II SAB/Łd 31/25

Dnia 25 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla Ł.- [...] w Ł. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla Ł.- [...] w Ł. miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Prezesa Sądu Rejonowego dla Ł.- [...] w Ł. do załatwienia wniosku skarżącego A. K. z dnia 12 grudnia 2024 roku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie jego punktu 1 i 2; 3. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego dla Ł.-[...] w Ł. na rzecz skarżącego A. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc W dniu 27 stycznia 2025 r. A. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając wyżej wskazanemu organowi naruszenie art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Z uzasadnienia wniesionej skargi, jak i z przesłanych wraz z nią akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 12 grudnia 2024 r., złożonym osobiście w siedzibie sądu, skarżący wystąpił do organu o udzielenie informacji publicznej w następującym zakresie: 1) wskazania daty ostatnio wykonywanego remontu pomieszczenia toalet dla interesantów w siedzibie sądu pod adresem [...] w Ł., 2) przyczyny braku możliwości jakiegokolwiek zamknięcia kabiny męskiej toalety znajdującej się w budynku sądu pod wskazanym wyżej adresem, 3) czy w związku z brakiem możliwości zamknięcia kabiny męskiej toalety do sądu wpływały jakiekolwiek skargi, a jeżeli tak to o udzielenie informacji w jaki sposób zostały rozpoznane (poprzez udostępnienie skanów udzielonych odpowiedzi na skargi). Strona wnosiła o udostępnienie żądanej informacji publicznej na wskazany we wniosku adres poczty elektronicznej. W zakreślonym prawem 14 dniowym terminie, pismem z dnia 19 grudnia 2024 r. organ udzielił skarżącemu informacji publicznej jedynie co do pkt 3 wniosku z dnia 12 grudnia 2024 r. Odnośnie pkt 1 i pkt 2 wniosku organ zajął stanowisko, iż objęte nimi kwestie nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie informacji publicznej. W ocenie pełnomocnika skarżącego powyższe stwierdzenie nie znajduje uzasadnienia, gdyż żądana przez stronę informacja publiczna ( w zakresie w jakim nie została udzielona) dotyczy majątku publicznego, którym dysponuje organ i jako taka winna zostać udzielona. Z uwagi na powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz o orzeczenie o charakterze tej bezczynności; nakazanie organowi o rozpatrzenie wniosku skarżącego z dnia 12 grudnia 2024 r. w zakresie jego pkt 1 i pkt 2; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik skarżącego wnosił ponadto o rozpoznanie sprawy poza kolejnością, stosownie do art. 21 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. wnosił o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., ewentualnie o jej oddalenie. Wskazywał, iż po zapoznaniu się z argumentacją wniesionej skargi niezwłocznie, pismem z dnia 11 lutego 2025 r., którego odpis załączył do akt sprawy, udzielił skarżącemu merytorycznej odpowiedzi odnośnie do pkt 1 i pkt 2 wniosku z dnia 12 grudnia 2024 r. Powyższe w ocenie organu czyni przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym, co uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Na zasadność tego stwierdzenia wskazuje uchwała 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2023 r., II SAB/Łd 56/23. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarga A. K.. została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn: Dz.U. 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. W myśl przywołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Ponadto w myśl § 2 przywołanego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przedmiotem niniejszej skargi A. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, uczynił bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. w sprawie nieudzielenia pełnej informacji publicznej, zawartej pkt 1 i pkt 2 wniosku z dnia 12 grudnia 2024 r., dotyczącej odpowiednio: daty ostatnio wykonywanego remontu pomieszczenia toalet dla interesantów w siedzibie sądu pod adresem [...] w Ł., 2) przyczyny braku możliwości jakiegokolwiek zamknięcia kabiny męskiej toalety znajdującej się w budynku sądu pod wskazanym wyżej adresem. Wskazać na wstępie należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. wyroki NSA z 25 września 2018 r., I OSK 1467/18; z 15 grudnia 2017 r., I FSK 1238/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej ma zaś miejsce w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej posiadając żądaną informację, nie udostępnia jej i nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia, lub też informuje wnioskodawcę, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną w sytuacji, gdy taką informację stanowi. Nie można natomiast zarzucić bezczynności adresatowi wniosku, jeżeli nie posiada on informacji wskazanej we wniosku. W takim przypadku podmiot publiczny powinien o tym fakcie powiadomić wnioskującego (por. wyroki NSA z 18 kwietnia 2012 r., I OSK 192/12; z 30 września 2015 r., I OSK 2093/14; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić również należy, że dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane (por. wyroki NSA z 25 września 2018 r., I OSK 1467/18; z 15 grudnia 2017 r., I FSK 1238/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Szczegółowe unormowania dotyczące dostępu do informacji publicznej regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 902) -dalej: u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy, otwarty katalog informacji publicznej został określony w art. 6 u.d.i.p. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, a wykonanie tego prawa nie wymaga wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1-2 u.d.i.p.). Ponadto, jak wynika z art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1), jak również ze względu na prywatność osoby fizycznej lub przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1-2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Podkreślenia wymaga również, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej rzeczą sądu, w pierwszej kolejności jest ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Dopiero stwierdzenie, że podmiot do którego zwróciła się strona skarżąca był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana przez stronę informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów powołanej ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić danemu podmiotowi bezczynność. W niniejszej sprawie skarżony organ - Prezes Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. - bez wątpienia należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Również żądana przez skarżącego informacja, wskazana w pkt 1 -3 wniosku z dnia 12 grudnia 2024 r., dotycząca szeroko rozumianego majątku publicznego - budynku sądu, którym dysponuje organ, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit.f, pkt 5 lit. a u.d.i.p. Powyższe wobec przedłożonej wraz ze skargą dokumentacji, w tym treści skargi, treści udzielonej odpowiedzi na skargę, jak i treści kierowanego do skarżącego pisma organu z dnia 11 lutego 2025 r., pozostaje bezsporne pomiędzy stronami postępowania, jak i nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu rozpoznającego przedmiotową skargę. Tym samym, skoro złożony przez skarżącego w dniu 12 grudnia 2024 r. wniosek spełniał minimalne wymogi determinujące skuteczne wystąpienie z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, to jest: określał w sposób dokładny adresata wniosku – Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w Ł., który niewątpliwie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej; jak również obejmował jasne sformułowanie, co do przedmiotu żądanej informacji publicznej, to obowiązkiem organu było rozpatrzenie przedmiotowego wniosku, w jego całokształcie, w terminie i formie przewidzianych ustawą. W przewidzianym prawem 14 dniowym terminie, organ udzielił informacji jedynie w zakresie pkt 3 wniosku z dnia 12 grudnia 2024 r., uznając, iż kwestie zawarte w pkt 1 i pkt 2 wniosku, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Co, prawda już po wniesieniu przedmiotowej skargi, Prezes Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. zmienił prezentowane w powyższym zakresie stanowisko, udzielając skarżącemu żądanej informacji publicznej w pozostałym zakresie (to jest co do pkt 1 i pkt 2 wniosku), niemniej jednak nastąpiło to z uchybieniem ustawowego 14 dniowego terminu. Tym samym, brak pełnego rozpatrzenia żądania skarżącego prowadzi do stwierdzenia, iż w sprawie zaistniała sytuacja kwalifikowana jako bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a stwierdził, że Prezes Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. dopuścił się bezczynności, która to bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa (pkt 1 wyroku). Jednocześnie wobec udzielenia skarżącemu, już po dacie wniesienia przedmiotowej skargi a przed jej rozpoznaniem, żądanej informacji publicznej w pozostałym zakresie, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie żądania skargi, co do zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 12 grudnia 2024 r. w zakresie jego punktu 1 i 2 (pkt 2 wyroku). Stosownie bowiem do uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl) przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu, w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem pomimo, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności wobec udostępnienia informacji przed rozpoznaniem skargi odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. Przy czym, co należy wyraźnie podkreślić, udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność organu w tym przedmiocie, a przed jej rozpoznaniem, nie zwalnia jednak Sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego rodzaju skargi, wymienionych w art. 149 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2016 r., II OSK 1441/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt 3 wyroku). ds