II SA/Łd 937/24
WyrokWSA w Łodzi2025-05-14
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Tomasz Porczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy, wydana na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa), może zostać uchylona, jeśli skarżący zarzuca wadliwe wyznaczenie obszaru analizowanego i ustalenie parametrów nowej zabudowy?Ratio decidendi
W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, wady analizy urbanistycznej, w tym niewłaściwe wyznaczenie granic obszaru analizowanego, nie stanowią wystarczającej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, chyba że prowadzą do oczywistej sprzeczności z prawem lub naruszenia ładu przestrzennego. Skarżący dążył do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, co jest niedopuszczalne w postępowaniu nadzwyczajnym.Stan faktyczny
Skarżący P.B. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Zgierza ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji budowy budynku handlowo-usługowego. Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa, w tym wadliwe wyznaczenie obszaru analizowanego i ustalenie parametrów nowej zabudowy. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że zarzuty nie uzasadniają przesłanki rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2025 roku sprawy ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 21 października 2024 roku nr SKO.4150.546.2024 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji oddala skargę. dc
Decyzją z dnia 21 października 2024 r., nr SKO.4150.546.2024 wydaną na podstawie art. 157 § 1, art. 158 § 1, art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) – dalej: k.p.a.; art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 977 ze zm.) – dalej: u.p.z.p., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi odmówiło stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Zgierza z dnia 7 lutego 2024 r., nr 10/2024 wydanej w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego wraz z niezbędną infrastrukturą w tym z parkingiem oraz wiatą śmietnikową, wiatą na wózki zakupowe oraz pylonu reklamowego na działkach ew. nr [...], [...], [...], i [...], obręb [...], Z.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że o stwierdzenie nieważności w/w decyzji P.B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2024 r. Zgłoszone żądanie oparte zostało o zawartą w art. 154 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłankę rażącego naruszenia prawa, którego to naruszenia strona upatruje w naruszeniu:
- art. 61 ust. 5a u.p.z.p. poprzez dowolne, a w konsekwencji zbyt szerokie wyznaczenie obszaru analizowanego, którego granice w kwestionowanej sprawie odpowiadają trzykrotności szerokości frontu działki (całego jej boku), przylegającego do drogi publicznej, z której odbywa się główny wjazd na działkę, zamiast trzykrotności frontu działki rozumianego jako część fragmentu boku działki (granicy) przylegającej do drogi publicznej, przez który faktycznie planowany jest wjazd;
- § 4, § 5, § 6, § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2023 r. Nr 164 poz. 1588) poprzez ustalenie parametrów nowej zabudowy w sposób zupełnie dowolny i rażąco sprzeczny z powoływanymi normami, w tym nieuzasadnione przekroczenie wartości średnich parametrów zabudowy istniejącej w obszarze analizowanym, jak i wadliwe wyznaczenie nieprzekraczalnej linii zabudowy z pominięciem zabudowy istniejącej na działce sąsiedniej.
W ocenie pełnomocnika skarżącego wskazane wyżej naruszenia mają oczywisty charakter i prowadzą do nieakceptowalnego wypaczenia ustalonych parametrów dla nowej zabudowy, jak i podważają zasady ładu przestrzennego.
Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Zgierza z dnia 7 lutego 2024 r., Kolegium w pierwszej kolejności wskazało na cel i charakter postepowania nadzwyczajnego jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oraz na podstawy nieważności, wymienione enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. Kolegium podkreśliło, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie dokonuje się ponownego merytorycznego rozpatrzenia danej sprawy, a w przypadku stwierdzenia wystąpienia ustawowej przesłanki nieważności organy uprawnione są do podjęcia jednego z przewidzianych w art. 158 k.p.a rozstrzygnięć.
Dalej, odnosząc się do wskazanej przez skarżącego przesłanki nieważności, to jest art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Kolegium zaznaczyło, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu przywołanego przepisu decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki, jakie naruszenie to wywołuje.
W sprawie, przedmiotem zgłoszonego przez skarżącego żądania stwierdzenia nieważności jest decyzja Prezydenta Miasta Zgierza z dnia 7 lutego 2024 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla wskazanej wyżej inwestycji, wydana w postępowaniu administracyjnym, zainicjowanym wnioskiem inwestora z dnia 30 października 2023 r. Decyzja oparta została o przepisy u.p.z.p., w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania. Złożony przez inwestorów wniosek spełniał zdaniem Kolegium warunki formalne, umożliwiające jego rozpatrzenie.
Następnie organ podkreślił, iż dopuszczalność ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji administracyjnej, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania, uwarunkowana jest od uprzedniego łącznego spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1-6 u.p.z.p. Narzędziem służącym stwierdzeniu spełnienia w/w warunków jest analiza urbanistyczna cech i funkcji istniejącej zabudowy i zagospodarowania terenu w obszarze analizowanym, którego granice wyznacza się na zasadach określonych w art. 61 ust. 5a u.p.z.p. Analiza ta jest zasadniczym dowodem w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, podlegającym ocenie organu administracji. Przy czym, co zaznaczyło Kolegium, jakkolwiek sporządzenie analizy urbanistycznej jest obowiązkowym elementem postępowania zwykłego, to ewentualne wady analizy nie mogą stanowić o rażącym naruszeniu prawa skutkującym stwierdzeniem nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Za rażące naruszenie prawa, w takim przypadku orzecznictwo sądowoadministracyjne przyjmuje jedynie całkowite zaniechanie sporządzenia analizy urbanistycznej. Pozostałe uchybienia, związane w szczególności z ujawnieniem procesu decyzyjnego, w tym także błędne wyznaczenie granic obszaru analizowanego, można uznać za rażące naruszenie prawa jedynie w sytuacji, gdy wydane rozstrzygnięcie w ogóle nie znajduje odzwierciedlenia w zebranych materiałach, a porównanie planowanego zamierzenia budowlanego z otoczeniem, nasuwa oczywisty wniosek o naruszeniu zasady dobrego sąsiedztwa lub ładu przestrzennego.
Zdaniem Kolegium, sporządzona na potrzeby postępowania zakończonego kwestionowaną przez skarżącego decyzją Prezydenta Miasta Zgierza z dnia 7 lutego 2024 r., analiza urbanistyczna odpowiada prawu. Zarówno sama analiza (tekstowa i graficzna), stanowiąca załącznik do decyzji z dnia 7 lutego 2024 r., jak i projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy sporządzone zostały przez podmiot uprawniony, w rozumieniu art. 5 u.p.z.p. W oparciu o wyniki przeprowadzonej analizy ustalono, że w granicach obszaru analizowanego występuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i wielorodzinna, produkcyjna i gospodarcza, która umożliwia określenie parametrów dla nowej zabudowy. Teren planowanej zabudowy posiada dostęp do drogi publicznej, a jego uzbrojenie jest wystarczające dla potrzeb realizacji planowanej inwestycji. Teren nie wymaga uprzedniego uzyskania przez inwestora zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych lub leśnych, planowana do realizacji inwestycja nie narusza przepisów odrębnych, jak również nie znajduje się na terenach objętych ustaleniem lokalizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowej oraz stref kontrolowanych oraz stref bezpieczeństwa po obu stronach gazociągu. Powyższe oznacza, że w sprawie spełnione zostały łącznie wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1-6 u.p.z.p.
Dalej, odnosząc się do kwestionowanych przez skarżącego parametrów nowej zabudowy Kolegium wskazało, iż zostały one ustalone zgodnie z zasadami określonymi w/w rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. z uwzględnieniem wyników sporządzonej analizy urbanistycznej. Ustalone decyzją parametry w wartościach innych niż średnie znajduje uzasadnienie w analizie urbanistycznej, i jako takie nie mogą zostać uznane za ustalone z rażącym naruszeniem prawa.
Wobec powyższego w ocenie Kolegium, podnoszony zarzut wydania kwestionowanej decyzji z dnia 7 lutego 2024 r. z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) nie znajduje uzasadnienia. Przedstawiana na tę okoliczność argumentacja skarżącego winna być podnoszona w toku zwykłego administracyjnego postępowania odwoławczego. Jednocześnie zdaniem Kolegium w sprawie nie wystąpiła żadna z pozostałych przesłanek niezwinnościowych wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, pkt 3-7 k.p.a.
Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem P.B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1, § 4, art. 80 k.p.a. poprzez: pominięcie faktu znanego organowi z urzędu, co do realizowanej w bezpośrednim sąsiedztwie, na tych samych działkach inwestycji obiektu handlowo-usługowego, co może przesądzać o istnieniu powiązania technologicznego między tymi obiektami, a tym samym konieczności zachowania procedur z art. 59 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, co w ogóle nie było brane pod uwagę przez Prezydenta Miasta Zgierza; jak również błędne stanowisko, co do poprawności sporządzonej w sprawie analizy urbanistycznej oraz ustalonych na jej podstawie parametrów nowej zabudowy. Powyższe, zdaniem pełnomocnika skarżącego skutkowało naruszeniem art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne stwierdzenie, że w sprawie nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 7 lutego 2024 r. Dodatkowo pełnomocnik skarżącego zarzucał naruszenie art. 61 ust. 5a u.p.z.p. oraz § 4, § 5, § 6, § 7 rozporządzenia z dnia 27 marca 2003 r.
Strona skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wniosła nadto o przeprowadzenie dowodu z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 28 października 2024 r., nr SKO.4150.655.2024, wydanej w sprawie podobnej (dotyczącej tego samego obszaru i obiektów), na okoliczność wyrażonych w treści uzasadnienia tej decyzji ocen, co do poprawności ustalania wskaźników zabudowy oraz granic obszaru analizowanego. Jednocześnie strona skarżąca wnosiła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
W uzasadnieniu skargi strona podtrzymywała argumentację prezentowaną w postępowaniu przed organem administracji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wnosił o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga P. B. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W sprawie, o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym wnioskował skarżący oraz organ administracji. Uczestnicy postępowania zawiadomieni o powyższym, w zakreślonym prawem terminie nie żądali przeprowadzenia rozprawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi P.B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 21 października 2024 r. o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Zgierza z dnia 7 lutego 2024 r., nr 10/2024 w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego wraz z niezbędną infrastrukturą w tym z parkingiem oraz wiatą śmietnikową, wiatą na wózki zakupowe oraz pylonu reklamowego na działkach ew. nr [...], [...], [...], i [...], obręb [...], Z.
Decyzja ta podjęta została na wniosek uczestniczki postępowania – A.C., a jej podstawę prawną stanowiły przepisy u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 września 2024 r., nadanym ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1688). Przy czym zgodnie z art. 59 ust. 2 ustawy nowelizującej do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy i przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie: 1) stosuje się przepisy art. 54 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3 i 5a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym; 2) nie stosuje się przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1a i ust. 1a ustawy zmienianej w art. 1. Jak wynika z art. 65 ust. 1 ustawy nowelizującej studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2026 r., i stosuje się do nich przepisy dotychczasowe.
Natomiast podstawę prawną objętego skargą rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 157 § 1, art. 158 § 1, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wskazać należy, że uregulowane w art. 156 i następne k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a. Postępowanie to nie stanowi typowego postępowania jurysdykcyjnego zmierzającego do powtórnego rozstrzygnięcia decyzją sprawy administracyjnej, lecz jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, którego celem jest ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Obowiązkiem organu w postępowaniu nieważnościowym jest zatem dokonanie oceny, czy w świetle zaistniałego stanu faktycznego w sposób prawidłowy znalazły zastosowanie obowiązujące normy prawne, czy też wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Oceny zgodności z prawem, czyli zaistnienia przesłanki nieważnościowej, należy dokonywać według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego oraz obowiązującego w dacie wydania kwestionowanej decyzji. Przy czym stosownie do powołanej na wstępie zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k.p.a.) decyzje takie objęte są swoistym domniemaniem legalności i prawidłowości. Oznacza to, że zasadniczo ciężar dowodu, co do istnienia przesłanek nieważności decyzji spoczywa na tym kto domaga się stwierdzenia nieważności. Ewentualne ustalenie, że decyzja obarczona jest jedną z tych wad, rodzi po stronie organu nadzoru bezwzględny obowiązek stwierdzenia jej nieważności, o ile nie zachodzą okoliczności określone w przepisie art. 156 § 2 k.p.a. lub w odrębnych przepisach, które stanowią tak zwane negatywne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Natomiast w postępowaniu sądowoadministracyjnym mającym za przedmiot kontrolę decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym w postępowaniu nieważnościowym, rolą sądu jest dokonanie kontroli zgodności z prawem dokonanej przez organ oceny co do wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyroki NSA: z 17 kwietnia 2013 r., I GSK 123/12, z 16 maja 2014 r., II OSK 2992/12; z 26 lipca 2024 r., I OSK 2161/22; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a. organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Przepisów o milczącym załatwieniu sprawy nie stosuje się (art. 158 § 1 k.p.a.).
W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy tego, czy wskazana wyżej decyzja Prezydenta Miasta Zgierza z dnia 7 lutego 2024 r., nr 10/2024 obarczona jest przesłanką nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to jest przesłanką rażącego naruszenia prawa, co skutkowałoby koniecznością stwierdzenia jej nieważności. Owe naruszenie strona skarżąca odnosi do art. 61 ust. 5a u.p.z.p. oraz do § 4, § 5, § 6, § 7, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 61 ust. 6 u.p.z.p., rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Rażące naruszenie prawa w rozumieniu powołanego wyżej art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. to naruszenie tzw. kwalifikowane, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, oczywiste czyli takie, które stanowi zaprzeczenie stanu prawnego istotnego z punktu widzenia danego rozstrzygnięcia. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa (por. wyroki NSA z 5 stycznia 2021 r., I GSK 1472/20; z 25 stycznia 2021 r., I OSK 1893/20; z 11 lutego 2021 r., III OSK 3362/21; z 18 maja 2021 r., III OSK 423/21; z 25 sierpnia 2021 r., II OSK 1708/18; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Jak wynika z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi; 6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze: a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 273 i 1846 oraz z 2023 r. poz. 595), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, o którym mowa w art. 53 ust. 5e pkt 2, c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.
Zgodnie z art. 61 ust. 5a u.p.z.p.(uwzględniając w/w art. 59 ust. 2 pkt 1 ustawy nowelizującej) w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a, na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy obszar analizowany w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu terenu, jednak nie mniejszej niż 50 metrów, i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w ust. 1. Przez front terenu należy rozumieć tę część granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej lub wewnętrznej, z której odbywa się główny wjazd na działkę.
W ocenie Sądu, dokonując oceny zasadności zawartego we wniosku z dnia 20 sierpnia 2024 r. żądania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi w sposób prawidłowy stwierdziło, iż wniesiony przez inwestora wniosek z dnia 30 października 2023 r. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji, inicjujący postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Zgierza z dnia 7 lutego 2024 r., spełniał określone prawem wymogi formalne. To umożliwiało jego merytoryczne rozpatrzenie. Dalej wskazać należy, że w/w decyzja oparta została o przeprowadzoną analizę urbanistyczną autorstwa dr. inż. arch. M. D. (podmiotu uprawnionego w rozumieniu art. 5 u.p.z.p.), której zarówno cześć opisowa, jak i część graficzna stanowią integralny załącznik do decyzji. Granice obszaru analizowanego wyznaczone zostały zgodnie z zasadami określonymi w art. 61 ust. 5a u.p.z.p., i odpowiadają trzykrotności frontu części granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej – ul. [...] w Z., z której planowany jest główny wjazd na działkę. Przy czym, co należy w tym miejscu zaznaczyć podnoszona przez pełnomocnika skarżącego argumentacja, co do rażącego naruszenia art. 61 ust. 5a u.p.z.p. wynikającego ze zbyt szerokiego wyznaczenia granic obszaru analizowanego, poprzez przyjęcie do ustalenia tej wartości całej granicy terenu inwestycji przylegającego do ul. [...] w Z., zamiast jedynie fragmentu (części) tej granicy, przez który faktycznie planowany jest wjazd na działkę, stanowi de facto jedynie polemikę, co do właściwej interpretacji brzmienia w/w przepisu i jako taka nie świadczy o jego rażącym naruszeniu. Ponadto jak słusznie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odwołując się w tym zakresie do poglądów orzecznictwa sądów administracyjnych, iż ewentualne braki w zakresie przeprowadzonej analizy urbanistycznej, w tym także niewłaściwe wyznaczenie granic obszaru analizowanego, w sytuacji, gdy nie zachodzi oczywista sprzeczność pomiędzy podjęta decyzją, a wymaganiami zabudowy i zagospodarowania terenu wynikającymi z przepisów prawa, nie stanowią wystarczającej podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podkreślenia również wymaga, że projekt decyzji z dnia 7 lutego 2024 r. sporządzony został przez podmiot uprawniony i uzyskał wymagane prawem opinie i uzgodnienia (art. 54 ust. 4 i ust. 5e u.p.z.p.). W oparciu o wyniki przeprowadzonej analizy ustalono, że w granicach obszaru analizowanego występuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i wielorodzinna, produkcyjna i gospodarcza, która umożliwia określenie parametrów dla nowej zabudowy, co prowadzi do wniosku, iż spełniona została przesłanka dobrego sąsiedztwa, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Z akt sprawy wynika nadto, iż planowana inwestycja spełnia pozostałe przesłanki, o których mowa w pkt 2-6 w/w przepisu. Powyższe nie zostało w żaden sposób zakwestionowane przez stronę skarżącą. Strona nie wykazała również, iż doszło do rażącego naruszenia § 4, § 5, § 6, § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury 2003 r. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż ustalenie parametrów nowej zabudowy w zakresie linii zabudowy, wskaźnika powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki, szerokości elewacji frontowej oraz wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki nastąpiło zgodnie z wymogami określonymi rozporządzeniem. Zastosowane dopuszczalnych prawem odstępstw od średnich wartości, występujących w obszarze analizowanym, znajduje uzasadnienie w sporządzonej na potrzeby prowadzonego postępowania analizie urbanistycznej.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż podnosząc wystąpienie wskazanej we wniosku przesłanki nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. strona skarżąca dąży de facto do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, która to sprawa została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Zgierza z dnia 7 lutego 2024 r. Co istotne, decyzja ta została skutecznie doręczona skarżącemu który nie skorzystał z przysługującego prawa wniesienia odwołania. To zaś, jak już wcześniej wskazano jest niedopuszczalne z uwagi na wyrażoną w art. 16 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych, jak i na przywołany na wstępie odrębny nadzwyczajny charakter postępowania określonego w art. 156 k.p.a, którego celem co raz jeszcze należy podkreślić nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie danej sprawy merytorycznej, a jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Skarżący nie wykazał zatem w należyty sposób, że w sprawie wystąpiła powoływana przez niego przesłanka nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jednocześnie w ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi zasadnie uznało, że w sprawie nie wystąpiła żądna z pozostałych przesłanek nieważności, wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 3-7 k.p.a.
Natomiast, co do zawartego w skardze wniosku dowodowego wskazać należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest orzekanie przez sąd na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.), przy czym ustawa p.p.s.a. dopuszcza możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, ograniczonego jedynie do dowodu z dokumentu, uzależniając jednak możliwość jego przeprowadzenia od łącznego spełnienia przesłanek, o których mowa w powołanym art. 106 § 3 p.p.s.a., tj.: 1) jeśli przeprowadzenie dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i 2) nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem uzupełniającego postępowania dowodowego prowadzonego w oparciu o w/w przepis nie jest natomiast ponowne, czy też uzupełniające ustalenie stanu faktycznego w sprawie, lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego (por. wyroki NSA z 23 listopada 2022 r., III OSK 4027/21; z 30 listopada 2022 r., II GSK 1141/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na powyższe Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego strony skarżącej, gdyż wniosek o jego przeprowadzenie ma na celu de facto niedopuszczalne zakwestionowanie merytorycznej zasadności decyzji Prezydenta Miasta Zgierza z dnia 7 lutego 2024 r., która nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.
Jednocześnie Sąd stwierdza, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi działało w granicach obowiązującego prawa (art. 6 k.p.a.), w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia odpowiada minimum wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło