II SA/Łd 996/15
WyrokWSA w Łodzi2016-01-19
Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (Przewodniczący), Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (sprawozdawca)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w przypadku istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz czy decyzja w tym zakresie spełnia wymogi formalne i merytoryczne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego ma prawo nałożyć obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w przypadku istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Jednak decyzja organu była wadliwa z powodu nieprecyzyjnego określenia zakresu odstępstw oraz obowiązków inwestora, co wymaga uzupełnienia i wyjaśnienia przez organ odwoławczy.Stan faktyczny
E. P. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, który utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., nakładającą na M. W. obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego dotyczącego budowy chlewni na działce nr 238. Budowa została wykonana z odstępstwami od zatwierdzonego projektu, w tym zmieniono lokalizację budynku, wysokość, rozmieszczenie ścian i otworów oraz brakowało przewodów wentylacyjnych. Skarżący kwestionował legalizację inwestycji i interpretację organów co do charakteru działki sąsiedniej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 stycznia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2016 roku sprawy ze skargi E. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz E. P. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2014r., poz. 1409 z późń.zm.) – powoływanej także jako: "ustawa" – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...], nr [...] w S. PINB decyzją tą nałożył na M. W. obowiązek przedłożenia do dnia 30 marca 2015r. projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego dotychczasowe wykonanie robót budowlanych przy budowie budynku chlewni z częścią gospodarczą na działce nr ewid. 238 w miejscowości B., gm. B., wraz z doprowadzeniem obiektu do stanu zgodnego z aktualnie obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi i warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W decyzji tej organ I instancji zaznaczył także, że projekt architektoniczno-budowlany należy poddać sprawdzeniu, o którym mowa w art. 20 ust. 2 ustawy Prawo budowlane i wystąpić do organu nadzoru budowlanego I instancji z wnioskiem o wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Ponadto projekt architektoniczno-budowlany zgodnie z treścią art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane należy przedłożyć w 4 egzemplarzach. Obowiązki te nałożono w związku z realizowaną przez M. W. budową budynku chlewni z częścią gospodarczą na działce nr ewid. 238.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, że na wniosek E. P. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wszczął w dniu 22 listopada 2006r. postępowanie administracyjne w sprawie rozpoczętej budowy chlewni. Podczas oględzin w dniu 13 grudnia 2006r. stwierdzono, że M. W. wykonał fundamenty o wymiarach 12,00 m x 25,00 m, usytuowane w odległości 2,35 m - 2,72 m od istniejącego ogrodzenia z działką sąsiednią. Ustalono, że budowa prowadzona jest na podstawie wydanej przez Starostę [...] decyzji z dnia [...], nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. W. pozwolenia na budowę budynku chlewni z częścią gospodarczą na ww. działce. Organ I instancji stwierdził, że decyzja przewidywała posadowienie budynku w odległości 4,5 metra od granicy z działką E. P., zatem realizacja przebiega niezgodnie z warunkami decyzji nr [...]/2005.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007r., nr [...]/2007, wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz ustalił wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy.
Następnie organ II instancji przytoczył szereg decyzji PINB w S., wydawanych w toku postępowania i uchylanych w wyniku kontroli instancyjnej. Materiał dowodowy był zatem sukcesywnie uzupełniany. I tak w toku oględzin w dniu 6 stycznia 2010r. ustalono następujące odstępstwa od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę: 1. zmianę usytuowania budynku; 2. zmianę lokalizacji i wymiarów otworów drzwiowych i okiennych we wszystkich elewacjach budynku; 3. zmianę lokalizacji ścian wewnętrznych konstrukcyjnych; 4. brak przewodów wentylacyjnych; 5. zmianę wysokości budynku o około 1,90 m. Stwierdzono, że budynek usytuowany jest w odległości 2,35-2,72 m od istniejącego ogrodzenia z działką E. P., a nie jak przewidywał zatwierdzony projekt budowlany w odległości 4,50 m. W trakcie oględzin sporządzono protokół i dokumentację fotograficzną. Również rozprawa administracyjna w dniu 6 września 2010r. potwierdziła odstępstwa od decyzji pozwoleniu na budowę.
Załączono do akt ugodę zawartą w dniu 20 maja 2014r. pomiędzy M. W. (właścicielem działki nr 238), a E. P. (właścicielem działki nr 240), dotyczącą przebiegu granic pomiędzy ww. nieruchomościami. Niniejszy dokument został przyjęty w dniu 28 maja 2014r. do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nr ewidencyjny [...].
Kolejne oględziny w dniach 4 sierpnia 2014r. i 16 października 2014r potwierdziły, że odległość budynku od słupka wyznaczającego granicę wynosi 2,24 m i 2,22 m od strony głębi działki. Do protokołu oględzin załączono szkic sytuacyjny. Dokumentacja fotograficzna z 16 października 2014r. nie wskazuje na wykonywanie robót budowlanych.
Burmistrz Gminy i Miasta B. pismem z dnia 13 października 2014r., poinformował, iż w obowiązującym stadium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą nr XVII/112/08 z dnia 26 czerwca 2008r. oraz uchwałą nr XXXVIII/282/14 z dnia 12 sierpnia 2014 r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla działki nr ewidencyjny [...] w obrębie geodezyjnym [...] wyznaczono funkcje wiodącą tereny rolne.
Mając powyższe na uwadze Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...], nr [...], od której odwołanie złożył E. P., nie zgadzając się na sporządzenie zamiennego projektu budowlanego dotyczącego przedmiotowego budynku, ponieważ w jego ocenie nie zostały zachowane odległości usytuowania budynku od granicy z jego działką. Budynek został wybudowany niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę i przepisami prawa budowlanego.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane i poprzedzona była postanowieniem o wstrzymaniu robót, wydanym w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy Prawa budowlanego. Dalej organ odwoławczy podkreślił, że odstępstwa od projektu w zakresie wysokości budynku o około 1,90 m, niewątpliwie dotyczą charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego i zgodnie z art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane, wymagały uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, gdyż stanowią odstępstwo istotne. Uzasadnia to wydanie o nałożeniu na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Organ I instancji, zgodnie z wytycznymi [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawartymi w kolejnych decyzjach kasacyjnych oraz wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2008r., sygn. akt II SA/Łd 865/07, pozyskał stosowny materiał dowodowy potwierdzający "prawny" przebieg granicy. Wobec powyższego organy nadzoru budowlanego mogły dokonać w sposób niewadliwy oceny czy doszło do zmiany zagospodarowania terenu, czyli istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, o którym mowa w art. 36a ustawy Prawo budowlane.
W ocenie organu II instancji ugoda z dnia 20 maja 2014r. zakończyła postępowanie w kwestii przebiegu granicy. Nie budzi zatem wątpliwości, iż zmiana odległość budynku z projektowanych 4,50 m od granicy działki na z 2,22 m od granicy działki stanowi istotne odstępstwo, o którym mowa w art. 36a ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, ponieważ zmieniono zakres objęty projektem zagospodarowania terenu.
Organ odwoławczy stwierdził , iż zasadnie PINB prowadził postępowanie w trybie wskazanym w art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Za trafny uznano wniosek organu I instancji, iż nie doszło do naruszenia § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powołany wyżej § 12 rozporządzenia normuje sposób sytuowania budynku na działce budowlanej względem granicy z sąsiednią działka budowlaną. Taką zaś nie jest działka nr 240, stanowiąca własność E. P. - nie jest w żaden sposób zabudowana, teren ten wykorzystywany jest wyłącznie pod uprawy rolne. Wobec powyższego, należało stwierdzić, że co prawda doszło do naruszenia warunków pozwolenia na budowę, jednak nie doszło do naruszenia owego rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
W świetle powyższego organ II instancji stwierdził, że sporna inwestycja wprawdzie wykonana została niezgodnie z zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę projektem budowlanym, jednak samowolnie zmieniony sposób zagospodarowania terenu działki i wysokość budynku nie naruszają przepisów szeroko rozumianego Prawa budowlanego, w tym uzasadnionych interesów osoby trzeciej, tym samym brak jest konieczności nakazywania wykonania określonych robót budowlanych.
E. P. złożył skargę do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję [...]WINB podnosząc, że kolejne decyzje Powiatowego i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazują na dążenie przez te organy do zalegalizowania inwestycji, z czym skarżący nie może się absolutnie zgodzić. Skarżący przytoczył potwierdzone przez organy odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego: znaczącą zmianę usytuowania budynku w stosunku do granicy nieruchomości; - zmianę lokalizacji ścian wewnętrznych, konstrukcyjnych; - brak przewodów wentylacyjnych; - zmiany wysokości budynku poprzez zwiększenie jego wysokości o 1,9m.
W ocenie skarżącego zmiana lokalizacji oraz wysokości budynku szczególnie narusza jego interes, jako osoby trzeciej, tym bardziej, że zmiany te były wprowadzone świadomie z ominięciem przepisów prawa budowlanego i administracyjnego.
Ponadto skarżący nie zgodził się z interpretacją organów, jakoby jego działka nr 240 była działką stricte rolną, a ma to wynikać z zapisów studium i uwarunkowań oraz kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W studium tym działkę 240 oznaczono, jako funkcja wiodąca - tereny rolne. Ostatecznie o przeznaczeniu danej nieruchomości decyduje plan przestrzennego zagospodarowania, a takowego gmina, nie posiada, funkcja wiodąca zaś nie wyklucza zmiany na budowlaną.
Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując wywody zawarte w ostatecznej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 za zm. - dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Skarga jest uzasadniona z przyczyn niezależnych od zarzutów w niej podniesionych. Te bowiem nie okazały się skuteczne.
Kontroli sądu poddane zostało postępowanie naprawcze, prowadzone w trybie art. 50, 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2013 poz.1409 ze zm.). Z zarzutów skarżącego wynika, że kwestionuje on przede wszystkim zasadę i celowość prowadzenia postępowania legalizacyjnego i badania możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Skarżący nie akceptuje zrealizowanej budowy z uwag na jej niezgodność z projektem budowlanym. Jednakże na obecnym etapie postępowania oczekiwanie, że organ nadzoru budowalnego nakaże rozbiórkę spornego budynku, jest pozbawione podstaw, a co najmniej przedwczesne. W sytuacji bowiem, gdy – jak w niniejszej sprawie - budowa jest realizowana z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego i ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, rolą organu nadzoru budowlanego jest zbadanie, czy są to odstępstwa istotne i czy możliwe jest ich zaakceptowanie w świetle obowiązujących norm prawa budowlanego bądź doprowadzenie tychże robót do stanu zgodnego z prawem. Temu służy postępowanie prowadzone w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem, "w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę organ nadzoru budowalnego nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian". Zasadność prowadzonego trybu postępowania została przesądzona też wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2008r., sygn. akt II SA/Łd 865/07.
Kwestią oczywistą jest, że sporny obiekt budowlany został wybudowany niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i udzielonym pozwoleniem na budowę. Zarówno jego lokalizacja, jak i wysokość, a także usytuowanie wewnętrznych ścian konstrukcyjnych, liczba i rozmieszczenie drzwi i okien zostały zmienione. Brak jest również przewodów wentylacyjnych. Te ustalenia prowadzą do wniosku, że w celu zalegalizowania obiektu budowlanego należy nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, o czym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Dopiero po przedłożeniu projektu przez inwestora organ nadzoru podejmie decyzję, czy dany obiekt nadaje się do zalegalizowania.
Trafne jest stanowisko organów, że nie doszło do naruszenia normy § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...). Wymogi dotyczące zachowania odległości od granicy dotyczą odległości terenu inwestowanego od granicy z działką budowlaną. Jasne brzmienie powyższego przepisu nie budzi wątpliwości. W wyroku z dnia 12 lipca 2011r., II OSK 1145/10, NSA wyraził pogląd, że: "Przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...), jednoznacznie stanowi, iż w przypadku braku odrębnych uregulowań budynek na działce budowlanej należy sytuować w określonej tym przepisem odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Wskazanie zatem, że odległość od granicy dotyczy jedynie sytuacji graniczenia z działką budowlaną jest jednoznaczne i nie budzi wątpliwości. Ocena natomiast tego, czy działka sąsiednia jest działką budowlaną jest kwestią ustaleń faktycznych. Przepisy ustawy Prawo budowlane nie zawierają bowiem definicji legalnej działki budowlanej. Akceptując pogląd, wyrażony w cytowanym wyroku NSA wskazać należy, że działkami budowlanymi będą takie działki, które albo są już zabudowane, albo są przeznaczone do zabudowy. Działka rolna z zasady nie jest działką budowlaną, choć może być zabudowana nowym siedliskiem, jako zabudowa zagrodowa. Nie mniej jednak z faktu przyszłej i potencjalnej możliwości zabudowy działki rolnej nie można wywodzić tego, że sporny obiekt narusza przepisy § 12 rozporządzenia. Sytuacja wyglądałaby inaczej, gdyby skarżący legitymował się decyzją o pozwoleniu na budowę własnej działki (nr 240) albo chociażby uzyskałby decyzję o warunkach jej zabudowy. Skoro jednak przy ocenie, czy sąsiednia działka jest działką budowlaną, należy brać pod uwagę stan faktyczny, istniejący w dniu wydawania decyzji, a ze stanu faktycznego wynika, że działka sąsiednia jest niezabudowana i właściciel nie posiada własnej decyzji o pozwoleniu na budowę albo chociażby decyzji o warunkach zabudowy, a ponadto wykorzystywana jest rolniczo, jako grunty orne, to wydaje się, że zasadnie organy uznały, że przepisy § 12 rozporządzenia nie mają w sprawie zastosowania. Zwłaszcza dotyczy to § 12 ust. 6 rozporządzenia, który wprost odnosi się do lokalizacji budynku inwentarskiego, który nie może być sytuowany ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości mniejszej niż 8 m od ściany istniejącego na sąsiedniej działce budowlanej budynku mieszkalnego lub takiego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę.
Zatem odstępstwo dotyczące odległości od granicy, chociaż bezsporne, z uwagi na charakter działki sąsiedniej, rolniczy sposób jej wykorzystywania i brak zabudowy nie stanowi naruszenia normy zawartej w § 12 rozporządzenia.
Natomiast zastrzeżenia sądu budzą nieprecyzyjne ustalenia organów co do zakresu stwierdzonych odstępstw oraz nieprecyzyjnego nałożenia obowiązku w decyzji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w pierwszej jego części wskazuje na szereg odstępstw, ujawnianych w toku kolejnych oględzin. Następnie jednak jako odstępstwa istotne wskazuje jedynie zmianę wysokości obiektu i jego lokalizacji na nieruchomości. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, czy pozostałe odstępstwa – jak zmiana liczby, gabarytów i rozmieszczenia okien i drzwi, inne rozmieszczenie wewnętrznych ścian konstrukcyjnych, czy brak wentylacji zostały przez inwestora wyeliminowane, czy też organ nie znał ich za odstępstwa istotne.
Istotę istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego wskazuje art. 36a ust.5 ustawy Prawo budowlane. Z brzmienia tego przepisu należy wywieźć, że istotne są odstępstwa dotyczące zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu (pkt 1), charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości, liczby kondygnacji (pkt 2), zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne (pkt 5), zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (pkt 6), ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wymagające uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi (pkt 7). Przyjmuje się w orzecznictwie, że jest to katalog zamknięty. Bezspornie z pozoru jedynie zmiana wysokości budynku i jego usytuowania stanowią odstępstwa istotne, zgodnie z przytoczoną wyżej definicją.
W rzeczywistości jednak liczba dokonanych zmian wymaga uzupełnienia rozważań. W szczególności należałoby wyjaśnić, czy zmiany dotyczące zmiany liczby okien i drzwi, nie będące same w sobie odstępstwami istotnymi, nie powodują zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń spornego budynku chlewni. Podobne wątpliwości budzi stwierdzony brak wentylacji wewnętrznej. Instalacja tak jest konieczna w pomieszczeniu przeznaczonym dla inwentarza żywego, co wynika z § 109 w zw. z § 110 pkt 2 i 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Jej brak, inne niż w projekcie usytuowanie ścian konstrukcyjnych, również potwierdzone w toku oględzin wymagają rozważenia, czy nie doszło tym samym do takich zmian, które należałoby przyporządkować definicji zmian istotnych. Zmiana usytuowania budynku na działce, choć niesprzeczna z normą § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, wymaga również zbadania w kontekście określonego w decyzji o warunkach zabudowy sposobu zagospodarowania, co może się okazać zmianą istotną (art. 36a ust.5 pkt 1 ustawy Prawo budowlane). Tymczasem organy nie wyjaśniły też zgodności wprowadzonych zmian z decyzją o warunkach zabudowy.
Precyzyjne wskazanie, które z odstępstw organ uznaje za istotne ma tymczasem zasadnicze znaczenie dla dalszego przebiegu postepowania. W szczególności dotyczy to zakresu projektu zamiennego, w tym konieczności naniesienia zmian w stosunku do projektu pierwotnego a także ustalenia, czy te wady wykonania można usunąć i sprecyzowania zakresu robót, które ewentualnie należy wykonać w celu ich wyeliminowania.
Zaskarżoną decyzją zaakceptowano wadliwie, nieprecyzyjnie określone obowiązki nałożone na inwestora. Organ I instancji prawidłowo zobowiązał inwestora do przedłożenia projektu zamiennego w 4 egzemplarzach, ale już obowiązek sprawdzenia, o którym mowa w art. 20 jest obowiązkiem projektanta. Przede wszystkim jednak wadliwie połączono wymóg złożenia projektu zamiennego z "doprowadzeniem do stanu zgodnego z aktualnie obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi i warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie". Nie jest to sprecyzowanie określonych obowiązków. Tymczasem zgodnie z art. 51 ust.1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane organ w razie potrzeby nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Organ w decyzji winien zatem wskazać, jakie konkretnie czynności, roboty winny zostać wykonane i sprecyzować, uwzględnienie których przepisów wymaga korekt. Jak wynika z brzmienia cytowanego fragmentu pkt. 3 art. 51 ust.1 ustawy, konieczność wykonania tych robót może wynikać dopiero z projektu zamiennego. Ogólnikowość sformułowania, zawartego w decyzji organu I instancji może znacznie utrudnić weryfikację dalszych działań inwestora i organu. Stanowi też naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.
Należy też wskazać, że organ nadzoru budowlanego prowadzi postępowanie naprawcze po uchyleniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 36a ust.2 ustawy Prawo budowlane. W aktach postępowania administracyjnego na karcie 124 znajduje się decyzja Starosty [...], wydana w trybie art. 36a ust.2 ustawy Prawo budowalne. Jednakże na karcie 143 tychże akt jest decyzja uchylająca powyższe rozstrzygnięcie. Organ nadzoru budowalnego winien bezwzględnie wyjaśnić powstałą w ten sposób wątpliwość związaną z bytem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jej wyeliminowanie w związku z prowadzonym postępowaniem naprawczym wydaje się konieczne.
Reasumując, stwierdzone uchybienia stanowią o naruszenia zasad określonych w art. 7 i 80 k.p.a.. Doszło bowiem do braku wszechstronnego rozważenia wszystkich ustalonych okoliczności faktycznych, co mogło mieć wpływ na wynik postępowania we wskazanym wyżej zakresie. Na obecnym etapie wydaje się możliwe wyeliminowanie powyższych wad w toku postępowania prowadzonego przez organ odwoławczy, który przecież przejmuje sprawę do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia.
Z uwagi na powyższe sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. O kosztach orzeczono z mocy art. 200 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uzupełni postępowanie wyjaśniające we wskazanym zakresie, związanym zwłaszcza z wyjaśnieniem decyzji uchylającej ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, analizą ustalonych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego w kontekście ich weryfikacji jako odstępstw istotnych oraz koniecznością prawidłowego sformułowania zakresu nałożonych na inwestora obowiązków na obecnym etapie postępowania.
LS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło