianych przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wystosował do zobowiązanej upomnienie, następnie wystawił tytuł wykonawczy i tym samym wszczął postępowanie egzekucyjne. ŁWINB podkreślił, że postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym wszczyna postępowanie egzekucyjne z urzędu poprzez podpisanie albo opatrzenie pieczęcią, o której mowa w art. 26e § 1 pkt 4 albo 5, wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy powinien zawierać enumeratywnie określone przepisem art. 27 § 1 u.p.e.a. elementy, w tym jak stanowi o tym art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu prawie wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oraz o skutkach wniesienia tego zarzutu nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu. Wedle art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) nieistnienie obowiązku, 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu, 3) błąd co do zobowiązanego, 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane, 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części, 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zatem aby skutecznie podnieść zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej należy powołać się na przypadki ściśle określone w ww. przepisie. Wobec powyższego organ stwierdził, że upomnienie zostało doręczone zobowiązanej w sposób prawidłowy, zachowano 7-dniowy termin ustawowy, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Upomnienie wystosowano także po upływie czasu, decyzja nakazująca rozbiórkę podlega wykonaniu z dniem, w którym stała się ostateczna. Tak więc zobowiązana miała wystarczająco dużo czasu, aby dokonać rozbiórki, biorąc pod uwagę, że rozbiórce podlega niewielki i nieskomplikowany obiekt budowlany. Organ nadmienił, że od daty wydania decyzji, zobowiązana nie podjęła żadnych działań zmierzających do wykonania nałożonego obowiązku w zakresie wykonania rozbiórki wiaty. Przedmiotem zarzutu nie może być także kwestia zasadności/wysokości grzywny, co słusznie wskazał organ szczebla powiatowego. Grzywna może być kwestionowana odrębnym zażaleniem, co zobowiązana uczyniła. Zdaniem organu, niezasadny jest także zarzut dotyczący przeszkód faktycznych i prawnych. Zobowiązana de facto próbuje podważać ustalenia podjęte w toku postępowania administracyjnego. Zważyć należy, że takie zarzuty w toku postępowania egzekucyjnego są spóźnione. Zobowiązana była adresatem obowiązku wskazanego w decyzji PINB dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego z 18 lutego 2025 r. nr 22/2025. I także wobec niej wystawiono tytuł wykonawczy będący podstawą prowadzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Jak wskazuje orzecznictwo, "zarzut błędu co do osoby zobowiązanego należy rozumieć w taki sposób, że jeżeli w tytule wykonawczym jest wskazany zobowiązany i podjęto czynności egzekucyjne do tego zobowiązanego, to nie występuje błąd co do osoby. Jeśli w tytule wykonawczym byłby zobowiązany, a zostałyby podjęte czynności do innej osoby to wystąpiłby błąd co do osoby." (wyrok WSA w Poznaniu z 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Po 1098/21, Lex nr 3343878); "Nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, jeżeli zobowiązany kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku i, wnosząc zarzut, zmierza do zbadania zasadności nałożenia na niego obowiązku." (wyrok WSA w Łodzi z 17 listopada 2021 r., sygn. akt 608/21, Lex nr 3273144). Tym samym organ uznał, że w sprawie nie zachodzi żadna przesłanka, o której mowa w art. 33 § 2 u.p.e.a. skutkująca możliwością uznania podniesionych zarzutów za zasadne. Wątpliwości, co do inwestora mogły być podnoszone w toku postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie nie doszło także do zbycia nieruchomości w taki sposób, że jej nowy właściciel nie był stroną prowadzonych postępowań administracyjnych, jednakże także i to nie stanowiłoby przeszkody do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. "Skoro warunkiem kontynuowania postępowania egzekucyjnego wobec nowego zobowiązanego jest wyłącznie wystawienie przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego, to oznacza, że ustawodawca przewidział i dopuszcza wystawienie tytułu wykonawczego w odniesieniu do następcy prawnego adresata decyzji." (wyrok WSA w Poznaniu z 6 listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 734/19). Uwzględniając powyższe rozważania Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Odnosząc się do treści wniesionego zażalenia organ wskazał, że niewykonanie nałożonych obowiązków nie nastąpiło z przyczyn obiektywnych, do zarzutów zawartych w zażaleniu odniesiono się w treści niniejszego postanowienia. W skardze na powyższe postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi W. D. wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, podnosząc zarzuty: 1. rażącego naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego i przyjęcie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia całkowicie błędnego ustalenia faktycznego, jakoby przedmiotem rozbiórki był "niewielki i nieskomplikowany obiekt budowlany", podczas gdy rzeczywista powierzchnia obiektu przekracza 120 m2, co stanowi konstrukcję znaczną, wymagającą specjalistycznych prac. Błąd ten zdeterminował wadliwą ocenę zarzutów skarżącej co do realności terminów i uciążliwości egzekucji; 2. naruszenie art. 15 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez uznanie, że doręczenie upomnienia wyznaczającego 7-dniowy termin wykonania obowiązku było skuteczne, podczas gdy wyznaczenie terminu obiektywnie niemożliwego do dotrzymania (z uwagi na rozmiar obiektu - 120 m2) czyni upomnienie czynnością pozorną, niespełniającą swojej funkcji ostrzegawczej i mobilizującej, co stanowi o wadliwości wszczęcia egzekucji; 3. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy błędnego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji stwierdzającego "niedopuszczalność" zarzutu dotyczącego zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Organ uchylił się od merytorycznego zbadania, czy nałożenie maksymalnej grzywny na osobę niebędącą inwestorem, w sytuacji gdy obowiązek jest skomplikowany, nie narusza zasady stosowania środka najmniej uciążliwego (art. 7 § 2 u.p.e.a.); 4. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez zbagatelizowanie podmiotowej sytuacji skarżącej (wdowa po inwestorze) i uznanie argumentów o braku możliwości wykonania obowiązku za "polemikę", podczas gdy okoliczności te stanowią przeszkodę faktyczną w prowadzeniu skutecznej egzekucji. W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 16 grudnia 2025 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd rozpoznał sprawę niniejszą, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143 - przywoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Przepis ten stanowi mianowicie, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 6 listopada 2025 r. stwierdził, że odpowiada ono przepisom obowiązującego prawa. W rozpatrywanej sprawie zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie czy organ prawidłowo oddalił zarzuty: nr 1 - braku prawidłowego doręczenia upomnienia, nr 3 - przeszkody faktyczne/prawne - konieczność zawieszenia egzekucji i stwierdził niedopuszczalność zarzutu nr 2 - nadmierna, nieadekwatna grzywna, podniesione przez W. D. w toku postępowania egzekucyjnego. Dla potrzeb rozstrzygnięcia sprawy niniejszej i formułowanych przez skarżącą zarzutów wyjaśnić w pierwszej kolejności trzeba, że decyzją z 18 lutego 2025 r. nr 22/2025, znak: PINB.5160.32.2023.KL Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego nakazał W. D. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty o wymiarach 20,24m x 6,00 m i wysokości maksymalnej 4,60m, zlokalizowanej na działce nr ew. [...], obręb [...], gmina R., oznaczonej numerem [...] na załączniku graficznym do niniejszej decyzji. Decyzja została doręczona W. D. 24 lutego 2025 r. Z zebranego w sprawie materiał dowodowego wynika, że skarżąca nie skorzystała, zgodnie z zawartym w decyzji pouczeniem, z prawnej możliwości wniesienia odwołania od powyższego rozstrzygnięcia do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, a następnie poddania decyzji organu drugiej instancji kontroli sądu administracyjnego, wobec czego decyzja ta uzyskała przymiot ostateczności i prawomocności w rozumieniu art. 16 § 3 k.p.a. Zgodnie z obowiązującą zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Wypływająca z art. 16 § 1 k.p.a. zasada trwałości decyzji administracyjnych w swoim formalnym aspekcie wyraża się w tym, że ostateczne decyzje obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Zasada trwałości decyzji administracyjnej powinna skutkować honorowaniem stanu prawnego wynikającego z ostatecznej decyzji. Oznacza to, że ani Sąd, ani organ administracyjny nie są uprawnieni do jej kwestionowania, w szczególności pod względem jej merytorycznej zasadności i są nią związani dopóki ostateczna decyzja rozstrzygająca określoną kwestię pozostaje w obrocie prawnym. Zasada ta zapewnia stabilizację i pewność obrotu prawnego. Z akt kontrolowanej sprawy wynika, że skarżąca dotychczas nie uruchomiła żadnego z prawem przewidzianych trybów nadzwyczajnych, których celem byłaby zmiana bądź uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego z 18 lutego 2025 r. To zaś oznacza, że zakres orzeczonego wspomnianym rozstrzygnięciem obowiązku, nałożonego na skarżącą podobnie jak i kwestia podmiotu zobowiązanego do wykonania rozbiórki, które - w ocenie Sądu - nie budzą zastrzeżeń, nie podlega obecnie jakiejkolwiek dyskusji, niedozwolona jest zatem polemika skarżącej w tym zakresie. Nadto konsekwencją funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznej i prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego o nakazie rozbiórki wiaty, jest ciążący na skarżącej bezwzględny obowiązek, po uzyskaniu przez decyzję przymiotu ostateczności, ścisłego jej zrealizowania, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Skarżąca nie może więc samodzielnie decydować czy i ewentualnie kiedy wykona nałożony decyzją obowiązek, czy wykona go w całości czy tylko w części. W sprawie niespornym jest, że dotychczas skarżąca W. D. nie wykonała nałożonego ostateczną i prawomocną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego z 18 lutego 2025 r. obowiązku rozbiórki wiaty. 15 kwietnia 2025 r. organ egzekucyjny pierwszej instancji zawiadomił skarżącą o przeprowadzeniu 29 maja 2025 r. kontroli wykonania obowiązku wynikającego z decyzji nr 22/2025 z 18 lutego 2025 r. Zawiadomienie o kontroli doręczono skutecznie zobowiązanej, która nie stawiła się w dniu kontroli. Wobec powyższego pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę z zewnątrz od strony ul. [...] i w jej wyniku ustalili, że wiata o wymiarach 20,24m x 6,00m i wysokości maksymalnej 4,60m nie została rozebrana. Powyższe okoliczności uzasadniały - w ocenie Sądu - uruchomienie wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r., poz. 132 - dalej w skrócie "u.p.e.a.") egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2 (obowiązków o charakterze niepieniężnym pozostających we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazanych do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego), gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. W razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych (art. 6 zdanie 1 u.p.e.a.). Według art. 7 § 1 - 3 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Zgodnie z art. 15 § 1, § 1a i § 1b u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Upomnienie zawiera pouczenie zobowiązanego, że w przypadku niewykonania w całości obowiązku w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia zobowiązany ma obowiązek zawiadomienia wierzyciela, a po doręczeniu zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego - również organu egzekucyjnego, o zmianie adresu jego miejsca zamieszkania lub siedziby. Upomnienie zawiera imię i nazwisko, stanowisko służbowe oraz podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Upomnienie generowane automatycznie może nie zawierać podpisu tej osoby. Zalegające w aktach sprawy upomnienie z 25 czerwca 2025 r. skierowane przez organ pierwszej instancji do zobowiązanej W. D., doręczone jej 1 lipca 2025 r., zawiera wszystkie wymienione przepisami prawa elementy. Wskazać następnie trzeba, że postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym wszczyna postępowanie egzekucyjne z urzędu poprzez nadanie tytułowi wykonawczemu przez siebie wystawionemu klauzuli o skierowaniu tego tytułu do egzekucji administracyjnej (art. 26 § 1 u.p.e.a.). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że 15 września 2025 r. organ egzekucyjny pierwszej instancji wystawił tytuł wykonawczy TW nr [...] stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, który zawiera określone w art. 27 § 1 u.p.e.a. elementy: oznaczenie wierzyciela; dane zobowiązanego będącego osobą fizyczną; treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; datę wystawienia i numer tytułu wykonawczego; imię i nazwisko osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela, a także jej stanowisko służbowe, jeżeli sposób opatrzenia tytułu wykonawczego podpisem albo pieczęcią, o których mowa w art. 26e § 1, umożliwia podanie tego stanowiska; podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela albo pieczęć, o której mowa w art. 26e § 1 pkt 4 albo 5; datę podpisania tytułu wykonawczego przez osobę upoważnioną do działania w imieniu wierzyciela, a jeżeli tytuł wykonawczy został opatrzony pieczęcią, o której mowa w art. 26e § 1 pkt 4 albo 5 - datę opatrzenia tą pieczęcią; pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie adresu miejsca zamieszkania lub siedziby; pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu prawie wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oraz o skutkach wniesienia tego zarzutu nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu; wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych; datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku. Tytuł wykonawczy doręczono zobowiązanej W. D. 24 września 2025 r. Jak stanowi art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. A zatem, jeśli decyzja stała się ostateczna, jej wykonanie nie zostało wstrzymane, to obowiązkiem organu jest wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego. W toku postępowania egzekucyjnego ostateczna decyzja organu administracji, a z taką bezspornie mamy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy, pozostaje poza kontrolą organu. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego nałożonych na niego obowiązków. Organ właściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej nie jest władny uchylać, zmieniać bądź w inny sposób weryfikować decyzji administracyjnej, która w przypadku uzyskania statusu decyzji ostatecznej podlega przymusowemu wykonaniu. Kontrola zgodności z prawem czynności oraz aktów administracyjnych, podejmowanych w toku postępowania egzekucyjnego, nie może zatem sprowadzać się do oceny zgodności z prawem decyzji merytorycznych, którymi zostały nałożone na zobowiązanego konkretne obowiązki, a których nie wykonał on bez zastosowania środków przymusu, przewidzianych w u.p.e.a. Jak zostało to już zaakcentowane na wstępie rozważań obowiązki określone ostateczną i prawomocną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego z 18 lutego 2025 r. w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego jak i w dacie wydania kontrolowanego obecnie rozstrzygnięcia Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi nie zostały dotychczas wykonane. Wobec powyższego organ egzekucyjny miał pełne podstawy do uruchomienia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z treścią art. 33 § 1 i § 2 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: pkt 1 - nieistnienie obowiązku; pkt 2 - określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: lit a - orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, lit. b - dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, lit. c - przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; pkt 3 - błąd co do zobowiązanego; pkt 4 - brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; pkt 5 - wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; pkt 6 - brak wymagalności obowiązku w przypadku: lit. a - odroczenia terminu wykonania obowiązku, lit. b - rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, lit. c - wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Po myśli art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Jak stanowi art. 34 § 2 u.p.e.a. wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: pkt 1 - oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; pkt 2 - uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: lit. a - w całości, lit. b - w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; pkt 3 - stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: lit. a - zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, lit. b - zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.). W rozpatrywanej sprawie skarżąca W. D. skorzystała z przysługujących jej prawem środków pod adresem toczącego się postępowania egzekucyjnego. Zobowiązana sformułowała trzy zarzuty. Mianowicie, zarzut nr 1 - dotyczył braku prawidłowego doręczenia upomnienia. Zarzut tej treści, co jasno wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprawnie oceniły organy obu instancji jako niezasadny, skoro o czym była już uprzednio mowa, upomnienie doręczono stronie 1 lipca 2025 r., zaś egzekucja została wszczęta 15 września 2025 r., a zatem po upływie wymaganego przepisem prawa 7-dniowego terminu. Błędne jest tym samym stanowisko skarżącej, że zakreślony upomnieniem termin wykonania obowiązku sprecyzowany wprost przepisem obowiązującego prawa (art. 15 § 1a u.p.e.a.) jest pozorny i nie spełnia swojej funkcji ostrzegawczej i mobilizującej, co ma stanowić o wadliwości wszczęcia egzekucji. Niewątpliwie zgodzić się można z poglądem skarżącej, że rozbiórka obiektu nie jest możliwa w tydzień, wymaga organizacji sprzętu i ludzi. Skarżąca zdaje się jednak wyraźnie nie dostrzegać, że od momentu uzyskania przez decyzję o nakazie rozbiórki przymiotu ostateczności, kiedy to już wówczas winna rozebrać sporny obiekt, upłynęło wiele tygodni i miesięcy, zatem zorganizowanie sprzętu jak i ludzi, było ponad wszelką wątpliwość możliwe. Chybiony jest tym samym zarzut naruszenia art. 15 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 8 k.p.a. Zarzut nr 2 dotyczył nałożenia na skarżącą nadmiernej, nieadekwatnej grzywny. Zestawiając treść przytoczonego wyżej zarzutu z mającym zastosowanie w sprawie aktualnym brzmieniem art. 33 § 2 u.p.e.a. zgodzić się należy z organami obu instancji, że w ramach zarzutów nie jest możliwe kwestionowanie zasadności czy też wysokości grzywny. Zgodnie z art. 122 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: pkt 1 - odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32; pkt 2 - postanowienie o nałożeniu grzywny. Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze (art. 122 § 2 u.p.e.a.). Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny (art. 122 § 3 u.p.e.a.). Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z 15 września 2025 r. organ egzekucyjny pierwszej instancji nałożył na W. D. grzywnę w wysokości 6000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z 15 września 2025 r. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W tym stanie rzeczy ocena postanowienia organu pierwszej instancji w tym nadmierności i nieadekwatności grzywny będzie podlegała ocenie w odrębnym postępowaniu zażaleniowym. Sądowi z urzędu wiadomo również, że przed tutejszym Sądem zawisła sprawa o sygn. akt II SA/Łd 907/25, której przedmiotem jest postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 6 listopada 2025 r. nr 176/2025 znak: WOP.7723.9.2025.BZ w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty. W tym stanie rzeczy organy orzekające w sprawie prawidłowo oceniły zarzut nr 2 jako niedopuszczalny, co czyni chybionym zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w. zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. Ubocznie wskazać należy, że zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w świetle aktualnego brzmienia art. 33 § 1 i 2 u.p.e.a., nie może stanowić podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zarzut nr 3 dotyczył przeszkód faktycznych/prawnych i konieczności zawieszenia egzekucji. Według skarżącej, skoro nie jest ona inwestorem (w aktach brak jest na to dowodów), nabyła nieruchomość po mężu, a obiekt powstał w latach 2019-2022 przed przejęciem nieruchomości, to skarżąca nie może odpowiadać za samowolę poprzednika. Mając na uwadze powyższą argumentację podkreślić trzeba, że zarzut tej treści skarżąca mogą ferować w postępowaniu odwoławczym od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego, z czego jednak o czym była uprzednio mowa nie skorzystała, w związku z czym decyzja o nakazie rozbiórki uzyskała przymiot ostateczności i prawomocności. W sprawie z całą pewnością nie zachodzi błąd co do zobowiązanego, bowiem podmiot zobowiązany do wykonania obowiązku rozbiórki wynika wprost z ostatecznej i prawomocnej decyzji z 18 lutego 2025 r., która funkcjonuje w obrocie prawnym i wiąże organy administracyjne jak i tutejszy Sąd. Bez znaczenia z punktu widzenia zasadności zarzutu pozostaje fakt, że skarżąca nie była inwestorem obiektu, nie posiada wiedzy technicznej ani zasobów, którymi dysponował inwestor, czy też, że w sprawie doszło do naruszenia zasad sprawiedliwości społecznej. Trafnie wobec tego organ oddalił zarzut nr 3. Reasumując, Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy został ustalony poprawnie, a organy egzekucyjne obu instancji, wbrew temu co twierdzi skarżąca, nie naruszyły przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 § 1 u.p.e.a. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji wyroku. ds

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło