II SA/Łd 979/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda - Lenczewska (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Żywilla Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. na podstawie art. 104 i 108 kpa, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, art. 106 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej, § 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. d) rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznych, przyznał P. K. zasiłek stały w wysokości 268 złotych od dnia 1 maja do 30 czerwca 2007 roku oraz w wysokości 412,30 złotych od dnia 1 lipca 2007 roku do dnia 30 kwietnia 2009 roku oraz postanowił opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne w obowiązującej wysokości. W uzasadnieniu wskazano, iż strona jest osobą samotnie gospodarującą, całkowicie niezdolną do pracy, jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w związku z czym stronie przysługuje zasiłek w kwocie stanowiącej różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a przychodem strony. W dniu 24 lipca 2007 roku P. K. złożył do protokołu odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, iż jego zdaniem kwota zasiłku za okres od lipca 2007 roku została nieprawidłowo wyliczona. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 37 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 106 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej, utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, do dnia 30 czerwca 2007 roku na dochód strony składał się dodatek mieszkaniowy w wysokości 64,70 złotych, jednakże decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] wysokość dodatku została zmniejszona do kwoty 51,04 złotych, co znalazło potwierdzenie w trakcie przeprowadzonego w dniu 16 lipca 2007 roku środowiskowego wywiadu aktualizacyjnego Różnica pomiędzy wysokością dodatku mieszkaniowego wynosi 13,66 złotych, nie wpływa jednak na wysokość otrzymanego zasiłku stałego. Zgodnie bowiem z art. 106 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej zmiana dochodu w okresie pobierania świadczenia pieniężnego nie wpływa na wysokość świadczenia, jeśli kwota zmiany nie przekracza 10% odpowiedniego kryterium dochodowego. Kwota 13,66 złotych jest wartością niższą od 10% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej (47,70 złotych), zatem kwota zasiłku stałego nie mogła ulec zmianie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi P. K. zakwestionował wysokość ustalonego zasiłku stałego, wskazując, że powinien on zestalony w wysokości 425 złotych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Powyższe oznacza, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną tam podstawą prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w przedmiocie przyznania P. K. zasiłku stałego na okres od dnia 1 maja 2007 roku do 30 kwietnia 2009 roku. W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż rodzaje świadczeń oraz tryb i zasady ich udzielania zostały uregulowane w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U.Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). Wśród świadczeń z pomocy społecznej, jak wynika z art. 36 ustawy o pomocy społecznej, ustawodawca przewidział m. in. świadczenie w formie zasiłku stałego. Stosownie do art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeśli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Jak wynika zaś z postanowień ust. 2 i 3 zasiłek stały ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej w wysokości stanowiącej różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 444 złotych i niższa niż 30 złotych miesięcznie. W rozpoznawanej sprawie organy administracji zasadnie uznały, iż skarżący spełnia ustawowo określone przesłanki uprawniające do przyznania zasiłku stałego, tj. posiada orzeczenie o stopniu niepełnoprawności i nie osiąga dochodów w wysokości przekraczającej kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej. Prawidłowo została również ustalona wysokość zasiłku stałego przysługującego stronie w okresie od 1 maja 2007 roku do 30 czerwca 2007 roku, jednakże ustalenie kwoty zasiłku przysługującego za okres od 1 lipca 2007 roku do 30 kwietnia 2009 roku nastąpiło w ocenie Sądu bez uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy. Jak wynika z akt administracyjnych, już po wydaniu decyzji przez organ I instancji zmianie uległy okoliczności faktyczne sprawy. W dniu [...] wydana została bowiem przez Prezydenta Miasta Ł. decyzja, którą przyznano skarżącemu dodatek mieszkaniowy w wysokości 51,04 złotych, skutkiem czego zmniejszeniu uległa wysokość dochodów osiąganych przez skarżącego. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 15 kpa, organ administracyjny orzekający w postępowaniu odwoławczym nie może ograniczyć się jedynie do kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji, lecz zobowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Ponadto organ odwoławczy, któremu przysługują uprawnienia o charakterze reformatoryjnym, ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji, co sprowadza się do ponownego rozpatrzenia sprawy na nowo w jej całokształcie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2005 roku o sygn. akt VII SA/Wa 292/05, z dnia 23 marca 2005 roku o sygn. akt VII SA/Wa 237/04, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1999 roku o sygn. akt IV SA 131398). W świetle powyższego należy stwierdzić, iż w rozpoznawanej sprawie obowiązkiem organu odwoławczego było uwzględnienie stanu faktycznego zaistniałego na dzień orzekania przez ten organ, a więc i aktualnej kwoty dochodów osiąganych przez skarżącego, tym bardziej, iż organ II instancji dysponował dostatecznym materiałem dowodowym. Okoliczność w postaci zmiany wysokości dodatku mieszkaniowego znajduje potwierdzenie w załączonej do akt sprawy decyzji, ponadto przeprowadzony został w dniu 16 lipca 2007 roku również środowiskowy wywiad aktualizacyjny. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, powoływany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. przepis art. 106 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej nie znajduje zastosowania w postępowaniu odwoławczym. Zgodnie z jego treścią zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie pobierania świadczenia pieniężnego nie wpływa na wysokość świadczenia pieniężnego, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiedniego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Zdaniem tut. Sądu, przepis ten dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy wysokość świadczenia została ustalona na podstawie ostatecznej decyzji, a zmiana okoliczności faktycznych, w tym wysokości uzyskiwanego dochodu ma miejsce po dacie, w której decyzja stała się ostateczna. Natomiast zmiany okoliczności faktycznych, jakie następują przed podjęciem decyzji przez organ odwoławczy, muszą zostać uwzględnione przez ten organ w myśl zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Reasumując, za bezpodstawne zatem należy uznać twierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, iż z uwagi na fakt, że zmiana wysokości dochodu nie przekracza 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, wysokość zasiłku stałego nie mogła ulec zmianie. Stwierdzenia wymaga, iż zaskarżona decyzja jako wydana z naruszeniem przepisów art. 106 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej oraz art. 7, art. 77 oraz art. 15 kpa, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, zasługuje na uchylenie. Korzystając z zapisów art. 135 p.p.s.a. Sąd uznał jednak za stosowne uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji, ale również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Powyższe rozwiązanie zgodne jest bowiem z zasadą ekonomiki procesowej i pozwoli na prawidłowe ustalenie wysokości zasiłku stałego przez organ I instancji. Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji wyjaśni w sposób niepozostawiający wątpliwości wszystkie okoliczności sprawy, które pozwolą na ustalenie zasiłku stałego w kwocie odpowiadającej przepisom ustawy. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. AG