II SA/Łd 95/19
WyrokWSA w Łodzi2019-04-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego, dochód z gospodarstwa rolnego powinien być ustalany na podstawie faktycznych dochodów strony, czy też na podstawie przeciętnego dochodu z 1 ha przeliczeniowego ogłaszanego przez Prezesa GUS?Ratio decidendi
Dochód z gospodarstwa rolnego przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego należy obliczać na podstawie przeciętnego dochodu z 1 ha przeliczeniowego ogłaszanego przez Prezesa GUS, zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Organy administracji nie mają podstaw prawnych do ustalania faktycznych dochodów z gospodarstwa rolnego, uwzględniając jedynie dane ogłoszone przez Prezesa GUS.Stan faktyczny
K. W. złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze na dziecko M. W. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, ustalając miesięczny dochód rodziny na osobę na 826,10 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła błędne ustalenie dochodu z gospodarstwa rolnego, twierdząc, że faktyczny dochód był niższy i nie przekraczał kryterium dochodowego. Wniosła o przyznanie świadczenia lub uchylenie decyzji i uzupełnienie postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/Łd 95/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2019 roku sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia wychowawczego oddala skargę. A.K.
Decyzją z [...] r. Wójt Gminy G. odmówił K. W. świadczenia wychowawczego na dziecko M.W. za okres od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. oraz przyznał świadczenie wychowawcze na dziecko A. M. na powyższy okres po 500 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że rodzina wnioskodawczyni składa się z 3 osób, w tym dwojga dzieci. Dochód rodziny w roku 2017 wynosi 2.478,29 zł miesięcznie, co w przeliczeniu na osobę stanowi kwotę 826,10 zł. Zgodnie z art. 5 ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko odmówiono przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko M.W.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania K. W. zaskarżoną decyzją z [ ...] r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji podzielając jego stanowisko. Organ odwoławczy wskazał, że K.W. w 2017 r. osiągnęła dochód w wysokości 29.739,50 zł (23.027,69 zł z tytułu zatrudnienia – po potrąceniu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, dochód nieopodatkowany kwoty zwrotu z tytułu niewykorzystanej ulgi na dzieci – 1128,31, dochód szacunkowy z gospodarstwa rolnego – 3183,50 zł, alimenty 2400 zł). Miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi 826,10 i przekracza próg dochodowy uprawniający do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko (800 zł).
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję K. W. wniosła o jej zmianę w części dotyczącej odmowy prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko M.W. i przyznanie skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko za okres od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. lub ewentualnie o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazane sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji oraz uzupełnienie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia faktycznego dochodu z gospodarstwa rolnego skarżącej.
K. W. podnosi zarzuty naruszenia przepisów art. 138 § 1, art. 7, art. 77 k.p.a. oraz art. 5 ust. 3 i art. 7 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla wydania decyzji okoliczności sprawy, nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz błędną ocenę dowodów i faktów – wszystko w zakresie niedopełnienia obowiązku wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Błędnie ustalono (zawyżono) osiągnięty przez wnioskodawczynię dochód z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego. Przy wydawaniu decyzji organ nie ustalił rozmiaru ani rodzaju prowadzonej przez wnioskodawczynię produkcji rolnej opierając się na danych GUS dotyczących przeciętnego dochodu z gospodarstw rolnych i wielkości gospodarstwa wnioskodawczyni (0,9366 ha przeliczeniowego). Faktyczna działalność rolnicza prowadzona jest przez skarżącą jedynie na obszarze 0,29 ha (uprawa warzyw i ziemniaków na własne potrzeby). Pozostałe grunty stanowią użytki zielone i nie przynoszą dochodu, a jedynie generują koszty (koszenie). Wskaźnik wykazany przez Prezesa GUS nie jest miarodajny, gdyż strona faktycznie w 2017 r. nie osiągnęła dochodu z gospodarstwa rolnego z uwagi na niekorzystne warunki pogodowe. Bez uwzględnienia dochodu z gospodarstwa rolnego wnioskodawczyni spełnia kryterium dochodowe uprawniające do świadczenia wychowawczego także na pierwsze dziecko.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje;
Skarga nie jest zasadna.
Wbrew zarzutom skargi w toku postępowania wyjaśniono wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy a zebrany materiał dowodowy został rozpatrzony w sposób wyczerpujący.
Zasadniczy zarzut skargi sprowadza się do stwierdzenia, że nieprawidłowo ustalono dochód strony z gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,7074 ha (0,9366 ha przeliczeniowego). Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2134) w zakresie definicji dochodu (art. 2) odsyła do przepisów o świadczeniach rodzinnych. Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2220) również dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego stanowią dochód strony uwzględniony przy ustalaniu praw do świadczeń.
Zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1892 oraz z 2018 r. poz. 1588 i 1669).
Prezes Głównego Urzędu Statystycznego w obwieszczeniu z dnia 21 września 2018 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego (M.P. poz. 911) ogłosił, że przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2017 r. wyniósł 3399 złotych. Taka kwota bazowa została przyjęta przy obliczaniu dochodu z gospodarstwa rolnego skarżącej. Organy administracji nie tylko nie miały obowiązku, ale żadnych podstaw prawnych do przeprowadzania postępowania dowodowego na okoliczność faktycznych dochodów strony z gospodarstwa rolnego, warunków pogodowych istniejących w 2017 r., czy powierzchni i rodzaju upraw. Obowiązujące przepisy w sposób jednoznaczny określają, w jaki sposób ustala się dochód z gospodarstwa rolnego i organy są zobowiązane do ich stosowania. Przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci są adresowane do milionów uprawnionych i trudno sobie wyobrazić, aby organy w każdym przypadku posiadania gospodarstwa rolnego miały prowadzić obszerne i szczegółowe postępowanie w celu ustalenia faktycznych dochodów z gospodarstwa rolnego.
W oparciu o zeznanie podatkowe skarżącej (PIT-37) prawidłowo ustalono przychód strony podlegający opodatkowaniu na zasadach określonych w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przy wyliczeniu dochodu skarżącej należało uwzględnić również inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (alimenty na rzecz dzieci oraz kwoty otrzymane na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Na podstawie art. 27f ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych skarżąca otrzymała kwotę 1128,31 zł z tytułu niewykorzystanej ulgi na dzieci, która została uwzględniona przy ustaleniu dochodu rodziny skarżącej. W świetle zgromadzonego i prawidłowo ocenionego materiału dowodowego w pełni uzasadniony jest wniosek, że dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę przekroczył kwotę określoną w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło