II SAB/Łd 174/15
WyrokWSA w Łodzi2015-12-04
Skład orzekający: Anna Stępień, Arkadiusz Blewązka, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. przewlekle prowadził postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania i oddania do użytkowania ulicy A w B., a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. przewlekle prowadził postępowanie administracyjne, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2000 zł, umorzył postępowanie w pozostałym zakresie i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący S. M. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie wybudowania i oddania do użytkowania ulicy A w B. Postępowanie to trwało od 2012 roku, a skarżący wielokrotnie wnosił zażalenia na bezczynność organu, które były ignorowane lub rozpatrywane w sposób nieefektywny. Pomimo wcześniejszych wyroków sądów zobowiązujących PINB do działania i nakładających grzywny, organ nie podjął skutecznych działań w sprawie. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości postępowania, wymierzenia grzywny oraz zwrotu kosztów.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. Wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 2000 złotych; 3. Umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 4. Zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego S. M. kwotę 196,95 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Protokolant sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2015 roku sprawy ze skargi S. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie budowy i oddania do użytkowania ulicy 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 3. umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego S. M. kwotę 196,95 (sto dziewięćdziesiąt sześć złotych i dziewięćdziesiąt pięć groszy), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS
W dniu 10 sierpnia 2015 r. S. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w B. wszczętego wnioskiem skarżącego z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wybudowania i oddania do użytkowania ulicy A w B., domagając się: pkt 1 - zobowiązania organu do wydania w zakreślonym przez sąd terminie aktu administracyjnego; pkt 2 - stwierdzenia przewlekłości postępowania oraz, że przewlekłość postępowania ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; pkt 3 - wymierzenia organowi w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. grzywny w wysokości uwzględniającej stopień przewlekłości; pkt 4 - przyznania w trybie art. 154 § 7 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości do uznania sądu; pkt 5 - zasądzenia w trybie art. 200 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego.
W motywach skargi S. . podniósł, że wniosek o wszczęcie postępowania w tej sprawie datowany jest na dzień 28 sierpnia 2012 r. i jest doprecyzowaniem wniosku
z dnia 21 marca 2010 r.
Po upływie kilku miesięcy bezczynności organu skarżący w dniu 14 listopada 2012 r. trybie art. 37 k.p.a. wniósł zażalenie do [...]WINB, który postanowieniem z dnia [...]. nr [...] wyznaczył PINB dodatkowy termin na załatwienie sprawy
z wniosku skarżącego do dnia 1 lutego 2013 r.
Pismem z dnia 17 stycznia 2013 r. PINB powiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania i wyznaczeniu oględzin obiektu na dzień 5 marca 2013 r., które to oględziny zostały przeprowadzone, zaś pismem z dnia 18 stycznia 2013 r. poinformował skarżącego o toczących się w tym czasie postępowaniach dotyczących ulicy A w B. Kolejnym pismem z dnia 15 maja 2013 r. PINB ponownie powiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie.
Ponieważ to wszczęte postępowanie, po kontroli w dniu 5 marca 2013 r., nie było
w ogóle prowadzone, skarżący w dniu 16 października 2013 r. wniósł kolejne zażalenie na bezczynność PINB w trybie art. 37 k.p.a. Organowi powiatowemu przesłanie tego zażalenia do [...]WINB zajęło prawie 2 miesiące, bowiem przesłał je przy piśmie z dnia 10 grudnia 2013 r.
[...]WINB postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił wyznaczenia dodatkowego terminu na załatwienie sprawy, przyjmując, że w tej sprawie organ wojewódzki rozpatrywał już zażalenie na bezczynność, wyznaczał organowi powiatowemu dodatkowy termin, więc nie ma podstaw do ponownej ingerencji z jego strony.
Dnia 15 stycznia 2014 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność PINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 25 lipca
2014 r. sygn. akt II SAB/Łd 24/14 zobowiązał PINB do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 24 sierpnia 2012 r. w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku. Na wniosek skarżącego organowi została wymierzona grzywna w kwocie 500 zł (wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 września 2014 r. sygn. akt II SAB/Łd 24/14).
Pomimo tego PINB nie podjął żadnych czynności w sprawie, wobec czego skarżący
w dniu 29 stycznia 2015 r. wezwał organ do wykonania wyroku WSA w Łodzi. Z uwagi na dalsze niepodejmowanie działań przez PINB, skarżący w dniu 23 lutego 2015 r. wniósł skargę na niewykonanie wyroku z wnioskiem o wymierzenie organowi kolejnej grzywny. Jednakże PINB nie czuł się zobowiązany do przesłania złożonej skargi do WSA w ustawowym terminie 30 dni. Kiedy pomimo upływu 2 miesięcy organ skargi nie przekazał, skarżący wniósł w dniu 28 kwietnia 2015 r. o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi sądowi.
Postanowieniem z dnia 23 lipca 2015 r. sygn. akt II SO/Łd 9/15 WSA w Łodzi nałożył na organ powiatowy kolejną grzywnę w wysokości 500 zł.
Na dzień składania niniejszej skargi PINB nie podjął w sprawie żadnego działania.
Ostatnią czynnością było pismo organu z dnia 15 maja 2013 r. zawiadamiające skarżącego o wszczęciu postępowania. Od tego czasu upłynęły 2 lata, w czasie których organ niczego w sprawie nie uczynił.
W dniu 30 kwietnia 2015 r. skarżący złożył do [...]WINB zażalenie na przewlekłość prowadzonego postępowania administracyjnego.
Pismem z dnia 12 maja 2015 r. [...]WINB wystąpił do organu powiatowego o odniesienie się do treści zażalenia i nadesłanie akt postępowania, zakreślając termin do dnia 25 maja 2015 r. PINB zareagował dopiero przy piśmie z dnia 2 czerwca 2015 r.
[...]WINB w piśmie z dnia 8 lipca 2015 r., mającym stanowić odpowiedź na zażalenie skarżącego na przewlekłość postępowania, poinformował, że w tej sprawie organ wojewódzki rozpatrywał już zażalenie na bezczynność organu z dnia 14 listopada 2012 r., wyznaczył organowi powiatowemu dodatkowy termin na załatwienie sprawy
i obecnie nie widzi żadnych podstaw do ingerencji.
Pismem z dnia 15 lipca 2015 r. skarżący poinformował [...]WINB, że wniesione zażalenie z dnia 14 listopada 2012 r. nie było zażaleniem na przewlekłość postępowania, toteż w przedmiocie przewlekłości postępowania [...]WINB nie zajmował żadnego stanowiska.
Pismem z dnia 27 lipca 2015 r. organ wojewódzki podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 8 lipca 2015 r.
Według skarżącego z przedstawionego toku postępowania wynika jednoznacznie, że PINB prowadzi postępowanie pozornie od roku 2012. Analizując tę konkretną sprawę, można stwierdzić wprost, że czynności w niej podejmowane były sporadycznie, pozorne, zawsze na skutek wnoszonych przez skarżącego środków zaskarżenia bezczynności. Okresy, w których organ nie dokonywał żadnych czynności, są wielomiesięczne, a ostatnio - to okres dwuletni. Zdaniem skarżącego w świetle powyższych faktów, nie ulega wątpliwości, że PINB w B. uchyla się od merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania decyzji administracyjnej, która
w rozumieniu art. 104 k.p.a., rozstrzygałaby sprawę co do jej istoty.
Przewlekłość postępowania przez organ administracji publicznej w tej sprawie, polegająca na uchylaniu się organu od wydania zgodnej z prawem decyzji administracyjnej, podejmowanie pozornych czynności w długich odstępach czasu, oprócz tego, że powoduje niezałatwienie sprawy ze wszelkimi tego konsekwencjami negatywnymi dla strony, pozbawia również skarżącego możliwości złożenia środków odwoławczych, a w dalszej konsekwencji wniesienia skargi do sądu, co godzi już
w konstytucyjne wolności i prawa człowieka i obywatela.
Odpowiadając na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w B. wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że w dniu 26 marca 2010 r., do organu wpłynął wniosek z dnia 21 marca 2010 r., w którym S. M. wniósł
o natychmiastowe podjęcie działań, celem wyeliminowania zagrożenia mieszkańców miasta, spowodowanego brakiem chodników dla pieszych przy ul. A
w B. Pismem z dnia 28 sierpnia 2012 r. wnioskodawca wskazał, iż pismo
z dnia 26 marca 2010 r. stanowiło wniosek w przedmiocie prawidłowości wybudowania drogi gminnej, tj. ul. A w B., a także co do sposobu jej użytkowania.
W toku prowadzonego postępowania organ II instancji po rozpatrzeniu zażalenia S. M. z dnia 14 listopada 2012 r., wyznaczył PINB w B. dodatkowy termin do udzielenia odpowiedzi na pismo wnioskodawcy, tj. do dnia 27 sierpnia 2012 r. Stosownym zawiadomieniem z dnia 17 stycznia 2013 r., PINB poinformował wnioskodawcę o wszczęciu na jego wniosek postępowania administracyjnego
w zakresie prawidłowości wybudowania drogi gminnej, ul. A
w B. na działce nr ewid. 461/1 obręb [...].
Pismem z dnia 10 grudnia 2013 r. PINB przekazał zażalenie S. M. na bezczynność organu [...]WINB, który rozpatrując zażalenie podkreślił fakt nieudzielenia odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia 24 sierpnia 2012 r., wniesione w dniu 27 sierpnia 2012 r., w którym to sprecyzowano po raz pierwszy żądanie, tj. weryfikacji legalności, prawidłowości wybudowania i oddania do użytkowania ul. A w B.
Dalej PINB podkreślił, że w dniu 14 stycznia 2014 r. wpłynęła skarga S. M. na bezczynność i przewlekłość prowadzonego postępowania. Wyrokiem z dnia 25 lipca 2014 r. sygn. akt II SAB/Łd 24/14, WSA w Łodzi stwierdził bezczynność i zobowiązał PINB w B. do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 16 września 2014 r., uzupełniono powyższy wyrok o punkt dotyczący grzywny.
W toku prowadzonego postępowania wpłynęła w dniu 23 lutego 2015 r skarga S. M. na niewykonanie powyższego wyroku. W dniu 28 kwietnia 2015 r. wpłynęła zaś kolejna skarga o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie tej skargi
w ustawowym terminie.
Odnosząc się do przedmiotowej skargi, PINB wyjaśnił, że przedmiotowy zakres postępowania należy do szczególnie skomplikowanych i wymaga do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia zebrania niezbędnego materiału dowodowego. Niniejszą sprawę komplikuje okoliczność braku dokumentacji projektowej dla zakresu przedmiotowej inwestycji. W toku prowadzonego postępowania organ pozyskał jedynie cząstkowe dokumenty dotyczące procesu inwestycyjnego, tj. pozwolenie na budowę nawierzchni ul. A wraz z okrawężnikowaniem i chodnika, protokoły przekazania placu budowy czy też protokoły końcowych odbiorów robót, nie stanowiące jednak ostatecznego zakończenia budowy przewidzianego ustawą Prawo budowlane.
Organ dodatkowo prowadzi odrębne postępowania w zakresie prawidłowości zabudowy konkretnych posesji oraz nielegalnej zabudowy ogrodzeniami posesji pasa drogowego przedmiotowej ul. A w B., podczas których ma możliwość uzyskania dodatkowych dowodów w niniejszym postępowaniu.
Reasumując, brak kompletnej dokumentacji projektowej dotyczącej realizacji przedmiotowego obiektu, zawiłość prowadzonych postępowań w obszarze ul. A w B. utrudnia prowadzenie postępowania, które powinno być rzetelnie wyjaśnione.
PINB wskazał nadto, że zaniedbanie w zakresie terminowości prowadzonego postępowania, czy też przewlekłości jest od niego niezależne. Brak odpowiedniej kadry pracowniczej, liczne rozbudowane postępowania administracyjne, uczestnictwo
w postępowaniach prowadzonych przez organy ścigania czy też konieczność podjęcia natychmiastowych działań w przypadku wystąpienia zagrożenia zdrowia i życia mieszkańców powiatu powoduje niezależne od niego zaniedbania w terminowym załatwianiu spraw.
Powołując się na obowiązujący system prawny PINB wskazał, że każdy obywatel ma prawo skorzystać z przysługujących mu uprawnień składania skarg i petycji, w związku z czym organ zmuszony jest rozpatrzyć każdy wniosek, który powoduje przy nieodpowiedniej kadrze pracowniczej nawarstwianie się spraw. Szeroki zakres ustawowych kompetencji organu nadzoru budowlanego przy niewielkiej liczbie pracowników powoduje, iż organ staje przed wyborem mniejszego zła, wybierając kontrole gdzie ewidentnie występuje bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia ludzi, narażając się tym samym na bezczynność w innych ważnych sprawach m.in.
w terminowym przekazaniu skarg.
W chwili obecnej organ posiada kadrę techniczną w postaci Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz jednego inspektora z dłuższym stażem pracy, trzech młodych referentów, którzy na dzień dzisiejszy muszą obsłużyć i zapewnić bezpieczeństwo mieszkańcom ponad 113 tysięcznego powiatu o obszarze 971 km2, na terenie którego zlokalizowane są duże strefy przemysłowe m.in. A
S.A. Na chwilę obecną organ prowadzi ok. 800 postępowań z zakresu samowoli budowlanych, do tego dochodzą sprawy z zakresu utrzymania obiektów budowlanych, informacji publicznej i bieżącej korespondencji. Nie ma możliwości szybkiej poprawy pracy jednostki bez wsparcia organów zwierzchnich, poprzez zwiększenie środków przekazywanych dla Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. umożliwiających zatrudnienie dodatkowych pracowników.
Nadmienić należy, iż organ podejmuje wszelkie możliwe środki umożliwiające usprawnienie pracy jednostki.
Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2015 r. skarżący poparł skargę, cofając jednocześnie żądanie w zakresie pkt 1 i 4 skargi i wnosząc o umorzenie postępowania w tym zakresie. Jednocześnie wniósł o zasądzenie zwrotu poniesionych kosztów postępowania zgodnie ze złożonym zestawieniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi S. M. jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie wybudowania i oddania do użytkowania ulicy A w B.
Warunkiem dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.).
W przypadku takiej skargi niezbędne jest złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia, jak stanowi art. 37 § 1 k.p.a. Organ ten może wyznaczyć dodatkowy termin na załatwienie sprawy (art. 37 § 2 k.p.a.). Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania. Dla uznania wyczerpania toku zażaleniowego przez stronę wystarczające jest wykazanie, że złożyła ona stosowne zażalenie do organu wyższego stopnia. Przy ocenie dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie ma znaczenia sposób rozpoznania takiego zażalenia przez właściwy organ wyższego stopnia.
W rozpoznawanej sprawie tryb zażaleniowy poprzedzający wniesienie skargi został niewątpliwie wyczerpany, ponieważ S. M. w dniu 30 kwietnia 2015 r. wniósł do [...]WINB zażalenie na przewlekłe prowadzenie niniejszego postępowania przez PINB w B. Wobec powyższego bezspornie skarga jest dopuszczalna.
Przystępując w następnej kolejności do merytorycznego rozpoznania skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. sąd stwierdził, że jest ona w pełni uzasadniona.
Przepisy prawa nie definiują wprost, na czym polega "przewlekłe prowadzenie postępowania", o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a i art. 37 § 1 k.p.a. Należy jednak przyjąć, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności,
a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Organ prowadzi tym samym postępowanie
w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie postawić zarzut niedochowania należytej staranności
w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono
w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy znaczenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 26 października 2012 r. sygn. II OSK 1956/12 – Lex nr 1233717, 5 lutego 2015 r. sygn. akt II GSK 2038/13 – Lex nr 1650937, 10 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 2104/14 – Lex nr 1658404 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Warszawie z dnia: 27 sierpnia 2014 r. sygn. akt VI SAB/Wa 37/14 – Lex nr 1508584, 13 marca 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 323/13 – Lex nr 1447027, 10 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 37/15 – Lex nr 1723841, Wrocławiu z dnia: 16 stycznia 2015 r. sygn. akt III SAB/Wr 9/14 – Lex nr 1625607 i 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14 – Lex nr 1460797, Łodzi z dnia 5 lipca 2013 r. sygn. akt II SAB/Łd 48/13, Lublinie z dnia: 4 marca 2014 r. sygn. akt II SAB/Lu 640/13 – Lex nr 1522743 i 28 stycznia 2014 r. sygn. akt II SAB/Lu 589/13 – Lex nr 1502617).
W jednym z wyroków Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 34/13 – Lex nr 1296088) stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Stwierdzenie, że w określonej dacie, a tą będzie data orzekania przez sąd, można zakwalifikować postępowanie organu jako dotknięte przewlekłością jego prowadzenia, wymagać będzie gruntownego zbadania sprawy pod wieloma względami, dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania.
Podstawową zasadą procedury administracyjnej zdefiniowaną w art. 12 k.p.a. jest szybkość postępowania administracyjnego, która wyraża się w tym, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.
Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu
o dowody przedstawione przez stronę, łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 1 - § 3 k.p.a.).
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również
w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.).
Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, scharakteryzowanego w treści skargi, dostarcza aż nadto argumentów, aby wyciągnąć wniosek o prowadzeniu postępowania w sposób przewlekły. Niespornym jest bowiem, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. prowadzi rzeczone postępowanie od 2012 r.,
w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie pojedynczych czynności w odległych odstępach czasu, mających niekiedy cechy pozorności. Materiał dowodowy sprawy niniejszej dowodzi nadto, że PINB na przestrzeni lat 2012-2015 ani razu nie poinformował stron postępowania w trybie art. 36 § 1 k.p.a. o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy i przyczynach takiego stanu rzeczy. Taka sytuacja nie jest możliwa do pogodzenia z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje, iż przewlekłość postępowania organu ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Takie postępowanie nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie obywateli do organów administracji publicznej.
Wobec powyższego sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w punkcie pierwszym wyroku stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W punkcie drugim wyroku sąd w trybie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., biorąc pod uwagę prowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem prawa wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę
w wysokości 2000 zł. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Okoliczności niniejszej sprawy wskazują, iż grzywna
w tej wysokości będzie dostatecznie represyjna, a jednocześnie spełni cele w zakresie prewencyjnego oddziaływania i będzie dyscyplinować organ do sprawnego prowadzenia postępowania.
W punkcie trzecim wyroku sąd mając na względzie brzmienie art. 161 § 1 pkt 1
w zw. z art. 60 p.p.s.a. umorzył postępowanie w pozostałym zakresie, uwzględniając fakt, że skarżący na rozprawie cofnął żądanie skargi w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania aktu administracyjnego i przyznania w trybie art. 154 § 7 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.
O kosztach postępowania orzeczono w punkcie czwartym wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 196,95 zł składają się: uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł oraz udokumentowane koszty dojazdu do sądu w wysokości 96,95 zł.
LS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło