II SA/Łd 989/11
WyrokWSA w Łodzi2011-09-20
Skład orzekający: Renata Kubot-Szustowska, Jolanta Rosińska, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, polegającego na budowie drogi publicznej, może zostać wydana dla poszczególnych etapów realizacji tego przedsięwzięcia, zamiast dla całego przedsięwzięcia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach powinna być wydana dla całego przedsięwzięcia, a nie dla jego poszczególnych etapów, nawet jeśli wnioskodawca uzyskuje odrębne decyzje dla tych etapów. Etapowanie inwestycji nie zwalnia z obowiązku oceny oddziaływania na środowisko dla całego zamierzenia. Ponadto, organ wydający decyzję nie może odstępować od warunków uzgodnionych z organem współdziałającym, np. poprzez dopuszczenie zmiany rozmiarów ekranów akustycznych z przyczyn technicznych, jeśli obniża to standardy ochrony środowiska.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla budowy obwodnicy zachodniej miasta S. Skarżący zarzucali naruszenia przepisów proceduralnych, w tym brak czynnego udziału w postępowaniu, nieprawidłowe sporządzenie protokołu z rozprawy, a także naruszenie przepisów materialnych dotyczących oceny oddziaływania na środowisko i etapowania inwestycji. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant Asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2011 roku przy udziale - sprawy ze skargi A. B. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz: a) A. B. kwotę 200 (dwieście) złotych, b) J. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...]., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...], nr [...] ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi publicznej — obwodnicy zachodniej miasta S. na odcinku od ul. A do ul. B (I etap od ul. A do ul. C i II etap od ul. C do ul. A) w wariancie inwestorskim.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż w/w decyzją z dnia [...], w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji, działając na podstawie art.59 ust. 1 pkt 2, art.61 ust. 1 pkt 2, art.71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art.72 ust. 1 pkt 1 i 10 oraz ust. 3 i 4, art.74 ust. 1 pkt 2, 3 i 6 oraz ust. 3, art.75 ust. 1 pkt 4, ust.3 oraz art.82 ust. 1 pkt 1, 4 i 5, ust.2 i ust. 3 i art.85 ust 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3,art. 173 ustawy z dnia 3.października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.) w związku z § 3 ust. 1 pkt 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257, poz.2573 ze zm.) ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W decyzji szczegółowo określone zostały:
- rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia; warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia lub użytkowania przedsięwzięcia ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich;
- wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę i (lub) decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji dla przedmiotowego przedsięwzięcia w tym wymogi w zakresie: hałasu, gospodarki wodno-ściekowej, ochrony przed zanieczyszczeniem powietrza atmosferycznego i gleb;
- brak wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnej awarii;
- brak wymogów w zakresie ograniczenia transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko;
- konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, mogąca wynikać z przeprowadzonej analizy porealizacyjnej;
- nienałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę i (lub) decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla przedmiotowego przedsięwzięcia;
- nałożenie obowiązku wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie: ochrony akustycznej terenów, wymagających ochrony przed hałasem (terenów zabudowy mieszkaniowej) oraz ochrony powietrza przed zanieczyszczeniem, wskazując termin i zakres analizy. Załącznikiem do decyzji jest charakterystyka przedsięwzięcia.
Kolegium ponadto wyjaśniło, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji opisany został szczegółowo przebieg przeprowadzonego postępowania, z uwzględnieniem uzyskanych opinii i uzgodnień, przytoczono złożone w trakcie postępowania wnioski i uwagi społeczeństwa wraz z ustosunkowaniem się do nich.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli A. B., A. G., J. K., W. L., B. D., W. M. i A. K., podnosząc w jego treści zarzuty:
- naruszenia art.106 § 2 ustawy z dnia 14.czerwca 1060r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a., poprzez niepoinformowanie stron postępowania o wystąpieniu organu do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. o uzgodnienie warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia oraz poinformowanie stron o postępowaniu toczącym się przed tymże organem dopiero w dniu 11. lutego 2010r., już po wydaniu przezeń postanowienia uzgadniającego z dnia [...] a tym samym uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu oraz naruszenie art.49 k.p.a. i art.33 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) przy obwieszczeniu o rozpoczęciu ponownego postępowania;
- naruszenia art.68 § 2 w związku z art. 89, art.91 § 3 k.p.a., poprzez nieodczytanie protokołu z przeprowadzonej w dniu 11.lutego 2010r. rozprawy administracyjnej, mającej na celu zagwarantowanie społeczeństwu czynnego udziału w postępowaniu i niepodpisanie protokółu przez żadną ze stron obecnych na rozprawie, tj. zarówno przez osoby zgromadzone na rozprawie, jak również uczestniczących w niej urzędników;
- naruszenia art.72 ust. 3, ust.4 oraz ust. 5, w związku z art.3 ust. 1 pkt 13, art.66 ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), poprzez wydanie decyzji oraz uzgodnień w oparciu o raport nie spełniający wszystkich wymogów określonych w art.66 ustawy, w szczególności poprzez objęcie raportem tylko etapu I i etapu II przedsięwzięcia, które jest elementem większej całości;
- niezgodności osnowy (3.1 pkt 8 ) skarżonej decyzji z postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. z dnia [...], nr [...] i niedopuszczalną zmianę rozmiarów ekranów akustycznych;
- niepełnego i błędnego ustalenie stanu faktycznego w sprawie, co stanowi naruszenie art.7 i 12 k.p.a., polegające na wadliwym ustaleniu i stwierdzeniu w skarżonej decyzji (str.23), iż na terenie planowanego przedsięwzięcia nie stwierdzono występowania siedlisk, podczas gdy mieszkańcom S. i organowi decyzyjnemu znane jest występowanie na tych terenach siedlisk bobra europejskiego oraz wiewiórki pospolitej co, w ocenie stron, stanowi próbę ominięcia przez organ pierwszej instancji obowiązujących aktów legislacyjnych w zakresie ochrony środowiska (jako potwierdzenie powyższego zarzutu odwołujący wskazali wniosek organu o wydanie zezwolenia na usunięcie tamy zbudowanej przez bobry);
- nieokreślenia w pkt 5 osnowy decyzji ("dodatkowe odpowiednie środki") jakiego rodzaju mają to być środki oraz kiedy mają być zastosowane;
- nieuwzględnienia w decyzji wniosku stron o zainstalowanie konstrukcji akustycznej w formie półtuneli zagiętych ku górze i niewskazanie przyczyn nieuwzględnienia tego wniosku, nieokreślenia w pkt 5 osnowy decyzji jakiego rodzaju mają to być środki oraz kiedy mają być zastosowane;
- nieustosunkowania się organu do wniosku stron o przeprowadzenie obwodnicy w innym wariancie oraz o ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania;
- pominięcia przez organ kwestii analizy wariantu najkorzystniejszego dla środowiska co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- niepoparcia tez zawartych na str.21, 22 i 25 skarżonej decyzji o oddziaływaniu gazów oraz drgań i wibracji dowodami;
- naruszenia zawartej w art. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska zasady przezorności;
- nietrafnego sformułowania uzasadnienia decyzji dotyczącego konfliktów społecznych,
- niewłaściwości organu rozstrzygającego sprawę w I instancji wobec konieczności jego wyłączenia na podstawie art.25 k.p.a. z uwagi występowanie w sprawie w charakterze inwestora.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] wyjaśniło, że inwestorem planowanego przedsięwzięcia jest Gmina Miasto S.. Zgodnie ze złożonym wnioskiem planowane przedsięwzięcie obejmuje realizację drogi publicznej na działkach w obrębie geodezyjnym 1, oznaczonych numerami: [...] oraz w obrębie geodezyjnym 2 nr [...].
Organ odwoławczy wskazał, że ponieważ planowane przedsięwzięcie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (zgodnie z § 3 ust. l pkt 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko) organ pierwszej instancji w dniu [...] wydał postanowienie nr [...], stwierdzające, że planowane przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, określił zakres raportu i zażądał od inwestora uzupełnienia przedłożonego w sprawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Inwestor uzupełnił raport m.in. o analizę możliwych konfliktów społecznych, związanych z planowanym przedsięwzięciem, analizę wariantów przedsięwzięcia oraz określenie prognozowanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Następnie organ wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. o wydanie opinii i uzgodnienia w trybie art. 77 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...). Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. w dniu [...] pozytywnie zaopiniował realizację planowanego przedsięwzięcia, określając jego warunki. Również Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł., postanowieniem nr [...] z dnia [...], uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji.
Dalej Kolegium wskazało, iż organ I instancji, przed wydaniem decyzji, przeprowadził postępowanie z udziałem społeczeństwa o czym zawiadomił obwieszczeniem z dnia 18.stycznia 2010r., ponadto w dniu 11.lutego 2010r. przeprowadził rozprawę administracyjną otwartą dla społeczeństwa. Po zakończeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko zawiadomiono strony postępowania obwieszczeniem w trybie art.10, w związku z art.49 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i składania przez uwag i wniosków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że w podjętym rozstrzygnięciu organ pierwszej instancji uwzględnił warunki określone przez organy uzgadniające, wskazując w jakim zakresie zostały one uwzględnione w podjętej decyzji i wyjaśniając w szczególności konieczność wprowadzenia dodatkowego warunku dotyczącego długości ekranów. Nadto przeanalizował proponowane warianty przedsięwzięcia, ustosunkował się do wniesionych uwag i wniosków w ramach prowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa.
Kolegium podkreśliło, że z uwagi na to, iż inwestor w prowadzonym przed organem I instancji postępowaniu wskazał, że realizacja przedsięwzięcia odbywać się będzie w oparciu o decyzję zezwalającą na budowę planowanego przedsięwzięcia w myśl przepisów ustawy Prawo budowlane i (lub) ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, organ (zgodnie z art.80 ust.2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku), w uzasadnieniu decyzji stwierdził o zgodności planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na części terenu, na którym ma być realizowane przedsięwzięcie. Na etapie postępowania odwoławczego wnioskodawca pismem z dnia 14.lipca 2010r. stwierdził, że planowane przedsięwzięcie realizowane będzie w trybie przepisów ustawy z dnia 10.kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity Dz.U. nr 193 z 2008r., poz.1194 ze zm.). Oznacza to, że stwierdzenie zgodności planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami planu nie jest konieczne.
W konkluzji Kolegium podniosło, iż decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...], nr [...] odpowiada prawu i została wydana w postępowaniu, w którym nie doszło do istotnych naruszeń przepisów o postępowaniu administracyjnym. Podkreślono, że na etapie ustalenia środowiskowych uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia organ wydający decyzję jest zobowiązany jedynie do rozpoznania wszelkich zagrożeń i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska i na tej podstawie określenia warunków zmierzających do ich minimalizacji. Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie w sposób rzetelny i spójny dokonano analizy zagrożeń, jaki planowana inwestycja może nieść dla środowiska oraz określono warunki, zmierzające do ograniczenia negatywnego oddziaływania m.in. poprzez prowadzenie prac budowlanych w godzinach dziennych, zastosowanie środków ochrony akustycznej na terenach, wymagających ochrony przed hałasem (ekrany), nasadzenie zieleni izolacyjnej, nałożenie obowiązku wykonania i przedstawienia analizy porealizacyjnej dla przedmiotowego przedsięwzięcia w zakresie ochrony akustycznej terenów, wymagających ochrony przed hałasem (terenów zabudowy mieszkaniowej) oraz ochrony powietrza przed zanieczyszczeniem w terminie 18 miesięcy od dnia oddania drogi do użytkowania wraz z dokumentami, niezbędnymi do utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania w przypadku niedotrzymania standardów jakości środowiska. Rozważona także została kwestia kumulowania się oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, (str.33 - 34 decyzji), a przedłożony raport, dotyczący obu planowanych etapów inwestycji jest kompleksowy i odnosi się do wszystkich potencjalnych zagrożeń, związanych z realizacją przedsięwzięcia. Dodatkowo wskazano, że planowane przedsięwzięcie ma na celu usprawnienie istniejącego układu komunikacyjnego miasta S. oraz ograniczenie negatywnych oddziaływań na środowisko prognozowanego wzrostu natężenia ruchu pojazdów na istniejącej drodze krajowej nr 70 (ul. A). Prognozowany wzrost natężenia ruchu spowoduje wzrost uciążliwości na istniejącym skrzyżowaniu ul. A i ul. B. Na tym odcinku ruch tranzytowy nakłada się na ruch lokalny, związany z istniejącym zagospodarowaniem terenu w tym rejonie, co w godzinach porannych (dojazdy do pracy) powoduje tworzenie się "korków". Realizacja przedsięwzięcia umożliwi upłynnienie ruchu a tym samym poprawę sytuacji w stosunku do stanu istniejącego także w związku z zainstalowaniem ekranów akustycznych. Nie negując możliwości negatywnych skutków planowanego przedsięwzięcia dla mieszkańców organ odwoławczy wskazał, że większe zagrożenie stwarza pozostawienie obecnie istniejącego rozwiązania komunikacyjnego (szczególnie w sytuacji planowanego w N. zjazdu z autostrady A2). Zostało to wykazane przez organ pierwszej instancji przy analizie "wariantu zerowego" i omawianiu skutków niepodejmowania przedsięwzięcia (str.14 decyzji). Zarówno w Raporcie jak i w decyzji Prezydenta Miasta S. wskazano na warianty planowanego przedsięwzięcia (wariant "zerowy", wariant inwestorski i trzy warianty alternatywne). Rozważono realizację innych wariantów ze wskazaniem ich wpływu na środowisko. Wybór wariantu inwestorskiego został zaaprobowany jako najbardziej uzasadniony, także ze względu na ochronę środowiska.
Odnosząc się do zarzutów, podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż organ pierwszej instancji, występując do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł., nie poinformował o tym stron postępowania w trybie art.106 § 2 k.p.a., jednakże strony postępowania o wydanym przez tenże organ postanowieniu nr [...] z dnia [...] dowiedziały się na rozprawie administracyjnej w dniu 11.lutego 2010r. Ponadto Kolegium wyjaśniło, że w/w postanowienie może być zaskarżone jedynie w odwołaniu od decyzji. Zatem odwołujący się, podnosząc brak zawiadomienia przez organ, w trybie art.106 § 2 k.p.a., wskazują na pozbawienie ich przez organ możliwości czynnego udziału w postępowaniu, jednakże przed wydaniem decyzji organ w drodze obwieszczenia z dnia 29.marca 2010r., w trybie art.10 k.p.a. zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem w sprawie. Strony miały zatem możliwość wypowiedzenia się co do podejmowanych czynności i kwestionowania dokonanych ustaleń. Sam fakt poinformowania stron o podjętym postanowieniu organu uzgadniającego dopiero na rozprawie, przy niezaskarżalności tego postanowienia, choć stanowi naruszenie proceduralne wszakże, zdaniem Kolegium, nie w stopniu mogącym mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.
Natomiast zarzut stron postępowania dotyczący naruszenia art. art. 49 k.p.a. i art. 33 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) przy obwieszczeniu o rozpoczęciu ponownego postępowania jest nieuprawniony i wynika z niezrozumienia trybu prowadzonego postępowania. W ramach prowadzonego postępowania w sprawie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko istnieje obowiązek przeprowadzenia procedury udziału społeczeństwa. Obwieszczenie z dnia 18.stycznia 2010r. (ogłoszone w dniu 19 stycznia 2010r.) dotyczy przeprowadzenia ponownego postępowania z udziałem społeczeństwa. Procedury tej nie należy mylić z powiadamianiem stron postępowania (w przypadku gdy ich liczba przekracza 20) o czynnościach postępowania w drodze obwieszczeń. Ogłoszenie podające do publicznej wiadomości informacje w ramach udziału społeczeństwa skierowane jest do ogółu społeczeństwa, nie tylko do stron postępowania. Nie znajduje tutaj zastosowania art. 49 k.p.a., który dotyczy wyłącznie stron postępowania. Podkreślić należy, że wskazany w obwieszczeniu termin na składanie uwag i wniosków przez ogół społeczeństwa musi być określony konkretnymi datami, co w przedmiotowym postępowaniu zostało przez organ pierwszej instancji uwzględnione (termin składania uwag 21.lutego 2010r.). Zgłoszone po wyznaczonym terminie uwagi i wnioski, zgodnie z art. 35 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) pozostawia się bez rozpatrzenia i nie ma konieczności odnoszenia się do nich w uzasadnieniu decyzji. Mimo to organ odniósł się do zgłoszonych w dniu 22.lutego 2010r. uwag, ponieważ pismo to zostało podpisane przez osoby, z których niektóre są stronami postępowania (str.32-33 skarżonej decyzji).
Kolegium dodatkowo zauważyło, że podnoszony przez strony w odwołaniu zarzut naruszenia art. 68 § 2 w związku z art. 89, art. 91 § 3 k.p.a. poprzez nieodczytanie protokółu z przeprowadzonej w dniu 11.lutego 2010r. rozprawy administracyjnej, mającej na celu zagwarantowanie społeczeństwu czynnego udziału w postępowaniu i niepodpisanie protokółu przez żadną z obecnych na rozprawie osób nie znajduje uzasadnienia. Organ wskazał, iż wprawdzie przepis art. 68 § 2 k.p.a. istotnie stanowi o obowiązku odczytania protokółu wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać, jednakże z treści protokółu wynika, że osoby uczestniczące w rozprawie (w tym strony odwołujące się) w drodze aklamacji ustaliły, że z uwagi na późną porę rezygnują z odczytania protokołu, a podpisy złożone na liście obecności traktowane będą jako podpisy pod protokółem. Przyjęto również, iż protokół z rozprawy zostanie zamieszczony na stronie internetowej BIP Miasta S. w dniu 15.lutego 2010r. z uwagą ,że uczestnikom przysługiwać będzie prawo do wniesienia uwag i zastrzeżeń co do jego treści. Strony odwołujące się nie kwestionują tego zapisu protokółu. Protokół z rozprawy został przez organ pierwszej instancji udostępniony w dniu 15.lutego 2010r. na BIP. Żadne uwagi i zastrzeżenia co do jego treści nie zostały zgłoszone. Nikt nie podważał dokonanych w protokóle ustaleń. Podkreślić należy, że rozprawa została przeprowadzona w ramach procedury udziału społeczeństwa, gdzie przeprowadzenie rozprawy jest fakultatywne (art.36 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku). Osoby uczestniczące zostały poinformowane o charakterze rozprawy. Zgoda na taką formę akceptacji protokółu (choć nie wypełniająca w pełni dyspozycji art.68 § 2 k.p.a.) nie pozbawiła społeczeństwa czynnego udziału w prowadzonym z jego udziałem postępowaniu. Zarzuty odwołujących się, odnoszące się do braku rzetelnego opisu uwag, wniosków i zastrzeżeń osób uczestniczących w rozprawie bez wskazania naruszeń w tym zakresie nie podważają mocy tego dokumentu. Do zgłoszonych podczas rozprawy uwag, wniosków i zastrzeżeń organ pierwszej instancji ustosunkował się szczegółowo w uzasadnieniu decyzji na str.35-37.
Kolegium wyjaśniło również, że zastrzeżenia odwołujących się dotyczą także oparcia skarżonej decyzji i postanowienia uzgadniającego na raporcie o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, jako na niespełniającym wymagań art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a), a tym samym wydania decyzji z naruszeniem art.72 ust. 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez wydanie jej dla dwóch etapów przedsięwzięcia. Odnosząc się do powyższego organ wskazał, że z wniosku inwestora wynika, iż planowane przedsięwzięcie obejmuje budowę drogi publicznej, jako jednego przedsięwzięcia realizowanego w dwóch etapach. Dla tak określonego przedsięwzięcia został opracowany raport i wydana decyzja środowiskowa. Wbrew twierdzeniom odwołujących się, przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku nie wprowadzają zakazu etapowej realizacji przedsięwzięcia. Określenie w decyzji środowiskowej możliwości etapowej realizacji przedsięwzięcia ma znaczenie dla terminu złożenia wniosku o wydanie decyzji niezbędnej do realizacji przedsięwzięcia (w tym przypadku zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w trybie ustawy z dnia 10.kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych). Podkreślono, że w załączniku nr 1 do uchwały Nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...], zmieniającej uchwałę w sprawie przyjęcia Wieloletniego Planu Inwestycyjnego Miasta S. na lata 2005-2013 oraz Wieloletniego Planu Finansowego Miasta S. na lata 2005-2015, jako zadanie inwestycyjne wymieniona jest budowa obwodnicy zachodniej Miasta S. od ul. A do ul. B. Nadto, jak wynika z pisma Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia 26.stycznia 2010r. dalsza realizacja budowy drogi publicznej (od ul. B do ul. E planowana jest dopiero po 2017r., zatem wydanie decyzji środowiskowej w przedmiotowym stanie faktycznym, zdaniem organu, nie stanowi naruszenia art.3ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...). Natomiast zarzut stron o niezgodności osnowy (3.1 pkt 8 ) skarżonej decyzji z postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. z dnia [...], nr [...] i niedopuszczalną zmianę rozmiarów ekranów akustycznych nie jest uzasadniony. Kolegium wyjaśniło, że uwzględniono parametry ekranów akustycznych, wskazanych w w/w postanowieniu uzgadniającym, bowiem w pkt 8 zapisano jedynie, że z uzasadnionych z przyczyn technicznych warunkach, dopuszcza się możliwość zmiany początku i końca ekranu akustycznego, w tym jego długości, w zakresie nie przekraczającym 5 % długości ekranu, przy jednoczesnym zachowaniu na chronionym przez ekran terenie standardów jakości środowiska akustycznego w odpowiednim zakresie. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na motywy, którymi kierował się, wprowadzając dodatkowy warunek. Powyższe, zdaniem Kolegium, nie narusza warunków dokonanych uzgodnień, gdyż organ wydający decyzję ma obowiązek dokonać weryfikacji stanowiska organu uzgadniającego także w zakresie warunków realizacji przedsięwzięcia. Dopuszczenie z przyczyn technicznych możliwości zmiany lokalizacji początku i końca ekranów ma jedynie na celu umożliwienie uwzględnienia w projekcie technicznym okoliczności, których na etapie wydawania decyzji środowiskowe nie można było przewidzieć.
Odnosząc się do kwestii występowania siedlisk bobra europejskiego na terenie planowanego przedsięwzięcia, które zdaniem odwołujących potwierdzone zostały przez wniosek organu I instancji o wydanie zezwolenia na usunięcie tamy zbudowanej przez bobry, Kolegium wskazało, iż ów wniosek nie dotyczy terenu planowanego przedsięwzięcia. Wydana w dniu [...], na wniosek Prezydenta Miasta S., decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. nr [...] dotyczy rozebrania tamy w celu udrożnienia przepustu przy ul. F, oddalonej od planowanej inwestycji o ok.6,5 km.
Podnoszone przez strony w odwołaniu zarzuty, dotyczące niewskazania rodzaju środków technicznych, chroniących zabudowę mieszkaniową są natomiast, w ocenie organu odwoławczego, przedwczesne. W skarżonej decyzji bowiem organ pierwszej instancji nałożył obowiązek wykonania i przedstawienia analizy porealizacyjnej dla przedmiotowego przedsięwzięcia w zakresie ochrony akustycznej terenów, wymagających ochrony przed hałasem (terenów zabudowy mieszkaniowej) oraz ochrony powietrza przed zanieczyszczeniem, wskazując termin i zakres analizy. Po przeprowadzeniu takiej analizy - w sytuacji gdy z analizy będzie wynikał brak skuteczności zastosowanych w formie ekranów akustycznych i nasadzeń zieleni zabezpieczeń chroniących zabudowę mieszkaniową - możliwe będzie wskazanie konkretnych rozwiązań technicznych i technologicznych, pozwalających na dotrzymanie standardów jakości środowiska. Natomiast kwestia rodzaju zastosowanych ekranów akustycznych może być przedmiotem rozważań organu na etapie opracowywania projektu budowlanego.
Kolegium podniosło również, iż wbrew twierdzeniu odwołujących się stron organ I instancji w uzasadnieniu decyzji (str.14 -18) przeanalizował warianty planowanego przedsięwzięcia (wariant "zerowy", wariant inwestorski i trzy warianty alternatywne), wskazując zalety i wady każdego z nich, w tym wariantu zerowego. Podkreślił, że wszystkie warianty alternatywne związane są z koniecznością lokalizacji nowej drogi w nieporównywalnie większym skupisku ludności. Wzięto także pod uwagę wariant proponowany przez strony postępowania (połączenie od ul. A przy obiekcie przemysłowym jakim jest salon samochodowy oraz stacja obsługi samochodów ). W uzasadnieniu decyzji przedstawiony jest on jako wariant alternatywny III. Z załączonego do akt sprawy raportu wynika, że zasięg ponadnormatywnego oddziaływania emisji zanieczyszczeń zamyka się w liniach regulacyjnych drogi. Organ pierwszej instancji kierując się zasadą przezorności także w tym zakresie nałożył obowiązek przeprowadzenia analizy porealizacyjnej, aby po jej przeprowadzeniu ewentualnie rozważyć zasadność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Na etapie planowania inwestycji nie jest bowiem możliwe ustalenie rzeczywistego oddziaływania zrealizowanej inwestycji. Na tym etapie są to bowiem prognozy oparte na przeprowadzonych badaniach. Oprócz raportu w aktach sprawy znajdują się także dane i wyniki obliczeń komputerowych analizy akustycznej i rozprzestrzeniania zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym, na podstawie których ustalono prognozowane oddziaływanie tych czynników na środowisko.
Zdaniem Kolegium, nie jest również zasadny zarzut naruszenia przepisów o właściwości, bowiem art. 75 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) wyraźnie wskazuje, iż w przypadku przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 75 ust. 1 pkt 4, realizowanego przez gminę decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta, na którego obszarze właściwości przedsięwzięcie jest realizowane. Podstawy wyłączenia organu wskazuje przepis 24 § 1 k.p.a., zaś w przedmiotowej sprawie przewidziane przez przywołane przepisy k.p.a. podstawy wyłączenia organu nie zachodzą.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na powyższą decyzję wnieśli A. B. i J. K., żądając uchylenia decyzji obu instancji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia oraz uchylenia postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. nr [...] z dnia [...]. Nadto skarżący wnieśli o "uchylenie i unieważnienie w trybie art. 156 § 1 k.p.a." decyzji Prezydenta miasta S. nr [...] z dnia [...], z uwagi na fakt, iż przedmiotowa decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości.
Skarżący podtrzymali zarzuty podniesione w odwołaniu a ponadto podnieśli, że organy administracyjne obu instancji, wbrew zasadzie prawdy obiektywnej, nie ustaliły należycie stanu faktycznego sprawy a przyjęte ustalenia oparły na niekompletnym materiale dowodowym. Uniemożliwia to, zdaniem skarżących, ocenę, czy właściwie zastosowano prawo materialne. Organy obu instancji naruszyły więc, w ocenie skarżących, zasady określone w art. 7 i 77 § 1 k.p.a., obligujące organy administracji do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy czyli prawidłowość oceny możliwości realizacji inwestycji w określonym przez inwestora miejscu.
Ponadto wskazali, że organ I instancji nie dopełnił w trakcie prowadzonego postępowania warunku określonego w art. 3 ust.1 pkt 11 lit. c) ustawy, bowiem jedyną formą informowania społeczeństwa jaką przyjął były: obwieszczenia wywieszone na skrzyżowaniu ul. A z ul. D (czyli w miejscu planowanej inwestycji) oraz obwieszczenie na stronie BIP Urzędu Miasta w S. Wobec tego decyzje obu instancji zostały wydane z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, określonej w art. 10 § 1 k.p.a. a takie postępowanie organu stanowi przesłankę do jego wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Odnosząc się do sposobu sporządzenia protokołu z rozprawy, przeprowadzonej w dnia 11.lutego 2010r., skarżący wskazali, iż osoby w niej uczestniczące zostały poinformowane przez Naczelnika Wydziału, prowadzącego rozprawę, że protokół zostanie udostępniony za kilka dni na stronie BIP Urzędu Miasta S. lub też zostanie udostępniony w Wydziale Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta S. Zdaniem skarżących, takie postępowanie wpływa w sposób bardzo istotny na rzetelność prowadzonego przez organ postępowania. Skarżący wyjaśnili, że na przeprowadzonej rozprawie, co najmniej kilkoro jej uczestników (w tym także strony skarżące) zgłosiło sprzeciw przeciwko takiej formie udokumentowania rozprawy, jednak ich głosy zostały całkowicie zignorowane. Zatem nie można tu mówić o aklamacji. Dlatego też m.in. nie wnoszono zastrzeżeń do protokołu, bowiem strony uznały, że protokół niepodpisany przez żadną ze stron nie może stanowić dowodu w sprawie.
Dodatkowo, zdaniem skarżących, w przedmiotowej sprawie organ prowadzący postępowanie wskazał, że przedsięwzięcie stanowi etap zadania inwestycyjnego, nie przywołując w treści decyzji szczegółowych przesłanek jakimi się kierował (dokumentów, opracowań technicznych) uznając, że dopuszczalne jest prowadzenie procedury ocen dla każdego określonego etapu zadania, pomimo, że kwestia ta była wielokrotnie podnoszona przez strony w trakcie prowadzonego postępowania. Nie powołano konkretnej argumentacji, która wskazywałaby, że przedsięwzięcie faktycznie stanowi technicznie wyodrębniony fragment zadania inwestycyjnego, a tylko wyodrębnione technologicznie, nie powiązane ze sobą etapy, fragmenty danego przedsięwzięcia dają podstawę do dokonywania fragmentarycznych ocen oddziaływania na środowisko. Argumentacja o ograniczonych możliwościach finansowych miasta S. oraz brak podjęcia jakichkolwiek działań związanych z przygotowaniem dalszego etapu inwestycji nie może zostać uznana za zasadną w świetle unormowań art. 72 ust.3 i 4 ustawy, gdzie ustawodawca określił dość szerokie ramy czasowe "ważności" decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - 4 lata od dnia w którym decyzja stała się ostateczna, z możliwością przedłużenia jej okresu ważności na kolejne 2 lata. Zdaniem skarżących, również organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji, odnosząc się do tej kwestii opiera swoje rozstrzygnięcie na argumentacji tożsamej z argumentami organu I instancji, czyli jedynie na kwestii finansowej tj.; braku środków finansowych w budżecie miasta S. na budowę obwodnicy zachodniej w całym jej przebiegu. Powyższemu twierdzeniu zaprzeczają zaś działania, podejmowane obecnie przez Prezydenta miasta S., który w dniu 2.czerwca 2010r. zawiadomił strony postępowania poprzez podanie do publicznej wiadomości obwieszczeniem z dnia 1.czerwca .2010r., nr [...] o wszczęciu w dniu 18. maja 2010r. z wniosku Miasta S. postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi pomiędzy ul. G i ul. H w S., stanowiącej część tej samej, zachodniej obwodnicy miasta. Zdaniem skarżących, działanie takie jednoznacznie wskazuje na próbę ominięcia wskazanych powyżej unormowań prawnych, zawartych w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku (...).Przedłożony raport oraz decyzja wydana przez Prezydenta miasta S., w których ujęto tylko wycinek trasy obwodnicy, podjęte zostały w celu ominięcia skutków jakie wywoła ona po zrealizowaniu. Ruch samochodowy oddziałuje bowiem na działki położone w odległości nawet 100 m., a zarówno planowana budowa drogi na odcinku od ul. G do ul. H jak i drogi na odcinku od ul. A do ul. C (l etap) i na odcinku od ul. C do ul. B (II etap) są częścią składową inwestycji pn. " obwodnica zachodnia miasta S.". W ten sposób inwestor dokonał podziału inwestycji na odcinki. Wykonanie nawet jednej z tych inwestycji spowoduje zaś znaczne przesunięcie ruchu w mieście na ul. D oraz ul. A.
Ponadto, w opinii skarżących, wśród kręgu osób uznanych przez organ pierwszej instancji, jako strony postępowania zabrakło mieszkańców licznych bloków mieszkalnych, położonych wzdłuż ulicy D, co oznacza, że niewłaściwie określono strony postępowania związanego z wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a zatem postępowanie prowadzone było z pominięciem wszystkich stron.
Zdaniem strony skarżącej, również organ odwoławczy nieprawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, nie zawiadamiając stron o gromadzeniu materiału dowodowego w sprawie. Stanowi to zaś naruszenie prawa stron do czynnego udziału w postępowaniu.
Za niezasadne, w ocenie skarżących, uznać należy także stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., iż organ wydający decyzję ma obowiązek dokonać weryfikacji stanowiska organu uzgadniającego także w zakresie warunków realizacji przedsięwzięcia oraz że dopuszczenie z przyczyn technicznych możliwości lokalizacji początku i końca ekranów ma jedynie na celu umożliwienie uwzględnienia w projekcie technicznym okoliczności, których na etapie wydawania decyzji środowiskowej nie można było przewidzieć. Za niedopuszczalne bowiem należy uznać zmiany warunków realizacji przedsięwzięcia (tj, rozmiarów ekranów akustycznych). Powyższe wynika z wiedzy organu o braku możliwości technicznych wybudowania tychże ekranów w miejscach, podlegających ochronie akustycznej. W trakcie prowadzonego postępowania strony wielokrotnie wskazywały na problemy techniczne jakie powstaną przy budowie ekranów. Zwracano m.in. uwagę na istniejącą w pasie ul. A infrastrukturę tj. linię energetyczną, telekomunikacyjną, wodociągową oraz kanalizacyjną a także linię gazociągu. Ponadto wskazywano, że w ulicy A istnieje bardzo ścisła zabudowa jednorodzinna z licznymi, gęsto umiejscowionymi wjazdami na posesje. Linia zabudowy jest wysunięta bardzo blisko pasa drogowego, niektóre domy znajdują się ok. 2-3 m. od linii pasa drogowego. W tej sytuacji, nie posiadając nawet koniecznej wiedzy technicznej, oczywistym jest wniosek, że po pierwsze ekranów akustycznych nie da się tam wybudować, a po drugie nawet gdyby się to udało, nie spełnią one swojej roli. Z analizy decyzji nie wynikają też w sposób jednoznaczny parametry techniczne ekranów dla przedmiotowej inwestycji. Ponadto zarówno analiza sporządzonego raportu jak i skarżonej decyzji organu l instancji nie pozwala na jednoznaczną ocenę, iż poziom hałasu na etapie eksploatacji inwestycji przy zastosowaniu projektowanych urządzeń służących ochronie akustycznej, nie będzie przekraczać dopuszczalnych prawnie poziomów. Już w raporcie znajduje się zresztą sugestia, iż nie da się w pełni zabezpieczyć terenów wzdłuż ulicy A przed oddziaływaniem ponadnormatywnego hałasu.
Poza powyższym skarżący zarzucili, że decyzja organu I instancji podjęta została przez osobę podlegającą wyłączeniu w niniejszej sprawie na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. Prezydent bowiem kieruje bieżącymi sprawami gminy, jak również jest organem upoważnionym do reprezentowania Gminy Miasta S. na zewnątrz, co wynika wprost z przepisu art. 31 ustawy o samorządzie gminnym. W ramach wykonywania funkcji reprezentowania miasta na zewnątrz, prezydent miasta reprezentuje go w postępowaniu administracyjnym oraz przed sądami administracyjnymi. Zdaniem skarżących, w niniejszej sprawie Gmina Miasto S. posiada status strony postępowania administracyjnego, zaś Prezydent Miasta S. status organu administracji publicznej właściwego do rozstrzygnięcia tej sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Pozostawanie ze stroną - Gminą Miasto S. w stosunku zatrudnienia (art. 8 ustawy z dnia 21.listopada 2008r. o pracownikach samorządowych - Dz. U. nr 223, poz. 1458 ze zm.), sprawowanie funkcji organu wykonawczego miasta, a także pełnienie funkcji jego ustawowego przedstawiciela, należy uznać za pozostawanie ze stroną postępowania w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć, chociażby w sposób pośredni, wpływ na prawa i obowiązki prezydenta i dlatego konieczne jest jego wyłączenie od udziału w postępowaniu na mocy art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. W takim wypadku, w ocenie skarżących, w istocie organ gminy staje się niewładny do załatwienia sprawy w myśl art. 26 § 3 k.p.a., wobec czego w omawianej sytuacji odpowiednie zastosowanie będzie miał art. 26 § 2 k.p.a., a sprawa winna podlegać załatwieniu przez organ wyższego stopnia
W konsekwencji, według skarżących, wyłączeniu podlegają również inni pracownicy urzędu miasta. Zastępcy prezydenta oraz pozostali pracownicy urzędu miasta nie mogą wydać decyzji w tej sprawie, ponieważ nie są władni do podejmowania jakiejkolwiek czynności w sprawie z upoważnienia prezydenta miasta, który z mocy prawa podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w tej sprawie. Wyłączenie od udziału w postępowaniu w sprawie oznacza odsunięcie od wszystkich czynności, jakie mogą być podjęte, a więc również niemożność udzielenia upoważnienia do wydania decyzji jakiemukolwiek pracownikowi urzędu miasta.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Kolegium podkreśliło, że przywołane przez strony w skardze obwieszczenie z dnia 18.stycznia 2010r. (podane do wiadomości w dniu 19.stycznia 2010r., dotyczy informacji o rozpoczęciu ponownego postępowania z udziałem społeczeństwa, zatem nie należy go mylić z zawiadamianiem stron postępowania o podejmowanych czynnościach i decyzjach. Wyznaczenie w obwieszczeniu terminu do składania uwag i wniosków jest zgodne z art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...). Natomiast art. 74 ust.3 tejże ustawy, odsyłający do stosowania przepisu art.49 k.p.a. dotyczy uprawnień stron postępowania. Podnoszony przez strony w skardze zarzut, że organ pierwszej instancji informował społeczeństwo o prowadzonym postępowaniu tylko poprzez podanie obwieszczeń do wiadomości na stronie BIP Urzędu Miasta S. i w miejscu realizacji inwestycji jest nieuzasadniony, gdyż w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie wywieszenia obwieszczenia na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta S. (akta sprawy organu pierwszej instancji k - 43).
Odnosząc się natomiast do zarzutu wadliwego przeprowadzenia postępowania odwoławczego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż prowadzone przez organ odwoławczy postępowanie wyjaśniające nie było gromadzeniem materiału dowodowego w sprawie lecz dotyczyło wyłącznie wyjaśnienia uprawnień procesowych konkretnych osób, podpisanych pod złożonym odwołaniem. Ze zgromadzonym materiałem dowodowym strony mogły zapoznać się przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, o czym były poinformowane.
Kolegium wskazało ponadto, że kwestia paramentów technicznych przewidzianych do zainstalowania ekranów akustycznych o żądanej przez strony formie może być przedmiotem konkretyzacji w dalszym procesie inwestycyjnym.
Postanowieniem tutejszego Sądu z dnia [...] zawieszono postępowanie w niniejszej sprawie z uwagi na śmierć uczestników postępowania D. C.., B. B. oraz K. G.
Postanowieniem z dnia [...] orzeczono natomiast o podjęciu zawieszonego postępowania z udziałem następców prawnych wskazanych wyżej osób.
Na rozprawie w dniu 6.września 2011r. skarżący oświadczyli, iż aktualnie prowadzone są prace związane przebudową istniejącej części obwodnicy zachodniej miasta (ul. D). Wydane zostało również zezwolenie na realizację inwestycji drogowej dla tej samej obwodnicy na odcinku od ulicy H do ulicy I. Inwestycja ta nie była poprzedzona postępowaniem w zakresie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) .
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy postępowania, w konsekwencji zaś również normy prawa materialnego, w stopniu określonym w cytowanym przepisie.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie przed organami prowadzone było w trybie przepisów Działu V ustawy z dnia 3.października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz.1227 ze zm.)
Zgodnie zatem z treścią art. 59 ust.1 powołanej wyżej ustawy przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1) oraz przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy. Ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się zaś, co do zasady, w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia (art.61 ust. 1 pkt 1 ustawy), która określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia( art.71 ust.1).
Organem właściwym do wydania decyzji o środowisko0wych uwarunkowaniach jest:
1) regionalny dyrektor ochrony środowiska - w przypadku:
a) będących przedsięwzięciami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko:
– dróg,
– linii kolejowych,
– napowietrznych linii elektroenergetycznych,
– instalacji do przesyłu ropy naftowej, produktów naftowych, substancji chemicznych lub gazu,
– sztucznych zbiorników wodnych,
– obiektów jądrowych,
– składowisk odpadów promieniotwórczych,
b) przedsięwzięć realizowanych na terenach zamkniętych,
c) przedsięwzięć realizowanych na obszarach morskich,
d) zmiany lasu, niestanowiącego własności Skarbu Państwa, na użytek rolny,
e) (54) przedsięwzięć polegających na realizacji inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego,
f) (55) inwestycji w zakresie terminalu,
g) (56) inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi,
h) (57) przedsięwzięć polegających na zmianie lub rozbudowie przedsięwzięć wymienionych w lit. a-g,
i) (58) przedsięwzięć polegających na realizacji inwestycji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych;
1a) Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska - w przypadku inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej i inwestycji towarzyszących realizowanej na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących;
2) starosta - w przypadku scalania, wymiany lub podziału gruntów;
3) dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych - w przypadku zmiany lasu, stanowiącego własność Skarbu Państwa, na użytek rolny;
4) wójt, burmistrz, prezydent miasta - w przypadku pozostałych przedsięwzięć.
Objęta wnioskiem inwestycja należy, po myśli § 3 pkt 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. nr 257, poz.2573 ze zm.), do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu może być wymagane. Obejmuje bowiem (jak wynika z dokumentacji złożonej przez inwestora) budowę obwodnicy zachodniej miasta S. na odcinku od ulicy A do ulicy B na odcinku 1,097 km, wyposażoną w dwa pasy ruchu.
Do przedsięwzięć drogowych zawsze znacząco oddziaływujących na środowisko należą bowiem autostrady i drogi ekspresowe, z wyłączeniem ich remontu i przedsięwzięć polegających na budowie, przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce: zjazdu z drogi publicznej, przejazdu drogowego, pasa postojowego, pasa dzielącego, pobocza, chodnika, ścieżki rowerowej, konstrukcji oporowej, przepustu, kładki oraz obiektów i urządzeń wyposażenia technicznego dróg (§ 2 pkt 29 powołanego rozporządzenia) oraz pozostałe drogi publiczne o nie mniej niż czterech pasach ruchu, na odcinku nie mniejszym niż 10 km, niewymienione w pkt 29, z wyłączeniem ich remontu i przedsięwzięć polegających na budowie, przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce: zjazdu z drogi publicznej, przejazdu drogowego, pasa postojowego, pasa dzielącego, pobocza, chodnika, ścieżki rowerowej, konstrukcji oporowej, przepustu, kładki oraz obiektów i urządzeń wyposażenia technicznego dróg (§2 pkt 30 rozporządzenia).
Oznacza to w świetle powołanych wyżej przepisów, że organem właściwym do orzekania w przedmiotowej sprawie był Prezydent Miasta S. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, związanych z koniecznością wyłączenia Prezydenta Miasta S. od załatwienia przedmiotowej sprawy z uwagi na interes Miasta S., będącego inwestorem projektowanego przedsięwzięcia, podkreślić należy, iż przepis art.75 ust.3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko wprost przepisuje obowiązek wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia realizowanego przez gminę przez wójta, burmistrza czy prezydenta miasta, na którego obszarze właściwości przedsięwzięcie jest realizowane. Podkreślić należy, że w obowiązujących przepisach procesowych nie ma ogólnej regulacji zobowiązującej do wyłączenia organu samorządu terytorialnego, w przypadku gdy sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego pozostaje w związku z interesem prawnym danej jednostki samorządu terytorialnego (w rozpatrywanej sprawie prezydenta miasta). Taką regulację przewidywał art. 27a k.p.a. dodany ustawą zmieniającą z dnia 24.maja 1990 r. (Dz.U. nr 34, poz. 201), w myśl którego organy gminy podlegały wyłączeniu od załatwienia sprawy, w której stroną była gmina. Przepis ten został skreślony ustawą z dnia 12.października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. nr 122, poz. 593) i utracił moc z dniem 6.grudnia 1994 r. Wykładnia zaprezentowana w skardze (będąca w istocie rozumowaniem contra legem), wskazująca na obowiązek wyłączenia prezydenta miasta na podstawie art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. od rozpoznania przedmiotowej sprawy, nie może zostać zaakceptowana, prowadzi bowiem w istocie do zmiany kompetencji organów administracji publicznej, wynikających z norm prawa administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie zatem, organ właściwy prowadząc postępowanie, postanowieniem z dnia [...], nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jeżeli natomiast przeprowadzana jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji:
1) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i, w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim, z dyrektorem urzędu morskiego;
2) zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3 i 10-19 (art. 77
ust.1 ustawy). Uzgodnienie następuje w formie postanowienia (ust.3), w treści którego organ współdziałający obowiązany jest uzgodnić realizację przedsięwzięcia oraz określić warunki tej realizacji oraz przedstawić stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10 i 14. (ust.4).
Należy zwrócić przy tym uwagę, że zakres współdziałania pomiędzy organami administracji (w tych przypadkach, gdy jest ono wymagane) został przez ustawodawcę zróżnicowany. W przypadku regionalnego dyrektora ochrony środowiska, zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy, wymagane jest bowiem uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia, natomiast od organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Wojskowej Inspekcji Sanitarnej oraz Państwowej Inspekcji Sanitarnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w myśl art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy oczekuje się jedynie wyrażenia opinii. Oznacza to, że w tym pierwszym przypadku współdziałające organy powinny osiągnąć konsensus co do warunków realizacji konkretnego przedsięwzięcia, natomiast w tym drugim przypadku organ właściwy do wydania decyzji nie jest związany stanowiskiem wyrażonym w opinii. Mówiąc o współdziałaniu pomiędzy organami, przede wszystkim należy zwrócić uwagę na tryb, w jakim ono następuje. Zgodnie bowiem z postanowieniami art. 77 ust. 7 ustawy do opinii i uzgodnień wypowiadanych na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy nie stosuje się art. 106 § 3, 5 i 6 k.p.a. Nie oznacza to jednak, że nie jest to współdziałanie na zasadach wynikających z art. 106 k.p.a., ustawodawca wyłączył bowiem obowiązywanie tego przepisu tylko w tej części, w jakiej wprowadził do ustawy autonomiczne rozwiązania procesowe. Dlatego też poglądy wypracowane w orzecznictwie i doktrynie na podstawie tego przepisu pozostają w większości aktualne również w analizowanym przypadku.
Odnosi się to również do kwestii badania prawidłowości zapewnienia w postępowaniu przed organem współdziałającym udziału wszystkich stron, występujących w postępowaniu głównym. W praktyce dotychczasowych rozwiązań zarysowały się w tym zakresie dwa przeciwstawne poglądy. Przedstawiciele jednego przyjmują, że pozbawienie stron możliwości wzięcia udziału w postępowaniu uzgodnieniowym istotnie wpłynąć może na wynik postępowania głównego. (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4.września 2007 r., IV SA/Wa 926/07, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 372415). Przedstawiciele drugiego przyjmowali natomiast, że zgodnie z treścią art. 106 § 5 k.p.a., organ współdziałający wydaje postanowienie, na które przysługuje zażalenie. Konsekwencją dopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w trybie art. 106 § 5 k.p.a. jest możliwość wniesienia na takie postanowienie skargi do sądu administracyjnego. Oznacza to, że ewentualna weryfikacja postanowień wydawanych w trybie art. 106 § 5 k.p.a. możliwa jest wyłącznie w drodze zażalenia stron a następnie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Skoro tak to organ podejmujący rozstrzygnięcie w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej (w tzw. postępowaniu głównym), nie może sprawdzać, czy weryfikować postanowień podejmowanych przez inne organy na podstawie art. 106 § 5 k.p.a. (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6.listopada września 2008 r., II SA/Łd 224/08, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić należy wszakże, że brak zapewnienia możliwości udziału w postępowaniu przed organem współdziałającym wszystkim stronom postępowania stanowi wadę, pozwalającą na wznowienie postępowania w sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., czyli brak udziału strony w postępowaniu. Zdaniem Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę oznacza to, że również ten aspekt prawidłowości przeprowadzenia postępowania powinien być brany pod uwagę przez organ wydający decyzję kończącą postępowanie w sprawie. W przypadku zaś stwierdzenia takich nieprawidłowości powinien on podjąć próbę ich konwalidacji, np. przez doręczenie stronom nie uczestniczącym w postępowaniu przed organem współdziałającym wydanych postanowień. Za taką koniecznością w obecnym stanie prawnym przemawia również i to, iż postanowienia wydawane przez organy współdziałające wydawane są co prawda w trybie art. 106 k.p.a., ale zgodnie z art. 77 ust. 7 ustawy została wyłączona możliwość wniesienia od nich zażalenia, gdyż to przysługuje zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a., gdy kodeks lub inny akt prawny tak stanowi. Obowiązywanie art. 106 § 5 k.p.a., przewidującego możliwość wniesienia zażalenia od postanowienia organu współdziałającego zostało zaś w tym zakresie wyłączone (drugi z zaprezentowanych poglądów uległ więc dezaktualizacji). To zaś skutkuje tym, że za błędy popełnione w tym zakresie odpowiedzialność merytoryczną ponosi organ wydający decyzję kończącą postępowanie, gdyż nie ma możliwości kwestionowania w innym trybie stanowisk organów współdziałających. (por. szerzej
na ten temat K.Gruszecki: Komentarz do art.77 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex 2009)
W rozpoznawanej sprawie zarzuty strony skarżącej odnoszą się także do naruszenia przepisu art. 10 k.p.a. w zw. z art. 106 § 2 k.p.a. wobec pozbawienia ich prawa do udziału w postępowaniu prowadzonym przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. Jak wszakże trafnie wywiedziono w motywach zaskarżonej decyzji, strony o wydanym postanowieniu i jego treści, dowiedziały się już 3 dni później, podczas rozprawy administracyjnej. Z istoty postępowania uzgodnieniowego wynika natomiast, że przedmiotem uzgodnienia są jedynie warunki, na jakich może być wydana konkretna decyzja. Patrząc na problem przez pryzmat wynikającej z art. 6 ust. 1 prawa ochrony środowiska zasady przezorności, wydaje się, że na tym etapie realizacji przedsięwzięcia potrzebne jest jedynie precyzyjne określenie standardów, poniżej których nie można zejść w procesie inwestycyjnym, a nie całościowe końcowe rozstrzygnięcie. Za wystarczające należy zatem uznać zajęcie stanowiska, przez określenie standardów realizacji przedsięwzięcia, a nie wypowiadanie się w kwestii "czy zaproponowane rozwiązania (...) rzeczywiście zimniejszą emisję hałasu (...) a jeśli tak to o ile i czy na pewno poniżej dopuszczalnych norm (...)." Jak bowiem wskazano, rolą organu współdziałającego jest jedynie określenie, na podstawie obowiązujących przepisów, minimalnych standardów jakie winna spełniać inwestycja, nie zaś możliwość ich zachowania przez inwestora. To ostatnie należy bowiem do organów decyzyjnych na poszczególnych etapach realizacji inwestycji. Oznacza to, że sam fakt pominięcia skarżących w toku postępowania uzgodnieniowego, nie stanowi naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a., który dyskwalifikowałby wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez zaniechanie dokonania zawiadomienia strony o odjętej czynności może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.maja 2006r., sygn.akt II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006/6/157). Z uwagi zaś na fakt, że postępowanie dowodowe przed organem uzgodnieniowym, z racji jego charakteru, jest ograniczone (zgodnie z treścią art. 77 ust.2 organ występujący o uzgodnienie przedkłada jedynie wniosek o wydanie decyzji, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, albo informację o jego braku; nie dotyczy to uzgodnień i opinii dla drogi publicznej, dla linii kolejowej o znaczeniu państwowym, dla przedsięwzięć Euro 2012, dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, dla inwestycji w zakresie terminalu oraz dla inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi), brak jest podstaw do uznania by wspomniane naruszenie przepisu art. 10 k.p.a. mogło mieć wpływ na wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Dotyczy to również nieprawidłowo sporządzonego protokołu z rozprawy administracyjnej, przeprowadzonej w dniu 11.lutego 2010r. Jakkolwiek bowiem faktem jest, iż zgodnie z treścią art.68 § 2 k.p.a. protokół winien być odczytany i podpisany przez wszystkie osoby biorące udział w czynności, uchybienie wspomnianemu przepisowi, przy niekwestionowaniu wskazanych w nim okoliczności, nie stanowi wszakże podstawy do uznania, iż przeprowadzona czynność procesowa jest wadliwa. Dodatkowo wskazać też należy, że stanowisko strony skarżącej, związane z projektowaną inwestycją (w tym wątpliwości związane z jej lokalizacją, wpływem na otoczenie), co do którego podniesiony został zarzut braku stosowanych zapisów w protokole rozprawy, zostało w sposób szczegółowy przedstawione w składanych w toku postępowania pismach. Braki protokołu w tym zakresie pozostają więc bez wpływu na ocenę przeprowadzonej rozprawy.
Za trafne uznać natomiast należy te spośród zarzutów skargi, które odnoszą się do naruszenia przez organy przepisu art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art.77 ust.1 pkt i i art. 70 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 3.października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Zgodnie bowiem z treścią art. 80 ust. 1 ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia winna być wydana, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust.1, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone (art.80 ust.1).
Jak wyżej wskazano, uzgodnienie aktu polega, co do zasady, na wyrażeniu zgody na konkretną treść proponowanego rozstrzygnięcia, co następuje w trakcie postępowania dotyczącego wydania aktu, którym w niniejszej sprawie jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. "Uzgodnienie warunków" oznacza zaś precyzyjne określenie minimalnych standardów, poniżej których nie można zejść w procesie inwestycyjnym. Stąd też rację mają skarżący, kwestionując zapis zawarty w pkt 3.1.8 decyzji Prezydenta S. z dnia [...], dopuszczający możliwość zmiany lokalizacji początku i końca ekranu akustycznego, w tym jego długości, w zakresie nieprzekraczającym 5 % jego długości "w uzasadnionych z przyczyn technicznych warunkach", ponieważ stanowi on w tej części odstąpienie od warunków, zawartych w uzgodnieniu, dokonanym postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. z dnia [...] (pkt II tiret 4 postanowienia).
Wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się natomiast w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także w niedopuszczalności określenia, w drodze decyzji pozytywnej, warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny ("łagodniejszy" dla inwestora) niż uczynił to organ uzgadniający. (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30.czerwca 2011r., sygn.akt IV SA/Po 1027/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http:// orzeczenia.nsa.gov.pl)
Nie można zatem podzielić opinii wyrażonej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakoby z "przyczyn technicznych" możliwa była weryfikacja stanowiska organu uzgadniającego także w zakresie warunków realizacji przedsięwzięcia. Pogląd ten byłby uzasadniony tylko wówczas, gdyby odnosiło się to do określenia warunków ochrony na poziomie wyższym, niż przewidziane w postanowieniu uzgadniającym. Określenie ich na poziomie niższym niż minimalne (wskazane w uzgodnieniu) uznać należy natomiast za niedopuszczalne. Jeśli bowiem Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia, to organ właściwy nie może w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia w sposób odmienny określić tych warunków. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10.marca 2011r., sygn.akt IV SA/Po 751/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
Zasadny jest również zarzut naruszenia przepisu art. 7, 77 § 1 k.p.a. w zakresie, w którym dotyczy on nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego dla dokonania jego subsumcji pod normę art. 72 ust. 5 ustawy. Zgodnie bowiem z treścią cytowanego przepisu (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) w okresie, o którym mowa w ust. 3 i 4, dla danego przedsięwzięcia wydaje się jedną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Jedną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się także w przypadku, gdy dla danego przedsięwzięcia jest wymagane uzyskanie więcej niż jednej z decyzji, o których mowa w ust. 1, lub gdy wnioskodawca uzyskuje odrębnie decyzje dla poszczególnych etapów realizacji przedsięwzięcia. W rozpoznawanej sprawie wniosek inwestora dotyczy "budowy obwodnicy zachodniej miasta S. odc. od ulicy A do ulicy B". Również załączona dokumentacja wskazuje, iż projektowana inwestycja jest zaledwie częścią większej całości (obwodnicy miasta S.). Nie jest zatem jasne z jakich przyczyn postępowanie środowiskowe przeprowadzone zostało jedynie co do części planowanej inwestycji (budowy obwodnicy). Kwestia jej częściowej realizacji po 2017r. pozostaje bez znaczenia dla konieczności uzyskania decyzji środowiskowej dla całego przedsięwzięcia. Przepis art. 72 ust. 5 in fine dotyczy bowiem etapów realizacji przedsięwzięcia bez względu na okres ich realizacji ("lub gdy wnioskodawca uzyskuje odrębnie decyzje dla poszczególnych etapów realizacji przedsięwzięcia".) Kwestia wspomniana wymagała wyjaśnienia tym bardziej, że zarzuty związane z niedopuszczalnym etapowaniem inwestycji podnoszone były przez skarżących w toku postępowania odwoławczego (ze wskazaniem na równoczesne prowadzenie budowy innego odcinka projektowanej obwodnicy oraz "remontu" kolejnego).
Wobec zaś konieczności poczynienia stosownych ustaleń w zakresie przedmiotu postępowania i związanej z tym ewentualnej potrzeby uzupełnienia przedłożonego raportu o oddziaływaniu na środowisko czy ponownego ustalenia kręgu stron postępowania, przedwczesne jest odnoszenie się do tych spośród zarzutów skargi, które tyczą niekompletności raportu i jego nieprawidłowej oceny, analizy wariantów przedsięwzięcia oraz wykluczenia z kręgu stron postępowania szeregu osób, którym przymiot ten przynależy. Prawidłowe określenie przedmiotu postępowania wyznaczy bowiem zarówno zakres prowadzonej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jak również określi krąg stron postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji, uznając to za wystarczające dla końcowego załatwienia sprawy na tym jej etapie. Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy winien podjąć rozstrzygnięcie, uwzględniając przedstawione powyżej poglądy prawne oraz przeprowadzając postępowanie wyjaśniające, w zakresie umożliwiającym ustalenie przedmiotu postępowania.
Po myśli art. 152 p.p.s.a. stwierdzono również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając ich zwrot na rzecz skarżących w kwotach równych uiszczonym przezeń wpisom sądowym od skarg.
m.o.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło