II SA/Łd 926/14

Dnia 16 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Protokolant asyst. sędz. Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 roku sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi P. B. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. LS Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...], nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez K. S. odwołania od decyzji Prezydent Miasta Z. z dnia [...], nr [...]. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący: Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...] orzekł o odmowie umorzenia K. S. należności wynikających z wypłaconych A. S. świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej – K. S. w okresie od dnia 1 czerwca do dnia 30 września 2013 roku w wysokości 1.800 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zostało doręczone stronie dnia 9 maja 2014 roku. W dniu 27 maja 2014 roku K. S. wniósł odwołanie podnosząc w jego treści zarzuty merytoryczne skierowane przeciwko kontestowanemu rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. przywołanym na wstępie postanowieniem stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania wskazując, iż zgodnie z treścią art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Jak podkreślił organ, z akt wynika, iż decyzja pierwszoinstancyjna doręczona została odwołującemu w dniu 9 maja 2014 roku, zatem termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 23 maja 2014 roku. Tymczasem odwołanie zostało nadane listem poleconym w placówce pocztowej operatora publicznego dnia 27 maja 2014 roku, a zatem po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – złożonego odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania, a uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność rzeczonej czynności. W sprawie zostało ustalone w sposób nie budzący wątpliwości, iż środek odwoławczy zostało złożone po terminie, co obliguje organ do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia tegoż środka stosownie do unormowania art. 134 K.p.a. W skardze do sądu administracyjnego K. S. wskazał, iż wielokrotnie składał odwołania i skargi, ale nigdy nie otrzymał pomocy w trudnej sytuacji. Autor skargi wielokrotnie interweniował w sprawach, które dotyczą jego rodziny z zachowaniem terminów, dlatego wnioskuje on o ponowne rozpatrzenie odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie przejmuje, zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności. W tej sytuacji podkreślić należy, że sąd nie ma uprawnień do badania legalności decyzji organu pierwszej instancji. Stosownie do uregulowania art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ drugiej instancji zaskarżonym postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji o odmowie umorzenia należności wynikających z wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia. Bezspornym w sprawie jest to, iż decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącemu w dniu 9 maja 2014 roku. Zatem czternastodniowy termin do złożenia odwołania upłynął z dniem 23 maja 2014 roku. Tymczasem odwołanie, jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, zostało przez skarżącego wysłane listem poleconym za pośrednictwem operatora publicznego na adres organu pierwszej instancji dnia 27 maja 2014 roku, czyli z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Warto podkreślić, że kwestionowana w odwołaniu decyzja organu pierwszej instancji zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości, terminie i sposobie wniesienia odwołania. Pouczenie to wskazywało, iż odwołanie należy skierować do organu odwoławczego, za pośrednictwem organu pierwszej instancji, w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Dostrzec wypada, iż strona, która uchybiła terminowi do dokonania określonej czynności może złożyć w organie administracji wniosek o przywrócenie terminu do jej dokonania, co wynika wprost z regulacji art. 58 i 59 K.p.a. Jednakże z treści odwołania skarżącego nie da się wyprowadzić wniosku, że miał on zamiar wnioskować o przywrócenie terminu, nie zawarł on również żadnej informacji wskazującej na świadomość uchybienia terminu. W tak ustalonym stanie faktycznym – w szczególności wobec tego, że uchybienie terminu było niewątpliwe, a pouczenie zawarte w treści decyzji było prawidłowe – organ drugiej instancji był zobowiązany do stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania, na podstawie art. 134 K.p.a. Podkreślić należy, iż zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, który podziela także skład orzekający w sprawie niniejszej, uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości jak tylko wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybieniu terminu zgodnie z regulacją art. 134 K.p.a. Przepis ten stanowi, że organ stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wobec tego stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 K.p.a. (por. np. wyroki WSA: w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 lipca 2013 roku, II SA/Go 391/13; w Olsztynie z dnia 4 czerwca 2013 roku, II SA/Ol 284/13; w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2013 roku, III SA/Gd 321/12, w Warszawie z dnia 5 października 2012 roku, I SA/Wa 885/12 i inne, wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustosunkowując się do treści skargi wyjaśnić należy, iż wobec wskazanych wcześniej faktów znajdujących potwierdzenie w treści dokumentów załączonych do akt administracyjnych, nie można przyjąć jakoby skarżący złożył odwołanie z zachowaniem terminu, gdyż jedynie samo pismo – odwołanie – nosi datę 22 maja 2014 roku, ale w urzędzie pocztowym zostało nadane w dniu 27 maja 2014 roku. Konkludując powyższe rozważania, sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawą, tym samym nie dopatrzył się naruszenia przepisów w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej przez pełnomocnika z urzędu, sąd postanowił, jak w punkcie drugim wyroku na mocy art. 250 P.p.s.a. przy zastosowaniu § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z § 19 ust. 1, § 20 i § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 roku, poz. 461). LS