II SAB/Łd 12/21

1 grudnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu 1 grudnia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. W. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 9 sierpnia 2018 roku p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącej E. W. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną 19 lutego 2021 roku pod poz. [...]. dc 8 lutego 2021 r. Wojewoda [...] przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę E.W. z 10 stycznia 2021 r., skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącej z 9 sierpnia 2018 r. w zakresie uznania "skarżących" za stronę postępowania "[...]". W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając jednocześnie, że w niniejszej sprawie wszczęte zostało postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt I DK 7/21. Prawomocnym postanowieniem z 23 lutego 2021r., sygn. akt I SAB/Wa 19/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał skargę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi jako właściwemu miejscowo. Prawomocnym postanowieniem z 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 19/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie E.W. na postanowienie z 23 lutego 2021 r. o przekazaniu skargi według właściwości miejscowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz.2325 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a."., Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Przepis ten odwołuje się do dwóch, wywodzących się jeszcze z prawa rzymskiego, zasad: lis pendens oraz res iudicata. Pierwsza z nich stanowi, że nie można wszczynać postępowania, jeżeli sprawa w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami już się toczy. Druga zaś, że nie można wszczynać postępowania sądowego, jeżeli sprawa w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami została prawomocnie zakończona. Istotą obu zasad jest to, że w tej samej sprawie między tymi samymi stronami skarga przysługuje tylko raz. Do zaistnienia podstawy odrzucenia skargi określonej w art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. niezbędne jest stwierdzenie, że skarga dotyczy tego samego przedmiotu (aktu, czynności lub bezczynności organu) i tych samych stron postępowania. Wniesienie skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym powoduje wszczęcie postępowania, wywołując skutki procesowe i materialnoprawne. Prowadzi to do powstania stanu sprawy w toku, co stanowi przeszkodę do równoczesnego prowadzenia postępowania sądowego ze skarg tego samego podmiotu i na ten sam akt administracyjny bądź bezczynność w tym samym zakresie. Taki stan trwa aż do momentu uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Instytucja "stanu sprawy w toku" oznacza tzw. zawiśnięcie sprawy (lis pendens), polegające na zakazie wszczęcia nowego postępowania pomiędzy tymi samymi stronami i w tej samej sprawie. Prowadzenie dwóch postępowań doprowadziłoby do wydania dwóch wyroków, z których jeden naruszałby zasadę res iudicata. Powstanie stanu tzw. sprawy w toku, w rozumieniu powyższego przepisu, stwarza przeszkodę do równoczesnego prowadzenia postępowania sądowego ze skarg tego samego podmiotu i na ten sam akt administracyjny/czynność bądź ich brak. O wystąpieniu przesłanki określonej w tym przepisie można mówić w sytuacji, w której zachodzi tożsamość wcześniej wszczętej sprawy sądowoadministracyjnej z tą, w której wniesiono podlegającą odrzuceniu skargę. Tożsamość ta musi obejmować elementy podmiotowe i przedmiotowe. Musi zatem dotyczyć tego samego podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków. Tożsamość przedmiotowa ma zaś miejsce, gdy identyczna jest treść tych praw i obowiązków oraz ich podstawa prawna i faktyczna (por. postanowienie NSA z 13 września 2011 r., I GSK 1077/11). Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Na podstawie przekazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie akt sprawy I SAB/Wa 19/21 sąd stwierdził, że skarga E.W. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącej z 9 sierpnia 2018 r. w zakresie uznania "skarżących" za stronę postępowania "[...]", wniesiona została 10 stycznia 2021 r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Po przekazaniu skargi Wojewodzie [...], na podstawie art. 54 § 1 p.p.s.a., skarga została następnie 8 lutego 2021 r. przekazana przez ten organ wraz z odpowiedzią na skargę jednocześnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi oraz do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W konsekwencji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła ta sama skarga, tego samego podmiotu, obejmująca tę samą bezczynność tego samego organu, która została wniesiona 10 stycznia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zarejestrowana pod sygn. akt I SAB/Wa 19/21. Niewątpliwie więc przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dacie przekazania przez organ administracji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargi E. W., zawisła już sprawa z tej samej skargi wniesionej 10 stycznia 2021 r. Biorąc powyższe pod rozwagę, z powodu zawisłości sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjny w Warszawie, należało odrzucić skargę przekazaną przez Wojewodę [...] 8 lutego 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i zarejestrowaną pod sygn. akt II SAB/Łd 12/21. W toku pozostaje natomiast sprawa zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt I SAB/Wa 19/21 i przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi 15 listopada 2021 r. w związku z prawomocnym postanowieniem z 23 lutego 2021 r. Sprawa ta została obecnie zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Łd 219/21. Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi, sąd orzekł w pkt 2 postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. dc