II SAB/Łd 58/18

Dnia 18 lipca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2018 roku sprawy ze skargi Ł. S. na bezczynność Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Wojskowej Izby Lekarskiej z siedzibą w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie sądowego w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 30 stycznia 2018 roku; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. zasądza od Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Wojskowej Izby Lekarskiej z siedzibą w Ł. na rzecz skarżącego Ł. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.bł. Pismem z dnia 8 marca 2018 r. ŁS., reprezentowany przez adw. A.H., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Wojskowej Izby Lekarskiej z siedzibą w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 30 stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W treści skargi skarżący wyjaśnił, że pismem z dnia 30 stycznia 2018 r. wystąpił do Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Wojskowej Izby Lekarskiej z siedzibą w Ł. o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie kserokopii postanowienia o umorzeniu postępowania wyjaśniającego z akt sprawy o sygn. [...]. Do dnia wniesienia skargi organ nie odpowiedział na wniosek o udzielenie informacji publicznej. Zdaniem skarżącego Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej Wojskowej Izby Lekarskiej w Ł. jest podmiotem do którego odnosi się zapis art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, co przesądza o spełnieniu podmiotowej przesłanki wniosku z dnia 30 stycznia 2018 r. Podkreślił, że orzeczenia dyscyplinarne wydane przez Okręgowe Sądy Lekarskie czy Okręgowych Rzeczników Odpowiedzialności Zawodowej przy Izbach Lekarskich stanowią informację publiczną w świetle art. 6 ust. 2 u.d.i.p. W piśmie z dnia 23 maja 2018 r., nadesłanym na wezwanie Sądu z dnia 17 maja 2018 r., Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej Wojskowej Izby Lekarskiej z siedzibą w Ł. wskazał, że odpowiedź na powyższą skargę stanowi pismo z dnia 28 marca 2018 r. skierowane do adw. A.H., przy którym, w odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 30 stycznia 2018 r., przesłano zanonimizowaną kserokopię postanowienia o umorzeniu postępowania wyjaśniającego sygn. [...] z dnia [...] i w którym to piśmie powiadomiono o przekazaniu skargi z dnia 8 marca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369, dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w określonych przypadkach, w tym – w razie konieczności wydania decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1 – 4a oraz pkt 8 p.p.s.a.). Powyższe determinuje zakres kontroli Sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W myśl bowiem art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. W przypadku spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej organ administracji pozostaje w bezczynności wówczas, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., nie umorzył postępowania w myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p. bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, co zresztą nie zostało w sprawie zakwestionowane, że Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej Wojskowej Izby Lekarskiej z siedzibą w Ł. jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., a żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, czyli każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do szeroko rozumianych władz publicznych oraz odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, w którym znalazły się m.in. informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. - a więc w szczególności o organach samorządów zawodowych (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.) - i zasadach ich funkcjonowania, w tym o przedmiocie ich działalności i kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p.) oraz sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d i lit. e u.d.i.p.), a także informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze u.d.i.p.). W myśl definicji legalnej zamieszczonej w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., dokumentem urzędowym w rozumieniu tej ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. W świetle wyliczenia zawartego w art. 115 § 13 K.k. funkcjonariuszem publicznym jest m.in. osoba orzekająca w organach dyscyplinarnych działających na podstawie ustawy (pkt 3 in fine). Wobec tego należy stwierdzić, że wniosek o udostępnienie rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym na podstawie ustawy (w przedmiotowej sprawie m.in. na podstawie ustawy o izbach lekarskich) jest żądaniem udostępnienia dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze in fine u.d.i.p. (podobnie: wyroki WSA: z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt II SAB/Sz 67/15; z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Bk 70/15 CBOSA). Ponadto, podkreślić należy, że sprawowanie władzy dyscyplinarnej jest formą wykonywania władzy publicznej. W konsekwencji informacja o sposobie (wyniku) wykonywania owej władzy dyscyplinarnej jest informacją o sprawach publicznych, czyli informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Uwzględniając powyższe wskazać zatem należy, że w sprawie zastosowanie znajdował art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a organ nie reagując na wniosek strony do dnia wniesienia skargi pozostawał w tym zakresie bezczynny. Dopiero na skutek złożonej skargi udostępnił stronie zanonimizowaną kserokopię postanowienia o umorzeniu postępowania wyjaśniającego o sygn. [...] przy piśmie z dnia 28 marca 2018 r., doręczonym stronie w dniu 3 kwietnia 2018 r. Skoro załatwienie wniosku skarżącego nastąpiło po wniesieniu skargi, a przed dniem wydania wyroku w sprawie, musiało to skutkować umorzeniem postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku strony, jak też Sąd orzekł w pkt 1 wyroku. W dalszej kolejności w sprawie niezbędna jest ocena czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przystępując zatem do oceny, czy bezczynność organu miała charakter rażący, podjąć należy próbę zdefiniowania pojęcia "rażącego naruszenia prawa". Zdaniem składu orzekającego, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni przywołane poglądy, czyniąc je własnym stanowiskiem w sprawie (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 roku, sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 roku, sygn. II OSK 468/13 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 roku, sygn. II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 roku, sygn. II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 roku, sygn. II SAB/Sz 34/13 i inne). Ocena, czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa, powinna być dokonana w kontekście regulacji art. 13 u.d.i.p., który to przepis zobowiązuje organ do udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin udostępnienia informacji publicznej został co prawda przez organ przekroczony, ale jedynie nieznacznie przekroczył termin wskazany w art. 13 ust. 2 ustawy. Sąd uznał na tej podstawie, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa, orzekając w tym zakresie w pkt 2 wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. O zwrocie kosztów Sąd postanowił w pkt 3 wyroku na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.). IB