II SA/Łd 954/21

WyrokWSA w Łodzi2022-05-06

Skład orzekający: Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Agata Sobieszek-Krzywicka, Tomasz Porczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w części dotyczącej bonifikaty, uznając, że decyzja ta jest niepodzielna i nie można stwierdzić jej nieważności w części?
Ratio decidendi
Decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, która obejmuje ustalenie opłaty, jest niepodzielna. W związku z tym, nawet jeśli wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy tylko części decyzji (np. wysokości bonifikaty), organ powinien rozpatrzyć wniosek jako dotyczący całej decyzji, jeśli nie występują inne przeszkody formalne. Odmowa wszczęcia postępowania w takiej sytuacji, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., jest niezasadna.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa A złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. w części odmawiającej udzielenia bonifikaty przekraczającej 70% przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło wszczęcia postępowania, uznając decyzję za niepodzielną i niemożliwą do stwierdzenia nieważności w części. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2022 roku sprawy ze skargi A z siedzibą w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz A z siedzibą w Ł. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. PJ II SA/Łd 954/21 U Z A S A D N I E N I E Do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wpłynął wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej A o stwierdzenie "nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku Wydanej w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przy ulicy B 1/3 i 5, oznaczonej w obrębie [...] jako działki nr 8/56, 225/2, 226/3, 228/5, 229/3,229/6, o łącznej powierzchni 5665 m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr KW [...] w części odmawiającej udzielenia Spółdzielni Mieszkaniowej A z siedzibą w Ł. od ceny sprzedaży bonifikaty przekraczającej 70% (tj. dodatkowej bonifikaty w wysokości 28%, będącej różnicą pomiędzy bonifikatą należną, gdyż korzystniejszą dla wnioskodawczyni, tj. 98% a bonifikata dotąd jej udzieloną, tj. 70%)". W ocenie spółdzielni "uwzględnienie niniejszego wniosku w całości skutkujące stwierdzeniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku (alternatywnie zaś stwierdzeniem wydania jej z naruszeniem prawa) we wskazanym powyżej zakresie, co oznaczać będzie zobowiązanie Organu do wydania nowej, uzupełniającej decyzji udzielającej Spółdzielni Mieszkaniowej A z siedzibą w Ł. dodatkowej bonifikaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przy ulicy B 1/3 i 5, oznaczonej w obrębie [...] jako działki nr 8/56, 225/2, 226/3, 228/5, 229/3,229/6, o łącznej powierzchni 5665 m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr KW [...] w wysokości 28%, będącej różnicą pomiędzy bonifikatą należną, gdyż korzystniejszą dla wnioskodawczyni, tj. 98% a bonifikatą dotąd jej udzieloną, tj. 70% oraz - jako konsekwencja powyższego - zwrot powstałej z omawianego tytułu nadpłaty na rzecz wnioskującej Spółdzielni, będącej różnicą pomiędzy postulowaną przez nią bonifikatą w wysokości 98% a zastosowaną arbitralnie przez organ (bez właściwego, całościowego wzięcia pod uwagę treści prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. - Ś. w Ł. z dnia [...] roku wydanego w sprawie o sygn. akt: [...] oraz postanowienia tegoż Sądu z dnia z dnia [...] roku dotyczącego wykładni orzeczenia z dnia [...] roku) bonifikatą w wysokości 70%". Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości "w części odmawiającej udzielenia Spółdzielni Mieszkaniowej A z siedzibą w Ł. od ceny sprzedaży bonifikaty przekraczającej 70% (tj. dodatkowej bonifikaty w wysokości 28%, będącej różnicą pomiędzy bonifikatą należną, gdyż korzystniejszą dla wnioskodawczyni, tj. 98% a bonifikata dotąd jej udzieloną, tj. 70%)". W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 1 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 4 ust. 1, ust. 2, ust. 6 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, § 1 pkt l i 2, § 2 ust. 1, 3 i 4, § 5 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie warunków udzielania bonifikat od opłat z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zmienionej uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia 7 maja 2014 r. i Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia 19 października 2016 r. orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w Ł., przy ul. B 1/3, 5, oznaczonej jako działki nr 8/56, 225/2, 226/3, 228/5, 229/3, 229/6 o łącznej powierzchni 5665 m2, w obrębie [...], dla której Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. w Ł. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą [...], stanowiącej dotychczas własność Gminy Ł., a będącej w użytkowaniu wieczystym wskazanych w niej spółek i osób fizycznych oraz o ustaleniu określonej opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wskazanym w niej spółkom i osobom fizycznym. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Kolegium uznało, że w przedmiotowej sprawie z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności "tylko części decyzji" nie może być wszczęte. Wnioskodawca domaga się stwierdzenia nieważności decyzji "w części". Żądanie i jego zakres nie budzą żadnych wątpliwości. Tymczasem nie jest możliwym stwierdzenie nieważności decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w części. W przedmiotowej sprawie decyzja organu I instancji wydana została w oparciu o przepisy art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Zgodnie z powyższą regulacją przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wiąże się z koniecznością wniesienia przez dotychczasowego użytkownika na rzecz dotychczasowego właściciela nieruchomości opłaty za przekształcenie. Opłatę taką należy ustalić w decyzji o przekształceniu, nie można tego zrobić odrębnie (por. wyrok NSA w Warszawie z 5 listopada 2002 r., I SA 864/01, Lex nr 156822, Radosław Skwarło Komentarz do art. 4 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, dostępne w systemie informacji Lex). Przedmiot postępowania administracyjnego w tej sprawie nie ma więc charakteru podzielnego, co oznacza nie tylko, że organ nie może rozstrzygać kolejno co do istoty o kilku elementach, ale także, że w wypadku wniesienia odwołania sprawa będzie podlegać ponownemu rozpatrzeniu w całości. Wiąże się to także z istotą prawa użytkowania wieczystego, które w stosunku do tego samego gruntu nie może występować równolegle z prawem własności" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 2000/12 - orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie przyjmuje się dopuszczalność zaskarżenia oraz stwierdzenia nieważności decyzji w części, jednakże jedynie w takiej sytuacji, gdy pozostałe zawarte w takiej decyzji rozstrzygnięcia mogą samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Decyzja orzekająca o przekształceniu jest natomiast ściśle związana z ustaleniem wysokości odpłatności i ustaleniem zasad tej odpłatności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2018 r. sygn. akt. I OSK 890/16; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2018 r. sygn. akt. I OSK 2995/17). Oznacza to, że wnioskodawca może wystąpić ale tylko o stwierdzenie nieważności "całej" decyzji. Wtedy w postępowaniu takim stronami będą oczywiście wszyscy aktualni współwłaściciele nieruchomości. Należy również zaznaczyć, że we wniosku pełnomocnik spółdzielni nie wskazała, jaki to przepis prawa miałby zostać "rażąco naruszony" przez Prezydenta Miasta Ł.. Niezbędne jest wyraźne rozgraniczenie pojęć: rażącego naruszenia prawa i naruszenia prawa, które nie ma takiego charakteru (naruszenia zwykłego). W doktrynie i judykaturze powszechnie akceptowany jest pogląd, że naruszenie rażące może dotyczyć tych tylko przepisów prawa, których treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Oprócz niewątpliwości stanu prawnego kolejnym kryterium, jakie musi być spełnione, jest oczywistość, wyraźność, bezsporność tego naruszenia, rozumiana jako sytuacja, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 1996 r., sygn. akt III SA 565/95), bądź sytuacja, gdy decyzja została wydana wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie albo gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub obowiązki lub odmówiono ich ustanowienia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 1989 r., sygn. akt IV SA 339/89). Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją umożliwiającą wycofanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami materialnoprawnymi. Wady decyzji uzasadniające stwierdzenie jej nieważności zostały enumeratywnie wymienione w art 156 § l k.p.a. i mają w przeważającej mierze charakter materialnoprawny. Nie są to wady ze swojej istoty o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie takich wad dokonywane jest, co do zasady, na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania. Wadą rażącego naruszenia prawa może być dotknięta tylko część decyzji, która rzeczywiście istnieje (element rozstrzygnięcia). Prezydent Miasta Ł. orzekł o ustaleniu Spółdzielni Mieszkaniowej A określonej opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (uwzględniającej 70% bonifikaty), a nie o udzieleniu, bądź odmowie udzielenia określonej bonifikaty. Kwestionowanie wysokości bonifikaty oznacza kwestionowanie wysokości opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Kolegium podkreśliło, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty. Postępowanie to nie może przeradzać się w postępowanie o charakterze merytorycznym. W postępowaniu nieważnościowym organ orzeka wyłącznie, co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, zaś nie jest władny rozstrzygać o jakichkolwiek innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji koncentrujące się wokół kwestii niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i wydania rozstrzygnięcia w oparciu o niekompletny materiał dowodowy nie mogą odnieść oczekiwanego skutku w postępowaniu nieważnościowym, w którym ocenie podlega sama decyzja i jej skutki, a nie postępowanie prowadzące do wydania tejże decyzji (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 686/15). W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Spółdzielnia podniosła zarzut naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię skutkującą chybionym uznaniem, iż - po pierwsze - nie jest możliwym stwierdzenie nieważności decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w części, po drugie zaś - pełnomocnik spółdzielni nie wskazała, jaki to przepis prawa miałby zostać "rażąco naruszony" przez Prezydenta Miasta Ł., stąd z uzasadnionych (zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.) przyczyn przedmiotowe postępowanie nie może być wszczęte, skutkiem czego bezzasadnie - zdaniem strony skarżącej - odmówiono wszczęcia zainicjowanego jej wnioskiem z dnia 20 lipca 2021 roku postępowania, a opisanego szczegółowo we wstępie niniejszej skargi w sytuacji, gdy w ocenie Spółdzielni Mieszkaniowej A z siedzibą w Ł. nie tylko nie ma jakichkolwiek przeszkód do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji, o jakiej mowa powyżej w części, ale też złożenie wniosku kwestionującego jej całość byłoby chybiona, gdyż de facto stanowiłoby zaskarżenie aktu prawnego w części dla wnioskodawczyni korzystnego - nadto zaś w sytuacji, gdy uzasadniając wniosek z dnia 20 lipca 2021 roku pełnomocnik Skarżącej wyjaśniła szczegółowo, iż poprzez rażące naruszenie prawa będące podstawą do jego skutecznego złożenia jej Mocodawczym uważa dokonanie przez Prezydenta Miasta Ł. wykładni prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. — Ś. w Ł. z dnia [...] roku wydanego w sprawie o sygn. akt: [...] w sposób sprzeczny nie tylko z jego literalnym brzmieniem, ale przede wszystkim w sposób sprzeczny z dokonaną przez w/w Sąd jego wykładnią zawartą w prawomocnym jego postanowieniu z dnia [...] roku, jednoznacznie dającą Spółdzielni Mieszkaniowej A z siedzibą w Ł. swobodę w wyborze trybu przekształcenia, a co za tym idzie - wysokości należnej w ramach planowanego przekształcenia bonifikaty. W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że postanowienie z dnia [...] roku nie jest zasadne, gdyż wydane zostało w sytuacji wybiórczej analizy złożonego przez jej pełnomocnika wniosku, m. in. wprost wyjaśniającego, z jakich konkretnie przyczyn strona skarżąca zdecydowała się z nim wystąpić oraz na jakiej konkretnie podstawie wniosek, o którym mowa powyżej oparła i jako takie winno być uchylone w całości. Nie może jednak ujść uwadze, iż - w ocenie Spółdzielni Mieszkaniowej A z siedzibą w Ł. - nie tylko nie ma jakichkolwiek przeszkód do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji, o jakiej mowa powyżej w części, ale też złożenie wniosku kwestionującego jej całość byłoby chybione, gdyż de facto stanowiłoby zaskarżenie aktu prawnego w części dla wnioskodawczyni korzystnego - nadto zaś w sytuacji, gdy uzasadniając wniosek z dnia 20 lipca 2021 roku pełnomocnik Skarżącej wyjaśniła, iż poprzez rażące naruszenie prawa będące podstawą do jego skutecznego złożenia jej Mocodawczym uważa dokonanie przez Prezydenta Miasta Ł. wykładni prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. - Ś. w Ł. z dnia [...] roku wydanego w sprawie o sygn. akt: [...] w sposób sprzeczny nie tylko z jego literalnym brzmieniem, ale przede wszystkim w sposób sprzeczny z dokonaną przez w/w Sąd jego wykładnią zawartą w prawomocnym postanowieniu z dnia [...] roku, jednoznacznie dającą Spółdzielni Mieszkaniowej A z siedzibą w Ł. swobodę w wyborze trybu przekształcenia, a co za tym idzie - wysokości należnej w ramach planowanego przekształcenia bonifikaty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. W ocenie organu odwoławczego, żaden z powołanych w skardze przepisów prawa nie został naruszony. Kolegium podkreśliło, co zostało wyjaśnione już w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w przedmiotowej sprawie z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności "tylko części decyzji" nie mogło być wszczęte. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie przyjmuje się dopuszczalność zaskarżenia oraz stwierdzenia nieważności decyzji w części, jednakże jedynie w takiej sytuacji, gdy pozostałe zawarte w takiej decyzji rozstrzygnięcia mogą samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Decyzja orzekająca o przekształceniu jest natomiast ściśle związana z ustaleniem wysokości odpłatności i ustaleniem zasad tej odpłatności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2018 r. sygn. akt. I OSK 890/16; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2018 r. sygn. akt. I OSK 2995/17). Oznacza to, że wnioskodawca może wystąpić ale tylko o stwierdzenie nieważności "całej" decyzji. Wtedy w postępowaniu takim stronami będą oczywiście wszyscy aktualni współwłaściciele nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazano. Skarga Spółdzielni Mieszkaniowej A z siedzibą w Ł. została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329) – dalej: p.p.s.a. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit.a) , naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotową skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów, które skutkowało koniecznością jego wyeliminowania z obrotu prawnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przedmiotem kontroli stało się postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości "w części odmawiającej udzielenia Spółdzielni Mieszkaniowej A z siedzibą w Ł. od ceny sprzedaży bonifikaty przekraczającej 70% (tj. dodatkowej bonifikaty w wysokości 28%, będącej różnicą pomiędzy bonifikatą należną, gdyż korzystniejszą dla wnioskodawczyni, tj. 98% a bonifikata dotąd jej udzieloną, tj. 70%)". Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy możliwe jest wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w części oraz czy w okolicznościach niniejszej sprawy organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania na wniosek Spółdzielni. Punktem wyjścia do rozważań stanowić musi treść przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Stosownie do art. 3 pkt 2 ustawy decyzję o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta, zarząd powiatu albo zarząd województwa w przypadku nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego. Prawo użytkowania wieczystego przekształca się w prawo własności nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 1, stała się ostateczna. Decyzja ta stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej. Osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jest obowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty z tytułu tego przekształcenia, z zastrzeżeniem art. 5. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 2 ustawy w decyzji, o której mowa w art. 3 ust. 1, właściwy organ ustala opłatę z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (...). Skoro z przywołanych przepisów wynika, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności następuje z jednoczesnym ustaleniem odpłatności, to przyjmuje się, że przedmiot postępowania w sprawie przekształcenia nie ma charakteru podzielnego. Oznacza to, że organ nie może rozstrzygać kolejno, co do istoty o poszczególnych elementach składających się na przekształcenie, w tym o odpłatności, ale musi to uczynić jednocześnie w jednej decyzji. Z przekształceniem bowiem immanentnie związana jest odpłatność, a żaden przepis ustawy nie daje podstaw do odrębnego orzekania decyzją o opłacie z tego tytułu. Powyższe oznacza, że ewentualna wadliwość orzeczenia w zakresie opłaty za przekształcenie, kwalifikowana jako przesłanka nieważności z art. 156 § 1 k.p.a., rzutować musi również na rozstrzygnięcie o przekształceniu samego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, chociażby było ono prawidłowe co do zasady. Wniosek Spółdzielni, wbrew stanowisku Kolegium, nie dotyczył w istocie odmowy udzielenia bonifikaty w konkretnej wysokości i nie może być uznany za żądanie stwierdzenia nieważności nieistniejącego rozstrzygnięcia. Intencją wnioskodawcy było bowiem uzyskanie bonifikaty w wyższej wysokości niż została zastosowana w kwestionowanej decyzji. W konsekwencji należy zatem przyjąć, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., wobec jej niepodzielnego charakteru, dotyczył całego aktu istniejącego w obrocie prawnym, niezależnie od tego, czy wniosek zawierał żądanie stwierdzenia nieważności tej decyzji w całości czy w części. W ocenie Sądu niepodzielność rozstrzygnięcia zawartego w kwestionowanej decyzji powoduje, że wniosek Spółdzielni musi zostać rozpatrzony pod kątem istnienia wady nieważności całej decyzji, niezależnie od tego, że w interesie skarżącej nie leży kwestionowanie korzystnej dla siebie części rozstrzygnięcia. Reasumując, wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości "w części odmawiającej udzielenia Spółdzielni Mieszkaniowej A z siedzibą w Ł. od ceny sprzedaży bonifikaty przekraczającej 70% (tj. dodatkowej bonifikaty w wysokości 28%, będącej różnicą pomiędzy bonifikatą należną, gdyż korzystniejszą dla wnioskodawczyni, tj. 98% a bonifikata dotąd jej udzieloną, tj. 70%)", należało potraktować jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W konsekwencji odmowa wszczęcia postępowania co do części i to w zakresie rozstrzygnięcia nieistniejącego nastąpiła z naruszeniem art. 61a § 1 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że Kolegium trafnie przyjęło, że z uwagi na charakter kwestionowanej decyzji nie jest możliwe stwierdzenie nieważności tejże decyzji w części. Wadliwie jednak uznało, że żądanie stwierdzenia nieważności części decyzji niepodzielnej stanowi o konieczności odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego odnośnie do tejże części, skoro organ winien wszcząć postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w całości, o ile nie występują inne przeszkody, a kwestie istnienia wad nieważności rozważyć w toku postępowania administracyjnego. Końcowo wskazać również należy, że nie jest możliwe odniesienie się do zarzutów skargi dotyczących samej kwestionowanej decyzji i kwestii bonifikat, gdyż okoliczności te pozostają poza przedmiotem sprawy, która miała charakter ściśle procesowy, wyznaczony prawidłowością zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. jak w pkt 2. Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe rozważania. dc

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło