II SAB/Łd 184/15

Dnia 09 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2015 roku sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. a.bł. A. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezesa Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 17 sierpnia 2015 r., domagając się zobowiązania organu do załatwienia wniosku oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Motywując skargę pełnomocnik strony wskazał, że skarżący w dniu 17 sierpnia 2015 r. złożył drogą elektroniczną wniosek o udostępnienie informacji publicznej i zażądał przesłania "kserokopii lub skanów (w formacie pdf) albo plików edytorskich (doc/docx/rtf) orzeczeń dyscyplinarnych wydanych przez Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w Ł. w roku 2012, czego dowodem jest wydruk wniosku z 17 sierpnia 2015 r. Skarżący podniósł, że wniosek o udostępnienie informacji wymaga załatwienia w sposób prawem przewidziany, a zatem albo przez dokonanie czynności materialno-technicznej udostępnienia żądanej informacji albo przez wydanie stosownej decyzji. Organ jednak w żaden sposób nie odpowiedział na złożony wniosek. Odpowiadając na skargę Prezes Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Ł. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania podnosząc, że Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w Ł. nie otrzymał wniosku skarżącego z dnia 17 sierpnia 2015 r. Po otrzymaniu przedmiotowej skargi dokonano ponownego dokładnego sprawdzenia otrzymywanej poczty elektronicznej. Sprawdzeniem objęto również otrzymywany spam. W żadnym z tych miejsc nie znaleziono wniosku A. P. W załączniku do skargi załączono wprawdzie wydruk e-maila, jednakże z dokumentu tego w żaden sposób nie wynika, że został on wysłany. Skarga nie zawiera także potwierdzenia otrzymania e-maila. Dotychczas nie zdarzyło się, aby wysłany e-mail nie dotarł do Sądu Dyscyplinarnego. W toku postępowania w Sądzie Dyscyplinarnym jest kilka spraw o udostępnienie informacji publicznej - w tym również takich, w których żądanie nadesłano pocztą elektroniczną. Jak dotychczas nie było problemów z odbiorem takiej poczty. Z uwagi na brak dowodu doręczenia wniosku, organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. innymi na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach oraz bezczynność organów w tych przypadkach (pkt 8). Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy zobowiązany do podjęcia czynności organ nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Oznacza to, iż zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu. W rozpatrywanej sprawie A. P. przedmiotem skargi uczynił bezczynność Prezesa Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 17 sierpnia 2015 r. W związku z powyższym wskazać należy, że zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Stosownie do art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. W takim przypadku złożenie wniosku jest warunkiem realizacji prawa do informacji publicznej. Nie zawsze konieczne jest złożenie wniosku w formie pisemnej. Zawsze jednak żądanie udostępnienia określonej informacji publicznej musi być organowi przedstawione. W rozpatrywanej sprawie skarżący podał, że w dniu 17 sierpnia 2015 r. złożył do Prezesa Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Ł. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w formie elektronicznej. Należy wskazać, że wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem (I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska - Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, LexisNexis 2012 r., s. 171). W doktrynie trafnie wskazuje się, że momentem otrzymania wniosku jest data jego wpływu do podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. W przypadku wniosków składanych drogą elektroniczną, ustawowy czternastodniowy termin od momentu wpływu wniosku do właściwego podmiotu, liczy się od momentu zarejestrowania go na serwerze odbiorcy. Moment wpływu wniosku do właściwego podmiotu odpowiada chwili wprowadzenia wniosku do systemu elektronicznego tego podmiotu (odpowiedź K. Kędzierskiej w: red. P. Szustakiewicz, Dostęp do informacji publicznej. Praktyczne wskazówki w świetle obowiązujących przepisów i orzecznictwa, C.H. Beck 2014 s. 163-164, p. 6.5). Zasadniczą kwestią zatem w sprawie ze skargi na bezczynność jest ustalenie, czy po stronie określonego organu administracji publicznej istniał prawny obowiązek rozpatrzenia konkretnego wniosku w przewidzianej prawem formie, tj. zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w ustawie o dostępie do informacji publicznej albo w formie czynności materialno-technicznej w przypadku udzielenia informacji, albo – w razie odmowy jej udzielenia – w formie decyzji. Podkreślenia wymaga jednakże, iż ocena taka może zostać dokonana przez sąd tylko wówczas, gdy do organu wpłynął wniosek z określonym żądaniem. Jak wynika z oświadczenia organu, w niniejszej sprawie Prezes Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Ł. nie otrzymał wniosku z dnia 17 sierpnia 2015 r. i nie mógł zapoznać się z jego treścią. Wniosek taki nie wpłynął bowiem do podmiotu, którego bezczynność zaskarżono w niniejszej sprawie. Nie został też przedstawiony organowi w innej formie. Wobec powyższego, należy stwierdzić, że w przedstawionym stanie faktycznym skarga na bezczynność Prezesa Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Ł. jest bezzasadna. Brak jest bowiem możliwości badania przez sąd administracyjny – w sytuacji stwierdzenia, że dany podmiot nie otrzymał wniosku pisemnego w formie elektronicznej – czy pozostaje on w bezczynności w zakresie jego rozpatrzenia. Tylko bowiem skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej stanowić może podstawę merytorycznego badania przez sąd administracyjny skargi na bezczynność organu w zakresie rozpoznania tego wniosku ( vide: wyrok WSA w Lublinie w sprawie sygn. akt II SAB/Lu 6/15 - publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Ocena przez sąd administracyjny tego, czy na Prezesie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Ł. ciążył obowiązek rozpoznania wniosku z dnia 17 sierpnia 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej w przewidzianych prawem formach, byłaby możliwa tylko wówczas, gdyby wniosek taki został do organu faktycznie złożony. Samo wysłanie wniosku przez skarżącego, czego sąd nie kwestionuje, nie przesądza o zasadności skargi na bezczynność organu. Wniosek musi bowiem dotrzeć do organu, aby można było uznać, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej zostało wszczęte. Sąd nie może domniemywać istnienia przedmiotu sprawy administracyjnej. Podsumowując, należy wskazać, że skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej stanowić może podstawę merytorycznego badania i ewentualnego stwierdzenia pozostawiania przez organ w bezczynności. Nieskuteczne złożenie wniosku nie może powodować, że organ pozostaje w bezczynności. Skarżący dołączył do skargi odpis wniosku, ale stanowił on załącznik do skargi, a nie wniosek skierowany do organu. Skarżący miał możliwość udowodnienia, że przedmiotowy wniosek wpłynął do organu, lecz tego nie uczynił. Wysłanie drogą elektroniczną wniosku możliwe wszak było za potwierdzeniem jego odbioru przez adresata. Skarżący takiego potwierdzenia nie złożył. Odpis wniosku nie pozwalał zatem na ustalenie, że wniosek skarżącego wpłynął do organu. Poza tym z akt niniejszej sprawy wynika, że organ o przedmiotowym wniosku dowiedział się dopiero ze skargi na bezczynność, a więc po rozpoczęciu etapu postępowania sądowoadministracyjnego. Organ nie jest dysponentem skargi i elementów do niej załączonych, a jedynie jest obowiązany do przekazania skargi wraz z aktami do sądu. Skarżący może nadal zwrócić się ze stosownym wnioskiem do organu i wówczas będzie on obowiązany do jego rozpoznania (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 372/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wobec niezłożenia skutecznie w organie wniosku z dnia 17 sierpnia 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej, skargę na bezczynność Prezesa Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Ł. w zakresie jego rozpatrzenia, uznać należało za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić. A. P.