II SAB/Łd 60/18

Dnia 10 lipca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2018 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w J. na bezczynność Powiatowego Lekarza Weterynarii w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku strony skarżącej z dnia 18 grudnia 2017 roku; 3. zasądza od Powiatowego Lekarza Weterynarii w P. na rzecz Stowarzyszenia A w J. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS Stowarzyszenie A z siedzibą w J. (dalej jako: "Stowarzyszenie") wniosło skargę na bezczynność Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] w sprawie o udostępnienie informacji publicznej, o którą wystąpiło wnioskiem z dnia 18 grudnia 2017 roku. W ocenie autora skargi działanie organu stanowi naruszenie przepisów art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1, art 13 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 1764 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p."). W tej sytuacji Stowarzyszenie wniosło o zobowiązanie strony przeciwnej do rozpatrzenia wniosku z dnia 18 grudnia 2017 roku oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi Stowarzyszenie wyjaśniło, że od lat uczestniczy w projekcie polegającym na badaniu problemu bezdomności zwierząt w jego wymiarze publicznym. W ramach tego projektu prowadzony jest monitoring działalności schronisk dla bezdomnych zwierząt oraz polityki gmin i urzędów. Uzyskana w ten sposób informacja z całego kraju udostępniana jest następnie szerokiej publiczności w internecie. W dniu 18 grudnia 2017 roku Stowarzyszenie drogą elektroniczną – za pośrednictwem platformy ePUAP – skierowało do Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie treści i postaci raportu z wizytacji schroniska dla zwierząt w P. za 2016 rok. Doręczenie wniosku w dniu 18 grudnia 2017 roku potwierdzone zostało Urzędowym Poświadczeniem Przedłożenia. Pomimo to, do dnia złożenia skargi podmiot obowiązany nie zareagował na wniosek, nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej, nie powiadomił wnioskodawcy o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, ani też nie wydał w tym przedmiocie decyzji odmownej. W ocenie Stowarzyszenia, organ ignorując przepisy prawa nie udostępnił wnioskowanej informacji, uchylając się jednocześnie od wydania decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., w której uzasadniłby stanowisko. Z tego powodu skarga jest konieczna i usprawiedliwiona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania oraz nieobciążanie organu kosztami postępowania. Organ niezwłocznie po otrzymaniu informacji o złożonym uprzednio wniosku o udzielenie informacji, pismem z dnia 27 marca 2018 roku przesłał Stowarzyszeniu wnioskowaną informację w pełnym zakresie. Organ wyjaśnił, że nie udzielenie informacji bezpośrednio po otrzymaniu wniosku nie było działaniem celowym. W tym czasie dokonywano w organie wymiany najstarszego sprzętu komputerowego, co spowodowało, iż wniosek ten "umknął" uwadze pracownika odpowiedzialnego za obsługę Platformy ePUAP. W organie praktycznie nie ma pracowników odpowiedzialnych tylko za obsługę biura, bowiem każdy ze względu na braki kadrowe zajmuje dodatkowo ustawowymi zadaniami organu. W grudniu 2017 roku praktycznie wszyscy pracownicy inspektoratu zaangażowani byli w zwalczanie afrykańskiego pomoru świń. W tym czasie rozpoczął się odstrzał sanitarny dzików, który odbywał się pod nadzorem organu. Stowarzyszenie nie biorąc pod uwagę, iż brak odpowiedzi może nie być przejawem złej woli organu nie skorzystało z instytucji ponaglenia lub też nie ponowiło zapytania, ale od razu wystąpiło ze skargą na bezczynność. Informacja została udzielona jeszcze przed przekazaniem skargi, dlatego zdaniem autora pisma, zasadnym jest umorzenie postępowania. W sprawie nie udzielenie informacji w terminie nie wynikało ze złej woli czy naruszenia prawa, ale było spowodowane nieszczęśliwym zbiegiem okoliczności wymiany sprzętu i przeoczenia pracownika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369, dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w określonych przypadkach, w tym – w razie konieczności wydania decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1 – 4a oraz pkt 8 P.p.s.a.). Powyższe determinuje zakres kontroli Sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W myśl bowiem art. 149 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. W przypadku spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej organ administracji pozostaje w bezczynności wówczas, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., nie umorzył postępowania w myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p. bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Okoliczności sprawy są niesporne, nie jest kwestionowany ani fakt, że żądana informacja jest informacją publiczną, ani też, że Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] jest organem zobowiązanym do jej udostępnienia. Organ przyznał fakt pozostawania w bezczynności - odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji z dnia 18 grudnia została udzielona pismem z dnia 27 marca 2018 roku, zatem już po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego (co miało miejsce w dniu 26 marca 2018 roku – data wpływu skargi do organu) i po upływie czternastodniowego przewidzianego przez ustawodawcę terminu, co uprawnia do przyjęcia, że na dzień złożenia skargi (26 marca 2018 roku) organ pozostawał w bezczynności. W dalszej kolejności w sprawie niezbędna jest ocena czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przystępując zatem do oceny, czy bezczynność organu miała charakter rażący, podjąć należy próbę zdefiniowania pojęcia "rażącego naruszenia prawa". Zdaniem składu orzekającego, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni przywołane poglądy, czyniąc je własnym stanowiskiem w sprawie (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 roku, sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 roku, sygn. II OSK 468/13 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 roku, sygn. II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 roku, sygn. II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 roku, sygn. II SAB/Sz 34/13 i inne). Ocena, czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa, powinna być dokonana w kontekście regulacji art. 13 u.d.i.p., który to przepis zobowiązuje organ do udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Powracając na grunt zawisłej sprawy, z zestawienia dat – wniosku o informację i udzielenia odpowiedzi - wynika, że wniosek strony skarżącej oczekiwał ponad 3 miesiące na załatwienie. Z wyjaśnień organu – jak wskazano – wynika że zwłoka nie była zamierzonym działaniem organu, a wynikiem wymiany sprzętu komputerowego i znacznego obciążenia pracą w tym okresie. Sąd przyjął wyjaśnienia organu za przekonujące. Okoliczności związane ze wzmożeniem pracy personelu organu w związku z walką z zagrożeniem wirusem zwierząt są powszechnie znane. Ponadto organ udzielając żądanej informacji zawarł w piśmie wyrazy przeprosin za zaistniałą zwłokę. Wprawdzie brak działania organu świadczyć może o pewnej nieudolności, jednakże uwzględniając wszystkie wskazane aspekty spawy Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa, orzekając w tym zakresie w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Termin udostępnienia informacji publicznej został przez organ przekroczony, jednak Sąd dał wiarę wyjaśnieniom organu, że działanie to nie było zamierzone. Skoro załatwienie wniosku skarżącej nastąpiło po wniesieniu skargi, a przed dniem wydania wyroku w sprawie, musiało to skutkować umorzeniem postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku strony, jak też Sąd orzekł w punkcie drugim wyroku. O zwrocie kosztów Sąd postanowił w punkcie trzecim wyroku na mocy art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 480 zł złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w osobie adwokata ustalone z uwzględnieniem treści § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.). M.K.