II SAB/Łd 202/15

Dnia 20 stycznia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia A z siedzibą w P. na bezczynność Prezydenta Miasta P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. LS W dniu 16 listopada 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła, złożona za pośrednictwem organu, skarga Ogólnopolskiego Stowarzyszenia A na bezczynność Prezydenta Miasta P. w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucając organowi naruszenie art. 13 ust. 1, ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm. – dalej przywoływana jako: ustawa) wniósł o wydanie orzeczenia zobowiązującego organ do wydania informacji w jakich cenach Zakład Energetyki Cieplnej w P. kupował miał węglowy służący do wytwarzania energii cieplnej w latach 2009-2015. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, iż w dniu 3 lutego 2015 r. wystąpił do organu sprawującego nadzór właścicielski nad Zakładem Energii Cieplnej w P. o wydanie przedmiotowych informacji publicznych. W odpowiedzi z dnia 17 lutego 2015 r. organ przesłał do wiadomości pismo skierowane do Zakładu Energii Cieplnej w P., z którego wynika, że wniosek strony został przesłany do Zakładu. Następnie w dniu 8 kwietnia 2015 r. strona skierowała od organu monit, w odpowiedzi na który Prezydent Miasta P. przesłał w dniu 21 maja 2015 r. pismo, z którego wynika, że monit został przekazany do Zakładu. Nadto, w piśmie tym organ zwrócił się do Zakładu o przesłanie informacji, o które wystąpiła strona, aby mógł przekazać odpowiednie dane występującemu o nie Stowarzyszeniu. Jednakże do dnia 29 września 2015 r. tj. do dnia przesłania tych pism procesowych, strona skarżąca nie otrzymała odpowiedzi. Dopiero w dniu 8 października 2015 r. organ przesłał do strony pismo, w którym poinformował, że ceny zakupu miału węglowego stanowią tajemnicę handlową i nie mogą być udostępnione. Na koniec strona zwróciła uwagę na podwyżkę w opłatach za ogrzewanie, która miała miejsce w 2009 roku, tłumaczoną wówczas podwyżką ceny miału na światowych rykach, w ocenie strony Zakład uzyskuje nieuzasadnione zyski. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta P. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Opisując dotychczasową wymianę korespondencji organ zwrócił uwagę, iż strona w pierwszych wystąpieniach wnosiła o przedstawienie informacji dotyczących okresu grzewczego 2009/2010 i 2014/2015, a w kolejnych – w piśmie z dnia 29 września 2015 r. i w skardze - wskazywała okres 2009-2015. Zakres żądanej informacji jest zatem różny i w ocenie organu nie wiadomo o jaką informację strona wnosi, nie jest to przy tym – w ocenie organu – omyłka pisarska. Dodatkowo Prezydent Miasta wyjaśnił, iż po otrzymaniu informacji z Zakładu, w piśmie z dnia 8 października 2015 r. odmówił udzielenia żądanej informacji z uwagi na tajemnice przedsiębiorstwa, na którą powołał się Zakład w swoim piśmie z dnia 3 marca 2015 r. przedstawiając argumentację, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy, ograniczeniem prawa dostępu do informacji publicznej jest tajemnica przedsiębiorstwa i łączącej strony umowy. Niezależnie od powyższego organ dodał, iż strona nie wykazała interesu publicznego w pozyskaniu przedmiotowych informacji, zaś ich wskazanie w okresie podanym przez stronę wymagałoby stosownych obliczeń, co stanowi przetworzenie informacji, co za tym zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z uwagi na niewykazanie interesu publicznego w pozyskaniu żądanych informacji, odmawia jej udzielenia. Na koniec organ powtórzył, w ślad za informacją zawarta w piśmie z dnia 8 października 2015 r., iż Zakład jest odrębnym podmiotem prawa i w takich sprawach należy zwracać się bezpośrednio do Zakładu, nadto zgodnie z kodeksem spółek handlowych możliwość żądania stosownej dokumentacji jest ograniczona w ramach nadzoru właścicielskiego i nie może szkodzić interesom spółki. Natomiast ceny miału węglowego są publikowane przez kompanie węglowe na stronach internetowych do publicznej wiadomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w postępowaniach niezakończonych decyzją administracyjną, postanowieniem, innymi aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 1 – 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a./). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 - 4. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego - w nakazanym terminie - organ nie wypełnia. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ustawodawca w przepisie art. 6 ust. 1 ustawy dokonał przykładowego wyliczenia, jaka informacja stanowi informację publiczną. W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się w związku z tym, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów i danych. Udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno - technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 ustawy). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy, następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy). Z kolei w świetle art. 4 ust. 3 ustawy obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są tylko podmioty wymienione w ust. 1, będące w posiadaniu takich informacji. Jest to warunek podmiotowy wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Jeśli adresat wniosku nie posiada żądanych informacji, a więc nie może ich przekazać, jego odpowiedź należy traktować jako udzielenie informacji. Od "milczenia" organu trzeba odróżnić sytuację, w której odpowiada on na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wskazując formę, sposób i termin udostępnienia żądanych informacji. Zatem jakikolwiek przejaw działania ze strony podmiotu zobowiązanego w sprawie o udostępnienie informacji publicznej wyklucza zarzut bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1135/12; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Sz 19/11 -- dostępne, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu, w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości sądu, iż Prezydent Miasta P. jest co do zasady podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ustawy. Niemniej jednak dostrzec trzeba, na co wskazywał organ, iż informacja o którą wystąpiło Stowarzyszenie pozostaje w dyspozycji Zakładu Energetyki Cieplnej w P. I wprawdzie Gmina Miejska P. jest 100% udziałowcem w Zakładzie Energetyki Cieplnej, jednakże jest to odrębny podmiot gospodarczy, spółka prawa handlowego. Oznacza to tym samym, iż Stowarzyszenie ze swym żądaniem winno zwrócić się bezpośrednio do Zakładu Energetyki Cieplnej w P., o czym informował wnioskodawcę Prezydent Miasta P. w piśmie z dnia 8 października 2015 r. I co wynikało także z wcześniejszych pism Prezydenta Miasta z dnia 17 lutego 2015 r. oraz z dnia 21 maja 2015 r., w których zwracał się do Zakładu o udzielenie informacji dotyczących wystąpienia Stowarzyszenia. Jeśli podmiot nie jest w posiadaniu informacji publicznej żądanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej lub posiada ją tylko w pewnym zakresie (w części), to w takiej sytuacji zasadne jest przyjęcie, że odpowiedź udzielona pismem (czynność materialno-techniczna) z podaniem wyjaśnienia, że nie jest w posiadaniu informacji, względnie nie dysponuje pełną informacją - stanowi udzielenie informacji publicznej. Nie można bowiem przyjmować, że organ (względnie inny podmiot) ma obowiązek udzielenia informacji, której nie posiada. Nie można także zobowiązać kogoś do udzielenia informacji, której nie ma, ponieważ zobowiązanie takie byłoby niewykonalne (wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 czerwca 2013 r., sygn. akt II SAB/Kr 57/13). Z tych wszystkich względów w ocenie Sądu nie sposób postawić organowi zarzutu bezczynności, gdyż przepis art. 4 ust. 3 ustawy stanowi, iż obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty będące w posiadaniu takich informacji. Skoro Prezydent Miasta P. nie jest dysponentem żądanych przez Stowarzyszenie informacji – o czym poinformował skarżącego w piśmie z dnia 8 października 2015 r., niewątpliwie przed wniesieniem skargi – to brak jest podstaw prawnych do zobowiązania tegoż podmiotu do udzielenia informacji, której nie ma. Zobowiązanie takie byłoby oczywiście niewykonalne. W świetle powyższego, zdaniem Sądu organ nie dopuścił się bezczynności co uzasadnia orzeczenie o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. A. P.