II SAB/Łd 119/14

Dnia 12 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2014 roku sprawy ze skargi G. M. na bezczynność A S.A. w L. Oddział Ł. - T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje A S.A. w L. Oddział Ł. - T. do załatwienia wniosku G. M. z dnia [...] o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od A S.A. w L. Oddział Ł. - T. na rzecz skarżącego G. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS W dniu 8 sierpnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła, złożona za pośrednictwem organu, skarga G. M. na bezczynność A SA Oddział Ł.-T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił Przedsiębiorstwu bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji lub umorzenia postępowania w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Strona wniosła o stwierdzenie bezczynności, zobowiązanie do udzielenia informacji publicznej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko, skarżący przedstawił argumentację przemawiającą za dopuszczalnością wniesienia niniejszej skargi i wskazał na zapis art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 782 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa) z którego wywiódł, iż A SA wykonuje zadania publiczne, co za tym jest zobowiązana do udzielenia informacji publicznej. Zdaniem strony dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacji i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistnienia dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są zadaniami publicznymi. Skarżący wskazał, iż pismem z dnia [...] października 2013 r. Kancelaria Prawno Finansowa A wniosła w jego imieniu o udostępnienie, w przypadku ich istnienia kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych. W odpowiedzi strona otrzymała jedynie pismo z dnia [...] października 2013 r. lecz do dnia sporządzenia skargi strona nie otrzymała jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów w żądanej formie, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienia informacji publicznej. Skarżący dodał, iż pracownicy Przedsiębiorstwa wchodzą na teren jego nieruchomości w związku awariami sieci i nigdy nie spytali o zgodę. W odpowiedzi na skargę A SA Oddział Ł.-T. wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Pełnomocnik Spółki m.in. nie zgodził się ze skarżącym, iż żądane informacje stanowią informacje publiczne w rozumieniu art. 1 i art. 6 ustawy. Wskazując na odpowiednie orzeczenia sądowe argumentował, iż informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem SP, o ile odnosi się do faktów. Nadto zdaniem organu treść wniosku skarżącego wskazuje, że nie dotyczy on udostepnienia informacji publicznej w postaci dokumentów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej, prowadzonej przez właściwy organ lub choćby mieszczącej się w pojęciu zadania publicznego i tym samym, gdyby uznać, iż mamy do czynienia z informacją publiczną, co najwyżej, adresatem żądania nie jest Spółka a właściwy organ. Nadto pełnomocnik podkreślił, iż żądanie ustanowienia służebności przesyłu jak i żądanie zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości jest przedmiotem typowych stosunków cywilnych, które podlegają kognicji sądów powszechnych. Zdaniem przedsiębiorstwa nie sposób przypisać A SA przymiotu jednostki o której mowa w art. 4 ustawy, działalność Spółki nie mieści się w zakresie administracji publicznej, opiera się na kategoriach cywilistycznych, choć podlega przy tym znacznej reglamentacji ze strony Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Nadto jak wynika z art. 9c ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego nie stanowią zadań publicznych. Pełnomocnik strony wywodził także, iż nawet gdyby przyjąć, iż żądane informacje są informacjami publicznymi, to nie mogłyby zostać udostępnione na podstawie art. 5 ustawy. Przedsiębiorstwo nie jest również objęte wykazem jednostek, o których mowa w art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy prowadzących BIP. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). I stosownie do przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślić należy, iż w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. W pierwszej kolejności wyraźnie należy zaznaczyć, iż wbrew stanowisku organu wyrażonemu w odpowiedzi na skargę, skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej może być wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa. I co ważne, sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę podziela wypracowane przez judykaturę stanowisko, iż A SA jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy (por. wyroki WSA w Łodzi z dnia 15 listopada 2013 r., sygn.akt II SAB/Łd 123/13 oraz z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn.akt II SAB/Łd 126/13 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 października 2013 r., sygn.akt I OZ 863/13 i w wyroku z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn.akt I OSK 102/13 podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej może być każda jednostka organizacyjna wykonująca zadania publiczne, nawet gdy stanowi część spółki powołaną przez spółkę w celu świadczenia usług na określonym terenie, nie ma bowiem podstaw do przyjęcia, że każdorazowo wyłącznie zobowiązanym do udzielenia informacji będzie organ zarządzający spółką (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd podziela również argumentację strony skarżącej, iż żądana informacja była informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy "każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym ustawą". Ustawodawca w art. 6 ustawy dookreślił poprzez wyliczenie, jakie informacje i dokumenty podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna. Udostępnieniu podlegają takie informacje, które w szczególności dotyczą władz publicznych i podmiotów wykonujących zadania publiczne w zakresie: a) ich organizacji, b) przedmiocie działalności i kompetencjach, c) organach i osobach sprawujących w nich funkcję i ich kompetencjach, d) zasad funkcjonowania tych podmiotów, w tym m.in. o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych sprawy, kolejności ich załatwiania i rozstrzygania. Informacją taką jest w szczególności informacja o danych publicznych, w tym "treść i postać dokumentów urzędowych", a zwłaszcza "treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć" (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 1 ustawy). W niniejszej sprawie skarżący, wskazując na art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a tiret pierwszy ustawy, wystąpił o udostępnienie informacji publicznej w postaci kserokopii wszelkich decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na nieruchomości w skład której wchodzą działki strony. Lektura wniosku o udostępnienie informacji publicznej na żądanie skarżącego, nie budzi w ocenie sądu wątpliwości, iż strona domagała się udostępnienia "treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć", o jakich mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy. Ocena sądu znajduje potwierdzenie w judykaturze i stanowi dominujący pogląd (por. wyroki WSA w Łodzi z dnia 15 listopada 2013 r., sygn.akt II SAB/Łd 123/13 oraz z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn.akt II SAB/Łd 126/13 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega wątpliwości, że dokumentacja związana z procesami inwestycyjnymi (w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty) to dokumenty, do których dostęp jest zagwarantowany ustawą, jeżeli znajdują się one w posiadaniu podmiotu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn.akt II SAB/Kr 184/12; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 maja 2008 r., sygn.akt IV SA/Po 545/07- http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozważając, czy w sprawie niniejszej w grę wchodzą ograniczenia w udostępnieniu tej informacji warto przypomnieć, iż stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Oznacza to, iż ewentualne ograniczenia winny mieścić się w ramach wyznaczonych przepisem art. 5 ustawy. Ustawodawca przewidział, iż udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 ustawy). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 ustawy). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 ustawy). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonej we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 ustawy). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, wniosek skarżącego winien być rozpoznany w trybie określonym w ustawie. Udostępnienie informacji publicznej ma charakter czynności materialno-technicznej. Natomiast, jeżeli w ocenie organu istnieją ustawowe przeszkody do udostępnienia informacji w określony sposób lub w określonej formie, bądź istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej, to zobligowany jest on do załatwienia wniosku w formie procesowej. Ponadto, gdyby środki techniczne, jakimi dysponuje podmiot zobowiązany nie umożliwiały udostępnienia informacji w opisany wyżej sposób, podmiot ten powinien pisemnie poinformować o tym fakcie wnioskodawcę, wskazując przyczynę zaistniałego stanu rzeczy oraz możliwy sposób udostępnienia żądanych informacji (szerzej zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2012r., str. 195-198). Reasumując w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości sądu, iż A SA jest podmiotem zobowiązanym, w świetle ustawy, do udostępnienia informacji publicznej, zaś żądana informacja jest informacją publiczną, co zostało przez sąd wykazane. Niewątpliwie w chwili wniesienia skargi podmiot zobowiązany pozostawał w bezczynności i stan ten nie ustał do dnia wydania niniejszego wyroku. Z tych wszystkich względów sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązał A SA do załatwienia wniosku G. M. z dnia [...] października 2013 r. w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. Sąd stwierdził nadto, iż bezczynność podmiotu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa o czym orzekł w pkt 2 sentencji, stosownie do art. 149 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 3 sentencji, na podstawie art. 200 p.p.s.a. LS