II SAB/Łd 46/16

Dnia 27 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2016 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na bezczynność Wójta Gminy C. w przedmiocie wydania zaświadczenia stwierdzającego, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji jest ostateczna postanawia: - odrzucić skargę. LS W dniu 9 lutego 2016 r. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. - reprezentowana przez radcę prawnego M. K. - złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wójta Gminy C. w sprawie wydania zaświadczenia zgodnie z wnioskiem z dnia 28 września 2015 r. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 217 § 3 k.p.a. w stopniu rażącym poprzez niewydanie zaświadczenia wnioskowanej treści, mimo upływu 4 miesięcy od dnia wpływu żądania o wydanie zaświadczenia oraz art. 12 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie szybkiego załatwienia sprawy przy użyciu możliwie najprostszych środków i wniosła o: pkt 1 - stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, pkt 2 - zobowiązanie organu do wydania zaświadczenia w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie, pkt 3 - wymierzenie organowi grzywny w oparciu o przepis art. 149 § 2 p.p.s.a., pkt 4 - zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa przez radcę prawnego według norm przepisanych. Do skargi załączono poświadczone za zgodność z oryginałem zażalenie Spółki z dnia 4 lutego 2016 r. na bezczynność organu I instancji skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. wraz z potwierdzeniem jego nadania na poczcie w dniu 4 lutego 2016 r. Odpowiadając na skargę Wójt Gminy C. wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że zażalenie na bezczynność w sprawie wydania zaświadczenia z dnia 4 lutego 2016 r. zostało doręczone organowi w dniu 19 lutego 2016 r. W piśmie procesowym z dnia 8 kwietnia 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał zarzuty i wnioski skargi z dnia 5 lutego 2016 r., a ponadto sprecyzował, że w związku z przepisem art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. zarzuca organowi bezczynność, ewentualnie przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie o wydanie przedmiotowego zaświadczenia i wnosi o stwierdzenie, że bezczynność, ewentualnie przewlekłe prowadzenie postępowania, miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z przepisem art. 149 § 1b p.p.s.a. pełnomocnik wniósł o orzeczenie przez sąd o istnieniu po stronie skarżącego uprawnień wynikających z ostatecznej decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...], znak [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. W rozumieniu art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Wójta Gminy C. w sprawie wydania zaświadczenia. Warunkiem dopuszczalności takiej skargi jest uprzednie złożenie zażalenia, o którym stanowi art. 37 k.p.a. W § 1 tego przepisu ustawodawca wskazał, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W przekonaniu sądu A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. nie wyczerpała środka zaskarżenia zgodnie z wymogiem określonym w art. 52 § 1 p.p.s.a. Bezspornie strona skarżąca w dniu 4 lutego 2016 r. wystąpiła z zażaleniem na bezczynność organu I instancji do organu wyższego stopnia, zaś w dniu 9 lutego 2016 r. złożyła skargę w tym przedmiocie do tutejszego sądu. Do przyjęcia skuteczności skargi na bezczynność organu konieczne jest jednakże nie samo wniesienie zażalenia do organu wyższego stopnia przed jej złożeniem, lecz także potrzebny jest upływ terminu, o którym mowa w art. 35 k.p.a., w którym ten ostatni organ ma czas na zajęcie stanowiska w sprawie bądź też rozstrzygnięcie tego organu wydane przed upływem wskazanego terminu. Stanowisko takie przedstawione zostało w orzecznictwie sądowym i w doktrynie, gdzie przyjęto, że zażalenie z art. 37 k.p.a. można uznać za skuteczne w postępowaniu sądowym w przedmiocie bezczynności dopiero po upływie okresu umożliwiającego organowi wyższego stopnia dokonanie czynności, o których mowa w § 2 tego przepisu; okres ten wynosi jeden miesiąc zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. (por: np. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Białymstoku z dnia 28 października 2004 r. sygn. akt II SAB/Bk 16/2004, ONSAiWSA 2005/6/114 oraz w Rzeszowie z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II SAB/Rz 75/11 – dostępny pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobnie w tej kwestii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 914/12 (Lex nr 1336423), podnosząc, że skierowanie zażalenia na bezczynność organu w dniu skierowania skargi, nie może być uznane za wykorzystanie przez stronę skarżącą wszystkich środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. Dopuszczenie takiej możliwości czyniłoby przepis art. 37 k.p.a. zupełnie niecelowym, postępowanie zaś prowadzone przez organ odwoławczy - mające na celu dokonanie stosownych ustaleń zmierzających wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, czy też podjęcia środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości - iluzorycznym i pozbawionym sensu. Katalog uprawnień organu wyższego stopnia przewidziany w art. 37 § 2 k.p.a. wymaga, aby organ ten mógł choćby zapoznać się z treścią zażalenia, co pozwoliłoby mu - w razie zasadności zażalenia - na wdrożenie procedur dyscyplinujących i eliminujących stwierdzone nieprawidłowości. Tymczasem wniesienie zażalenia w dniu złożenia skargi lub przed upływem terminu, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. uniemożliwia podjęcie tych działań przez organ nadzoru. Skoro więc do dnia wniesienia skargi nie upłynął miesięczny termin z tegoż przepisu do rozpatrzenia zażalenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., to skargę na bezczynność Wójta Gminy C. należy uznać jako przedwczesną i niedopuszczalną wobec niewyczerpania środka zaskarżenia zgodnie z art. 52 p.p.s.a. Wydanie postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w dniu [...], którym uznano wniesienia przez skarżącego zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. za uzasadnione, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej skargi wobec argumentacji wskazanej wyżej. Wobec powyższego sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 37 k.p.a. a.tp.