II SAB/Łd 147/16

Dnia 6 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2016 roku sprawy ze skargi A. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie użytkowania hali produkcyjnej 1. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej A. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS A.W. zaskarżyła w dniu 27 stycznia 2016 roku (data stempla pocztowego) do sądu administracyjnego bezczynność Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie pozwolenia na użytkowanie hali produkcyjnej oznaczonej lit. "A", zlokalizowanej na działce nr ewid. 2470, 2473 w m. K. 1, gm. R. . W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że decyzją z dnia [...] nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...], nr [...], uchylającą na podstawie art. 155 K.p.a. własną decyzję nr [...]z dnia [...], udzielającą Przedsiębiorstwu A pozwolenia na użytkowanie hali produkcyjnej oznaczonej lit. "A" zlokalizowanej na działce nr ewid. 2470, 2473 w m. K. 1, gm. R. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W wyniku zażalenia skarżącej w przedmiocie bezczynności organu l instancji postanowieniem z dnia [...], nr [...], organ II instancji wyznaczył organowi l instancji dodatkowy termin załatwienia sprawy poprzez wydanie aktu administracyjnego do dnia 8 stycznia 2016r., a ponadto zarządził wyjaśnienie i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Następnie skarżąca podniosła, że w niniejszej sprawie dopiero w dniu 28 października 2015r. organ l instancji przeprowadził czynności kontrolne na przedmiotowej nieruchomości (działce). Od tamtego czasu organ l instancji nie podjął jednak żadnych dalszych czynności. Na dzień sporządzenia niniejszej skargi organ l instancji nie wydał decyzji w sprawie. Tym samym organ l instancji uchybił terminowi oznaczonemu przez organ II instancji w wyniku postępowania z zażalenia skarżącej. Zdaniem skarżącej nie ulega więc wątpliwości, że organ l instancji ponownie pozostaje w bezczynności, nie podejmując czynności koniecznych do zakończenia postępowania. Jednocześnie organ uchybia swoim obowiązkom informacyjnym wobec skarżącej. Okoliczności takie jak niewystarczająca liczba pracowników organu, brak środków pieniężnych, bezczynność innego organu administracji, nie mogą stanowić skutecznej obrony przed zarzutem bezczynności. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. przytoczył stan faktyczny sprawy i podkreślił, że w dniu [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. , decyzją nr [...], działając na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego uchylił w całości ostateczną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nr [...] z dnia [...], udzielającą Przedsiębiorstwu A pozwolenia na użytkowanie hali produkcyjnej oznaczonej lit. "A", zlokalizowanej na działce nr ewid. 2473 w miejscowości K. 1 gm. R. oraz orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie hali produkcyjnej oznaczonej lit. "A", zlokalizowanej na działce nr ewid. 2473 w miejscowości K. 1 gm. R. wobec braku przedmiotu postępowania. Hala produkcyjna został bowiem rozebrana. Organ dodał, że jakkolwiek w dacie składania skargi przez A.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na bezczynność tutejszego organu działanie skarżącej było uzasadnione, albowiem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. był w stanie bezczynności, to wobec wydania w dniu [...], decyzji nr [...], kończącej postępowanie, stan ten został konwalidowany, a zatem nie można uznać, iż tutejszy organ pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o oddalenie skargi. Pismem z dnia 30 czerwca 2016r. skarżąca przedstawiła w obszerny sposób dotychczasowy przebieg postępowania. Jednocześnie podtrzymując dotychczasowe stanowisko o zasadności skargi na bezczynność, skarżąca oświadczyła, że w jej ocenie bezczynność ma charakter rażącego naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718) – w skrócie: "P.p.s.a." – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu administracji publicznej w przypadkach niepodejmowania przez ten organ nakazanych prawem aktów lub czynności, w tym w razie konieczności wydania decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a.) W tak zakreślonej kognicji sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność organu administracji publicznej, stwierdza, że organ ten dopuścił się bezczynności i w związku z tym zobowiązuje go do wydania w określonym terminie aktu administracyjnego lub dokonania czynności. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa – art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a.). Warunkiem wniesienia skargi na bezczynność jest uprzednie złożenie do organu wyższego stopnia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie - art. 37 § 1 w zw. Z art. 52 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r., poz. 23) – w skrócie: "K.p.a.". Wyczerpanie trybu zaskarżenia jest w niniejszej sprawie bezsporne, bowiem postanowieniem z dnia [...], nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wyznaczył organowi l instancji dodatkowy termin załatwienia sprawy poprzez wydanie aktu administracyjnego do dnia 8 stycznia 2016r. Jak wynika z akt administracyjnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 7 marca 2013r.( sygn. akt II SA/Łd 1234/12) oddalił skargę D. W. na powoływaną przez skarżącą decyzję kasatoryjną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...]. Skarga kasacyjna D. W. od ww. wyroku WSA w Łodzi została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2014r., sygn. akt II OSK 1370/13. Akta administracyjne sprawy zostały zwrócone organowi I instancji w dniu 1 kwietnia 2015r. (co wynika wprost z prezentaty organu I instancji na piśmie [...]WINB z dnia 31 marca 2015r.) Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać trzeba, iż w świetle art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Kodeks postępowania administracyjnego zobowiązuje organy administracji do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z przepisem art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, przy czym do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.). Oceniając zatem zasadność przedmiotowej skargi uznać trzeba trafność zarzutu rażącej bezczynności w sprawie, toczącej się od grudnia 2008 roku, w której organ II instancji uchylił w dniu [...] rozstrzygnięcie kończące postępowanie w sprawie. Organ pierwszej instancji nie podejmował żadnych działań aż do 30 września 2015roku, kiedy to wyznaczył termin oględzin nieruchomości. Decyzję w sprawie podjęto natomiast dopiero w dniu [...], a więc już po wniesieniu przez A.W. skargi do sądu. Dodać w tym miejscu trzeba, że z nadesłanych sądowi akt wynika, że organ w ocenianym okresie ani razu nie powiadomił stron w trybie art. 36 K.p.a. o powodach niezakończenia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Z bezczynnością mamy natomiast do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy nieefektywne działania nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności, nie prowadzą do zakończenia postępowania. To także stan, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego wydłużenia czasu trwania postępowania, nieakceptowalnego z punktu widzenia zasady szybkości postępowania i ekonomiki procesowej (art. 12 § 1 K.p.a.). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że strona, niezależnie od stopnia zawiłości sprawy, ma prawo oczekiwać rozstrzygnięcia swojej sprawy w ustawowym terminie (art. 35 K.p.a.). Dla zasadności skargi na bezczynność nie zatem znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 19 września 2013 roku, sygn. akt: I SAB/Wa 243/13 oraz z dnia 12 września 2013 roku, sygn. akt: I SAB/Wa 364/13, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że podejmowane w odległych odstępach czasu działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. świadczą o ewidentnej bezczynności. Jednakże stan ten ustał z chwilą wydania przez organ i instancji w dniu [...] decyzji nr [...], kończącej postępowanie. Załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie zwalnia jednak sądu w zakresie orzekania w przedmiocie bezczynność organu administracji publicznej. Przepis art. 149 P.p.s.a. zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy organ dopuścił się bezczynność, a jeżeli tak, to czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy stwierdzono, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie pierwszym wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. Natomiast w związku z wydaniem przez organ I instancji decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. O powyższym sąd orzekł w punkcie drugim wyroku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. O kosztach postępowania należnych skarżącej od organu, równych kwocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi, orzeczono w punkcie trzecim wyroku, mając na względzie regulację art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. IB