II SAB/Łd 150/14

Dnia 13 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 roku przy udziale - sprawy ze skargi D. L. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązać Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. do załatwienia wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 roku w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącego D. L. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS D. L. zaskarżył do sądu administracyjnego bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Jak wynika z akt sprawy wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2014r. skarżący wystąpił do organu z żądaniem udostępnienia mu treści jednej - dowolnej wybranej przez organ - decyzji wydanej w lipcu 2014r. Pismem z dnia 29 sierpnia 2014r. organ poinformował skarżącego, że jego wniosek nie odpowiada wymogom formalnym, o których mowa w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) – w skrócie: "K.p.a.". Ponadto zdaniem organu skarżący winien był wskazać dokładnie o jaką decyzję chodzi. Pismem z dnia 30 sierpnia 2014r. skarżący sprecyzował żądanie, wskazując, że chodzi mu o pierwszą decyzje wydaną w lipcu 2014r. W ocenie skarżącego jego wniosek odpowiadał wymogom proceduralnym, wynikającym z K.p.a. Pismem z dnia 8 września 2014r. organ poinformował skarżącego, że jego pismo nadal nie spełnia warunków formalnych, o których mowa w art. 63 § 2 i 3 K.p.a., tj. nie zawiera podpisu wnioskodawcy. Organ poinformował skarżącego, że w przypadku nieusunięcia braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej dalsza korespondencja pozostanie bez odpowiedzi. We wskazanej na wstępie skardze D. L. zarzucił nieudostępnienie żądanej informacji publicznej w ustawowym terminie. Na tej podstawie wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 22 sierpnia 2014r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że skoro wniosek skarżącego nie odpowiadał warunkom formalnym, o których mowa w K.p.a., o czym organ informował skarżącego, to nie można stwierdzić, że jest on bezczynny, a więc skarga winna być oddalona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) – w skrócie: "P.p.s.a." – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu w przypadkach określonych w pkt 1-4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tak zakreślonej kognicji sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność organu administracji publicznej w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 P.p.s.a.). Merytoryczna ocena zasadności skargi w sprawie dotyczącej bezczynności organu w zakresie dostępu do informacji publicznej przebiega dwuetapowo. W pierwszej kolejności określić należy, z jakim żądaniem występuje wnioskodawca oraz ustalić, czy dotyczy ono udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014r., poz. 782) – powoływana także jako: "ustawa". W przypadku uznania, że przepisy tej ustawy mają zastosowanie, możliwe jest przystąpienie do drugiego etapu, tj. ustalenia, czy zachodzi bezczynności organu. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 pkt 1-3 ustawy prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskiwania informacji publicznej, w tym uzyskiwania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; wglądu do dokumentów urzędowych oraz dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych (art. 3 ust. 2 ustawy). Z kolei w art. 4 ustawy wskazane są podmioty zobligowane do udostępniania informacji publicznej, do których zalicza się organy władzy publicznej, zaś art. 6 ust. 1 pkt 1-5 ustawy, w sposób nieenumeratywny, wskazuje informacje publiczne podlegające udostępnieniu, wśród których możemy wyróżnić informacje dotyczące danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (wyraźnie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret pierwszy ustawy). W świetle powyższych reguł stwierdzić należy z całą stanowczością, że żądana przez skarżącego informacja jest informacją publiczną. Decyzje administracyjne wydawane przez organy administracji publicznej, jako stanowiące treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, należą niewątpliwie do informacji o danych publicznych i stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skoro zatem wniosek skarżącego z dnia 22 sierpnia 2014r. dotyczył udostępnienia informacji publicznej należy ocenić, czy organ administracji pozostaje w bezczynności, jak również czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o której mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 ustawy). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 ustawy). Jak wynika z akt sprawy organ administracji nie udostępnił skarżącemu żądanej informacji publicznej w ustawowym terminie, gdyż uznał, że jego wniosek nie spełniał warunków formalnych, o których mowa w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, a zwłaszcza z uwagi na brak podpisu. Jednakże w tym miejscu należy podkreślić, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Za wniosek pisemny uznawać należy również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Pogląd ten uzasadniony jest brakiem konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. (por. wyroki: WSA w Krakowie z dnia 6 maja 2014r., sygn. akt II SAB/Kr 80/14; WSA w Gdańsku z dnia 27 marca 2013r., sygn. akt II SAB/Gd 2/13; WSA w Olsztynie z dnia 22 stycznia 2013r., sygn. akt II SAB/Ol 166/12 – orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pamiętać również należy, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i w zakresie udostępniania informacji publicznej przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się wyłącznie wtedy, gdy ustawa o dostępie do informacji publicznej tak stanowi. Tym samym przepisy K.p.a. stosuje się wyłącznie w sytuacji, w której podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej odmawia jej udostępnienia albo umarza postępowanie z przyczyn określonych w ustawie (art. 16 ust. 2 ustawy), a także wtedy, gdy organ wydaje decyzję o odmowie przekazania informacji publicznej w celu ponownego wykorzystywania, decyzję o warunkach ponownego wykorzystywania informacji publicznej oraz decyzję o wysokości opłat (art. 23g ust. 11 ustawy). Poza wymienionymi przypadkami do postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się. Za tym stanowiskiem przemawia także to, że do skutecznego wniesienia skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane wcześniejsze wezwanie danego organu do usunięcia naruszenia prawa, w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. Nadto, w takim przypadku skarga nie musi być poprzedzona wcześniejszym wniesieniem zażalenia do organu wyższego stopnia w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że żądanie przez organ od skarżącego uzupełnienia jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej przez jego podpisanie było nieuprawnione, a co za tym idzie organ nie udostępnił żądanej informacji w ustawowym terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy. To z kolei oznacza, że skarga okazała się usprawiedliwiona, bowiem organ wbrew ustawowemu obowiązkowi pozostawał bezczynny. W tym stanie rzeczy należało skargę uwzględnić, na podstawie art. 149 § 1 zdanie 1 P.p.s.a. i na tej podstawie zobowiązać organ do załatwienia wniosku w zakreślonym terminie. Jednakże oceniając bezczynność organu sąd uznał, że nie miała ona charakteru rażącego, czemu dał wyraz w pkt 2 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 3 wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni wskazania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku i w oznaczonym przez sąd terminie dokona czynności materialnotechnicznej polegającej na udostępnieniu skarżącemu żądanej informacji publicznej po jej uprzednim zanonimizowaniu albo wyda decyzję odmowną, która spełniać będzie wszystkie elementy przewidziane dla decyzji administracyjnej, o których mowa w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego. a.tp.