II SAB/Łd 67/07

Dnia 18 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant Asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2008 roku sprawy ze skargi B. S. na bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie stwierdzenia nieważności podziału nieruchomości 1. zobowiązuje Wójta Gminy G. do rozstrzygnięcia wniosku B. S. o stwierdzenie nieważności podziału nieruchomości, działki ewidencyjnej nr 9, położonej w miejscowości Ż. (K.) należącej do A. W., w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. zasądza od Wójta Gminy G. na rzecz B. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. W dniu 21 grudnia 2007r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi za pośrednictwem Wójta Gminy G. wpłynęła skarga B. S. na bezczynność Wójta Gminy G.. Wskazując na zasadność skargi strona wyjaśniła, iż pismem z dnia 27 lipca 2007r. skierowanym do Wójta Gminy G. wnosiła o unieważnienie podziału działki o nr ewidencyjnym 9 w miejscowości Ż. (obecnie K.) należącej do A. W., gdyż podział nieruchomości został przeprowadzony z naruszeniem przepisu art. 92 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.). W odpowiedzi na powyższe skarżący otrzymał pismo z dnia 22 sierpnia 2007r., w którym Wójt Gminy G. odmówił stwierdzenia nieważności podziału działek, gdyż przedmiotowy podział nie wymagał wydania administracyjnej decyzji podziałowej albowiem nie zachodziły wyjątki określone w przepisie art. 92 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dodał, iż podział został wykonany w drodze zlecenia stosownych pomiarów, a następnie złożenia operatu podziałowego w ewidencji gruntów. Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem B. S. wniósł zażalenie na bezczynność Wójta Gminy G. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., gdzie podtrzymał dotychczasowe stanowisko, iż podział nieruchomości winien zostać przeprowadzony na podstawie decyzji wydanej w trybie art. 92 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w wyniku postępowania, w którym występowałby jako strona i doręczona zostałaby mu wydana decyzja. Po rozpatrzeniu zarzutów zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...]. wydało postanowienie, którym uznało zażalenie za niezasadne. Kolegium wyjaśniło, iż wniesione zażalenie nie dotyczy sprawy, do której załatwienia właściwy byłby Wójt Gminy G., gdyż sporny podział przeprowadzono na zlecenie właściciela nieruchomości, zatem Wójt nie jest kompetentny do unieważnienia takiego podziału i wydania żądanej przez stronę decyzji. Organ wskazał, iż wobec powyższego nie jest zasadny zarzut bezczynności a ponadto wyłącznie starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków po otrzymaniu stosownej dokumentacji geodezyjnej ustala czy do wprowadzenia zmian w ewidencji wystarczający jest operat podziału nieruchomości czy niezbędna jest ostateczna decyzja administracyjna. W dalszej części skargi B. S. podnosił, iż od 5 lat spotyka się z bezprawnym działaniem organów gminy, podejmowane są kroki do nielegalnej zmiany sposobu wykorzystania gruntów. Opisał szereg decyzji organów nadzoru budowlanego dotyczących działki nr 9 i wskazał, iż sporna działka jest nadal wykorzystywana do produkcji tartacznej, pomimo, iż właściciel działki nie posiada stosownej zgody na zmianę sposobu użytkowania nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy G. wniósł o oddalenie skargi jako bezpodstawnej oraz obciążenie skarżącego kosztami postępowania. Wójt wskazał, iż skarżący kilkukrotnie składał już skargi na działalność Gminy, również do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd dopatrzył się uchybień, które musiały skutkować nałożeniem na Wójta Gminy G. obowiązku rozstrzygnięcia wniosku B. S. i uznaniem, iż zarzut bezczynności organu w ustalonym stanie faktycznym i prawnym był zasadny. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu cechuje pewna specyfika polegająca na tym, że rozpoznając tego rodzaju skargę, sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność wydanego przez organ aktu, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności (por. wyrok WSA z dnia 19 lutego 2007r., sygn.akt I SAB/Wa 194/06, publ. System Informacji Prawnej LEX, Lex nr 318035). O bezczynności organów administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych działań, czynności w sprawie lub gdy działania takie wprawdzie podejmie jednakże wszczęte w ich wyniku postępowanie nie zakończy się wydaniem stosownego aktu lub podjęciem czynności, do których organ był zobowiązany a zobowiązanie to jest wprost określone w konkretnym przepisie prawa, wynika z ustawowego obowiązku. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w wykształconym na tym gruncie orzecznictwem sądowym, w wyroku z dnia 5 maja 2006r. WSA w Warszawie stwierdził, iż dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania albo z przekonaniem, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji (sygn.akt VI SAB/Wa 1/06, publ. Lex nr 276779; wyrok WSA z dnia 9 grudnia 2005r., sygn.akt VI SAB/Wa 24/05, publ. Lex nr 190899). Z ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego wynika, iż po złożeniu przez B. S. wniosku o stwierdzenie nieważności podziału działki nr ewid. 9/1 w obrębie Ż., Wójt Gminy G. wystosował do strony pismo informacyjne. Wyjaśnił w nim, iż dla podziału przedmiotowej nieruchomości nie było konieczne wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 92 ustawy o gospodarce nieruchomościami, której domagał się wnioskodawca, gdyż podział przeprowadzono w wyniku zlecenia stosownych pomiarów i zgłoszenia do ewidencji gruntów. Z kolei w odpowiedzi na skargę podtrzymując powyższe stanowisko Wójt Gminy, za argumentacją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. zawartą w postanowieniu z dnia [...] podniósł, iż nie posiada kompetencji do załatwienia wniosku strony. W powołanym rozstrzygnięciu Kolegium wskazywało, iż nie można mówić o bezczynności Wójta Gminy G., gdyż nie jest on organem właściwym do unieważnienia podziału działki i wydania żądanej przez skarżącego decyzji podziałowej. Analiza ustalonego w sprawie stanu faktycznego w świetle obowiązujących przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego uzasadnia stwierdzenie, iż zasadny jest zarzut bezczynności postawiony przez skarżącego. Wójt Gminy G. formułując swoją wypowiedź jako informację uznał, iż nie jest konieczne wydanie rozstrzygnięcia, co do istoty sprawy gdyż nie było przepisu prawa materialnego, który wymagałby wydania decyzji, a dodatkowo nie jest właściwy w sprawie. Nie można zgodzić się i uznać, że takie działanie organu zasługuje na zaakceptowanie, wniosek strony o unieważnienie podziału działek jest niewątpliwie wnioskiem wszczynającym postępowanie w sprawie i wymaga załatwienia w określonym trybie. Powtórzyć trzeba, iż stwierdzenie bezczynności organu jest uzasadnione w sytuacji, gdy pomimo obowiązku wynikającego z konkretnej normy prawnej, organ nie podjął działań, do których był zobowiązany. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. W pierwszej kolejności wskazać trzeba na przepis art. 19 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, który obliguje organy administracji do badania z urzędu swej właściwości rzeczowej i miejscowej. Organ administracji publicznej, do którego wniesione zostało pismo z konkretnym żądaniem (podanie) jest obowiązany w pierwszej kolejności zbadać, czy jest organem właściwym rzeczowo do wszczęcia postępowania w sprawie oraz czy żądanie objęte podaniem może być rozpoznane w postępowaniu administracyjnym (wyrok WSA z dnia 19 lipca 2006r., sygn.akt I SA/Wa 2276/05, publ. Lex nr 258371). Z powyższego wywieść należy spoczywający na organach obowiązek, któremu w niniejszej sprawie organ uchybił, nie zbadał swej właściwości a po jej ustaleniu przez organ wyższego stopnia przyjął jako pewnik lecz nie podjął żadnych kroków zmierzających do przekazania sprawy organowi właściwemu. Do takiego działania zobowiązuje zaś kolejna norma prawna zawarta w przepisie art. 65 §1 Kpa, zgodnie z którym jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Powołana norma prawna zobowiązuje organy administracji publicznej, do których niewątpliwie zalicza się wójt gminy, do badania z urzędu swej właściwości rzeczowej, kompetencji do rozstrzygania określonego rodzaju spraw. Niewątpliwie w świetle powyższego i w ustalonym stanie faktycznym w pełni zasadne jest stwierdzenie, iż istniały konkretne normy prawe, które zobowiązywały organy administracji do określonego działania. Pamiętać należy, iż nie chodzi tu wyłącznie o normę zobowiązującą do wydania aktu prawnego określonej treści, ale także normę obligującą do podjęcia oznaczonych w niej działań. Reasumując, podkreślenia wymaga, iż brak kompetencji do rozstrzygania określonego rodzaju spraw nie zwalnia organu z podejmowania jakichkolwiek działań. Owszem w następstwie rozpatrzenia zażalenia na pismo Wójta strona została poinformowana przez Kolegium, że właściwy jest starosta ale to Wójt po złożeniu przez stronę skarżącą wniosku o unieważnienie podziału w pierwszej kolejności winien podjąć działania zmierzające do ustalenia swej właściwości a następnie w zależności od wyniku, podjąć kolejne działania, które doprowadzą do zakończenia postępowania wszczętego wnioskiem o unieważnienie podziału działek. Przed wszczęciem postępowania z urzędu organ bada swoją właściwość, nie podejmując czynności w razie wyniku negatywnego. Przy wszczęciu na żądanie strony, w razie wyniku negatywnego, przekazuje podanie do organu właściwego w sprawie (art. 65 § 1 k.p.a.). Natomiast w sytuacji, gdy w wyniku wadliwej oceny swojej działalności organ wszczął postępowanie, to jest obowiązany wówczas je umorzyć (art. 105 § 1) i przekazać sprawę organowi właściwemu lub stosownie do art. 66 § 3 pouczyć stronę (wyrok WSA z dnia 15 lutego 2006r., sygn.akt VII SA/Wa 1393/05, publ. Lex nr 203665). Z tych wszystkich względów stwierdzić należy, iż w pełni uzasadniony był zarzut skarżącego. Wójt Gminy G. po złożeniu wniosku wszczynającego postępowanie nie podjął działań, do których był zobligowany, tym samym pozostał w bezczynności, której nie uzasadnia brak właściwości rzeczowej organu. Zważywszy na powyższe, Sąd uwzględniając skargę na bezczynność, na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązał Wójta Gminy G. do rozstrzygnięcia wniosku B. S. o stwierdzenie nieważności podziału nieruchomości. Oczywistym jest, iż sposób załatwienia tej sprawy zależeć będzie od wyjaśnienia wszelkich jej okoliczności. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.