II SA/Łd 957/17
WyrokWSA w Łodzi2018-02-06
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Jolanta Rosińska, Anna Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego (budowa kolektora sanitarnego) może zostać wydana, gdy rokowania z właścicielem nieruchomości nie doprowadziły do porozumienia, a inwestycja jest zgodna z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego może zostać wydana, gdy rokowania z właścicielem nie doprowadziły do porozumienia, a inwestycja jest zgodna z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Spełnione zostały przesłanki z art. 124 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zarzuty skargi okazały się bezzasadne.Stan faktyczny
Spółka A wystąpiła o zezwolenie na zajęcie części nieruchomości R. K. w celu posadowienia kolektora sanitarnego. Po odmowie przez Starostę i uchyleniu tej decyzji przez Wojewodę, Wojewoda ostatecznie zezwolił na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. R. K. złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących rokowań, określenia ograniczenia, zgodności z decyzją lokalizacyjną oraz brak przeprowadzenia dowodów. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 lutego 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia NSA Anna Stępień, , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2018 roku sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę. LS
Wnioskiem, złożonym w dniu 20 sierpnia 2014 r., [...] A Sp. z o.o. wystąpiła, na podstawie art. 124 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami o wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie części nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. , w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 1/2, w celu posadowienia w gruncie odcinka kolektora sanitarnego.
Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, decyzją z [...] orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części wspomnianej nieruchomości.
Wojewoda [...] decyzją z [...]. uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją z [...], znak: [...] Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, działając na podstawie art. 124 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 2147, zwanej dalej u.g.n.), w związku art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), orzekł o odmowie ograniczenia na rzecz [...] A Sp. z o.o. sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność R.K. o powierzchni całkowitej 0,1757 ha położonej w Ł. i przy ul. A. , oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie [...] jako działka nr 1/2 poprzez zezwolenie na posadowienie na tej nieruchomości odcinka kolektora sanitarnego VA o przekroju d=0,60 m o obszarze zajęcia 0,0162 ha. Organ uznał, że z uwagi na niezakończone rokowania, wydanie decyzji w trybie art. 124 u.g.n. jest przedwczesne. W dniu 7 marca 2017 r. [...] A Sp. z o.o. przesłała do Starosty [...] dokumenty mające świadczyć o zakończonych rokowaniach ze skutkiem negatywnym podczas gdy strony postępowania w dniach 29 marca 2017 r. i 27 kwietnia 2017 r. przesłały do siebie korespondencję, która potwierdza, iż rokowania są w toku.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła [...] A Sp. z o.o. Wydanej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego tj. art. 124 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez zaniechanie dokładnego określenia ograniczenia prawa własności w sentencji decyzji. W odwołaniu podniesiono nadto, że wnioskodawca zwrócił się do właścicielki nieruchomości w piśmie z 14 grudnia 2016 r. z propozycją ustanowienia służebności przesyłu informując, że złożona propozycja ma charakter ostateczny. Pismo z dnia 27 kwietnia 2017 r. informujące o zleceniu sporządzania operatu szacunkowego nie może być potraktowanie jako powrót do negocjacji. Wyjaśniono również, iż w trakcie trwania postępowania strony mogą wrócić do negocjacji, nie oznacza to jednak, że organowi przysługuje prawo do dokonania oceny czy negocjacje mają realne szanse powodzenia.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda [...] decyzją z [...], znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części wspomnianej nieruchomości przez udzielenie [...] A Sp. z o.o. zezwolenia na wybudowanie odcinka kolektora sanitarnego VA o przekroju d=0,60 m, zgodnie z trasą oznaczoną na załączniku graficznym do decyzji, sporządzonym w dniu 10 lutego 2014 r.
W ocenie organu odwoławczego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza w sposób jednoznaczny, że [...] A Sp. z o.o. podjęła szereg prób celem uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia celu publicznego - budowy odcinka kolektora sanitarnego. Właścicielka nieruchomości otrzymała kilka propozycji na odpłatne udostępnienie terenu działki i umieszczenia na niej kolektora sanitarnego. W treści skierowanych pism opisano na czym polegać będą ograniczenia związane z wykonaniem urządzania kanalizacyjnego. Stronie przedstawiono również dokumenty graficzne, na których szczegółowo zobrazowano zakres ingerencji na przedmiotowej działce. R. K. nie zaakceptowała żadnej z przedstawionych propozycji. Jednocześnie strona przedstawiła swoje warunki, od spełnienia których uzależniła wyrażenie zgody na podjęcie działań związanych z inwestycją sieci kanalizacyjnej (propozycja ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem 4.000 zł miesięcznie). Zdaniem organu zostały spełnione zatem warunki zastosowania art. 124 ust. 1 u.g.n. Wojewoda podkreślił, że w postępowaniu z art. 124 ust. 1 u.g.n. mamy do czynienia z dwiema stronami - właścicielem i inwestorem ubiegającym się o dostęp do nieruchomości, a zatem chodzi o zawarcie umowy między równorzędnymi podmiotami stosownej umowy. Powołany przepis nie wymaga przy tym prowadzenia "wiecznych rokowań". Natomiast decyzja wydawana na podstawie tego przepisu, mimo iż ze swej istoty narusza interes własny strony (właściciela nieruchomości), ogranicza sposób korzystania z nieruchomości w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizację inwestycji celu publicznego, a więc takich, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi. Wskazał, że w odniesieniu do lokalizacji przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1/2 została wydana decyzja Prezydenta Miasta Ł. z [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia polegającego na budowie kolektora sanitarnego. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 124 u.g.n. organ jest związany decyzją lokalizacyjną, co oznacza, że jeśli wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest zgodny z tą decyzją, organ nie może ingerować w przebieg inwestycji i ustalać go odmiennie aniżeli wynika to ze zgodnego z tą decyzją wniosku. Wydana przez Wojewodę [...] decyzja orzeka o ograniczeniu sposobu korzystania z działki nr 1/2 tylko w zakresie niezbędnym do wykonywania prac (strefą ochronną) tj. powierzchni 162 m2. Obszar ten konieczny jest w celu posadowienia w gruncie odcinka kolektora sanitarnego VA o przekroju d=0,60 m. Wskazana strefa ochronna powinna być wolna od zabudowy i stałych naniesień oraz nasadzeń. Przedstawiona przez inwestora na rysunku z dnia 10 lutego 2014 r. trasa inwestycji przez sporną działkę, pokrywa się z ustaleniami przedstawionymi na mapie, stanowiącej załącznik nr 3 do decyzji lokalizacyjnej z [...] Nr [...] (nr rys. 1/3) w skali 1:500, obrazującej obszar objęty wnioskiem dla projektu kolektora sanitarnego VA wraz z niezbędną infrastrukturą.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła R. K., wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżanej decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości niezgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, brak precyzyjnego i jednoznacznego określenia ograniczenia prawa własności oraz ustalenie ograniczenia korzystania z nieruchomości bez oznaczenia czasu na jaki ograniczenie to jest ustanawiane,
- 124 ust. 3 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości pomimo nieprzeprowadzenia rokowań z właścicielem o uzyskanie zgody na wykonanie prac co do wskazanej w przedmiotowej decyzji inwestycji,
- art. 156 ust. 3 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie i oparcie zaskarżonej decyzji na podstawie operatu szacunkowego z dnia 22 kwietnia 2014 r.,
- naruszenie przepisów postępowania tj. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. oraz art. 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.p.a.;
- art. 84 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, który wypowiedziałby się w przedmiocie możliwości innego rozmieszczenia inwestycji czy też wpływu planowanej inwestycji na budowę przez skarżącą pawilonu handlowo - usługowego,
- art. 86 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania R.K.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do podniesionej przez właścicielkę nieruchomości kwestii obowiązku określenia w zaskarżonej decyzji "czasu na jakie to ograniczenie jest ustanowione" Wojewoda wyjaśnił, że w art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami określone zostało ustawowe zobowiązane każdorazowego udostępniania nieruchomości przez jej każdoczesnego właściciela dla dokonania konserwacji i usuwania awarii urządzeń infrastruktury technicznej znajdujących się w obszarze danej nieruchomości. Natomiast odnośnie czynności technicznych związanych z samą budową kolektora sanitarnego podkreślił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym można odnaleźć zarówno pogląd, zgodnie z którym ograniczając sposób korzystania z nieruchomości istnieje obowiązek zastrzeżenia terminu, w którym udziela się zezwolenia na "zajęcie nieruchomości" w celu wykonania określonych prac, jak również pogląd, według którego wskazanie w decyzji wydawanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. terminu, w którym inwestor może podejmować prace niezbędne dla założenia i przeprowadzenia na nieruchomości planowanej inwestycji nie znajduje oparcia wart. 124 u.g.n. Skoro jednak ustawodawca nie przewidział wskazywania czasu okresu zajęcia nieruchomości, to znaczy, że decyzja ta nie powinna zawierać tego elementu. Za pozostającą bez wpływu na przedmiotowe postępowanie uznał podnoszoną przez stronę kwestię budowy pawilonu handlowo-usługowego na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. . Zarówno bowiem art. 124 u.g.n., jak i żaden inny przepis, nie wiąże wydania zezwolenia o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości z przepisami prawa budowlanego. Za bezzasadny uznał również zarzut oparcia decyzji na operacie szacunkowym z dnia 22 kwietnia 2014 r., złożonym do akt sprawy. Roszczenie odszkodowawcze dochodzone jest bowiem w odrębnym postępowaniu administracyjnym przed starostą. Odnośnie podniesionego argumentu o konieczności przesłuchania strony wyjaśnił, że stosownie do treści art. 86 K.p.a., przesłuchanie strony jest możliwe dopiero w sytuacji, gdy organ ustalił stan faktyczny sprawy za pomocą innych środków dowodowych i nadal istnieją niewyjaśnione wątpliwości istotne dla rozstrzygnięcia. Jest to dowód o charakterze posiłkowym. Przepis art. 86 K.p.a. powinien być interpretowany jako możliwość przesłuchania strony po spełnieniu przesłanek określonych w tym przepisie. Organ administracji jest zatem zobowiązany do przesłuchania strony, jeżeli wyczerpał inne możliwości ustalenia stanu faktycznego sprawy. W ocenie organu II instancji w przedmiotowej sprawie przesłuchanie strony nie wniosłoby nic nowego do sprawy, stąd uznał zarzut braku uzyskania zeznania strony za nietrafny. Wojewoda podniósł ponadto, że postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad wyrażonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Organ I instancji zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę Sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiącym materialnoprawną podstawę kwestionowanej decyzji, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może w drodze decyzji ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje – jak stanowi cytowany przepis – zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Według przepisu art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami udzielenie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla przeprowadzenia inwestycji celu publicznego opisanej ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie, a do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Instytucja opisana w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotycząca administracyjnego ograniczenia sposobu korzystania właściciela nieruchomości ze swego prawa własności ma charakter wyjątkowy, jak każde ograniczenie uprawnień właścicielskich. Służy ściśle określonemu celowi publicznemu, którego realizacja została przewidziana w ściśle określony sposób, a osiągnięcie którego to celu stało się niemożliwe w drodze ugody z właścicielem nieruchomości.
Materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy niewątpliwie pozwala na uznanie, że spełnione zostały wymienione wyżej ustawowe przesłanki pozwalające na ograniczenie sposobu korzystania przez stronę skarżącą z nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. b.nr, oznaczonej w ewidencji gruntów, w obrębie [...], jako działka nr 1/2 o pow. 0,1757 ha.
W przedmiotowej sprawie podkreślić należy, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu realizacji budowy odcinka kolektora sanitarnego mogło nastąpić w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od postaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwacyjne, bieżące remonty, czy usuwanie awarii, których to robót dotyczy art. 124 "b" ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wspomniana inwestycja, jako nowy element istniejącej infrastruktury technicznej, stanowi przy tym inwestycję celu publicznego, co potwierdza treść art. 6 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie może budzić bowiem wątpliwości, że za cel publiczny uznaje się: budowę i utrzymywanie publicznych urządzeń służących m.in. do oczyszczania i odprowadzania ścieków. Co więcej, jak wynika z akt sprawy, wnioskodawca prowadzi działalność o charakterze publicznym, realizuje inwestycje związane z modernizacją istniejącej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej oraz z budową sieci wodociągowych i kanalizacyjnych.
Co również istotne dla sprawy, Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] ustalił warunki i zasady zagospodarowania terenu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie kolektora sanitarnego VA na odcinku od istniejącej krańcówki zlokalizowanej na wysokości ul. B do przepompowni ścieków przy ul. A w Ł. wraz z niezbędną infrastrukturą oraz przebudową kolizji z istniejącym uzbrojeniem oraz budową sięgaczy w boczne ulice i odejściami bocznymi (przykanalikami). Wspomniana decyzja lokalizacyjna, która stała się ostateczna w dniu 18 kwietnia 2014 r., obejmowała m.in. działkę skarżącej tj. działkę nr 1/2, w obrębie [...] w Ł..
Zdaniem Sądu udzielenie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości poprzedzone zostało rokowaniami ze stroną skarżącą zmierzającymi do uzyskania zgody na realizację budowy przedmiotowego odcinka kolektora sanitarnego. Celem ustanowionego w art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązku przeprowadzenia rokowań jest umożliwienie konsensualnego załatwienia sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażone zostało stanowisko, że niemożność uzyskania zgody właściciela zachodzi wówczas, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (wyrok WSA w Białymstoku z 12 lutego 2013 r. sygn. II SA/Bk 692/12, wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 czerwca 2011 r. sygn. II SA/Lu 301/11, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Akta sprawy administracyjnej wskazują, że strona skarżąca została zaproszona do rokowań pismem z dnia 22 stycznia 2014 r., w którym zwrócono się o wyrażenie zgody na lokalizację projektowanego odcinka kanału sanitarnego na jej działce. W kolejnych pismach m.in. z dnia 17 lutego 2014 r., 6 czerwca 2014 r. oraz 11 czerwca 2014 r. negocjowano sposób zrekompensowania uciążliwości związanych z realizacją inwestycji. Skarżąca początkowo nie sprzeciwiła się realizacji inwestycji, jednak strony nie doszły do porozumienia w zakresie wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu. W konsekwencji wnioskodawca wystąpił w sierpniu 2014 r. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nr 1/2.
Z opisanej wyżej korespondencji wnioskodawcy z właścicielem nieruchomości niewątpliwie wynika, że podejmowane były przez inwestora próby polubownego uzyskania zgody na realizację odcinka kolektora sanitarnego na działce skarżącej, które zakończyły się niepowodzeniem. Dopiero, nie dostrzegając szans na zawarcie porozumienia wnioskodawca zdecydował się złożyć wniosek o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości.
W tym miejscu podkreślić należy, że przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie zawiera szczegółowych wytycznych co do formy, sposobu dokumentowania, czy też sposobu prowadzenia rokowań o uzyskanie zgody na wykonanie prac, a skoro tak, to za dopuszczalne i wypełniające dyspozycję tego przepisu należy przyjąć każde działanie inwestora ukierunkowane na polubowne załatwienie kwestii związanych z wykorzystaniem w trakcie prowadzenia inwestycji cudzej nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2017 r. sygn. akt I OSK 1165/17, nr LEX 2404348). Rokowania nie oznaczają konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska, a rolą organu jest wyłącznie zbadanie, czy rokowania w ogóle się odbyły oraz czy doszło do porozumienia między stronami (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt II SA/Po 437/17, nr LEX 2398110, wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 526/16, nr LEX 2085195). W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że strony porozumienia nie osiągnęły.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela również stanowisko, według którego rokowania może przerwać każdy z uczestników negocjacji niedostrzegający realnych szans na zawarcie porozumienia. Poprzez "przedłużanie" toku korespondencji niemożliwe byłoby rozpoczęcie procesu budowlanego dla każdej inwestycji liniowej celu publicznego, albowiem inwestor nie byłby w stanie uzyskać tytułu prawnego do władania nieruchomością na cele budowlane.
Uwzględniając powyższe uznać należy, wbrew zarzutom skargi, że decyzja została podjęta po przeprowadzeniu postępowania w sposób właściwy, w tym w szczególności po przeprowadzeniu rokowań oraz po wyjaśnieniu okoliczności istotnych dla treści decyzji. Postępowanie dowodowe prowadzone przez organ na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, sprowadza się bowiem do ustalenia konieczności realizacji inwestycji celu publicznego objętej dyspozycją ustępu 1 art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz poprzedzenia wniosku rokowaniami prowadzonymi z właścicielem nieruchomości, niezakończonymi powodzeniem. Co już zostało wspomniane, nie podlegają w tym postępowaniu ocenie same warunki negocjacji.
W dalszej kolejności wskazać należy, że zarzut naruszenia przepisu art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez brak przeprowadzenia analizy w kwestii nadmiernego obciążenia właściciela planowaną inwestycją jest zarzutem bezzasadnym. Wbrew stanowisku strony skarżącej analiza taka została przez organ dokonana. Jak wynika z akt sprawy, zarówno w samym wniosku o wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie części nieruchomości skarżącej, jak i w piśmie wnioskodawcy z dnia 7 marca 2017 r. wskazano, że [...] A Sp. z o.o. planując od 2014 r. budowę brakującego odcinka kolektora VA na odcinku od istniejącej końcówki zlokalizowanej na wysokości ulicy B do przepompowni ścieków przy ul. A. o długości L=2700m, spotkała się z koniecznością (oprócz pozyskania zgody na dostęp do działki nr 1/2) pozyskania zgód dostępu do terenu przebiegającego przez inne grunty prywatne, położone w Ł. i, w obrębie [...], tj. do działek o numerach: 52/37, 52/40, 56/10. Spółka uzyskała dostęp do działek o numerach: 52/37, 52/40, 56/10, na podstawie 2 umów ustanowienia odpłatnie służebności przesyłu w formie aktów notarialnych oraz na podstawie decyzji Wojewody [...] znak: [...] z dnia [...],który utrzymał w mocy decyzję Starosty [...], zezwalającą na zajęcie części nieruchomości tj. dz. 56/10 w trybie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W wyniku uzyskanego dostępu do dz. nr: 52/37, 52/40, 56/10, Spółka podzieliła budowę kolektora VA o długości L=2700 m na dwa odcinki, jeden od punktu włączenia w istniejącą sieć w ulicy B do wysokości działki 1/2 w okolicy mostu i rzeki Ł. o długości około L-2409,62m, drugi o długości około L=290,38m do przepompowni ścieków przy ul. A. . Jak podkreślił wnioskodawca budowa drugiego odcinka kolektora VA jest zależna wyłącznie od pozyskania zgody dostępu do dz. 1/2. Dla pierwszego odcinka Spółka uzyskała pozwolenie na budowę na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...], termin wykonania tego zadania inwestycyjnego określono na 36 miesięcy, od dnia podpisania umowy z wykonawcą tj. do dnia 14 września 2019 r. Wnioskodawca podkreślił, że brak możliwości wybudowania drugiego odcinka kolektora VA grozi nieukończeniem całej inwestycji, a to wiąże się z brakiem możliwości likwidacji przeciążonej obecnie przepompowni ścieków przy ul. A. , która została wybudowana do tymczasowego odbioru ścieków z górnej zlewni kolektora VA (tereny osiedla A i B). Wnioskodawca przedstawił także zdjęcia fotograficzne z terenu, wykonane w dniu 17 stycznia 2017 r. pokazujące, iż usytuowanie kolektora VA wraz ze studnią na dz.1/2 nie ograniczy i nie utrudni dotychczasowego użytkowania działki. Obszar faktycznie użytkowany na działce został zmniejszony w stosunku do powierzchni nieruchomości, tzn. część nieruchomości została przez właściciela ogrodzona, a na pozostałym jej obszarze, znajduje się droga dojazdowa i część nieużytkowana, z uwagi na bliską lokalizację rzeki i skarpy przy rzece. Wnioskodawca podkreślił ponadto, że w trakcie projektowania kolektora VA okazało się, wbrew temu co twierdzi skarżąca, iż z uwagi na kryteria techniczne nie ma możliwości przejścia w/w kolektorem pod mostem drogowym zlokalizowanym w ulicy Konstantynowskiej, w rejonie ul. A. (konstrukcja mostu oparta na palach). Spółka poinformowała także, że prace prowadzone na terenie w/w nieruchomości, zostały zaplanowane w sposób jak najmniej uciążliwy, metodą bezwykopową - przeciskiem, jedynie w miejscu załamania będzie wymagany niewielki wykop.
Jak słusznie zauważył ponadto Wojewoda [...] wskazywanie w decyzji wydawanej w oparciu o przepis art. 124 u.g.n. terminu, w którym inwestor może podejmować prace niezbędne do przeprowadzenia na nieruchomości inwestycji celu publicznego nie znajduje oparcia w jego treści. Skoro zaś ustawa nie nakłada na organ orzekający obowiązku wskazania w przedmiotowej decyzji terminu, to jego ustalenie na podstawie powyższego przepisu byłoby działaniem bez podstawy prawnej. Z przepisów u.g.n. wynika bowiem, że jeżeli ustawodawca chce ograniczyć obowiązek udostępnienia nieruchomości w czasie, to czyni to wyraźnie np. w art. 124b ust. 3 u.g.n., który stanowi, że "Obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy" (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt I OSK 1265/17, LEX nr 2404348). Zarzut w tym zakresie uznać należy zatem za niezasadny.
Strona skarżąca nie wykazała ponadto, aby kwestionowana decyzja pozostawała w sprzeczności z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego tj. decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].
Nie sposób też uwzględnić zarzutu strony skarżącej co do braku powołania przez organy biegłego, który wypowiedziałby w przedmiocie możliwości innego rozmieszczenia inwestycji. W świetle wyjaśnień wnioskodawcy co do sposobu przeprowadzenia inwestycji oraz z uwagi na objęcie decyzją lokalizacyjną działki skarżącej przeprowadzenie takiego dowodu byłoby bezcelowe.
Zarzut naruszenia art. 156 ust. 3 u.g.n. okazał się również bezzasadny. Kwestionowana decyzja w żadnej mierze nie została oparta na ustaleniach powołanego przez skarżącą operatu szacunkowego z dnia 22 kwietnia 2014 r., który został sporządzony w celu określenia wartości służebności przesyłu tj. jedynie na potrzeby prowadzonych ze skarżącą rokowań. Uzyskanie zgody na wykonanie prac nie jest tym samym co służebność przesyłu, której warunki przedstawił skarżącej inwestor. Co więcej, wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest uzależnione od uprzedniego określenia warunków ustanowienia służebności przesyłu w oparciu o opinię biegłego.
Rację przyznać także należy Wojewodzie [...], że za nietrafny uznać należy zarzut skarżącej dotyczący nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącej. Strona w toku postępowania miała możliwość wypowiedzenia się w sprawie, w toku postępowania przeprowadzono rozprawę administracyjną, podczas której obecna była sama skarżąca. Strona nie wykazała przy tym, co nowego dla sprawy wniosłoby przeprowadzenie tego dowodu.
Uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności sprawy, Sąd uznał, że zakwestionowane w sprawie rozstrzygnięcie organu administracji odpowiada prawu, bowiem w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące wydanie decyzji o ograniczeniu na rzecz [...] A Spółki z o.o. sposobu korzystania z nieruchomości nr 1/2 położonej w Ł. w obrębie [...] i stanowiącej własność R.K. Zarzuty skargi okazały się z kolei bezzasadne i nie mogły wpłynąć na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wobec tego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.
IB
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło